Οι προτάσεις του ΣΕΤΕ για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό

Αν και η διοί­κηση του ΣΕΤΕ (Σύν­δε­σμος Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων) βρίσκει αρκετά θετικά στοι­χεία στο σχέδιο νόμου του υπουρ­γείου Οικο­νο­μίας και Ανά­πτυ­ξης υπό τον τίτλο «Εξω­δι­κα­στι­κός Μηχα­νι­σμός Ρύθ­μι­σης Οφειλών Επι­χει­ρή­σεων», εν τούτοις προχωρά σε μια σειρά προ­τά­σεων για αλλαγές προ­κει­μέ­νου το νέο θεσμικό πλαίσιο που εισά­γε­ται να αντα­πο­κρί­νε­ται στα δεδο­μένα της αγοράς και των επι­χει­ρή­σεων.

Πιο συγκε­κρι­μένα, ο ΣΕΤΕ συμ­με­τέ­χο­ντας στην δημόσια δια­βού­λευση που λήγει σήμερα ανάρ­τησε κείμενο σ στο opengov όπου μεταξύ άλλων επι­ση­μαί­νει: «Το υπό δια­βού­λευση σχέδιο νόμου του Υπουρ­γείου Οικο­νο­μίας και Ανά­πτυ­ξης υπό τον τίτλο «Εξω­δι­κα­στι­κός Μηχα­νι­σμός Ρύθ­μι­σης Οφειλών Επι­χει­ρή­σεων» απο­τε­λεί αναμ­φί­βολα ένα πρώτο θετικό βήμα για την ενί­σχυση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας που έχει πληγεί από την πολυετή οικο­νο­μική ύφεση, καθώς επίσης και για την προ­ώ­θηση των εναλ­λα­κτι­κών μεθόδων δια­χεί­ρι­σης των δια­φο­ρών.

Απο­τε­λεί ένα νέο σύστημα δια­χεί­ρι­σης και διευ­θέ­τη­σης των διο­γκω­μέ­νων λόγω της κρίσης επι­χει­ρη­μα­τι­κών οφειλών και συνιστά την πρώτη ολο­κλη­ρω­μένη από­πειρα παροχής «δεύ­τε­ρης ευκαι­ρίας» στους επι­χει­ρη­μα­τίες που πλήτ­το­νται, δίνο­ντας τη δυνα­τό­τητα ολι­στι­κής αντι­με­τώ­πι­σης του φαι­νο­μέ­νου της «υπερ­χρέ­ω­σης» των επι­χει­ρή­σεων με βασικό κρι­τή­ριο τη βιω­σι­μό­τητα της επι­χεί­ρη­σης και την προ­ο­πτική συνέ­χι­σης της λει­τουρ­γίας της.

Επι­πλέον, θετική κρί­νε­ται η προ­σφυγή σε εξω­δι­κα­στικό μηχα­νι­σμό με την αξιο­ποί­ηση δια­πι­στευ­μέ­νων δια­με­σο­λα­βη­τών ως συντο­νι­στών, ως του πλέον ενδε­δειγ­μέ­νου τρόπου εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης των οφειλών, χωρίς την ανάγκη προ­σφυ­γής στα Δικα­στή­ρια».

Επί ειδι­κό­τε­ρων δια­τά­ξεων και ρυθ­μί­σεων του εν λόγω σχεδίου νόμου, προ­τεί­νο­νται τα ακό­λουθα:

Α. Ως προς το πεδίο εφαρ­μο­γής και τα κρι­τή­ρια επι­λε­ξι­μό­τη­τας:

– Με βάση τις δια­τά­ξεις του σχεδίου νόμου, δεν δύναται να υπαχθεί στις ρυθ­μί­σεις πρόσωπο το οποίο έχει ήδη προβεί σε ρύθμιση κάποιων οφειλών του (λ.χ έναντι της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης). Κάτι τέτοιο οδηγεί σε «άνιση» μετα­χεί­ριση των επι­χει­ρη­μα­τιών, δεδο­μέ­νου ότι με τον τρόπο αυτό «ευερ­γε­τού­νται» εκείνοι οι οποίοι έχουν μόνο αρρύθ­μι­στες οφειλές, ενώ εκείνοι που τις εξο­φλούν εν όλω ή εν μέρει, ή επέ­δει­ξαν σχετική βούληση να ρυθ­μί­σουν τις οφειλές τους και να είναι κατά το δυνατόν συνε­πείς έναντι φορο­λο­γι­κών/διοι­κη­τι­κών αρχών ή πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των, απο­κλεί­ο­νται. Ως εκ τούτου, προ­τεί­νε­ται η δυνα­τό­τητα υπα­γω­γής στο πεδίο εφαρ­μο­γής των δια­τά­ξεων του σχεδίου νόμου να επε­κτα­θεί και στους επι­χει­ρη­μα­τίες που έχουν προβεί σε ρύθμιση συγκε­κρι­μέ­νων οφειλών τους ακόμα και αν αυτή εξυ­πη­ρε­τεί­ται, προ­κει­μέ­νου η φορο­λο­γική ή χρη­μα­το­πι­στω­τική «συνέ­πεια» του οφει­λέτη να μην λει­τουρ­γεί ως κρι­τή­ριο «απέ­ντα­ξης» από τις ευερ­γε­τι­κές δια­τά­ξεις εξω­δι­κα­στι­κών μηχα­νι­σμών και να μην νοθεύ­ε­ται ο αντα­γω­νι­σμός και η αρχή της ίσης μετα­χεί­ρι­σης αφού σκοπός της ρύθ­μι­σης απο­τε­λεί η συνο­λική και όχι η μερική ρύθμιση των υπο­χρε­ώ­σεων και η εξυ­γί­ανση του οφει­λέτη.

– Σύμφωνα με το άρ. 3 του σχεδίου νόμου, κρι­τή­ριο επι­λε­ξι­μό­τη­τας για την υπαγωγή του οφει­λέτη στις δια­τά­ξεις της ρύθ­μι­σης, είναι:

«I) αν τηρεί απλο­γρα­φικό σύστημα να έχει θετικό καθαρό απο­τέ­λε­σμα προ φόρων σε μία (1) του­λά­χι­στον από τις τελευ­ταίες τρεις (3) χρήσεις πριν από την υποβολή της αίτησης

ii) αν τηρεί διπλο­γρα­φικό σύστημα να πληροί μία από τις παρα­κάτω προ­ϋ­πο­θέ­σεις σε μία (1) του­λά­χι­στον από τις τελευ­ταίες τρεις (3) χρήσεις πριν από την υποβολή της αίτησης

(α) έχει θετικά απο­τε­λέ­σματα προ τόκων, φόρων και απο­σβέ­σεων, ή

(β) έχει θετική καθαρή θέση».

Δεδο­μέ­νου ότι σκοπός του σχεδίου νόμου είναι η εξα­σφά­λιση της βιω­σι­μό­τη­τας του οφει­λέτη, προ­τεί­νε­ται το εν λόγω κρι­τή­ριο να μην συνιστά on/off κρι­τή­ριο επι­λε­ξι­μό­τη­τας του οφει­λέτη και άρα κρι­τή­ριο απο­κλει­σμού από τη δια­δι­κα­σία, και αυτό διότι τα τελευ­ταία του­λά­χι­στον τρία (3) χρόνια σχεδόν το σύνολο των επι­χει­ρή­σεων της χώρας έχει πληγεί βαρύ­τατα από την οικο­νο­μική και χρη­μα­το­πι­στω­τική κρίση και μεγάλη μερίδα των επι­χει­ρή­σεων είναι δεδο­μένο ότι δεν παρου­σιά­ζει «θετικό» πρόσημο σε καμία των τελευ­ταίων τριών (3) χρήσεων.

Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αναχθεί σε κρίσιμο στοι­χείο της επι­λε­ξι­μό­τη­τας υπα­γω­γής στη δια­δι­κα­σία. Αντί­θετα, θα μπο­ρούσε το στοι­χείο αυτό να εξε­τά­ζε­ται από τους συμ­με­τέ­χο­ντες στη δια­δι­κα­σία της εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης και να συνα­ξιο­λο­γεί­ται κατά τη δια­δι­κα­σία της δια­πραγ­μά­τευ­σης και της εκπό­νη­σης της αξιο­λό­γη­σης της βιω­σι­μό­τη­τας του άρ. 11.

Εναλ­λα­κτικά, θα μπο­ρούσε το εν λόγω κρι­τή­ριο επι­λε­ξι­μό­τη­τας να επε­κτα­θεί στις πέντε (5) τελευ­ταίες δια­χει­ρι­στι­κές χρήσεις πριν την υποβολή της αίτησης, αντί για τις τρεις (3).

Επι­πλέον, θα μπο­ρούσε η βιω­σι­μό­τητα της επι­χεί­ρη­σης να μην σχε­τί­ζε­ται μόνο με τον δείκτη των «θετικών απο­τε­λε­σμά­των» ή της «θετικής καθαρής θέσης» της επι­χεί­ρη­σης, αλλά να συνα­ξιο­λο­γεί­ται σε συν­δυα­σμό και με άλλους οικο­νο­μι­κούς δείκτες, όπως είναι λ.χ. ο κύκλος εργα­σιών της επι­χεί­ρη­σης.

– Σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις του σχεδίου νόμου, απο­κλεί­ο­νται από τη δυνα­τό­τητα υπο­βο­λής της αίτησης για την υπαγωγή στην εξω­δι­κα­στική ρύθμιση, τα πρόσωπα εκείνα που έχουν κατα­δι­κα­στεί αμε­τά­κλητα σε κάποιο/κάποια από τα ποινικά αδι­κή­ματα της περ. δ της παρ. 3 του άρ. 2 του σχεδίου νόμου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της φορο­δια­φυ­γής.

Εκτι­μά­ται όμως, ότι η ποινική μετα­χεί­ριση και η απαξία της συμπε­ρι­φο­ράς ενός οφει­λέτη δεν θα πρέπει να συν­δέ­ε­ται στο στάδιο αυτό με την αντί­στοιχη διοι­κη­τική του δυνα­τό­τητα υπα­γω­γής σε ρυθ­μί­σεις μετά φορο­λο­γι­κών, διοι­κη­τι­κών και άλλων αρχών. Η δια­δι­κα­σία άλλωστε ανα­διάρ­θρω­σης και ρύθ­μι­σης οφειλών στόχο έχει να εξυ­γιά­νει και όχι να απο­κλεί­σει δυνά­με­νους να υπα­χθούν σε αυτή. Ως εκ τούτου δεν μπορεί να απο­τε­λεί κρι­τή­ριο «απο­κλει­σμού» από τη συμ­με­τοχή του στη δια­δι­κα­σία της εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης της οφειλής, το ποινικό μητρώο του οφει­λέτη, ενώ επου­δενί δεν προ­τεί­νε­ται τυχόν υπαγωγή σε ρύθμιση να επη­ρε­ά­ζει με αυτο­τελή τρόπο την ποινική του μετα­χεί­ριση.

Ομοίως, κρί­νε­ται ότι δεν χωρεί λόγος απο­κλει­σμού επί επι­χει­ρή­σεων που βρί­σκο­νται σε στάδιο λύσης ή εκκα­θά­ρι­σης ή πτώ­χευ­σης και οι οποίες λόγω της συγκε­κρι­μέ­νης κατά­στα­σης θα μπο­ρού­σαν υπό τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις υπα­γω­γής στη ρύθμιση να ανα­βιώ­σουν. Με τον τρόπο αυτό απο­κλεί­ε­ται μια σειρά από επι­χει­ρή­σεις στις οποίες θεω­ρούμε ότι πρέπει να δοθεί η επί της αρχής «δεύτερη ευκαι­ρία» να δια­σώ­σουν την επι­χεί­ρησή τους, εφόσον λόγος ”ανα­στο­λής λει­τουρ­γίας” κατά τα ανωτέρω απο­τέ­λεσε η αδυ­να­μία ρύθ­μι­σης των οφειλών της, υπό το προη­γού­μενο καθε­στώς.

– Σύμφωνα με την παρ. 5 του άρ. 2 του σχεδίου νόμου: «Δεν υπο­βάλ­λε­ται αίτηση υπα­γω­γής στη δια­δι­κα­σία εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης του παρό­ντος νόμου, σε περί­πτωση που οι απαι­τή­σεις ενός πιστωτή υπερ­βαί­νουν ποσοστό 85% των συνο­λι­κών απαι­τή­σεων κατά του οφει­λέτη. Για την εφαρ­μογή του προη­γού­με­νου εδαφίου το Ελλη­νικό Δημόσιο και οι Φορείς Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης λογί­ζο­νται ως δύο πιστω­τές».

Με τον τρόπο αυτό απο­κλεί­ο­νται αυτο­μά­τως από τη δια­δι­κα­σία της εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης, οι επι­χει­ρή­σεις των οποίων, οφειλές σε ποσοστό μεγα­λύ­τερο του 85% αφορούν απαι­τή­σεις ενός πιστωτή, όπως λ.χ. μίας τρά­πε­ζας, ή της εφορίας, ή ενός ασφα­λι­στι­κού φορέα. Θεω­ρούμε ότι πρό­κει­ται για μη δικαιο­λο­γη­μένη δικαιο­πο­λι­τικά ρύθμιση, που οδηγεί σε «άνιση» μετα­χεί­ριση των επι­χει­ρή­σεων και ως εκ τούτου, ο εν λόγω περιο­ρι­σμός προ­τεί­νε­ται να απα­λει­φθεί.

Γενι­κό­τερα, θεω­ρούμε ότι βασική στό­χευση του σχεδίου νόμου πρέπει να είναι η όσο το δυνατόν μεγα­λύ­τερη διεύ­ρυνση του πεδίου εφαρ­μο­γής του, προ­κει­μέ­νου να δύνα­νται επί της αρχής, να υπα­χθούν όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις που πλήτ­το­νται από την οικο­νο­μική κρίση, προ­κει­μέ­νου να αξιο­λο­γη­θεί και εξε­τα­στεί για κάθε μία από αυτές ad hoc στη συνέ­χεια η εξα­σφά­λιση της βιω­σι­μό­τη­τάς τους, που απο­τε­λεί ούτως η άλλως κυρί­αρχο σκοπό του νομο­θε­τή­μα­τος.

Β. Ως προς τις συνέ­πειες της εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης για τον οφει­λέτη:

– Προ­τεί­νε­ται, εφόσον η δια­δι­κα­σία της δια­πραγ­μά­τευ­σης του άρ. 8 ολο­κλη­ρω­θεί επι­τυ­χώς και υπο­γρα­φεί η σύμβαση ανα­διάρ­θρω­σης, να παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα στον οφει­λέτη να απο­λαμ­βά­νει χωρίς απο­κλει­σμό την παροχή τρα­πε­ζι­κών προ­ϊ­ό­ντων, όπως λχ. κεφά­λαιο κίνησης, προ­ε­ξό­φληση επι­τα­γών, κοκ, να συμ­με­τέ­χει σε χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα, να επι­τρα­πεί η εφεξής συμ­με­τοχή του σε προ­γράμ­ματα χρη­μα­το­δό­τη­σης ΕΣΠΑ, ή άλλων κοι­νο­τι­κών ή εθνικών πόρων, και εν γένει να εξα­σφα­λι­στεί νομο­θε­τικά η ανα­στολή όλων των δυσμε­νών σε βάρος του μέτρων συνε­πεία της προ­τέ­ρας της σύμ­βα­σης ανα­διάρ­θρω­σης συμπε­ρι­φο­ράς του οφει­λέτη.

Με τον τρόπο αυτό, θα επέλ­θουν άμεσα αλλά κυρίως ουσια­στικά οι «ευερ­γε­τι­κές» συνέ­πειες της εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης των οφειλών μια επι­χεί­ρη­σης, καθόσον η επα­να­φορά της επι­χεί­ρη­σης στην τρα­πε­ζική και χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική αλυσίδα απο­τε­λεί κρίσιμη συνι­στα­μένη για την περαι­τέρω ενί­σχυση της βιω­σι­μό­τη­τας και της ρευ­στό­τη­τάς της.

Στο πνεύμα αυτό, προ­τεί­νε­ται η ρητή πρό­βλεψη της δυνα­τό­τη­τας λήψης ασφα­λι­στι­κής και φορο­λο­γι­κής ενη­με­ρό­τη­τας, μετά την υπο­γραφή της σύμ­βα­σης ανα­διάρ­θρω­σης, καθώς επίσης και η άμεση δια­γραφή ή ανα­στολή των δυσμε­νών συνε­πειών εγγρα­φής από τη λίστα οφει­λε­τών του Τει­ρε­σία, για τον οφει­λέτη για τον οποίο υπο­γρά­φε­ται η σύμβαση ανα­διάρ­θρω­σης και για όσο χρόνο τηρεί­ται η τελευ­ταία.

Γ. Ως προς τη δια­δι­κα­σία της ρύθ­μι­σης:

– Προ­τεί­νε­ται η πρό­βλεψη ειδικής εξει­δι­κευ­μέ­νης δια­δι­κα­σίας δια­με­σο­λά­βη­σης προ­κει­μέ­νου για οφειλές μεγάλων ποσών.

Η ρύθμιση των οφειλών μεγάλων ποσών απαιτεί εξει­δι­κευ­μένη εμπει­ρία και κατάρ­τιση των συμ­με­τε­χό­ντων στη δια­δι­κα­σία της εξω­δι­κα­στι­κής ρύθ­μι­σης, ως εκ τούτου προ­τεί­νουμε τη δημιουρ­γία ειδικού μητρώου συντο­νι­στών, με αυξη­μένη επαγ­γελ­μα­τική και επι­στη­μο­νική εμπει­ρία για τη διε­ξα­γωγή των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων σε αυτήν την ειδική κατη­γο­ρία υπο­θέ­σεων.

Η συγκε­κρι­μένη κατη­γο­ρία υπο­θέ­σεων πρέπει να τύχει ειδικής μετα­χεί­ρι­σης, καθώς ανα­μέ­νε­ται να μετα­βά­λει σε καθο­ρι­στικό βαθμό κρίσιμα στοι­χεία της όλης δια­δι­κα­σίας, μεταξύ των οποίων περι­λαμ­βά­νε­ται η ισορ­ρο­πία δυνά­μεων των δια­πραγ­μα­τευό­με­νων μερών, καθώς και ο βαθμός τεχνι­κής συν­θε­τό­τη­τας των σχε­τι­κών δεδο­μέ­νων.

– Ανα­φο­ρικά με τη δια­δι­κα­σία επι­κύ­ρω­σης από το δικα­στή­ριο της σύμ­βα­σης ανα­διάρ­θρω­σης, και δεδο­μέ­νου ότι η μέχρι σήμερα εμπει­ρία από το νόμο 3860/2010 (περί υπερ­χρε­ω­μέ­νων φυσικών προ­σώ­πων) έχει κατα­δεί­ξει ότι οι σχε­τι­κές αιτή­σεις ενώπιον των δικα­στη­ρίων προσ­διο­ρί­ζο­νται προς συζή­τηση ακόμη και μετά από είκοσι (20) χρόνια μετά την κατά­θεση της αίτησης, προ­τεί­νε­ται η απα­λοιφή της πρό­βλε­ψης περί επι­κύ­ρω­σης της σύμ­βα­σης ενώπιον του ακρο­α­τη­ρίου του οικείου Πολυ­με­λούς Πρω­το­δι­κείου, και είτε η επι­κύ­ρωση της συμ­φω­νίας – σύμ­βα­σης ανα­διάρ­θρω­σης με μόνη την υποβολή του οικείου Πρα­κτι­κού στη Γραμ­μα­τεία του αρμο­δίου Πρω­το­δι­κείου σύμφωνα με το νόμο 3898/2010, είτε η επι­κύ­ρωση της συμ­φω­νίας με Πράξη- διάταξη του αρμο­δίου Πρω­το­δίκη”.

newmoney.gr