Κωνσταντίνος Χρυσοχοΐδης: «Το βάρος των αυξήσεων στα καύσιμα πρέπει να το σηκώνουν και να μειώσουν τα υπερκέρδη τους, τα διυλιστήρια»

• Τα πρα­τή­ρια καυ­σί­μων και οι εται­ρεί­ες πε­τρε­λαιοει­δών, δεν μπο­ρούν να επω­μι­σθούν τις αυ­ξή­σεις • Κατά την φε­τι­νή του­ρι­στι­κή σεζόν δεν θα υπάρ­χει πρό­βλη­μα στην αύ­ξη­ση των

πα­κέ­των λόγω της τιμής του αε­ρο­πο­ρι­κού καυ­σί­μου • Έχει μειω­θεί ο ρυθ­μός των κρα­τή­σε­ων • Αν γι­νό­ταν η ανά­φλε­ξη τώρα, θα εί­χα­με σο­βα­ρό πρό­βλη­μα στην πο­ρεία του του­ρι­σμού

Απο­κα­λυ­πτι­κός σε ό,τι αφορά στην κα­τά­στα­ση όπως δια­μορ­φώ­νε­ται με τις τιμές των καυ­σί­μων εμ­φα­νί­σθη­κε σε δη­λώ­σεις του ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας κ. Κων­στα­ντί­νος Χρυ­σο­χο­ΐ­δης, ο οποί­ος ξε­κα­θά­ρι­σε πώς έχει το θέμα την στιγ­μή που οι εξε­λί­ξεις με την ανά­φλε­ξη στη Μέση Ανα­το­λή, επη­ρε­ά­ζει τις τιμές στην ενέρ­γεια –τόσο στην εσω­τε­ρι­κή όσο και στην εξω­τε­ρι­κή αγορά.

Όπως υπο­γράμ­μι­σε:

«Υπάρ­χει μια αλυ­σί­δα πραγ­μά­των, η οποία είναι η εξής: τα πρα­τή­ρια, οι εται­ρεί­ες πε­τρε­λαιοει­δών, τα δι­υ­λι­στή­ρια και το διε­θνές χρη­μα­τι­στή­ριο που κα­θο­ρί­ζει τις τιμές (commodities) των ετοί­μων προ­ϊ­ό­ντων για την Με­σό­γειο και για την δυ­τι­κή – βο­ρειο­δυ­τι­κή Ευ­ρώ­πη. Το ένα έχει έδρα στην Ιτα­λία και το άλλο είναι στο Ρό­τερ­νταμ. Οι τιμές λοι­πόν, που αγο­ρά­ζουν τα πρα­τή­ρια από τις εται­ρεί­ες, βα­σί­ζο­νται στις εκά­στο­τε δη­μο­σιευ­μέ­νες τιμές των δι­υ­λι­στη­ρί­ων κάθε μέρα –οι οποί­ες βγαί­νουν με βάση τις διε­θνείς τιμές. Αυτές είναι οι συμ­φω­νί­ες που έχουν κάνει οι εται­ρεί­ες των πε­τρε­λαιοει­δών με τα δι­υ­λι­στή­ρια. Αυτό ση­μαί­νει ότι αν η τιμή του βα­ρε­λιού στο crude oil (αργό πε­τρέ­λαιο), ανε­βαί­νει 25-30% κ.ο.κ. επη­ρε­ά­ζει άμεσα τα έτοι­μα προ­ϊ­ό­ντα. Πρό­κει­ται (τα έτοι­μα προ­ϊ­ό­ντα) για μια ανε­ξάρ­τη­τη αγορά όπου εκεί κα­θο­ρί­ζε­ται η τιμή, κάθε μέρα, με βάση την προ­σφο­ρά και τη ζή­τη­ση. Βέ­βαια, επη­ρε­ά­ζο­νται άμεσα και από τις διε­θνείς τιμές του αργού πε­τρε­λαί­ου. Πολ­λές φορές μπο­ρεί να βλέ­που­με ότι η τιμή του βα­ρε­λιού ανε­βαί­νει στο 1% και οι τιμές των ετοί­μων προ­ϊ­ό­ντων (βεν­ζί­νη, αμό­λυ­βδη, πε­τρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, πε­τρέ­λαιο κί­νη­σης, υγρα­έ­ρια, μα­ζούτ, άσφαλ­τος ή το αε­ρο­πο­ρι­κό καύ­σι­μο κ.λπ.) να επη­ρε­ά­ζο­νται όχι στο 1% αλλά στο 5-6% -εξαρ­τά­ται από τη ζή­τη­ση και την προ­σφο­ρά στα έτοι­μα προ­ϊ­ό­ντα. Είναι ανε­ξάρ­τη­τη αγορά. Επη­ρε­ά­ζε­ται σαφώς από την τιμή του αργού πε­τρε­λαί­ου (βα­ρέ­λι) αλλά τα έτοι­μα προ­ϊ­ό­ντα παί­ζουν ανε­ξάρ­τη­τα. Δε ση­μαί­νει ότι ανε­βαί­νει το αργό πε­τρέ­λαιο 1% άρα και τα έτοι­μα προ­ϊ­ό­ντα θα ανέ­βουν 1%. Είναι εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κή αγορά. Επη­ρε­ά­ζε­ται, αλλά είναι ανε­ξάρ­τη­τη. Αυτό για να βά­ζου­με τα πράγ­μα­τα στη θέση τους.

Εκτός από ελά­χι­στες πε­ρι­πτώ­σεις πρα­τη­ριού­χων τους οποί­ους δεν θεωρώ επαγ­γελ­μα­τί­ες, η πλειο­νό­τη­τα με­τα­φέ­ρει την τιμή της αγο­ράς στον κα­τα­να­λω­τή –είτε είναι σε ανο­δι­κή πο­ρεία είτε σε κα­θο­δι­κή. Στην πα­ρού­σα φάση, αγο­ρά­ζουν πιο ακρι­βά και που­λά­νε πιο ακρι­βά. Το πε­ρι­θώ­ριο κέρ­δους είναι το ίδιο και δεν πρέ­πει να δυ­σα­να­σχε­τού­με με τα πρα­τή­ρια. Βέ­βαια, ο πρα­τη­ριού­χος είναι αυτός που βλέ­που­με μπρο­στά μας και πρέ­πει να εκ­φρά­σου­με το πα­ρά­πο­νό μας. Αλλά τέλος πά­ντων, δεν φταί­νε οι πρα­τη­ριού­χοι.

Επι­πλέ­ον, ούτε στις εται­ρεί­ες πε­τρε­λαιοει­δών μπο­ρείς να πεις τί­πο­τα γιατί οι συμ­φω­νί­ες που έχουν κάνει με τα δι­υ­λι­στή­ρια είναι με βάση τις συμ­βά­σεις και με βάση τις διε­θνείς τιμές.

Ανα­φο­ρι­κά με τα δι­υ­λι­στή­ρια. Τα δι­υ­λι­στή­ρια έχουν απο­θέ­μα­τα. Είπε και ο υπουρ­γός, ότι έχουν απο­θέ­μα­τα 90 ημε­ρών. Αυτό ση­μαί­νει όμως, ότι δεν μπο­ρούν να με­τα­κυ­λύ­ουν τις αυ­ξή­σεις, σε χρο­νι­κή στιγ­μή άμεση, στις εται­ρεί­ες πε­τρε­λαιοει­δών. Αυτό είναι το πρό­βλη­μά μας. Αυτό είναι το θέμα. Αφού λοι­πόν υπάρ­χουν απο­θέ­μα­τα 90 ημε­ρών, να ση­κώ­σουν κι αυτοί το βάρος και να μην καρ­πω­θούν το κέρ­δος από τα απο­θέ­μα­τα τα οποία έχουν (μι­λά­με για υπερ­κέρ­δη). Όταν οι τιμές της βεν­ζί­νης έχουν ανέ­βει μέσα σε μια εβδο­μά­δα 200 δο­λά­ρια αυτό ση­μαί­νει ότι δεν αγό­ρα­σαν χτες –ούτε πριν από μια εβδο­μά­δα. Έχουν αγο­ρά­σει εδώ και ένα – ενά­μι­ση μήνα. Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε λοι­πόν, ότι υπάρ­χουν υπερ­κέρ­δη».

Σε ερώ­τη­ση εάν θα μπο­ρού­σαν να ση­κώ­σουν το βάρος της αύ­ξη­σης των τιμών καυ­σί­μων (ή να το απορ­ρο­φή­σουν κ.λπ.) οι πρα­τη­ριού­χοι, η απά­ντη­ση ήταν κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά “όχι”:

«Όχι και είμαι ξε­κά­θα­ρος σε αυτό. Όταν ο πρα­τη­ριού­χος αγο­ρά­ζει προ­ϊ­όν κάθε δεύ­τε­ρη μέρα –δεν σας λέω για απο­θέ­μα­τα τα οποία κυ­μαί­νο­νται από 3000 έως 6000 λίτρα κ.ο.κ. γιατί αυτά φεύ­γουν μέσα σε δύο μέρες- αυτό ση­μαί­νει ότι πρέ­πει άμεσα να με­τα­κυ­λή­σει το κό­στος. Δεν μπο­ρεί να κάνει κάτι άλλο. Όταν ο πρα­τη­ριού­χος έχει μικτό πε­ρι­θώ­ριο κέρ­δους γύρω στα 6 σεντς το λίτρο, τι θα μπο­ρού­σε κάνει; Αυτό ισχύ­ει και για τις εται­ρεί­ες πε­τρε­λαιοει­δών. Δεν μπο­ρούν να ση­κώ­σουν το βάρος των ανα­τι­μή­σε­ων.

Το βάρος πρέ­πει να το ση­κώ­νουν και να μειώ­σουν τα υπερ­κέρ­δη τους, τα δι­υ­λι­στή­ρια. Κι επει­δή έχου­με ένα απί­στευ­το ολι­γο­πώ­λιο στην Ελ­λά­δα, με μόνον δύο με­γά­λους ομί­λους (ο ένας είναι ο Όμι­λος ΕΛΠΕ και ο άλλος της Μο­το­ρόιλ) θα πρέ­πει το υπουρ­γείο να κοι­τά­ξει με ποιον τρόπο θα μπο­ρέ­σει να συ­νεν­νοη­θεί μαζί τους. Ση­μειώ­νε­ται πως ο ένας εξ αυτών, τυγ­χά­νει να είναι και μέ­το­χος στο κρά­τος…».

Ερω­τη­θείς εάν υπάρ­χει εν­δε­χό­με­νο κρα­τι­κής πα­ρέμ­βα­σης και μά­λι­στα επι­βο­λής πλα­φόν στο πε­ρι­θώ­ριο κέρ­δους ο κ. Χρυ­σο­χο­ΐ­δης δή­λω­σε κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά:

«Υπάρ­χει πε­ρι­θώ­ριο αλλά να ξέ­ρε­τε ότι είναι τέ­τοιο το θε­σμι­κό πλαί­σιο (είναι θέμα κα­τα­νό­η­σης και θέμα εν­συ­ναί­σθη­σης των δύο με­γά­λων ομί­λων): η κυ­βέρ­νη­ση δεν μπο­ρεί να πα­ρέμ­βει μέσα σε συ­γκε­κρι­μέ­νο θε­σμι­κό πλαί­σιο που –”υπο­τί­θε­ται”- ότι είναι ανε­ξάρ­τη­τη, ελεύ­θε­ρη αγορά. Μέσα σε αυτό το θε­σμι­κό πλαί­σιο, δεν μπο­ρεί να πα­ρέμ­βει η κυ­βέρ­νη­ση. Είναι αντι­θε­σμι­κό. Είναι έξω από κάθε οδη­γία της ελεύ­θε­ρης αγο­ράς και της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Όσο για το πλα­φόν στο πε­ρι­θώ­ριο κέρ­δους έχει μπει εδώ και καιρό με το πο­σο­στό το οποίο, τους είχε κα­θο­ρί­σει το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης. Κι αυτό, δεν συ­γκρα­τεί τις τιμές. Δεν μπο­ρούν να το αυ­ξή­σουν. Υπάρ­χει μια επι­τή­ρη­ση στην αγορά τα τε­λευ­ταία τρία χρό­νια με κα­θο­ρι­σμέ­νο πο­σο­στιαίο κέρ­δος εκά­στο­τε πρα­τη­ρί­ου. Δεν υπάρ­χει κά­ποια άλλη πα­ρέμ­βα­ση. Αυτό που μπο­ρεί να γίνει μόνον σε επί­πε­δο δι­υ­λι­στη­ρί­ων. Σαφώς και υπάρ­χουν τε­ρά­στια απο­θέ­μα­τα (90 ημε­ρών). Άρα μπο­ρούν να το κά­νουν».

Είπε ακόμη πως το θέμα του φυ­σι­κού αε­ρί­ου είναι μια πα­ρό­μοια πε­ρί­πτω­ση αλλά δεν είναι ίδια καθώς οι αλ­λη­λε­πι­δρά­σεις που έχει στην οι­κο­νο­μία είναι τε­ρά­στια: «Το πα­ρά­δειγ­μα είναι απλό. Από την στιγ­μή που έχου­με συν­δέ­σει την τιμή της κι­λο­βα­τώ­ρας με την τιμή του φυ­σι­κού αε­ρί­ου σε όλη την Ευ­ρώ­πη αυτό ση­μαί­νει ότι, άμεσα θα ανέ­βει και η τιμή του ρεύ­μα­τος. Αυτό επη­ρε­ά­ζει ανε­λα­στι­κά το κάθε νοι­κο­κυ­ριό. Η αγορά είναι κα­θε­το­ποι­η­μέ­νη. Από την μία είναι τα τρό­φι­μα, τα κα­τα­να­λω­τι­κά αγαθά. Η αλυ­σί­δα στο κομ­μά­τι της πα­ρα­γω­γής αλλά και στο κομ­μά­τι της με­τα­φο­ράς των προ­ϊ­ό­ντων, επί­σης θα επη­ρε­α­στεί. Το μεν από την τιμή του φυ­σι­κού αε­ρί­ου και το άλλο από την αύ­ξη­ση του πε­τρε­λαί­ου κί­νη­σης».

Το κό­στος στα αε­ρο­πο­ρι­κά καύ­σι­μα

Μι­λώ­ντας για τις τιμές στα αε­ρο­πο­ρι­κά καύ­σι­μα, ο κ. Χρυ­σο­χο­ΐ­δης είπε ότι οι επι­σκέ­πτες που πε­ρι­μέ­νει η Ρόδος, κατά την έναρ­ξη της του­ρι­στι­κής σεζόν (προς το τέλος Μαρ­τί­ου) δεν θα επη­ρε­α­στούν:

«Οι τιμές του αε­ρο­πο­ρι­κού καυ­σί­μου είναι “ασφα­λι­σμέ­νες” από τους τουρ οπε­ρέι­τορ και από τις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες. Δη­λα­δη, όταν ένας με­γά­λος αε­ρο­πο­ρι­κός ορ­γα­νι­σμός, πραγ­μα­το­ποιεί προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες πτή­σεις charter με βάση τα slots ξέρει ότι θα φέρει έναν αριθ­μό πτή­σε­ων την εβδο­μά­δα στη Ρόδο, έχει υπο­λο­γί­σει την πο­σό­τη­τα των καυ­σί­μων που χρειά­ζε­ται για να πε­τά­ξουν τα αε­ρο­πλά­να του και ασφα­λί­ζει την τιμή του καυ­σί­μου (hedging – αντι­στάθ­μι­ση κιν­δύ­νου). Γι’ αυτό και πήγαν καλά οι προ­κρα­τή­σεις (early bookings) καθώς έγι­ναν με βάση συ­γκε­κρι­μέ­νες τιμές με­τα­φο­ράς.

Συ­νε­πώς, κατά την φε­τι­νή του­ρι­στι­κή σεζόν δεν θα υπάρ­χει πρό­βλη­μα στην αύ­ξη­ση των πα­κέ­των λόγω της τιμής του αε­ρο­πο­ρι­κού καυ­σί­μου. Ωστό­σο, υπάρ­χει και ένα πο­σο­στό πτή­σε­ων που δεν έχει ασφα­λι­στεί και κι­νεί­ται ανά­λο­γα με τη ζή­τη­ση που υπάρ­χει στα του­ρι­στι­κά πα­κέ­τα.

Σύμ­φω­να με τα μέχρι σή­με­ρα δε­δο­μέ­να οι προ­κρα­τή­σεις ήταν σε ανο­δι­κή πο­ρεία σε σχέση με την ίδια πε­ρί­ο­δο του 2025. Από την στιγ­μή που ξε­κί­νη­σε η πο­λε­μι­κή σύρ­ρα­ξη στο Ιράν, έχει μειω­θεί ο ρυθ­μός των κρα­τή­σε­ων για τη σεζόν που ξε­κι­νά­ει σε δύο εβδο­μά­δες. Δη­λα­δή, εκεί που είχε μια δυ­να­μι­κή ο Απρί­λιος για να κα­λύ­ψει τα last bookings, αυτό έχει μειω­θεί –κάτι ανα­με­νό­με­νο. Ευ­τυ­χώς που η ανά­φλε­ξη δεν έγινε στις αρχές του έτους γιατί σή­με­ρα θα συ­ζη­τού­σα­με άλλα θέ­μα­τα…», κα­τέ­λη­ξε ο κ. Χρυ­σο­χο­ΐ­δης.