Δικαίωση συνταξιούχων για δώρα εορτών, επίδομα αδείας και περικοπές επικουρικής σύνταξης

Δικαί­ωση για συντα­ξιού­χους που κινή­θη­καν δικα­στικά κατά των μνη­μο­νια­κών περι­κο­πών φέρνει απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου, η οποία δημο­σιεύ­θηκε την 1η Σεπτεμ­βρίου 2026.

Tο δικα­στή­ριο ανα­γνώ­ρισε ότι ο ασφα­λι­στι­κός φορέας οφείλει να επι­στρέ­ψει σε 3 συντα­ξιού­χους γήρατος, με τον νόμιμο τόκο, τα δώρα Χρι­στου­γέν­νων και Πάσχα, το επίδομα αδείας και τις μειώ­σεις που είχαν επι­βλη­θεί στην επι­κου­ρική τους σύνταξη κατά το χρονικό διά­στημα από 11 Ιουνίου 2015 έως 11 Μαΐου 2016, το οποίο η νομο­λο­γία της ανώ­τα­της διοι­κη­τι­κής δικαιο­σύ­νης έχει χαρα­κτη­ρί­σει ως περίοδο παρά­νο­μων περι­κο­πών.

Η αγωγή κατα­τέ­θηκε στις 28 Μαΐου 2020 από 6 συντα­ξιού­χους, 3 εκ των οποίων λαμ­βά­νουν κύρια και επι­κου­ρική σύνταξη και 3 μόνο επι­κου­ρική, και συζη­τή­θηκε στις 18 Ιουνίου 2026, μετά από 2 προ­δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις του ίδιου δικα­στη­ρίου.

Οι ενά­γο­ντες υπο­στή­ρι­ζαν ότι οι μειώ­σεις των νόμων 4051/2012 και 4093/2012, καθώς και η κατάρ­γηση των δώρων εορτών και του επι­δό­μα­τος αδείας, προ­σέ­κρουαν στο Σύνταγμα και στην Ευρω­παϊκή Σύμβαση Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που, επι­κα­λού­με­νοι τη νομο­λο­γία της Ολο­μέ­λειας του Ανω­τά­του Ακυ­ρω­τι­κού Δικα­στη­ρίου του 2015 που είχε κρίνει τις συγκε­κρι­μέ­νες περι­κο­πές ανί­σχυ­ρες.

Η δικα­στής, ακο­λου­θώ­ντας τη γραμμή της ανώ­τα­της διοι­κη­τι­κής δικαιο­σύ­νης, έκρινε ότι για το διά­στημα από 11 Ιουνίου 2015, επομένη της δημο­σί­ευ­σης των απο­φά­σεων του 2015, έως 11 Μαΐου 2016, παρα­μονή της έναρξης ισχύος του νέου ασφα­λι­στι­κού νόμου 4387/2016, οι περι­κο­πές διε­νερ­γή­θη­καν χωρίς νόμιμο έρεισμα. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στο σκε­πτικό, η μετα­γε­νέ­στερη νομο­θε­σία του 2016 ισχύει για το μέλλον και δεν νομι­μο­ποιεί ανα­δρο­μικά τις μειώ­σεις του συγκε­κρι­μέ­νου ενδε­κα­μή­νου, με απο­τέ­λε­σμα να στοι­χειο­θε­τεί­ται απο­ζη­μιω­τική ευθύνη του φορέα.

Ιδιαί­τερη σημασία έχει η κρίση για τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας επί της κύριας σύντα­ξης. Το δικα­στή­ριο δια­πί­στωσε ότι η νομο­θε­τική ρύθμιση του 2020, με την οποία η πολι­τεία επέ­στρεψε άτοκα τις περι­κο­πές της κύριας σύντα­ξης του ίδιου δια­στή­μα­τος, δεν κάλυψε τα δώρα και το επίδομα αδείας για όσους είχαν ήδη ανοιχτή δίκη, όπως εν προ­κει­μένω. Έτσι ανα­γνώ­ρισε σε καθέναν από τους 3 συντα­ξιού­χους, ηλικίας 92, 75 και 83 ετών, το ποσό των 800 ευρώ, ήτοι 200 ευρώ για το επίδομα αδείας του 2015, 400 ευρώ για το δώρο Χρι­στου­γέν­νων του 2015 και 200 ευρώ για το δώρο Πάσχα του 2016, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι είχαν συμπλη­ρώ­σει το 60ό έτος και οι συντά­ξεις τους δεν υπε­ρέ­βαι­ναν το πλαφόν των 2.500 ευρώ μηνιαίως.

Για την επι­κου­ρική σύνταξη, με βάση τα φύλλα υπο­λο­γι­σμού του φορέα και τα ενη­με­ρω­τικά σημειώ­ματα πλη­ρω­μής που προ­σκό­μι­σαν οι ενά­γο­ντες, το δικα­στή­ριο ανα­γνώ­ρισε επι­πλέον 896,56 ευρώ για τον πρώτο ενά­γο­ντα, 1.509,42 ευρώ για τον τρίτο και 794,34 ευρώ για την τέταρτη, ποσά που περι­λαμ­βά­νουν τόσο τις παρα­κρα­τή­σεις των 2 μνη­μο­νια­κών νόμων όσο και τα ανα­λο­γού­ντα δώρα και επίδομα αδείας. Συνο­λικά, κάθε ένας από τους 3 συντα­ξιού­χους δικαιού­ται από 1.594 έως 2.309 ευρώ, νομι­μο­τό­κως από την επίδοση της αγωγής, στις 23 Δεκεμ­βρίου 2021, μέχρι την πλήρη εξό­φληση.

Για τους 2 άνδρες ενά­γο­ντες, εξάλλου, το δικα­στή­ριο επι­βε­βαί­ωσε ότι τα ποσά των περι­κο­πών της κύριας σύντα­ξης του ενδε­κα­μή­νου, 479 και 514,21 ευρώ αντί­στοιχα, τους είχαν ήδη επι­στρα­φεί τον Οκτώ­βριο του 2020 βάσει του νόμου 4714/2020, και για τον λόγο αυτό το συγκε­κρι­μένο σκέλος της δίκης κηρύ­χθηκε καταρ­γη­μένο ως άνευ αντι­κει­μέ­νου. Για τα λοιπά χρονικά δια­στή­ματα της αγωγής, το δικα­στή­ριο εφάρ­μοσε τους χρο­νι­κούς περιο­ρι­σμούς που έχει θέσει η ανώτατη νομο­λο­γία. Τα δικα­στικά έξοδα συμ­ψη­φί­στη­καν.

Η υπόθεση παρα­μέ­νει ανοιχτή για τους 3 ενά­γο­ντες που διεκ­δι­κούν απο­κλει­στικά ποσά από την επι­κου­ρική τους σύνταξη. Ο δεύ­τε­ρος εξ αυτών απε­βί­ωσε στις 17 Απρι­λίου 2024, μετά την άσκηση της αγωγής, και το δικα­στή­ριο διέκοψε τη δίκη ως προς αυτόν, καλώ­ντας τα 3 ενήλικα τέκνα του να προ­σκο­μί­σουν εντός 30 ημερών τα απα­ραί­τητα πιστο­ποι­η­τικά περί δια­θή­κης και κλη­ρο­νο­μι­κού δικαιώ­μα­τος, ώστε να συνε­χί­σουν τη δίκη στο όνομά τους.

Για το ζευγάρι συντα­ξιού­χων που απαρ­τί­ζει τους 2 τελευ­ταί­ους ενά­γο­ντες, η έκδοση ορι­στι­κής από­φα­σης ανα­βλή­θηκε, καθώς ο ασφα­λι­στι­κός φορέας δεν είχε προ­σκο­μί­σει στοι­χεία για το ύψος των περι­κο­πών στην επι­κου­ρική τους σύνταξη κατά το κρίσιμο ενδε­κά­μηνο.

Το δικα­στή­ριο τον υπο­χρέ­ωσε, με υπό­μνηση των προ­βλε­πό­με­νων κυρώ­σεων, να κατα­θέ­σει τον πλήρη διοι­κη­τικό φάκελο εντός 60 ημερών από την επίδοση της από­φα­σης, οπότε και θα οριστεί νέα δικά­σι­μος, με τις ενδεί­ξεις να είναι ότι θα ακο­λου­θη­θεί η ίδια κρίση και για αυτούς.

Η απόφαση εντάσ­σε­ται στη μακρά αλυσίδα δικα­στι­κών κρίσεων που ακο­λού­θη­σαν τις δια­δο­χι­κές παρεμ­βά­σεις στις συντά­ξεις από το 2010 και μετά. Οι ορι­ζό­ντιες μειώ­σεις του 2012 κρί­θη­καν αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές το 2015 από την Ολο­μέ­λεια του Ανω­τά­του Ακυ­ρω­τι­κού Δικα­στη­ρίου, επειδή θεσπί­στη­καν χωρίς την ειδική επι­στη­μο­νική μελέτη που απαιτεί το Σύνταγμα, ενώ είχε ήδη παρέλ­θει διετία από τον πρώτο αιφ­νι­δια­σμό της κρίσης.

Το 2020, με νεότερη απόφαση της ίδιας Ολο­μέ­λειας, επι­βε­βαιώ­θηκε ότι ο ασφα­λι­στι­κός νόμος του 2016 δεν θερα­πεύει ανα­δρο­μικά την αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα αυτή, ανοί­γο­ντας τον δρόμο για τη διεκ­δί­κηση των ποσών του ενδε­κα­μή­νου από τους συντα­ξιού­χους που είχαν προ­σφύ­γει στα δικα­στή­ρια. Η πολι­τεία επέ­στρεψε το ίδιο έτος μέρος των ποσών, χωρίς όμως τα δώρα και το επίδομα αδείας για όσους είχαν εκκρε­μείς δίκες, κενό που έρχεται να καλύψει η παρούσα απόφαση.

Τους ενά­γο­ντες εκπρο­σώ­πησε η κ. Αικα­τε­ρίνη Γιαν­νιού.