Τουρισμός: Δυο ταχύτητες στους προορισμούς και το στοίχημα Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου

Οι ενδείξεις για το φθινόπωρο δημιουργούν προσδοκίες για δυο μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, τους καλύτερους των τελευταίων ετών. Ο Αύγουστος ανέβασε ταχύτητα αλλά η εικόνα παραμένει άνιση καθώς άλλοι προορισμοί επιταχύνουν, ενώ παραδοσιακές «ναυαρχίδες», όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη, δεν ακολουθούν με την ίδια ένταση. Την ίδια ώρα, η εστίαση αναδεικνύεται στον αδύναμο κρίκο της φετινής σεζόν.

Έτσι, ο ελληνικός τουρισμός  μπαίνει στην τελική ευθεία της σεζόν για το 2026 με ένα μεγάλο στοίχημα, να μετατρέψει τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο σε δύο από τους ισχυρότερους μήνες των τελευταίων ετών, παρατείνοντας ουσιαστικά την περίοδο υψηλής ζήτησης και ενισχύοντας όχι μόνο τις αφίξεις αλλά κυρίως τα έσοδα.

Οι πρώτες ενδείξεις της αγοράς για το δίμηνο είναι ιδιαίτερα θετικές, με κρατήσεις, αεροπορική χωρητικότητα και ζήτηση να δημιουργούν προσδοκίες για μια ισχυρή συνέχεια μετά τον Αύγουστο, ο οποίος κινήθηκε καλύτερα από τους προηγούμενους θερινούς μήνες. Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι πλέον μόνο πόσοι τουρίστες έρχονται στην Ελλάδα, αλλά πού κατευθύνονται και πόσα ξοδεύουν στους προορισμούς.

Τα στοιχεία του επταμήνου δείχνουν ότι η συνολική εικόνα παραμένει θετική. Την περίοδο Ιανουαρίου–Ιουλίου καταγράφηκαν 15,7 εκατ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις, αυξημένες κατά 541.000 ή 3,6% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Μόνο τον Ιούλιο οι αφίξεις ξεπέρασαν τα 5 εκατ., σημειώνοντας άνοδο 3,2%.

Πίσω όμως από το θετικό εθνικό πρόσημο υπάρχουν έντονες αποκλίσεις.

Οι προορισμοί που «τρέχουν»
Η Κρήτη, τα Ιόνια Νησιά και αρκετοί μικρότεροι περιφερειακοί προορισμοί εμφανίζουν ισχυρή δυναμική. Η Κρήτη κατέγραψε στο επτάμηνο 3,2 εκατ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις, αυξημένες κατά 7,2%, με τα Χανιά να ξεχωρίζουν με άνοδο 11,3% και το Ηράκλειο με 5,6%. Στα Ιόνια Νησιά η αύξηση έφθασε το 6,6%, ενώ η Κέρκυρα ενισχύθηκε κατά 8,3%.

Ακόμη μεγαλύτερες ποσοστιαίες αυξήσεις καταγράφονται σε μικρότερους προορισμούς. Η Καλαμάτα εμφανίζει άνοδο 20,8%, η Σάμος 19,5%, η Κάρπαθος 13,9% και η Σκιάθος 12,1%. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι μέρος της νέας τουριστικής ζήτησης διαχέεται πλέον σε περισσότερους προορισμούς και δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις παραδοσιακές «ναυαρχίδες».

Ανάλογη είναι και η μακροπρόθεσμη εικόνα που αποτυπώνει η Alpha Bank. Η Αττική αναδεικνύεται στη μεγάλη κερδισμένη της μεταπανδημικής περιόδου, με αύξηση 125% στις ταξιδιωτικές εισπράξεις και 64% στις επισκέψεις μεταξύ 2019 και 2025. Η Ήπειρος επίσης ενισχύεται δυναμικά, με άνοδο 69% στις επισκέψεις και 57% στις εισπράξεις.

Μύκονος και Σαντορίνη δεν ακολουθούν με την ίδια ταχύτητα
Πιο σύνθετη είναι η εικόνα στις Κυκλάδες και ιδιαίτερα σε δύο από τα ισχυρότερα διεθνή brands του ελληνικού τουρισμού.

Στο επτάμηνο, η Μύκονος κατέγραψε μεν αύξηση 9,5% στις διεθνείς αεροπορικές αφίξεις, φθάνοντας τις 317.000, ενώ η Σαντορίνη έμεινε σχεδόν στάσιμη, με μόλις +0,7% και περίπου 351.000 αφίξεις.

Το ενδιαφέρον όμως βρίσκεται κυρίως στον τζίρο. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το δεύτερο τρίμηνο δείχνουν ότι στη Μύκονο ο κύκλος εργασιών των καταλυμάτων μειώθηκε κατά 1,5% και της εστίασης κατά 0,6%. Στη Σαντορίνη, ο τζίρος των καταλυμάτων αυξήθηκε 5,8%, αλλά η εστίαση κινήθηκε οριακά πτωτικά κατά 0,2%.

Η εικόνα αυτή δείχνει και μια από τις βασικές διαφοροποιήσεις της φετινής περιόδου: περισσότερες αφίξεις δεν σημαίνουν αυτόματα αντίστοιχη αύξηση της κατανάλωσης στον προορισμό.

Η μεγάλη αντίφαση: ανεβαίνουν τα καταλύματα, πέφτει η εστίαση
Αυτό αποτυπώνεται καθαρά στα πανελλαδικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων καταλυμάτων αυξήθηκε κατά 6,1%, στα 3,304 δισ. ευρώ. Την ίδια ακριβώς περίοδο, όμως, ο τζίρος των επιχειρήσεων εστίασης μειώθηκε κατά 2,5%, στα 3,165 δισ. ευρώ, από 3,245 δισ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα.

Και οι αποκλίσεις ανά περιοχή είναι εντυπωσιακές. Στη Θεσσαλονίκη τα καταλύματα ενίσχυσαν τον τζίρο τους κατά 13,8%, αλλά η εστίαση υποχώρησε κατά 7,7%. Στη Χαλκιδική τα ξενοδοχειακά έσοδα αυξήθηκαν 2%, ενώ η εστίαση μειώθηκε 7,3%. Στη Ζάκυνθο τα καταλύματα κινήθηκαν στο +6,3%, αλλά η εστίαση στο -5,2%.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η Πελοπόννησος. Στη Μεσσηνία τα καταλύματα αυξάνουν τον τζίρο τους κατά 7,8%, την ώρα που η εστίαση καταγράφει πτώση 8,8%. Στην Αργολίδα η εστίαση υποχωρεί κατά 12,1%, ενώ στην Αχαΐα η μείωση φθάνει το 11,7%.

Ακρίβεια, αλκοτέστ και κάρτα εργασίας
Παράγοντες της αγοράς αποδίδουν την εξέλιξη σε ένα μείγμα αλλαγών στη συμπεριφορά των επισκεπτών και στη λειτουργία των επιχειρήσεων.

Η αυξημένη παρουσία της βραχυχρόνιας μίσθωσης αποτελεί μία από τις βασικές παραμέτρους. Επισκέπτες που διαμένουν σε διαμερίσματα και κατοικίες έχουν τη δυνατότητα να προμηθεύονται τρόφιμα και να καταναλώνουν μέρος των γευμάτων τους στο κατάλυμα, περιορίζοντας τη δαπάνη σε εστιατόρια και ταβέρνες, επηρεαζόμενοι και από την γενικότερη ακρίβεια.

Παράλληλα, στην αγορά διατυπώνεται η εκτίμηση ότι οι εντατικοί έλεγχοι αλκοτέστ έχουν επηρεάσει τη νυχτερινή κατανάλωση αλκοόλ, ιδιαίτερα σε προορισμούς όπου η μετακίνηση γίνεται κυρίως με αυτοκίνητο.

Ένας ακόμη παράγοντας που αναφέρουν επιχειρηματίες της εστίασης είναι η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία έχει αυξήσει την ανάγκη αυστηρότερης καταγραφής του χρόνου απασχόλησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επιχειρήσεις φέρονται να έχουν περιορίσει τα ωράρια λειτουργίας τους ώστε να ελέγξουν το αυξημένο εργασιακό κόστος. Το αποτέλεσμα είναι ότι μετά τα μεσάνυχτα αρκετές τουριστικές περιοχές εμφανίζουν μικρότερη εμπορική δραστηριότητα σε σχέση με το παρελθόν.

Το στοίχημα του φθινοπώρου
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Το μεγάλο στοίχημα για τον ελληνικό τουρισμό μεταφέρεται πλέον στον Σεπτέμβριο και κυρίως στον Οκτώβριο. Τα τελευταία στοιχεία του Air Data Tracker του ΙΝΣΕΤΕ δείχνουν 4,81 εκατ. προγραμματισμένες διεθνείς αεροπορικές θέσεις για τον Σεπτέμβριο, αυξημένες κατά 5,9%, και 3,59 εκατ. για τον Οκτώβριο, με άνοδο 18,3%. Πρόκειται για περίπου 8,4 εκατ. θέσεις μέσα σε δύο μήνες, με τον Οκτώβριο να αναδεικνύεται στον ισχυρότερο μήνα της λεγόμενης shoulder season και να ενισχύει τις προσδοκίες για ουσιαστική επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Ωστόσο πολλά θα εξαρτηθούν από τις last-minute κρατήσεις.

Εν κατακλείδι τις προσδοκίες για την φετινή πορεία του ελληνικού τουρισμού αποτυπώνει πλήρως η παροιμία «κότες έρχονται πολλές να δούμε όμως πόσα αυγά θα κάνουν».

Πηγή: ot.gr