Social media: Το νέο πλαίσιο για παιδιά κάτω των 15 ετών

– Θα επι­τρέ­πο­νται οι πλατ­φόρ­μες ανταλ­λα­γής μη­νυ­μά­των

Συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου για το νέο πλαί­σιο ρυθ­μί­σε­ων πρό­σβα­σης ανη­λί­κων στα social media πα­ρέ­θε­σαν οι υπουρ­γοί Υγεί­ας Άδω­νις Γε­ωρ­γιά­δης, Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης Δη­μή­τρης Πα­πα­στερ­γί­ου και Επι­κρα­τεί­ας Άκης Σκέρ­τσο. Όπως ανα­κοι­νώ­θη­κε, η πρό­σβα­ση σε πλατ­φόρ­μες όπως TikTok, Snapchat, Instagram και Facebook θα απα­γο­ρεύ­ε­ται για παι­διά κάτω των 15 ετών, ενώ οι εφαρ­μο­γές ανταλ­λα­γής μη­νυ­μά­των θα πα­ρα­μέ­νουν δια­θέ­σι­μες.

Τα μέτρα θα ισχύ­ουν για όλα τα παι­διά που έχουν γεν­νη­θεί από 1/1/2012 και η εφαρ­μο­γή τους ξε­κι­νά­ει την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2027. Ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης είχε ανα­κοι­νώ­σει τη ρύθ­μι­ση νω­ρί­τε­ρα, το­νί­ζο­ντας ότι η Ελ­λά­δα θα είναι από τις πρώ­τες χώρες που θα εφαρ­μό­σει αυτή την πρω­το­βου­λία.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός, Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης, ταυ­τό­χρο­να, με επι­στο­λή του προς την πρό­ε­δρο της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάιεν, ζητά τη δη­μιουρ­γία ενός ενιαί­ου ευ­ρω­παϊ­κού πλαι­σί­ου έως το τέλος του 2026 για την προ­στα­σία των ανη­λί­κων από τον ψη­φια­κό εθι­σμό.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που πα­ρου­σιά­στη­καν, η χρήση του δια­δι­κτύ­ου και των social media από ανη­λί­κους συ­νο­δεύ­ε­ται από πολ­λούς κιν­δύ­νους. Ένα στα τέσ­σε­ρα παι­διά δη­λώ­νει ότι ένιω­σε δυ­σφο­ρία όταν προ­σω­πι­κές του πλη­ρο­φο­ρί­ες κοι­νο­ποι­ή­θη­καν χωρίς συ­ναί­νε­ση, ενώ το 17% των παι­διών 11-15 ετών έχει υπάρ­ξει θύμα δια­δι­κτυα­κής πα­ρε­νό­χλη­σης. Επι­πλέ­ον, το 23% των 15χρο­νων αι­σθά­νε­ται νευ­ρι­κό­τη­τα χωρίς πρό­σβα­ση στο κι­νη­τό, και το 20% πα­ρα­με­λεί αθλη­τι­κές και ψυ­χα­γω­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες λόγω των social media.

Εξει­δί­κευ­ση των μέ­τρων

Η απα­γό­ρευ­ση αφορά τις πλατ­φόρ­μες Instagram, TikTok, Facebook και Snapchat, ενώ οι πλατ­φόρ­μες ανταλ­λα­γής μη­νυ­μά­των εξαι­ρού­νται. Ο κ. Πα­πα­στερ­γί­ου τό­νι­σε: «Δεν κό­βου­με το Ίντερ­νετ, δη­μιουρ­γού­με ένα πλαί­σιο προ­στα­σί­ας για τα παι­διά… Πε­ρι­λαμ­βά­νει όλα τα παι­διά που έχουν γεν­νη­θεί από 1/1/2012».

Επι­πλέ­ον, προ­τεί­νε­ται η χρήση ευ­ρω­παϊ­κών μη­χα­νι­σμών επα­λή­θευ­σης ηλι­κί­ας, όπως το Kids Wallet, με στόχο τη δια­σφά­λι­ση της αξιο­πι­στί­ας και την υπο­χρε­ω­τι­κή εφαρ­μο­γή τους.

Ρύθ­μι­ση για την προ­στα­σία της ανη­λι­κό­τη­τας

Ο υπουρ­γός Επι­κρα­τεί­ας Άκης Σκέρ­τσος συ­νέ­δε­σε το μέτρο με προη­γού­με­νες πρω­το­βου­λί­ες, όπως η αντι­με­τώ­πι­ση του δια­δι­κτυα­κού bullying, και τό­νι­σε ότι η Ελ­λά­δα συμ­με­τέ­χει σε συμ­μα­χία προ­θύ­μων με άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες για την προ­στα­σία των ανη­λί­κων. «Ρώ­τη­σα τον 15χρονο γιο μου και μου είπε ότι είναι υπέρ», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Ο κ. Σκέρ­τσος τό­νι­σε: «Το επι­χει­ρη­μα­τι­κό μο­ντέ­λο των εται­ρειών που θε­ω­ρεί ανα­λώ­σι­μα τα παι­διά μας και τη Δη­μο­κρα­τία, τε­λειώ­νει εδώ».

Πλαί­σιο προ­στα­σί­ας των ανη­λί­κων

Το συ­νο­λι­κό πλαί­σιο στο­χεύ­ει στην προ­στα­σία των ανη­λί­κων από κιν­δύ­νους για τη σω­μα­τι­κή και ψυ­χι­κή υγεία τους λόγω της χρή­σης των social media. Πε­ρι­λαμ­βά­νει:

• Ασφα­λή λει­τουρ­γία των ψη­φια­κών πλατ­φορ­μών σύμ­φω­να με τον ευ­ρω­παϊ­κό κα­νο­νι­σμό Digital Services Act (DSA).
• Προ­στα­σία ιδιω­τι­κό­τη­τας μέσω μη­χα­νι­σμών επα­λή­θευ­σης ηλι­κί­ας, όπως Kids Wallet και Gov.gr Wallet, που βα­σί­ζο­νται σε «δια­κρι­τι­κά ηλι­κί­ας» (age tokens).
• Επα­λή­θευ­ση ηλι­κί­ας και ερ­γα­λεία ελέγ­χου

Οι μη­χα­νι­σμοί επα­λή­θευ­σης λει­τουρ­γούν σύμ­φω­να με το άρθρο 28 της DSA και δια­σφα­λί­ζουν τε­χνο­λο­γι­κή ου­δε­τε­ρό­τη­τα. Κρι­τή­ρια απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας πε­ρι­λαμ­βά­νουν:

• Αξιο­πι­στία και ακρί­βεια
• Λει­τουρ­γία σε πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες
• Δυ­σκο­λία πα­ρά­καμ­ψης
• Προ­σβα­σι­μό­τη­τα για όλους
• Προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων

Επι­πλέ­ον, υπάρ­χει προ­ο­πτι­κή δια­σύν­δε­σης με το ευ­ρω­παϊ­κό ψη­φια­κό πορ­το­φό­λι (EUDI Wallet).

Οι πλατ­φόρ­μες φέ­ρουν την ευ­θύ­νη για την εφαρ­μο­γή της επα­λή­θευ­σης ηλι­κί­ας, με επο­πτεία από εθνι­κές αρχές όπως η ΕΕΤΤ, το ΕΣΡ και η ΑΠΔΠΧ. Σε πε­ρι­πτώ­σεις πα­ρα­βά­σε­ων, οι υπο­θέ­σεις δια­βι­βά­ζο­νται στη χώρα εγκα­τά­στα­σης της πλατ­φόρ­μας, με ενη­μέ­ρω­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής.

Γε­ωρ­γιά­δης: Οι επι­πτώ­σεις του εθι­σμού

Ο Άδω­νις Γε­ωρ­γιά­δης ση­μεί­ω­σε ότι «ο εθι­σμός στους ανη­λί­κους μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε πα­χυ­σαρ­κία, οπτι­κή κό­πω­ση και ψυ­χι­κά προ­βλή­μα­τα μέχρι και τά­σεις αυ­το­κτο­νί­ας». Ανα­φέρ­θη­κε σε συμ­πτώ­μα­τα και συ­νέ­πειες χρή­σης social media σε μι­κρές ηλι­κί­ες, το­νί­ζο­ντας τον αντί­κτυ­πο στη σω­μα­τι­κή και ψυ­χι­κή υγεία αλλά και στη συ­μπε­ρι­φο­ρά.

Επι­δη­μιο­λο­γι­κά δε­δο­μέ­να και συ­μπε­ρι­φο­ρές υψη­λού κιν­δύ­νου:

• Το 36% των νέων είναι σε συ­νε­χή δια­δι­κτυα­κή επαφή
• Το 10% εμ­φα­νί­ζουν προ­βλη­μα­τι­κή χρήση social media
• Το 34% παί­ζει κα­θη­με­ρι­νά ψη­φια­κά παι­χνί­δια, με 20% πάνω από 4 ώρες ημε­ρη­σί­ως
• Το 25-30% εμπλέ­κε­ται σε πε­ρι­στα­τι­κά cyberbullying
• Το 14,7% συμ­με­τεί­χε σε ανταλ­λα­γή σε­ξουα­λι­κού πε­ριε­χο­μέ­νου (sexting)
• Το 34,7% αλ­λη­λε­πι­δρά με αγνώ­στους online

Δια­φο­ρές ανά­με­σα σε αγό­ρια και κο­ρί­τσια

Κο­ρί­τσια: υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό προ­βλη­μα­τι­κής χρή­σης social media (13% ένα­ντι 9%)

Αγό­ρια: υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό προ­βλη­μα­τι­κού gaming (16% ένα­ντι 7%)

Επι­πτώ­σεις στη σω­μα­τι­κή και ψυ­χι­κή υγεία

• Σω­μα­τι­κή: κα­θι­στι­κή ζωή, πα­χυ­σαρ­κία, οπτι­κά προ­βλή­μα­τα, δια­τα­ρα­χές ύπνου
• Ψυ­χι­κή: δια­τα­ρα­χές προ­σο­χής, χα­μη­λή αυ­το­ε­κτί­μη­ση, κοι­νω­νι­κή απο­μό­νω­ση, άγχος, κα­τά­θλι­ψη, αυ­το­κτο­νι­κός ιδε­α­σμός
• Ψυ­χο­κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις
• Μεί­ω­ση δια ζώσης κοι­νω­νι­κής επα­φής (phubbing, hikikomori)
• Αύ­ξη­ση κοι­νω­νι­κής σύ­γκρι­σης και χα­μη­λής αυ­το­ε­κτί­μη­σης
• Έκ­θε­ση σε sexting, grooming, δια­δι­κτυα­κό εκ­φο­βι­σμό και ρη­το­ρι­κή μί­σους