H επόμενη μέρα του επιτελικού κράτους – Τι αλλάζει στο Μαξίμου

Τι αλλαγές δρο­μο­λο­γεί ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στον τρόπο λει­τουρ­γίας της κυβέρ­νη­σης – Ο ρόλος των υπουρ­γών

Με την πολι­τική ζωή να παρα­μέ­νει εν μέρει εγκλω­βι­σμένη στον αστε­ρι­σμό της υπό­θε­σης των παρα­κο­λου­θή­σεων, που πάντως, σύμφωνα με τις τρέ­χου­σες δημο­σκο­πή­σεις, δεν προ­κα­λεί σημα­ντική φθορά στην κυβέρ­νηση, ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης επι­χει­ρεί φυγή προς τα εμπρός και δια­μορ­φώ­νει την «επόμενη ημέρα» του επι­τε­λι­κού κράτους, η οποία προ­βλέ­πει σημα­ντι­κό­τερο πολι­τικό ρόλο για τους υπουρ­γούς.

Παρότι τα τελευ­ταία 24ωρα, με αφορμή αναφορά του στο πρό­σφατο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο, δημιουρ­γή­θηκε η αίσθηση ότι ο κ. Μητσο­τά­κης έχει απο­φα­σί­σει την «υπο­βάθ­μιση» ή το «ξήλωμα» του επι­τε­λι­κού κράτους, η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι εντελώς δια­φο­ρε­τική. Οπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά σε στενούς του συνερ­γά­τες ο πρω­θυ­πουρ­γός, «το επι­τε­λικό κράτος απο­τε­λεί αδια­πραγ­μά­τευτη προ­τε­ραιό­τητα. Είναι ο μόνος τρόπος να διοι­κεί­ται απο­τε­λε­σμα­τικά η χώρα».

Επί της ουσίας, λοιπόν, το επι­τε­λικό κράτος παρα­μέ­νει ο βασικός πυλώνας της κυβερ­νη­τι­κής λει­τουρ­γίας σε επίπεδο δια­χεί­ρι­σης και παρα­κο­λού­θη­σης του παρα­γό­με­νου έργου, αλλά ενι­σχύ­ε­ται ο ρόλος των υπουρ­γών, ο πολι­τι­κός σχε­δια­σμός της κυβέρ­νη­σης και η συλ­λο­γική της λει­τουρ­γία μέσω του υπουρ­γι­κού συμ­βου­λίου. Τι σημαί­νει αυτό πρα­κτικά;

Oτι «ανα­βαθ­μί­ζο­νται» τα μέλη του υπουρ­γι­κού συμ­βου­λίου. Οι υπουρ­γοί περνούν πλέον ολοένα και συχνό­τερα το κατώφλι του Μεγάρου Μαξίμου –οι περισ­σό­τε­ροι έχουν ήδη συνα­ντη­θεί με τον πρω­θυ­πουργό– και οι συζη­τή­σεις με τον κ. Μητσο­τάκη δεν περιο­ρί­ζο­νται στα θέματα του χαρ­το­φυ­λα­κίου τους, αλλά είναι ευρύ­τερα «πολι­τι­κές». Μάλιστα, απο­τε­λεί απόφαση του πρω­θυ­πουρ­γού τυχόν προ­βλή­ματα ή εμπλο­κές που ανα­κύ­πτουν στους τομείς ευθύνης τους να μην παρα­πέ­μπο­νται προς επίλυση στο Μέγαρο Μαξίμου, αλλά να κατα­βάλ­λε­ται προ­σπά­θεια να επι­λύ­ο­νται εντός του υπουρ­γείου τους.

Οτι, καθώς η χώρα οδεύει προς την επερ­χό­μενη διπλή εκλο­γική ανα­μέ­τρηση, το υπουρ­γικό συμ­βού­λιο θα συνε­δριά­ζει και με περισ­σό­τερο «πολι­τικό» περιε­χό­μενο. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως μια από τις «και­νο­το­μίες» του κ. Μητσο­τάκη ήταν ότι το υπουρ­γικό συμ­βού­λιο σε όλη τη διάρ­κεια της κυβερ­νη­τι­κής του θητείας συνε­δρί­αζε απα­ρε­γκλί­τως την τελευ­ταία εβδο­μάδα κάθε μήνα. Ομως, η συζή­τηση είχε κατά κανόνα ως επί­κε­ντρο το νομο­θε­τικό έργο και δεν περιε­λάμ­βανε συζη­τή­σεις για τη συνο­λι­κό­τερη στρα­τη­γική της κυβέρ­νη­σης.

Οτι αλλάζει ο τρόπος δια­μόρ­φω­σης των νομο­σχε­δίων. Εως τώρα κάθε υπουρ­γός σε συνεν­νό­ηση με την Προ­ε­δρία της Κυβέρ­νη­σης προ­χω­ρούσε στη σύνταξη νομο­σχε­δίων στον τομέα ευθύνης του, τα οποία έφθαναν στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο ολο­κλη­ρω­μένα, κατά κανόνα προς σύντομη συζή­τηση με μόνη εκκρε­μό­τητα την τελική τους έγκριση. Πλέον, η συλ­λο­γική λει­τουρ­γία της κυβέρ­νη­σης ενι­σχύ­ε­ται, καθώς το υπουρ­γικό συμ­βού­λιο θα συζη­τάει εκ των προ­τέ­ρων και θα συνα­πο­φα­σί­ζει για τους βασι­κούς άξονες της κάθε μεταρ­ρύθ­μι­σης. Με άλλα λόγια, η δια­μόρ­φωση των νομο­σχε­δίων δεν θα είναι πλέον απο­κλει­στική αρμο­διό­τητα του Μεγάρου Μαξίμου και του εκά­στοτε αρμό­διου υπουρ­γού.

Η επιλογή του κ. Μητσο­τάκη να «επεν­δύ­σει» περισ­σό­τερο στα μέλη του υπουρ­γι­κού συμ­βου­λίου είναι άρρηκτα συν­δε­δε­μένη με την εκτί­μησή του ότι οι υπουρ­γοί έχουν σε γενικές γραμμές αντα­πο­κρι­θεί με επι­τυ­χία στις προ­κλή­σεις της τριε­τίας, γεγονός που εξηγεί γιατί, παρά τη σχετική φημο­λο­γία που επα­νέρ­χε­ται συνεχώς, δεν έχει στην ατζέντα του τον ανα­σχη­μα­τι­σμό. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, στην ίδια συζή­τηση με συνερ­γά­τες του ο κ. Μητσο­τά­κης σημεί­ωσε: «Είμαι πολύ ικα­νο­ποι­η­μέ­νος από τον τρόπο που λει­τουρ­γούν οι υπουρ­γοί και το υπουρ­γικό συμ­βού­λιο. Αντα­πο­κρί­νο­νται πλήρως στις αυξη­μέ­νες απαι­τή­σεις του επι­τε­λι­κού κράτους».

Θα πρέπει να επι­ση­μαν­θεί, επίσης, πως το νέο μοντέλο που υιο­θε­τεί ο κ. Μητσο­τά­κης με την περαι­τέρω ενερ­γο­ποί­ηση των υπουρ­γών δεν έχει ως ημε­ρο­μη­νία λήξης τις κάλπες στο τέλος της τετρα­ε­τίας. Θα εφαρ­μο­στεί και κατά τη νέα θητεία της Ν.Δ. σε περί­πτωση που σχη­μα­τί­σει και πάλι κυβέρ­νηση.

Οπως προ­α­να­φέρ­θηκε, οι απο­φά­σεις του κ. Μητσο­τάκη σε καμία περί­πτωση δεν μειώ­νουν τον ρόλο και τη σημασία του επι­τε­λι­κού κράτους. Είναι ενδει­κτικό ότι ο Γιάννης Μπρα­τά­κος ανα­λαμ­βά­νει το σύνολο των αρμο­διο­τή­των του –με κομβικό ρόλο στο Μέγαρο Μαξίμου– παραι­τη­θέ­ντα γ.γ. του πρω­θυ­πουρ­γού Γρηγόρη Δημη­τριάδη και μάλιστα ως υφυ­πουρ­γός. Οπως επίσης, ότι η αρμο­διό­τητα της ΕΥΠ ανα­μέ­νε­ται να περάσει σε έναν άλλο «πυλώνα» του υφι­στά­με­νου σχή­μα­τος, τον υπουργό Επι­κρα­τείας Γιώργο Γερα­πε­τρίτη.

Η εμπι­στο­σύνη που δείχνει ο κ. Μητσο­τά­κης στο επι­τε­λικό κράτος εδρά­ζε­ται και στην επι­τυ­χία με την οποία αντι­με­τώ­πισε τις πολ­λα­πλές κρίσεις με τις οποίες βρέθηκε αντι­μέ­τωπη η κυβέρ­νηση κατά την τελευ­ταία τριετία. Πρώτο κρας τεστ ήταν βεβαίως η δια­χεί­ριση της παν­δη­μίας: Η κυβέρ­νηση δια­σφά­λισε ότι η χώρα θα βγει αλώβητη από τα αλλε­πάλ­ληλα κύματα του κορω­νοϊού, ενώ ουδέ­ποτε τέθηκαν σε κίνδυνο οι αντοχές του ΕΣΥ που, μάλιστα, στα­διακά ενι­σχύ­θηκε σημα­ντικά. Επίσης, με ιδιαί­τερα απο­τε­λε­σμα­τικό τρόπο ολο­κλη­ρώ­θη­καν άλλα κρίσιμα εγχει­ρή­ματα που είχαν σχέση με την παν­δη­μία, με χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα το πρό­γραμμα εμβο­λια­σμού που ολο­κλη­ρώ­θηκε υπο­δειγ­μα­τικά, αλλά και την άμεση, όσο και εκτε­τα­μένη οικο­νο­μική στήριξη εργα­ζο­μέ­νων και επι­χει­ρή­σεων που επλή­γη­σαν από τα δια­δο­χικά lockdowns.

Δεύτερη «δοκι­μα­σία» απο­τέ­λεσε η εμπλοκή του επι­τε­λι­κού κράτους στον σχε­δια­σμό πρό­λη­ψης και αντι­με­τώ­πι­σης των πυρ­κα­γιών, μετά τις μεγάλες κατα­στρο­φές σε Αττική και Εύβοια, το καλο­καίρι του 2021. Ο ρόλος του Μεγάρου Μαξίμου –μέσω του υπουρ­γού Επι­κρα­τείας Ακη Σκέρ­τσου– ήταν φέτος ιδιαί­τερα ενεργός και τα απο­τε­λέ­σματα κρί­νο­νται ως απο­λύ­τως θετικά, καθώς το καλο­καίρι οδεύει προς το τέλος του χωρίς να έχουν κατα­γρα­φεί σημα­ντικά προ­βλή­ματα.

Τέλος, σε εξέλιξη βρί­σκε­ται η μάχη αντι­με­τώ­πι­σης της ενερ­γεια­κής κρίσης που έχει πυρο­δο­τή­σει ο πόλεμος στην Ουκρα­νία. Είναι σαφές ότι τους επό­με­νους μήνες η κυβέρ­νηση θα βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπη με μια διπλή πρό­κληση: Πρώτον, να δια­σφα­λί­σει την ενερ­γειακή επάρ­κεια της χώρας σε ένα ιδιαί­τερα ρευστό περι­βάλ­λον που δημιουρ­γούν τα «παι­χνί­δια» του Βλα­ντι­μίρ Πούτιν με το φυσικό αέριο. Και, δεύ­τε­ρον, να παρέχει –στο μέτρο των πεπε­ρα­σμέ­νων δυνα­το­τή­των της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας– επαρκή στήριξη σε νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις που δοκι­μά­ζο­νται από την εκτί­ναξη του ενερ­γεια­κού κόστους, αλλά και τον πλη­θω­ρι­σμό.

Πηγή kathimerini.gr

Κωστής Π. Παπα­διό­χος