Αλλάζει ο χάρτης των αεροδρομίων

Σε ολική ανα­διά­τα­ξη οδη­γεί­ται ο ελ­λη­νι­κός χάρ­της των αε­ρο­δρο­μί­ων πριν καν εκ­πνεύ­σει το 2016, καθώς ολο­κλη­ρώ­νε­ται η με­τα­βί­βα­ση των 14 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων στην κοι­νο­πρα­ξία Fraport/Slentel, υπο­γρά­φε­ται η 20ετής πα­ρά­τα­ση της σύμ­βα­σης πα­ρα­χώ­ρη­σης του Διε­θνούς Αε­ρο­λι­μέ­να Αθη­νών, που ανοί­γει τον δρόμο για την πώ­λη­ση άλλου 30% του με­το­χι­κού κε­φα­λαί­ου του ΔΑΑ, και ξε­κι­νά ο δια­γω­νι­σμός για την κα­τα­σκευή και πα­ρα­χώ­ρη­ση του νέου αε­ρο­δρο­μί­ου στο Ηρά­κλειο της Κρή­της. Πα­ράλ­λη­λα προ­χω­ρά­ει και η αξιο­λό­γη­ση των δια­θέ­σι­μων και εμπο­ρι­κά εφι­κτών δομών συ­ναλ­λα­γής για τα άλλα 23 ενα­πο­μεί­να­ντα πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια, που δια­τη­ρεί στο χαρ­το­φυ­λά­κιό του το ΤΑΙ­ΠΕΔ αλλά θα με­τα­βι­βά­σει προς αξιο­ποί­η­ση στο νέο υπερ­τα­μείο.

Ο επο­πτι­κός έλεγ­χος

Ολα αυτά την ώρα που δρο­μο­λο­γή­θη­κε κάτω από την πίεση των δα­νει­στών η συ­νο­λι­κή ανα­διάρ­θρω­ση της Υπη­ρε­σί­ας Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας με βα­σι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό τη διά­σπα­σή της σε δύο δια­κρι­τές οντό­τη­τες: την αε­ρο­ναυ­τι­λία που είναι επι­φορ­τι­σμέ­νη με τον έλεγ­χο της ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας και τον επο­πτι­κό επ’ αυτής ρόλο και τη μο­νά­δα των αε­ρο­δρο­μί­ων που θα έχει ως αντι­κεί­με­νο τη λει­τουρ­γία των υπο­δο­μών των αε­ρο­δρο­μί­ων. Η ανα­διάρ­θρω­ση αυτή είναι προ­α­παι­τού­με­νο τόσο στο πλαί­σιο των μνη­μο­νια­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων της χώρας, όσο και εκ των συμ­βα­τι­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων με την Fraport. Επί της ου­σί­ας, όλα τα πα­ρα­πά­νω δύ­να­νται να ανα­βαθ­μί­σουν και εκ­συγ­χρο­νί­σουν δρα­στι­κά τα ελ­λη­νι­κά αε­ρο­δρό­μια τόσο σε επί­πε­δο υπο­δο­μών και ασφά­λειας, όσο και σε επί­πε­δο προ­σφε­ρό­με­νων υπη­ρε­σιών και συ­νο­λι­κής εμπει­ρί­ας.

Να κα­τα­στή­σουν, δη­λα­δή, την Ελ­λά­δα έναν ελ­κυ­στι­κό­τε­ρο του­ρι­στι­κό προ­ο­ρι­σμό και να βελ­τιώ­σουν τις εσω­τε­ρι­κές αε­ρο­με­τα­φο­ρές.

Εάν αθροί­σει κα­νείς τις εκτι­μή­σεις για τις επεν­δύ­σεις και τα εφά­παξ τι­μή­μα­τα που έχουν συμ­βα­σιο­ποι­η­θεί ή ανα­μέ­νε­ται να συμ­βα­σιο­ποι­η­θούν (πε­ρι­φε­ρεια­κά, ΔΑΑ, νέο αε­ρο­δρό­μιο Ηρα­κλεί­ου), προ­κύ­πτει μια επεν­δυ­τι­κή δα­πά­νη της τάξης των 3,5 δισ. ευρώ εντός των αμέ­σως επό­με­νων ετών.

Υπάρ­χει όμως ακόμα από­στα­ση να δια­νυ­θεί, παρά το γε­γο­νός πως τρο­χο­δρο­μούν ήδη οι πε­ρισ­σό­τε­ρες εκ των εξε­λί­ξε­ων που έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί για τα ελ­λη­νι­κά αε­ρο­δρό­μια.

Τα πε­ρι­φε­ρεια­κά

Κατ’ αρχάς, για την πα­ρα­χώ­ρη­ση των 14 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων η Fraport ολο­κλη­ρώ­νει –σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ»– με τα­χύ­τα­τους ρυθ­μούς τα master plan για το κάθε ένα από αυτά με στόχο την πλήρη ανα­βάθ­μι­ση των υπο­δο­μών τους, των υπη­ρε­σιών τους και των πα­ρα­μέ­τρων ασφα­λεί­ας αλλά και αι­σθη­τι­κής. Τα με­γα­λύ­τε­ρα εξ αυτών ανα­μέ­νε­ται να πα­ρου­σια­στούν τον επό­με­νο κιό­λας μήνα και η συ­ναλ­λα­γή να κλεί­σει με την κα­τα­βο­λή του 1,234 δισ. ευρώ τον Νο­έμ­βριο και απώ­τα­τη ημε­ρο­μη­νία πα­ρά­δο­σης και των 14 στα τέλη Ια­νουα­ρί­ου. Τα πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια πε­ρι­λαμ­βά­νουν 3 πύλες στην κύρια χώρα (Θεσ­σα­λο­νί­κη, Ακτιον, Κα­βά­λα) και 11 αε­ρο­δρό­μια στα νησιά (Χανιά, Κέρ­κυ­ρα, Κε­φα­λο­νιά, Κως, Μύ­κο­νος, Μυ­τι­λή­νη, Ρόδος, Σάμος, Σα­ντο­ρί­νη, Σκιά­θος και Ζά­κυν­θος). Το 2015 υπο­δέ­χτη­καν συ­νο­λι­κά πε­ρισ­σό­τε­ρους από 23 εκατ. επι­βά­τες (+6% σε σχέση με το 2014), με το 73% εξ αυτών διε­θνείς τα­ξι­διώ­τες. Στη διάρ­κεια της 40ετούς πα­ρα­χώ­ρη­σης, η Fraport Greece θα είναι υπεύ­θυ­νη για τη λει­τουρ­γία, τη συ­ντή­ρη­ση και την ανά­πτυ­ξή τους και θα επεν­δύ­σει πε­ρί­που 330 εκατ. ευρώ για τη βελ­τί­ω­σή τους μέχρι το 2020. Στα επό­με­να χρό­νια, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν επι­πλέ­ον επεν­δύ­σεις για την αύ­ξη­ση της χω­ρη­τι­κό­τη­τάς τους, με βάση τον όγκο κί­νη­σης. Συ­νο­λι­κά, το ποσόν των επεν­δύ­σε­ων θα ξε­πε­ρά­σει το 1 δισ. ευρώ.

Προς πώ­λη­ση το 30% του ΔΑΑ

Εντός των αμέ­σως επο­μέ­νων εβδο­μά­δων ολο­κλη­ρώ­νε­ται όμως –σύμ­φω­να με κο­ρυ­φαί­ους κύ­κλους του ΤΑΙ­ΠΕΔ, με τους οποί­ους επι­κοι­νώ­νη­σε η «Κ»– και η συμ­φω­νία για την επέ­κτα­ση της σύμ­βα­σης πα­ρα­χώ­ρη­σης του Διε­θνούς Αε­ρο­λι­μέ­να Αθη­νών (ΔΑΑ). Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως η εται­ρεία Διε­θνής Αε­ρο­λι­μέ­νας Αθη­νών συ­στά­θη­κε το 1996 με σκοπό την κα­τα­σκευή, συ­ντή­ρη­ση και λει­τουρ­γία του Αε­ρο­δρο­μί­ου Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος για 30 χρό­νια, βάσει της σχε­τι­κής σύμ­βα­σης πα­ρα­χώ­ρη­σης που λήγει έτσι το 2026. Μέ­το­χοι του ΔΑΑ σή­με­ρα είναι το ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο (25%), το ΤΑΙ­ΠΕΔ (30%), οι συμ­φε­ρό­ντων PSP Investments, Avi Alliance GmbH (26,7%) και Avi Alliance Capital GmbH (13,3%) και η οι­κο­γέ­νεια Δ. Κο­πε­λού­ζου (5%). Η επέ­κτα­ση της σύμ­βα­σης κατά 20 χρό­νια (το δι­καί­ω­μα βρί­σκε­ται στο χαρ­το­φυ­λά­κιο του ΤΑΙ­ΠΕΔ) ανοί­γει τον δρόμο και για την πώ­λη­ση του 30% των με­το­χών του ΔΑΑ που κα­τέ­χει το ΤΑΙ­ΠΕΔ και πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στα προς ιδιω­τι­κο­ποί­η­ση πε­ριου­σια­κά του στοι­χεία.

Η μέ­θο­δος και ο χρό­νος της πώ­λη­σης του 30% ανα­μέ­νε­ται να απο­φα­σι­στούν από το Δ.Σ. του ΤΑΙ­ΠΕΔ.

Εργο-σταθ­μός 800 εκατ. ευρώ στο Κα­στέλ­λι Ηρα­κλεί­ου

Εργο γε­νι­κό­τε­ρης ση­μα­σί­ας για την οι­κο­νο­μία της χώρας το νέο αε­ρο­δρό­μιο στο Κα­στέλ­λι Ηρα­κλεί­ου, σύμ­φω­να και με πρό­σφα­τη από­φα­ση της κυ­βέρ­νη­σης που χα­ρα­κτή­ρι­σε κα­τε­πεί­γου­σες τις σχε­τι­κές απαλ­λο­τριώ­σεις, ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχύ­σει δρα­στι­κά την του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία της Κρή­της.

Το έργο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 800 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ θα πε­ρι­λαμ­βά­νει και τις οδι­κές συν­δέ­σεις του αε­ρο­δρο­μί­ου με τον βό­ρειο και νότιο οδικό άξονα του νη­σιού, καθώς και εμπο­ρευ­μα­τι­κή ζώνη κατά το μο­ντέ­λο του «Ελ. Βε­νι­ζέ­λος». Με βάση τον σχε­δια­σμό, το αε­ρο­δρό­μιο προ­βλέ­πει και επέ­κτα­ση του δια­δρό­μου από τα 3.000 στα 3.200 μέτρα και δυ­να­τό­τη­τα επι­πλέ­ον επέ­κτα­σης στα 3,8 χλμ., εάν και εφό­σον αυτό κα­τα­στεί ανα­γκαίο. Στην πλήρη λει­τουρ­γία του θα μπο­ρεί να φι­λο­ξε­νεί για στάθ­μευ­ση 25 αε­ρο­σκά­φη. Με βάση τη σύμ­βα­ση πα­ρα­χώ­ρη­σης που πραγ­μα­το­ποιεί­ται ο δια­γω­νι­σμός, δι­πλα­σιά­ζο­νται οι πόροι που θα απο­δί­δο­νται ετη­σί­ως στους ΟΤΑ του νη­σιού από τα ακα­θά­ρι­στα έσοδα του αε­ρο­δρο­μί­ου, ενώ ο πα­ρα­χω­ρη­σιού­χος είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να εξα­σφα­λί­σει απα­σχό­λη­ση μα­κρο­χρο­νί­ως ανέρ­γων. Η σύμ­βα­ση πα­ρα­χώ­ρη­σης θα είναι 30ετούς διάρ­κειας και ο πα­ρα­χω­ρη­σιού­χος θα μπο­ρεί να δίνει μέρος της πα­ρα­χώ­ρη­σης σε τρί­τους όπως για συ­ντή­ρη­ση αε­ρο­σκα­φών κ.λπ.

Ο δια­γω­νι­σμός για το έργο βρί­σκε­ται σε εκ­κρε­μό­τη­τα από το 2008, προς με­γά­λη απο­γο­ή­τευ­ση τόσο της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας όσο και των αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ρειών αφού το υπάρ­χον αε­ρο­δρό­μιο ορια­κά μπο­ρεί να εξυ­πη­ρε­τή­σει την αυ­ξα­νο­μέ­νη επι­βα­τι­κή κί­νη­ση. Επει­τα από αλ­λε­πάλ­λη­λες αλ­λα­γές δια­γω­νι­στι­κού μο­ντέ­λου, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και πα­ρα­τά­σεις στις προ­θε­σμί­ες υπο­βο­λής δε­σμευ­τι­κών προ­φο­ρών, θα κα­τα­σκευα­στεί με σύμ­βα­ση πα­ρα­χώ­ρη­σης και το Δη­μό­σιο θα κα­τέ­χει το 45% – 55% της εται­ρεί­ας δια­χεί­ρι­σης, με τον υπο­ψή­φιο ανά­δο­χο που θα πε­ριο­ρί­σει την οι­κο­νο­μι­κή συμ­με­το­χή του Δη­μο­σί­ου, που ανέρ­χε­ται σε 220 εκατ. ευρώ, να μο­ριο­δο­τεί­ται θε­τι­κά. Η ΕΤΕπ έχει ήδη δε­σμευ­θεί ότι θα χρη­μα­το­δο­τή­σει τη συμ­με­το­χή του Δη­μο­σί­ου και, πρώτη φορά, τις προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές δρά­σεις (με­λέ­τες, κ.λπ.), ενώ έχει εκ­δη­λώ­σει εν­δια­φέ­ρον και για τη συμ­με­το­χή της, ως δα­νεί­στρια, στο έργο.

Τα υπό­λοι­πα 23 αε­ρο­δρό­μια

Την ίδια ώρα προ­χω­ρά­ει η «αξιο­λό­γη­ση των δια­θέ­σι­μων και εμπο­ρι­κά εφι­κτών δομών συ­ναλ­λα­γής» των 23 ενα­πο­μει­νά­ντων πε­ρι­φε­ρεια­κών ελ­λη­νι­κών αε­ρο­δρο­μί­ων, που δεν πα­ρα­χω­ρού­νται στο σχήμα υπό την Fraport, αλλά δια­τη­ρεί στο χαρ­το­φυ­λά­κιό του το ΤΑΙ­ΠΕΔ. Τα αε­ρο­δρό­μια αυτά θα με­τα­βι­βα­στούν, σύμ­φω­να με τον πρό­ε­δρο του ΤΑΙ­ΠΕΔ, στο νέο υπερ­τα­μείο αλλά συ­νο­δευό­με­να με τα ανα­πτυ­ξια­κά σχέ­διά τους και τα σχέ­δια αξιο­ποί­η­σης. Το ΤΑΙ­ΠΕΔ έχει γι’ αυτόν τον λόγο προ­χω­ρή­σει στην πρό­σλη­ψη συμ­βού­λων.

Τα 23 αυτά αε­ρο­δρό­μια είναι τα Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, Αρά­ξου, Αστυ­πά­λαιας, Χίου, Ικα­ρί­ας, Ιω­αν­νί­νων, Κα­λα­μά­τας, Κα­λύ­μνου, Καρ­πά­θου, Κάσου, Κα­στε­λό­ρι­ζου, Κα­στο­ριάς, Κο­ζά­νης, Κυ­θή­ρων, Λέρου, Λή­μνου, Μήλου, Ν. Αγ­χιά­λου, Νάξου, Πάρου, Ση­τεί­ας, Σκύ­ρου και Σύρου. Τα αε­ρο­δρό­μια αυτά λει­τουρ­γεί σή­με­ρα η Υπη­ρε­σία Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας.

Η αξιο­λό­γη­ση του κάθε αε­ρο­δρο­μί­ου γί­νε­ται από λει­τουρ­γι­κή, εμπο­ρι­κή και κυ­κλο­φο­ρια­κή άποψη και ταυ­τό­χρο­να εκτι­μά­ται η δυ­νη­τι­κή αξία τους και συ­ντάσ­σε­ται σκε­λε­τός επι­χει­ρη­μα­τι­κού πλά­νου, ενώ διε­ρευ­νώ­νται και οι δια­θέ­σι­μες και εμπο­ρι­κά εφι­κτές δομές συ­ναλ­λα­γής.

Σύν­δε­ση με Κίνα

Διερ­γα­σί­ες για την άμεση ανα­βάθ­μι­ση της αε­ρο­πο­ρι­κής σύν­δε­σης με την Κίνα, με αύ­ξη­ση δρο­μο­λο­γί­ων και απευ­θεί­ας πτή­σεις, λαμ­βά­νουν χώρα σύμ­φω­να με πηγές της «Κ» που δεν επι­δέ­χο­νται αμ­φι­σβή­τη­σης. Οι τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις με άξονα την εξα­γο­ρά του ΟΛΠ από την Cosco έχουν αυ­ξή­σει το κι­νε­ζι­κό εν­δια­φέ­ρον για την Ελ­λά­δα εν γένει και ει­δι­κά της Air China, ενώ πα­ράλ­λη­λα ανα­πτύσ­σε­ται τα­χύ­τα­τα και η του­ρι­στι­κή αγορά.

Ηχηρή πα­ρέμ­βα­ση

Για να συ­νε­χι­σθεί η ανά­πτυ­ξη

των αε­ρο­με­τα­φο­ρέ­ων «πρέ­πει να αντι­στρα­φούν τα λάθη που μειώ­νουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα», όπως η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ από το 13% στο 24% και οι υψη­λές χρε­ώ­σεις στο αε­ρο­δρό­μιο της Αθή­νας λόγω της μι­κρής διάρ­κειας της σύμ­βα­σης, επι­ση­μαί­νει ο αντι­πρό­ε­δρος της AEGEAN Ευ­τύ­χιος Βα­σι­λά­κης. «Αλ­λιώς, θα έχου­με στα­σι­μό­τη­τα ή και υπο­χώ­ρη­ση» ση­μειώ­νει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Βαλ­κα­νι­κό εν­δια­φέ­ρον

Εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζουν οι δυ­νη­τι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις του χαρ­το­φυ­λα­κί­ου αε­ρο­δρο­μί­ων της AviAlliance συμ­φε­ρό­ντων του κα­να­δι­κού τα­μεί­ου PSP investments που ελέγ­χει και το 40% του ΔΑΑ. H China Everbright Limited και η γνω­στή από το εν­δια­φέ­ρον της για το ΔΑΑ Friedmann Pacific Asset Management φέ­ρο­νται να έχουν απο­κτή­σει δι­καί­ω­μα αγο­ράς έως το 2017 του αε­ρο­δρο­μί­ου των Τι­ρά­νων, το οποίο ελέγ­χε­ται κατά 47% από την AviAlliance.

Κα­θη­με­ρι­νή