Τι κρύβει το μπουμ των προκρατήσεων στον τουρισμό

Το άνοιγ­μα της αυ­λαί­ας στη θε­ω­ρού­με­νη ως «ναυαρ­χί­δα» του­ρι­στι­κών εκ­θέ­σε­ων της ευ­ρω­παϊ­κής αγο­ράς δεν ση­μα­το­δο­τεί μόνο την αντί­στρο­φη μέ­τρη­ση για την έναρ­ξη της κα­λο­και­ρι­νής του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου. Θα απο­κα­λύ­ψει, όπως όλα δεί­χνουν, το νέο σκη­νι­κό που δια­μορ­φώ­νε­ται φέτος στην αγορά της Γερ­μα­νί­ας. Μια «δε­ξα­με­νή» απ’ όπου πί­νουν νερό όλοι οι προ­ο­ρι­σμοί δια­κο­πών της Με­σο­γεί­ου -της Ελ­λά­δας συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης.

Στο βρο­χε­ρό σκη­νι­κό της εναρ­κτή­ριας μέρας της ΙΤΒ, ο Σύν­δε­σμος Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων (ΣΕΤΕ) έχει προ­γραμ­μα­τί­σει να δη­μο­σιο­ποι­ή­σει τις αρ­χι­κές του προ­βλέ­ψεις για τις επι­δό­σεις του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού το 2017.

Μια πρό­γευ­ση των προ­βλέ­ψε­ων, ωστό­σο, έδωσε πρό­σφα­τα ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ Α. Αν­δρε­ά­δης. Σύμ­φω­να με τις σχε­τι­κές δη­λώ­σεις, ο Α. Αν­δρε­ά­δης φέ­ρε­ται να εκτι­μά πως υπάρ­χουν φέτος οι δυ­να­τό­τη­τες, οι του­ρι­στι­κές ει­σπρά­ξεις να φθά­σουν τα 14,5 δισ. ευρώ (ένα­ντι 13,2 δισ. το 2016) και οι ξένοι επι­σκέ­πτες τα 27 εκατ. (ένα­ντι 25 εκατ. το 2016).

Οι αρ­χι­κές εκτι­μή­σεις του ΣΕΤΕ πα­ρα­πέ­μπουν σε στόχο αύ­ξη­σης των τα­ξι­διω­τι­κών ει­σπρά­ξε­ων κατά 9% ένα­ντι μεί­ω­σης 6,4% το 2016. Επί­δο­ση που, εφό­σον επι­τευ­χθεί, θα αντι­στοι­χεί σε πρό­σθε­τα έσοδα 1,3 δισ. ευρώ σε σύ­γκρι­ση με το 2016.

Ο επι­κε­φα­λής του ΣΕΤΕ φέ­ρε­ται να βα­σί­ζει την αι­σιο­δο­ξία του στην άνοδο που κα­τα­γρά­φει η ζή­τη­ση από τις δύο βα­σι­κές αγο­ρές της χώρας (Γερ­μα­νία, Βρε­τα­νία) και τη Ρωσία, την αύ­ξη­ση των τιμών στην Ισπα­νία αλλά και την υστέ­ρη­ση που εξα­κο­λου­θούν να κα­τα­γρά­φουν βα­σι­κοί αντα­γω­νι­στές της Ελ­λά­δας όπως η Τουρ­κία και η Αί­γυ­πτος.

Συ­νέ­δε­σε, ωστό­σο, την επί­τευ­ξη των πιο πάνω αρ­χι­κών στό­χων με την άμεση ολο­κλή­ρω­ση των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων της κυ­βέρ­νη­σης με τους δα­νει­στές για τη δεύ­τε­ρη αξιο­λό­γη­ση του προ­γράμ­μα­τος στή­ρι­ξης της χώρας. Φέ­ρε­ται να προει­δο­ποιεί, μά­λι­στα, πως η μη έγκαι­ρη ολο­κλή­ρω­ση της αξιο­λό­γη­σης εν­δέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σει τη ζή­τη­ση για δια­κο­πές στην Ελ­λά­δα.

Το «κα­μπα­νά­κι» που έκρου­σε ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ ακού­γε­ται ίσως δυ­να­τό­τε­ρα την εβδο­μά­δα που δια­νύ­ου­με, εξαι­τί­ας των νέων δε­δο­μέ­νων που δια­μορ­φώ­νο­νται στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για την αξιο­λό­γη­ση. Και μπο­ρεί η ατμό­σφαι­ρα των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων να πα­ρα­πέ­μπει -σ’ αυτή τη φάση- σε αδιέ­ξο­δο αλλά όχι σε ρήξη, ωστό­σο το εν­δε­χό­με­νο να ολο­κλη­ρω­θούν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις προς το Πάσχα ή και μετά από αυτό προ­σθέ­τει νέες με­τα­βλη­τές στην του­ρι­στι­κή εξί­σω­ση του 2017. Το­πο­θε­τεί , επι­πλέ­ον, αρ­κε­τούς αστε­ρί­σκους στις προ­βλέ­ψεις του ΣΕΤΕ.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή πε­ρί­πτω­ση απο­τε­λεί η πρό­βλε­ψη για τη δυ­να­τό­τη­τα να αυ­ξη­θούν φέτος κατά 2 εκατ. οι ξένοι επι­σκέ­πτες στη χώρα μας. Πόσο εφι­κτό, όμως, είναι κάτι τέ­τοιο, δε­δο­μέ­νου πως από τον προ­γραμ­μα­τι­σμό πτή­σε­ων που είχε γίνει μέχρι πρό­σφα­τα, οι πρό­σθε­τες δια­θέ­σι­μες θέ­σεις προ­βλέ­πε­ται να είναι 1,5 εκατ., οι 500.000 από τις οποί­ες αφο­ρούν στην Αθήνα και το 1 εκατ. όλους τους άλ­λους προ­ο­ρι­σμούς της χώρας;

Μι­λώ­ντας σε ημε­ρί­δα του υπουρ­γεί­ου Του­ρι­σμού την πε­ρα­σμέ­νη Πέμ­πτη ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ, πα­ρου­σία του Γ.Γ. του Πα­γκό­σμιου Ορ­γα­νι­σμού Του­ρι­σμού T. Rifai, έδωσε μια εξή­γη­ση για το πώς θα μπο­ρού­σε να επι­τευ­χθεί η αύ­ξη­ση των 2 εκατ. του­ρι­στών. Η απά­ντη­ση βρί­σκε­ται στην αυ­ξη­μέ­νη πλη­ρό­τη­τα των πτή­σε­ων, η οποία συ­νή­θως δια­μορ­φώ­νε­ται στα επί­πε­δα του 75%-78% αλλά σε ιδιαί­τε­ρα καλές χρο­νιές -όπως δια­φαί­νε­ται ότι θα είναι η φε­τι­νή- ξε­περ­νά το 82%.

Ση­μα­ντι­κή με­τα­βλη­τή για τη φε­τι­νή χρο­νιά ίσως απο­δει­χθεί η ανα­διάρ­θρω­ση της αε­ρο­πο­ρι­κής αγο­ράς της Γερ­μα­νί­ας, που βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέ­λι­ξη. Στο πλαί­σιο αυτό, εμ­φα­νί­ζο­νται να υπο­χω­ρούν «παί­κτες» όπως η air berlin και η Condor, ενώ τον χώρο σπεύ­δουν να κα­λύ­ψουν εται­ρεί­ες όπως η ιρ­λαν­δι­κή εται­ρεία χα­μη­λού κό­στους Ryanair.

Η Ελ­λά­δα φαί­νε­ται πως έχει αυ­ξη­μέ­νες πι­θα­νό­τη­τες να επω­φε­λη­θεί από το ανα­κά­τε­μα της τρά­που­λας στη γερ­μα­νι­κή αγορά αε­ρο­με­τα­φο­ρών. Εν­δει­κτι­κή είναι η πε­ρί­πτω­ση της Ryanair, η οποία είχε ανα­κοι­νώ­σει «φρε­νά­ρι­σμα» της ανά­πτυ­ξής της στην Ελ­λά­δα για το 2017 αλλά μόλις την πε­ρα­σμέ­νη βδο­μά­δα ανα­κοί­νω­σε νέα χει­με­ρι­νά δρο­μο­λό­για από Αθήνα και Θεσ/νίκη προς προ­ο­ρι­σμούς της Γερ­μα­νί­ας.

Κι­νή­σεις οι οποί­ες δεν έχουν άμεσο αντί­κτυ­πο στη φε­τι­νή χρο­νιά, αλλά δια­μορ­φώ­νουν ευ­νοϊ­κό­τε­ρες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για το 2018.

Ανα­κάμ­πτουν οι αντα­γω­νι­στές της Ελ­λά­δας

Ο «καλ­πα­σμός» της Ελ­λά­δας στην αγορά έγκαι­ρων κρα­τή­σε­ων (early bookings) της Γερ­μα­νί­ας οδή­γη­σε την TUI να την ανα­κη­ρύ­ξει προ­ο­ρι­σμό του 2017. Κι αυτό, πα­ρό­τι η Ισπα­νία εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί τον υπ’ αριθ­μόν ένα προ­ο­ρι­σμό των Γερ­μα­νών και μά­λι­στα με αυ­ξη­μέ­νη ζή­τη­ση.

Νε­ό­τε­ρα δε­δο­μέ­να από τη γερ­μα­νι­κή αγορά ωστό­σο πα­ρα­πέ­μπουν σε ένα πιο σύν­θε­το σκη­νι­κό. Ένα σκη­νι­κό στο οποίο οι προ­ο­ρι­σμοί που κα­τέ­γρα­φαν πτώση την προη­γού­με­νη διε­τία δεί­χνουν να κι­νού­νται σε τρο­χιά ολι­κής επα­να­φο­ράς, με μόνη εξαί­ρε­ση την Τουρ­κία. Ανα­λυ­τές της γερ­μα­νι­κής αγο­ράς, μά­λι­στα, δεν απο­κλεί­ουν κα­θυ­στε­ρη­μέ­νο comeback, ακόμα και της Τουρ­κί­ας. Αν επι­βε­βαιω­θούν οι σχε­τι­κές εκτι­μή­σεις, αυτό οδη­γεί σε με­ρι­κή επα­νε­νερ­γο­ποί­η­ση των «προ­βλη­μα­τι­κών» προ­ο­ρι­σμών της Με­σο­γεί­ου (Τουρ­κία, Αί­γυ­πτος, Τυ­νη­σία, Μα­ρό­κο) από φέτος, με προ­ο­πτι­κή την ολική επα­να­φο­ρά τους από το 2018.

Ίσως σ’ αυτά τα δε­δο­μέ­να βα­σί­στη­κε ο Γ.Γ. του Πα­γκό­σμιου Ορ­γα­νι­σμού Του­ρι­σμού T. Rifai, για να προ­τρέ­ψει τον πρω­θυ­πουρ­γό Α. Τσί­πρα να δώσει προ­τε­ραιό­τη­τα όχι στη δη­μιουρ­γία νέων ξε­νο­δο­χεί­ων υψη­λών κα­τη­γο­ριών αλλά στην προ­βο­λή της χώρας.

Όπως ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά σε ημε­ρί­δα του υπουρ­γεί­ου Του­ρι­σμού, δεν πή­γα­τε καλά επει­δή οι γεί­το­νές σας πήγαν άσχη­μα. Είμαι βέ­βαιος πως ακόμα κι όταν οι γεί­το­νές σας πάνε καλά, εσείς μπο­ρεί­τε να πάτε ακόμα κα­λύ­τε­ρα.

Πρό­σφα­τες έρευ­νες στη Γερ­μα­νία ανα­δει­κνύ­ουν δύο κρί­σι­μα νέα δε­δο­μέ­να: τη σπου­δή των Γερ­μα­νών να κλεί­σουν πολύ έγκαι­ρα τις κα­λο­και­ρι­νές τους δια­κο­πές και την άνοδο των προ­ο­ρι­σμών της Αν. Με­σο­γεί­ου και της Βορ. Αφρι­κής που αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­μα­τα τα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Σύμ­φω­να με στοι­χεία της εται­ρεί­ας ερευ­νών αγο­ράς Gfk, οι πω­λή­σεις των τα­ξι­διω­τι­κών γρα­φεί­ων της Γερ­μα­νί­ας μέχρι και τον Ια­νουά­ριο κα­τέ­γρα­φαν άνοδο 6% σε σύ­γκρι­ση με πέ­ρυ­σι.

Την τάση των Γερ­μα­νών να κλεί­νουν νωρίς φέτος τις κα­λο­και­ρι­νές τους δια­κο­πές επι­βε­βαί­ω­σε ο Norbert Fiebig, πρό­ε­δρος του πα­νί­σχυ­ρου Συν­δέ­σμου Τα­ξι­δί­ων της Γερ­μα­νί­ας (DRV). Όπως ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, πολ­λοί Γερ­μα­νοί έσπευ­σαν να κλεί­σουν τις κα­λο­και­ρι­νές τους δια­κο­πές ήδη από τον πε­ρα­σμέ­νο Νο­έμ­βριο και Δε­κέμ­βριο.

Η αιτία βρί­σκε­ται στο… 2016. Τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τώ­πι­σαν χώρες όπως η Τουρ­κία, η Αί­γυ­πτος και η Τυ­νη­σία υπο­χρέ­ω­σαν αρ­κε­τούς Γερ­μα­νούς να ανα­ζη­τή­σουν εναλ­λα­κτι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Όμως, πολ­λοί δεν κα­τά­φε­ραν να βρουν πα­κέ­τα για τους προ­ο­ρι­σμούς, τα ξε­νο­δο­χεία και την πε­ρί­ο­δο που ήθε­λαν επει­δή, λόγω της αυ­ξη­μέ­νης ζή­τη­σης, τα δω­μά­τια είχαν εξα­φα­νι­στεί.

Ακρι­βώς για να απο­φύ­γουν τα περ­σι­νά, οι Γερ­μα­νοί έσπευ­σαν να κά­νουν πολύ νωρίς τις κρα­τή­σεις τους, για να «κλει­δώ­σουν» ότι θα πάνε στον προ­ο­ρι­σμό και το ξε­νο­δο­χείο που θέ­λουν, την πε­ρί­ο­δο που θέ­λουν. Έτσι, εξη­γεί­ται, με­τα­ξύ άλλων, και η με­γά­λη αύ­ξη­ση 15%-40% που κα­τα­γρά­φει φέτος η Ελ­λά­δα στην αγορά έγκαι­ρων κρα­τή­σε­ων πολ­λών κύ­ριων ευ­ρω­παϊ­κών αγο­ρών.

Πα­ρά­γο­ντες της ελ­λη­νι­κής τα­ξι­διω­τι­κής αγο­ράς εκτι­μούν πως ένα μέρος της αύ­ξη­σης των προ­κρα­τή­σε­ων για την Ελ­λά­δα αφορά τα­ξι­διώ­τες οι οποί­οι πέ­ρυ­σι ανα­γκά­στη­καν να έρ­θουν στην Ελ­λά­δα στο τρί­μη­νο Σε­πτεμ­βρί­ου-Νο­εμ­βρί­ου, αφού δεν έβρι­σκαν νω­ρί­τε­ρα.

Οι ίδιοι θε­ω­ρούν πως πολλά τη φε­τι­νή χρο­νιά θα κρι­θούν από το αν δια­τη­ρη­θεί η υψηλή ζή­τη­ση για Ελ­λά­δα, ή θα «ξε­φου­σκώ­σει» μέχρι τις αρχές του κα­λο­και­ριού.

Την ίδια στιγ­μή που η Ελ­λά­δα θέτει υπο­ψη­φιό­τη­τα να ανα­δει­χθεί φέτος σε «μπεστ σέλερ» της Με­σο­γεί­ου και η Ισπα­νία εξα­κο­λου­θεί να κα­τα­γρά­φει άνοδο 2% σε σύ­γκρι­ση με την πε­ρυ­σι­νή «χρυσή» χρο­νιά της, εν­δεί­ξεις ανά­καμ­ψης κα­τα­γρά­φουν οι αντα­γω­νι­στές της Ελ­λά­δας στη Με­σό­γειο.

Αυτό δεί­χνουν στοι­χεία της δια­δι­κτυα­κής πύλης Holidaycheck, που ανα­φέ­ρο­νται σε κρα­τή­σεις που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν τους τε­λευ­ταί­ους τρεις μήνες στη Γερ­μα­νία και πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στην έρευ­να «Holiday Monitor 2017».

Σύμ­φω­να με αυτά, άνοδο κα­τα­γρά­φουν οι 19 από τους 20 κύ­ριους προ­ο­ρι­σμούς κα­λο­και­ρι­νών δια­κο­πών της Με­σο­γεί­ου, με μόνη εξαί­ρε­ση την Τουρ­κία.

Το Μα­ρό­κο εμ­φα­νί­ζε­ται να κι­νεί­ται σε τρο­χιά ολι­κής επα­να­φο­ράς, κα­τα­γρά­φο­ντας άνοδο της τάξης του 162%, ενώ οι κρα­τή­σεις για Τυ­νη­σία ση­μεί­ω­ναν αύ­ξη­ση 47% ένα­ντι πτώ­σης 55% πέ­ρυ­σι. Την ίδια στιγ­μή, σύμ­φω­να πάντα με το Holidaycheck, οι κρα­τή­σεις για Αί­γυ­πτο ήταν δι­πλά­σιες σε σύ­γκρι­ση με πέ­ρυ­σι, όταν η χώρα κα­τέ­γρα­φε πτώση 36%.

Μο­να­δι­κή εξαί­ρε­ση στη γε­νι­κή άνοδο απο­τέ­λε­σε το προη­γού­με­νο τρί­μη­νο (Νο­έμ­βριος-Ια­νουά­ριος) η Τουρ­κία, η οποία με­τρού­σε πε­ραι­τέ­ρω πτώση κρα­τή­σε­ων 21% σε σχέση με την προη­γού­με­νη χρο­νιά. Σύμ­φω­να με τους υπεύ­θυ­νους του Holidaycheck, ωστό­σο, οι κρα­τή­σεις για Τουρ­κία επέ­στρε­ψαν σε θε­τι­κό έδα­φος από τα μέσα Ια­νουα­ρί­ου και κα­τέ­γρα­φαν κα­θα­ρή αύ­ξη­ση μέχρι τα μέσα Φε­βρουα­ρί­ου, οπότε υπήρ­χαν δια­θέ­σι­μα στοι­χεία.