ΕΛΣΤΑΤ – Πώς άλλαξε το αγροτικό προφίλ των Περιφερειών τα τελευταία 11 χρόνια – Πρώτη στην εγκατάλειψη γεωργικής γης η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου 

Εγκα­τά­λειψη του πρω­το­γε­νούς τομέα, λιγό­τε­ρες στρεμ­μα­τι­κές εκτά­σεις και μείωση

των κτη­νο­τρο­φι­κών μονάδων συν­θέ­τουν τις μεγάλες ανα­κα­τα­τά­ξεις που σημειώ­θη­καν

από το 2009 στη χώρα.

Τα στοι­χεία της Απο­γρα­φής που δημο­σί­ευσε η ΕΛΣΤΑΤ για τον γεωρ­γο­κτη­νο­τρο­φικό κλάδο για το 2021

(περί­ο­δος 2009-2020) συμπυ­κνώ­νο­νται στο σχετικό ρεπορ­τάζ της «ΥΧ» πριν από λίγες μέρες, ότι

δηλαδή σχεδόν 17.500 εκμε­ταλ­λεύ­σεις κλεί­νουν κάθε χρόνο τα τελευ­ταία δέκα χρόνια. Ωστόσο,

κρί­νε­ται ανα­γκαίο οι Έλληνες παρα­γω­γοί να έχουν μία ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα των ραγδαίων αυτών

αλλαγών, έτσι όπως έχουν κατα­γρα­φεί σε κάθε περι­φέ­ρεια της χώρας.

Η «ΥΧ» κάθε εβδο­μάδα θα παρου­σιά­ζει τα νέα δεδο­μένα, όπως έχουν δια­μορ­φω­θεί ανά περιοχή, ώστε

να απο­τυ­πω­θούν αφενός οι αρνη­τι­κές μετα­βο­λές που σημειώ­θη­καν, αφε­τέ­ρου οι νέες τάσεις που

ακο­λου­θού­νται στον πρω­το­γενή τομέα.

Στο σημε­ρινό Πρώτο Μέρος του Αφιε­ρώ­μα­τος, παρου­σιά­ζε­ται το αγρο­τικό προφίλ των περι­φε­ρειών

Ιονίων Νήσων, Αττικής και Νοτίου Αιγαίου, έτσι όπως κατα­γρά­φηκε κατά τη διάρ­κεια της απο­γρα­φής.

Γεωργία Μπόχτη – 3.02.2023

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ

Μεγάλη η μείωση της καλ­λιερ­γού­με­νης γης – Σαφής στροφή των παρα­γω­γών στα

βιο­λο­γικά

Την πλάτη τους στον πρω­το­γενή τομέα φαί­νε­ται πως γύρισαν οι κάτοι­κοι των Ιονίων Νήσων κατά την

τελευ­ταία περίπου δεκα­ε­τία, καθώς, σύμφωνα με την απο­γραφή της ΕΛΣΤΑΤ, η χρη­σι­μο­ποιού­μενη

γεωρ­γική έκταση από το 2009 έως το 2020 μειώ­θηκε κατά 27,1%, ποσοστό υψη­λό­τερο σε σχέση με το

εθνικό (-18,8%). Αυτό σημαί­νει ότι στα Ιόνια Νησιά το έτος 2020 η χρη­σι­μο­ποιού­μενη γεωρ­γική έκταση

ανερ­χό­ταν σε 561.185,9 στρέμ­ματα, όταν το 2009 η έκταση αυτή ανερ­χό­ταν σε 769.399,1 στρέμ­ματα.

Σημαί­νει όμως και λιγό­τε­ρες εκμε­ταλ­λεύ­σεις, καθώς η μείωση την ίδια περίοδο έφτασε στο 31,5%.

Ειδι­κό­τερα, δε, για τις εκμε­ταλ­λεύ­σεις σε αρδευ­θεί­σες εκτά­σεις, η μείωση φτάνει το 35,3%. Το

μεγα­λύ­τερο πλήγμα υπέ­στη­σαν οι μεικτές καλ­λιέρ­γειες, αφού έκλει­σαν πάνω από τις μισές (-55,1%).

Θερ­μο­κή­πια και βιο­λο­γικά σε περί­ο­πτη θέση

Οι σημα­ντι­κές αυτές μετα­βο­λές δεν θα μπο­ρού­σαν να αφήσουν ανε­πη­ρέ­α­στα και τα παρα­γό­μενα

προ­ϊ­ό­ντα. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ, κατα­γρά­φε­ται σημα­ντική μείωση στις αρο­τραίες

καλ­λιέρ­γειες, στις δεν­δρώ­δεις, στα αμπέλια και στα στα­φι­δά­μπελα, ακόμα και σε λοιπές εκτά­σεις,

όπως είναι τα βοσκο­τό­πια και οι οικο­γε­νεια­κοί λαχα­νό­κη­ποι. Μονα­δική εξαί­ρεση απο­τε­λούν τα

θερ­μο­κή­πια, τα οποία μέσα στην 11ετία αυξή­θη­καν από 82 σε 90. Λυπηρή είναι η εικόνα και για τη

ζωική παρα­γωγή, αφού οι ζωικές μονάδες μειώ­νο­νται κατά 23,8%. Όλες οι κτη­νο­τρο­φι­κές

εκμε­ταλ­λεύ­σεις μειώ­θη­καν, με τις χοι­ρο­τρο­φι­κές να έχουν απο­μεί­νει ελά­χι­στες, αφού μέσα στην

11ετία η μείωση έφτασε το 79,2%. Η συρ­ρί­κνωση του πρω­το­γε­νούς τομέα συμπα­ρέ­συρε και τη

μελισ­σο­κο­μία, με τις εκμε­ταλ­λεύ­σεις να έχουν μειωθεί κατά 23,6%.

Η μεγάλη θετική αλλαγή που κατα­γρά­φε­ται στα Ιόνια Νησιά αφορά τη βιο­λο­γική γεωργία και την

κτη­νο­τρο­φία, καθώς σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ οι εκμε­ταλ­λεύ­σεις αυξή­θη­καν κατά 88% και

157,1% αντί­στοιχα.

Τα παρα­πάνω στοι­χεία δεί­χνουν ότι οι γεωργοί και κτη­νο­τρό­φοι των Ιονίων Νήσων έχουν σαφή

στροφή προς τα βιο­λο­γικά. Μέσα σε μία 11ετία οι στρεμ­μα­τι­κές εκτά­σεις με βιο­λο­γι­κές καλ­λιέρ­γειες

αυξή­θη­καν κατά 169%, ενώ αυξή­θηκε παράλ­ληλα και ο αριθμός των εκτρε­φό­με­νων με βιο­λο­γι­κές

Απόρ­ρητο

2/4/23, 5:37 PM Πώς άλλαξε το αγρο­τικό προφίλ των περι­φε­ρειών τα τελευ­ταία 11 χρόνια

https://www.ypaithros.gr/pos-allakse-agrotiko-profil-perifereion-teleytaia-11-xronia/?fbclid=IwAR0l7sbD6lJo8nKQ8DIKzyHcG-wv9aMGixSzxL1NN4EOh… 3/7

μεθό­δους ζώων. Εντυ­πω­σιακή είναι η αύξηση του αριθμού των αιγο­προ­βά­των (+520,3% αύξηση

προ­βα­τοει­δών, +194,8% αιγοει­δών).

Ωστόσο, την ίδια πορεία δεν είχε η βιο­λο­γική πτη­νο­τρο­φία, και από τις τρεις εκμε­ταλ­λεύ­σεις το 2009

έχει απο­μεί­νει πλέον μόνο μία.

Αριθμός γεωρ­γι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων

και χρη­σι­μο­ποιού­μενη γεωρ­γική έκταση

2009 2020 Μετα­βολή (%)

Αριθμός

εκμε­ταλ­λεύ­σεων

28.972 19.846 -31,5

Εκμε­ταλ­λεύ­σεις

με χρη­σι­μο­ποιού­μενη

γεωρ­γική έκταση

28.960 19.824 -31,5

Χρη­σι­μο­ποιού­μενη

γεωρ­γική έκταση

(στρέμ­ματα)

769.399,1 561.185,9 -27,1

Εκμε­ταλ­λεύ­σεις με αρδευ­θεί­σες εκτά­σεις 15.439 9.995 -35,3

Αρδευ­θεί­σες εκτά­σεις (στρέμ­ματα) 27.315,8 26.031,0 -4,7

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

Μεγάλες θερ­μο­κη­πια­κές και χοι­ρο­τρο­φι­κές μονάδες – Μαζική μετα­τό­πιση προς τη

βιο­λο­γική κτη­νο­τρο­φία

Περισ­σό­τε­ρες από 5.000 εκμε­ταλ­λεύ­σεις έκλει­σαν την τελευ­ταία 11ετία στην Περι­φέ­ρεια Αττικής,

όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ, με τη χρη­σι­μο­ποιού­μενη γεωρ­γική έκταση να έχει

μειωθεί κατά 13,6%. Και για την περιοχή της Αττικής, η εικόνα που έχει δια­μορ­φω­θεί δείχνει

σημα­ντι­κές αρνη­τι­κές μετα­βο­λές στη γεωρ­γική και κτη­νο­τρο­φική παρα­γωγή, με μόνη φωτεινή

εξαί­ρεση την ανά­πτυξη του κλάδου της βιο­λο­γι­κής κτη­νο­τρο­φίας που δείχνει και τη μετα­τό­πιση των

κτη­νο­τρό­φων, όσον αφορά τις μεθό­δους εκτρο­φής.

Πιο ανα­λυ­τικά, και όσον αφορά την κατα­νομή των εκμε­ταλ­λεύ­σεων (κατά βασικές κατη­γο­ρίες

χρήσης), η μεγα­λύ­τερη μείωση κατα­γρά­φε­ται στα αμπέλια και στα στα­φι­δά­μπελα (-51,2%) και

ακο­λου­θούν οι αρο­τραίες (-42,8%).

Όσον αφορά τις στρεμ­μα­τι­κές εκτά­σεις των καλ­λιερ­γειών και αυτές είναι μειω­μέ­νες. Εξαι­ρού­νται οι

στρεμ­μα­τι­κές εκτά­σεις των θερ­μο­κη­πίων που παρου­σί­α­σαν μία αύξηση της τάξεως του 15,9%, παρά το

γεγονός ότι τα θερ­μο­κή­πια ως εκμε­ταλ­λεύ­σεις είναι λιγό­τερα (από 377 σε 275). Αρνη­τικό είναι το

πρόσημο και για την κτη­νο­τρο­φία, καθώς κατα­γρά­φε­ται σημα­ντική μείωση των εκμε­ταλ­λεύ­σεων:

-54,7% για τις εκμε­ταλ­λεύ­σεις βοοει­δών, -55,2% προ­βα­τοει­δών, -56,4% αιγών, -64% χοι­ρο­τρο­φι­κών και

-58,6% πτη­νο­τρο­φι­κών.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειω­θεί ότι παρά το γεγονός ότι μειώ­θη­καν σημα­ντικά οι

εκμε­ταλ­λεύ­σεις χοίρων, αυξή­θηκε σημα­ντικά ο αριθμός των ζώων (+219,2%)! Λιγό­τε­ρες, αλλά

μεγα­λύ­τε­ρες μονάδες με μεγα­λύ­τερη παρα­γωγή. Αρνη­τική είναι η πορεία και της μελισ­σο­κο­μίας,

καθώς μέσα σε μία δεκα­ε­τία περίπου οι μελισ­σο­κο­μι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις μειώ­θη­καν σε 154 (από 270

που ήταν το 2009).

Βιο­λο­γικά

Στον τομέα των βιο­λο­γι­κών καλ­λιερ­γειών, η εικόνα είναι διφο­ρού­μενη, καθώς κατα­γρά­φε­ται μείωση

των εκμε­ταλ­λεύ­σεων στη φυτική παρα­γωγή κατά 45,8%, ενώ αύξηση κατά 83,3% των εκμε­ταλ­λεύ­σεων

στη βιο­λο­γική κτη­νο­τρο­φία. Στο πλαίσιο αυτό κατα­γρά­φε­ται και σημα­ντική αύξηση των ζώων. Για

παρά­δειγμα, ο αριθμός των χοίρων αυξή­θηκε κατά 338%, ο αριθμός των που­λε­ρι­κών κατά 227,8% κ.ά.

Βιο­λο­γική κτη­νο­τρο­φία: Αριθμός εκμε­ταλ­λεύ­σεων, κατά είδος ζώου

2009 2020 Μετα­βολή(%)

Βοοειδή 0 0

Προ­βα­τοειδή 3 4 +33,3

Αιγοειδή 1 2 +100

Χοίροι 1 3 +200

Που­λε­ρικά 3 6 +100

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

Πρώτη στην εγκα­τά­λειψη γεωρ­γι­κής γης – Διέ­ξο­δος τα βιο­λο­γικά

Το υψη­λό­τερο ποσοστό εγκα­τά­λει­ψης της αγρο­τι­κής γης στη χώρα παρου­σιά­ζει η Περι­φέ­ρεια Νοτίου

Αιγαίου τα τελευ­ταία έντεκα χρόνια, καθώς, σύμφωνα με την απο­γραφή, η χρη­σι­μο­ποιού­μενη

γεωρ­γική έκταση μειώ­θηκε κατά 34%. Με βάση τα στοι­χεία, οι εκμε­ταλ­λεύ­σεις με χρη­σι­μο­ποιού­μενη

γεωρ­γική έκταση μειώ­θη­καν κατά 26,3%, κυρίως όσον αφορά τις μεικτές και αμιγώς γεωρ­γι­κές

εκμε­ταλ­λεύ­σεις. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι όλες οι καλ­λιέρ­γειες χωρίς καμία εξαί­ρεση

εγκα­τα­λεί­φθη­καν, γεγονός που έχει οδη­γή­σει και σε σημα­ντική μείωση των στρεμ­μα­τι­κών εκτά­σεων.

Ίδια είναι η εικόνα και στον τομέα της κτη­νο­τρο­φίας, καθώς σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ οι

εκμε­ταλ­λεύ­σεις με ζώα μειώ­θη­καν κατά 27,1%. Πιο συγκε­κρι­μένα, κατά την περίοδο από το 2009 έως

το 2020, οι εκμε­ταλ­λεύ­σεις με βοοειδή μειώ­θη­καν κατά 37,7%, με χοίρους κατά 59,9%, με αίγες κατά

38,2% και τα πτη­νο­τρο­φεία κατά 59,7%. Αρνη­τική είναι και η πορεία της μελισ­σο­κο­μίας, αφού οι

εκμε­ταλ­λεύ­σεις μειώ­θη­καν κατά 26,3%. Τα παρα­πάνω καθρε­φτί­ζουν εξάλλου και τη μείωση των κατ’

επάγ­γελμα αγροτών. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι κάτοι­κοι και τα απα­σχο­λού­μενα μέλη της

οικο­γέ­νειάς τους μειώ­θη­καν κατά 31,3%. Ειδι­κό­τερα, δε, οι απα­σχο­λού­με­νοι απο­κλει­στικά με τον

πρω­το­γενή τομέα έχουν μειωθεί κατά 29,3%. Μεγα­λύ­τερο είναι το ποσοστό μείωσης του πλη­θυ­σμού

που είχαν τη γεωργία ως κύρια απα­σχό­ληση, αλλά ασκού­σαν και δεύτερη (-61,1%).

Βιο­λο­γικά

Ένα από τα κύρια χαρα­κτη­ρι­στικά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου είναι ότι όσοι παρα­μέ­νουν στο

επάγ­γελμα έχουν κάνει στροφή στις βιο­λο­γι­κές καλ­λιέρ­γειες. Έτσι, σε σχέση με το έτος 2009, οι

εκμε­ταλ­λεύ­σεις με βιο­λο­γική γεωργία αυξή­θη­καν κατά 162,2% και από 45 έφτασαν να

δρα­στη­ριο­ποιού­νται πλέον 118. Κατά συνέ­πεια, αυξή­θηκε και η έκταση των βιο­λο­γι­κών καλ­λιερ­γειών,

μία αύξηση που φτάνει το 386,4%. Θετικό πρόσημο κατα­γρά­φε­ται και στη βιο­λο­γική κτη­νο­τρο­φία, με

τον αριθμό των εκμε­ταλ­λεύ­σεων να έχει αυξηθεί κατά 342,9%. Πλέον, το Νότιο Αιγαίο μετρά έντεκα

βοο­τρο­φι­κές εκμε­ταλ­λεύ­σεις, όταν το 2009 δεν είχε καμία. Περισ­σό­τε­ρες είναι οι εκμε­ταλ­λεύ­σεις που

εφαρ­μό­ζουν πρα­κτι­κές βιο­λο­γι­κής εκτρο­φής και στα αιγο­πρό­βατα.

Κατα­νομή της χρη­σι­μο­ποιού­με­νης γεωρ­γι­κής έκτασης των εκμε­ταλ­λεύ­σεων, κατά

βασικές κατη­γο­ρίες χρήσης (στρέμ­ματα)

2009 2020 Μετα­βολή (%)

Αρο­τραίες 225.033,7 136.802,9 -39,2

Αμπέλια και

στα­φι­δά­μπελα

30.934 21.870,2 -29,3

Δεν­δρώ­δεις 172.309,8 134.722,5 -21,8

Θερ­μο­κή­πια 905,9 778,3 -14,1

Λοιπές εκτά­σεις 562.763,9 360.312,9 -36

Πηγή ypaithros.gr