Κούρσα κολεγίων για μια άδεια ΑΕΙ

Ποιες αλλαγές στον νόμο ζητούν τα ιδιω­τικά κέντρα τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης – Διερ­γα­σίες για συγ­χω­νεύ­σεις μεταξύ τους προ­κει­μέ­νου να «πιάσουν» τα κρι­τή­ρια

Τα φώτα στρέ­φο­νται στον αγώνα της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης να προ­σελ­κύ­σει στη χώρα μας ξένα πανε­πι­στή­μια, μετά την ψήφιση του νομο­σχε­δίου για τη θεσμο­θέ­τηση μη κρα­τι­κών ΑΕΙ. Πόσα θα έλθουν; Θα είναι υψηλού επι­πέ­δου; Ποιες σχολές θα ιδρύ­σουν;

Το σίγουρο πάντως είναι πως κάποια από τα νέα πανε­πι­στή­μια δεν θα έρθουν απέξω. Θα απο­τε­λέ­σουν μετε­ξέ­λιξη των ιδιω­τι­κών κολε­γίων που λει­τουρ­γούν εδώ και τρεις δεκα­ε­τίες στην Ελλάδα και με τον νέο νόμο θα «πανε­πι­στη­μιο­ποι­η­θούν». Η πορεία τους ξεκί­νησε το μακρινό 1989. Σε λίγες ημέρες θα ανοίξει ένα νέο κεφά­λαιο, είτε ανα­βάθ­μι­σης είτε υπο­βάθ­μι­σης. Και αυτό διότι στην Ελλάδα λει­τουρ­γούν 33 ιδιω­τικά κολέγια και σύμφωνα με παρά­γο­ντες του συγκε­κρι­μέ­νου κλάδου που μίλησαν στην «Κ», ανα­μέ­νε­ται μεγάλο ξεκα­θά­ρι­σμα. Λίγα θα παρα­μεί­νουν, κάποια θα επι­βιώ­σουν διά της συγ­χώ­νευ­σης, πολλά θα υπο­βι­βα­στούν. Με βάση τους όρους βιω­σι­μό­τη­τας, εκτι­μά­ται ότι το πολύ 6-7 κολέγια θα λάβουν πανε­πι­στη­μιακή «ταυ­τό­τητα». Η λίστα των 33 κολε­γίων ξεκι­νάει από το πρώτο, που έχει 10.523 φοι­τη­τές, και φθάνει στο τελευ­ταίο με 45 φοι­τη­τές. Την ίδια στιγμή, υπάρ­χουν παρα­σκη­νια­κές πιέσεις για άμβλυνση των όρων εισα­γω­γής στα κολέγια – κάτι που προς το παρόν το υπουρ­γείο Παι­δείας απο­κρούει. Αντί­θετα, οι αλλαγές στις οποίες θα προ­χω­ρή­σει είναι πέντε, όπως παρου­σιά­ζει σήμερα η «Κ».

Με βάση τους όρους βιω­σι­μό­τη­τας, εκτι­μά­ται ότι το πολύ έξι-επτά κολέγια, από τα 33, θα λάβουν πανε­πι­στη­μιακή «ταυ­τό­τητα».

Συνο­λικά 32.057 σπου­δα­στές φοιτούν στα 33 ελλη­νικά κολέγια που συνερ­γά­ζο­νται με ευρω­παϊκά ΑΕΙ και λει­τουρ­γούν ως παραρ­τή­ματά τους στη χώρα μας. Η συντρι­πτική πλειο­νό­τητά τους έχει συνερ­γα­σίες με βρε­τα­νικά ΑΕΙ, τα προ­γράμ­ματα σπουδών των οποίων υλο­ποιούν στην Ελλάδα. Εξ ου και ότι το πτυχίο απο­νέ­με­ται από το ευρω­παϊκό ΑΕΙ και όχι από το ιδιω­τικό κολέγιο.

«Οι φοι­τη­τές εδώ μας χορεύ­ουν στο ταψί»

Τα δίδα­κτρα κυμαί­νο­νται από 4.000 έως 8.000 ευρώ ετησίως για τα προ­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα, και από 5.000 έως 16.500 ευρώ για τα μετα­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα. Με βάση τους οικο­νο­μι­κούς όρους και τις ακα­δη­μαϊ­κές και κτι­ριο­λο­γι­κές προ­δια­γρα­φές που θέτει στο ν/σ το υπουρ­γείο Παι­δείας, εκτι­μά­ται ότι μόνο αυτά με μεγάλο αριθμό φοι­τη­τών θα κατα­φέ­ρουν να «πανε­πι­στη­μιο­ποι­η­θούν».

Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», το τελευ­ταίο διά­στημα υπάρ­χουν έντονες διερ­γα­σίες. Συγκε­κρι­μένα, γίνο­νται συζη­τή­σεις ανάμεσα στις ηγεσίες δύο κολε­γίων που βρί­σκο­νται στην πρώτη δεκάδα με βάση τον αριθμό των φοι­τη­τών τους, για να συγ­χω­νευ­θούν. Παράλ­ληλα, υπάρχει προ­βλη­μα­τι­σμός ανάμεσα στα μικρό­τερα κολέγια, με αριθμό φοι­τη­τών κάτω από 300. Είτε θα απορ­ρο­φη­θούν από κάποιο μεγάλο (κάποια ήδη είναι προς άγρα συνε­ταί­ρου) είτε θα υπο­βι­βα­στούν στην κατη­γο­ρία του Κέντρου Διά Βίου Μάθησης ή του κολε­γίου που θα απο­νέ­μει μόνο επαγ­γελ­μα­τικά δικαιώ­ματα με βάση το προη­γού­μενο καθε­στώς, το οποίο ισχύει εδώ και περίπου 15 χρόνια.

Τα κολέγια άρχισαν να μπαί­νουν δειλά στο τοπίο της ελλη­νι­κής μετα­λυ­κεια­κής εκπαί­δευ­σης όταν η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή με την οδηγία 48 του 1989 υπέ­δειξε ότι οι χώρες-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης πρέπει να ανα­γνω­ρί­ζουν επαγ­γελ­μα­τικά δικαιώ­ματα στους απο­φοί­τους των κολεγίων-παραρτημάτων ευρω­παϊ­κών ΑΕΙ στο πλαίσιο της ενιαίας ευρω­παϊ­κής αγοράς. Στην Ελλάδα υπήρξαν σφο­δρό­τα­τες πολι­τι­κές αντι­δρά­σεις για τα ιδιω­τικά κολέγια. Το 2001, το ελλη­νικό υπουρ­γείο Παι­δείας προ­χώ­ρησε στην έκδοση προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος, με το οποίο ενσω­μα­τώ­νο­νταν η ευρω­παϊκή οδηγία 89/48. Ωστόσο, κατά του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος στρά­φη­καν με προ­σφυ­γές τους στα ευρω­παϊκά δικα­στή­ρια ιδιο­κτή­τες κολε­γίων, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι δεν ενσω­μα­τω­νό­ταν ορθά η οδηγία διότι το ελλη­νικό υπουρ­γείο Παι­δείας έβαζε προ­σκόμ­ματα στην ανα­γνώ­ριση επαγ­γελ­μα­τι­κών δικαιω­μά­των στους πτυ­χιού­χους κολε­γίων. Ομως, το 2005 η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή εξέδωσε νέα οδηγία (την 36/2005), η οποία έκανε σαφές ότι οι σπουδές στα κολέγια-παραρτήματα ευρω­παϊ­κών ΑΕΙ πρέπει να ανα­γνω­ρι­στούν. Παρότι η προ­θε­σμία που είχε η Ελλάδα να ενσω­μα­τώ­σει την οδηγία στο εθνικό δίκαιο έληξε τον Οκτώ­βριο του 2007, το υπ. Παι­δείας το 2011 εξέδωσε το σχετικό προ­ε­δρικό διά­ταγμα.

Σχεδόν 10 χρόνια μετά, το 2020, το Brexit θα φέρει τα ιδιω­τικά κολέγια μπροστά στη νέα τους σελίδα. Ιδού ο λόγος: Τα περισ­σό­τερα ελλη­νικά κολέγια είναι παραρ­τή­ματα βρε­τα­νι­κών ΑΕΙ και άρα δίνουν πτυχία που οφεί­λουν να ανα­γνω­ρί­ζο­νται αυτο­δί­καια σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Ετσι, μετά την απο­χώ­ρηση της Βρε­τα­νίας από την Ε.Ε., τα πτυχία των ιδιω­τι­κών κολε­γίων μένουν μετέωρα. Το νομο­σχέ­διο Πιερ­ρα­κάκη ρυθ­μί­ζει το σχετικό ζήτημα, καθώς επι­τρέ­πει σε όλες τις ξένες χώρες να ιδρύ­σουν παραρ­τή­ματα στην Ελλάδα, εφόσον βεβαίως πληρούν τους όρους βιω­σι­μό­τη­τας και λει­τουρ­γίας.

Ηδη πάντως υπάρ­χουν δια­βου­λεύ­σεις ώστε κάποιοι όροι να χαμη­λώ­σουν. Το υπουρ­γείο Παι­δείας από την πλευρά του έχει προ­χω­ρή­σει στις εξής αλλαγές:

• Οσα ξένα ΑΕΙ ανοί­ξουν παραρ­τή­ματα στην περι­φέ­ρεια θα κληθούν να κατα­βά­λουν τα μισά ποσά σε σχέση με όσα ανοί­ξουν παραρ­τή­ματα σε Αττική, Θεσ­σα­λο­νίκη.

• Καταρ­γή­θηκε ο ορισμός μέγι­στου αριθμού ωρών διδα­σκα­λίας που πρέπει να κάνουν οι καθη­γη­τές την εβδο­μάδα, και πλέον οι ώρες θα καθο­ρί­ζο­νται από τον εσω­τε­ρικό κανο­νι­σμό του ΑΕΙ.

Τα ξένα ΑΕΙ που θα ανοί­ξουν παραρ­τή­ματα στην περι­φέ­ρεια θα κατα­βά­λουν τα μισά ποσά σε σχέση με όσα επι­λέ­ξουν Αττική, Θεσ­σα­λο­νίκη.

• Αυξή­θηκε το ποσοστό (από 80% σε 90%) των διδα­σκό­ντων που πρέπει να έχει διδα­κτο­ρικό τίτλο.

• Δίνεται η δυνα­τό­τητα σε όσα παραρ­τή­ματα εγκα­τα­στα­θούν στην περι­φέ­ρεια να έχουν μη αυτο­τελή κτίρια. Αντί­θετα αυτό δεν επι­τρέ­πε­ται σε Αττική και Θεσ­σα­λο­νίκη. Ο όρος είναι δύσκολο να επι­τευ­χθεί, εάν ανα­λο­γι­στούμε ότι τώρα πολλά κολέγια (που έχουν διά­σπαρ­τες αίθου­σες) ψάχνουν αλλά δεν βρί­σκουν ενιαί­ους χώρους στο κέντρο της Αθήνας.

• Εάν κάποιο κολέγιο κλείσει, οι φοι­τη­τές του μπορούν να πάνε στο μητρικό ΑΕΙ, συνε­χί­ζο­ντας να πλη­ρώ­νουν δίδα­κτρα (η προη­γού­μενη ρύθμιση προ­έ­βλεπε δωρεάν φοίτηση σε αυτή την περί­πτωση).

Οι όροι εισα­γω­γής

«Μάχη» δίνεται από τα κολέγια οι όροι εισα­γω­γής να αλλά­ξουν, ώστε να μεγα­λώ­σει η δεξα­μενή των υπο­ψη­φίων τους. Με την ισχύ­ουσα ρύθμιση, οι φοι­τη­τές των κολε­γίων πρέπει να έχουν δώσει Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις και να έχουν περάσει τη χαμη­λό­τερη ελά­χι­στη βάση εισα­γω­γής. Oμως, τα κολέγια ανα­φέ­ρουν ότι με το ν/σ επι­τρέ­πε­ται στους απο­φοί­τους ξενό­γλωσ­σων σχο­λείων, καθώς είναι κάτοχοι εθνικού απο­λυ­τη­ρίου (π.χ. γαλ­λι­κού ή γερ­μα­νι­κού), να περά­σουν σε κάποιο ιδιω­τικό ΑΕΙ χωρίς Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις, και ζητούν να ισχύσει το ίδιο για τους απο­φοί­τους των γενικών λυκείων με αμιγώς ελλη­νικό πρό­γραμμα.

Πηγή kathimerini.gr