ICAP: Στα 2,9 δισ. ευρώ η αξία της ξενοδοχειακής αγοράς

Ως ιδιαί­τερα σημα­ντικό χαρα­κτη­ρί­ζει η ICAP το ρόλο του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου για την ανά­πτυξη της εθνικής οικο­νο­μίας. Ειδι­κό­τερα, «η συνει­σφορά του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου στην εθνική οικο­νο­μία είναι σημα­ντική, καθώς το συνο­λικό μέγεθος της αγοράς των ξενο­δο­χείων πέντε, τεσ­σά­ρων και τριών αστέρων εκτι­μά­ται σε €2,9 δισ. περίπου το 2012, μειω­μένο κατά το ποσοστό της τάξης του 6% σε σχέση με το 2011» Όπως σημειώ­νει η διευ­θύ­ντρια οικο­νο­μι­κών και κλα­δι­κών μελετών της ICAP, Στα­μα­νίνα Παντε­λαίου.

«Ανα­φο­ρικά με την κατα­νομή του μεγέ­θους της αγοράς, τα ξενο­δο­χεία τεσ­σά­ρων αστέρων απο­σπούν το μεγα­λύ­τερο μερίδιο στη συνο­λική αξία, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας το 46% περίπου και ακο­λου­θούν τα ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων με μερίδιο της τάξης του 35% και τριών αστέρων με μερίδιο περίπου 19%. Ευνοϊ­κές δια­γρά­φο­νται οι προ­ο­πτι­κές εξέ­λι­ξης των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων στη χώρα μας, τη στιγμή που οι περισ­σό­τε­ροι κλάδοι έχουν πληγεί από την βαθειά και παρα­τε­τα­μένη οικο­νο­μική ύφεση. Ειδι­κό­τερα, η του­ρι­στική κίνηση κατέ­γραψε αύξηση της τάξης του 15% το 2013 σε σχέση με το 2012, ενώ περαι­τέρω αύξηση κατά 3% προ­βλέ­πε­ται για το 2014» κατα­λή­γει η κ. Παντε­λαίου.

Ακο­λου­θούν ανα­λυ­τικά τα βασικά σημεία της μελέτης της ICAP:

Μεγέθη Εισερ­χό­με­νου Του­ρι­σμού

Αν λάβει κανείς υπόψη του ότι, η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται στην 17η θέση της παγκό­σμιας κατά­τα­ξης βάσει αριθμού αφίξεων (στοι­χεία WTO 2012), oι αλλο­δα­ποί του­ρί­στες απο­τε­λούν τον κύριο «πελάτη» για τις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις της χώρας μας, καθώς πάνω από το 70% του συνόλου των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων στα διάφορα ξενο­δο­χειακά κατα­λύ­ματα πραγ­μα­το­ποιού­νται από αλλο­δα­πούς. Σύμφωνα με τα στα­τι­στικά στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2012 αφί­χθη­σαν στη χώρα μας 15,5 εκατ. του­ρί­στες, ενώ πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 63 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Ξενο­δο­χειακό Δυνα­μικό

Ο Κων­στα­ντί­νος Παλαιο­λό­γος, Senior Consultant στη Διεύ­θυνση Οικο­νο­μι­κών Κλα­δι­κών Μελετών, ο οποίος ασχο­λή­θηκε με την επι­μέ­λεια της συγκε­κρι­μέ­νης έκδοσης και παρα­κο­λου­θεί στενά όλες τις εξε­λί­ξεις στον τομέα του Του­ρι­σμού δήλωσε χαρα­κτη­ρι­στικά: «Χωρίς καμία αμφι­βο­λία, είναι γεγονός ότι από το 2004 και μετά, η ξενο­δο­χειακή υποδομή της χώρας μας ανα­βαθ­μί­στηκε σημα­ντικά, καθώς μεγάλος αριθμός ξενο­δο­χεια­κών μονάδων ανά την επι­κρά­τεια ανα­και­νί­σθηκε, ενώ νέες μονάδες υψηλού επι­πέ­δου υπη­ρε­σιών ξεκί­νη­σαν τη λει­τουρ­γία τους. Αξίζει δε να σημειω­θεί ότι, μέσα στο διά­στημα των τελευ­ταίων 10 ετών, το ξενο­δο­χειακό δυνα­μικό της Ελλάδας αυξή­θηκε κατά περίπου 1.000 μονάδες, ενώ μόνον για την περίοδο 2012/2009 ο αριθμός των ξενο­δο­χεια­κών κλινών αυξή­θηκε κατά 39.000 περίπου».

Ανα­φο­ρικά με τον αριθμό των ξενο­δο­χεια­κών κατα­λυ­μά­των που λει­τουρ­γούν στη χώρα μας, σύμφωνα με τα στοι­χεία του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου, το 2012 λει­τούρ­γη­σαν 9.670 μονάδες συνο­λι­κής δυνα­μι­κό­τη­τας 400.433 δωμα­τίων και 771.271 κλινών. Στην Ελλάδα τα ξενο­δο­χεία δια­κρί­νο­νται σε αστικά τα οποία είναι εγκα­τε­στη­μένα στα αστικά κέντρα και λει­τουρ­γούν σε δωδε­κά­μηνη βάση και στα επο­χια­κής λει­τουρ­γίας ξενο­δο­χεία δια­κο­πών (resorts), τα οποία είναι γεω­γρα­φικά διά­σπαρτα στην περι­φέ­ρεια και στην πλειο­ψη­φία τους βρί­σκο­νται στις του­ρι­στικά ανε­πτυγ­μέ­νες περιο­χές. Σχετικά με την κατα­νομή του ξενο­δο­χεια­κού δυνα­μι­κού ανά κατη­γο­ρία και ανά γεω­γρα­φική περι­φέ­ρεια, τα ξενο­δο­χεία πέντε και τεσ­σά­ρων αστέρων αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 40% περίπου του συνόλου των εν λει­τουρ­γία κλινών, ενώ έντονη είναι η γεω­γρα­φική συγκέ­ντρωση καθώς στην Κρήτη, τα Δωδε­κά­νησα και το Ιόνιο είναι συγκε­ντρω­μένο περίπου το ήμισυ των κλινών της χώρας.

Απο­τε­λέ­σματα Ανά­λυ­σης των Ισο­λο­γι­σμών Εται­ρειών του Κλάδου

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν τα απο­τε­λέ­σματα της χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής ανά­λυ­σης των ισο­λο­γι­σμών των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων, η οποία πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στα πλαίσια εκπό­νη­σης της εν λόγω μελέτης, αξιο­ποιώ­ντας ένα δείγμα από 614 ισο­λο­γι­σμούς αντι­προ­σω­πευ­τι­κών εται­ρειών που εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται ξενο­δο­χεία πέντε, τεσ­σά­ρων και τριών αστέρων σε ολό­κληρη την επι­κρά­τεια.

Σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα της ανά­λυ­σης, το υψη­λό­τερο περι­θώ­ριο μικτού κέρδους (μέσος όρος 5ετίας) εμφα­νί­ζουν τα ξενο­δο­χεία τριών αστέρων (27,34%) και το μικρό­τερο τα ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων (16,11%). Εάν ληφθεί υπόψη τόσο η περιοχή όσο και η κατη­γο­ρία του ξενο­δο­χείου, τον υψη­λό­τερο μέσο δείκτη 5ετίας παρου­σιά­ζουν τα ξενο­δο­χεία τεσ­σά­ρων αστέρων του Αιγαίου (56,91%), ενώ αρνη­τική τιμή λαμ­βά­νει ο δείκτης για τα ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων στην Πελο­πόν­νησο (-6,18%).

Όσον αφορά το περι­θώ­ριο καθαρού κέρδους EBITDA, τα ξενο­δο­χεία τριών αστέρων εμφα­νί­ζουν τον υψη­λό­τερο μέσο δείκτη πεντα­ε­τίας (19,81%). Με κρι­τή­ριο την γεω­γρα­φική περιοχή και την κατη­γο­ρία, την υψη­λό­τερη μέση τιμή παρου­σιά­ζουν τα ξενο­δο­χεία τεσ­σά­ρων αστέρων στις Κυκλά­δες (32,08%) και τη χαμη­λό­τερη τα ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων της Πελο­πον­νή­σου (2,38%).

Όλες οι κατη­γο­ρίες ξενο­δο­χείων παρου­σιά­ζουν μέσο ετήσιο δείκτη απο­δο­τι­κό­τη­τας ιδίων κεφα­λαίων αρνη­τικό. Τα ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων εμφα­νί­ζουν το δυσμε­νέ­στερο μέσο δείκτη πεντα­ε­τίας (-10,76%). Μεταξύ δε των ξενο­δο­χείων πέντε αστέρων οριακά θετικός είναι ο μέσος δείκτης πεντα­ε­τίας μόνον για τα ξενο­δο­χεία στο Αιγαίο, ενώ μεταξύ των ξενο­δο­χείων τριών αστέρων, μόνον τα ξενο­δο­χεία των Κυκλά­δων παρου­σιά­ζουν θετικό μέσο δείκτη 5ετίας (1,49).

Τον υψη­λό­τερο μέσο δείκτη γενικής ρευ­στό­τη­τας 5ετίας γενικά (ανε­ξαρ­τή­τως περιο­χής) παρου­σιά­ζουν τα ξενο­δο­χεία τριών αστέρων (4,55) και το χαμη­λό­τερο τα ξενο­δο­χεία των πέντε αστέρων (2,05). Μεταξύ των ξενο­δο­χείων πέντε αστέρων, οι μονάδες της Πελο­πον­νή­σου παρου­σιά­ζουν τον υψη­λό­τερο μέσο δείκτη (6,98), μεταξύ των μονάδων τεσ­σά­ρων αστέρων τον υψη­λό­τερο μέσο δείκτη 5ετίας εμφα­νί­ζουν αυτές της Βόρειας Ελλάδας – Θράκης (3,52), ενώ μεταξύ των μονάδων τριών αστέρων επίσης αυτές των Κυκλά­δων (9,72).

Εξε­τά­ζο­ντας τη σχέση ξένων προς ίδια κεφά­λαια, τα ξενο­δο­χεία τριών αστέρων παρου­σιά­ζουν τη χαμη­λό­τερη μέση τιμή πεντα­ε­τίας (0,94), ενώ η κατη­γο­ρία των πέντε αστέρων τον υψη­λό­τερο μέσο όρο (3,36). Γενικά, ο υψηλός λόγος ξένων προς ίδια κεφά­λαια υπο­δη­λώ­νει ότι οι εται­ρείες δυσκο­λεύ­ο­νται να απο­πλη­ρώ­σουν τις δανεια­κές υπο­χρε­ώ­σεις τους. Μεταξύ των ξενο­δο­χείων πέντε αστέρων, το χαμη­λό­τερο δείκτη εμφα­νί­ζουν τα ξενο­δο­χεία της Πελο­πον­νή­σου (0,92), ενώ μεταξύ των ξενο­δο­χείων τεσ­σά­ρων αστέρων ο εν λόγω δείκτης είναι χαμη­λό­τε­ρος για τα ξενο­δο­χεία του Αιγαίου (0,33). Στα ξενο­δο­χεία τριών αστέρων, το χαμη­λό­τερο δείκτη παρου­σιά­ζουν και πάλι οι μονάδες του Αιγαίου (0,36).

Σύμφωνα με τον ομα­δο­ποι­η­μένο ισο­λο­γι­σμό όπως αυτός προ­έ­κυψε από 93 εται­ρείες που εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται ξενο­δο­χεία πέντε αστέρων για την περίοδο 2011-2012, το σύνολο του ενερ­γη­τι­κού των επι­χει­ρή­σεων του δείγ­μα­τος παρου­σί­ασε οριακή μείωση 1,1% το 2012 σε σχέση με το 2011. Στα ίδια επίπεδα κυμάν­θηκε η μείωση των ιδίων κεφα­λαίων (-0,9%) την ίδια περίοδο. Οι συνο­λι­κές πωλή­σεις των εται­ρειών του δείγ­μα­τος κατέ­γρα­ψαν μείωση 7,5% το 2012/11, ενώ μείωση με υψη­λό­τερο ρυθμό (-9,8%) εμφά­νι­σαν τα μικτά κέρδη την ίδια περίοδο. Σε σχέση με το καθαρό απο­τέ­λε­σμα, ζημίες εμφα­νί­ζο­νται τη διετία 2011-2012 οι οποίες όμως κατέ­γρα­ψαν μείωση 7,6% το 2012 λόγω κυρίως της μείωσης των μη λει­τουρ­γι­κών εξόδων (22,4%) και λιγό­τερο των λοιπών λει­τουρ­γι­κών εξόδων (5,6%). Μειω­μένα κατά 3% εμφα­νί­ζο­νται τα κέρδη EBITDA των εται­ρειών της συγκε­κρι­μέ­νης κατη­γο­ρίας.

Με βάση τον ομα­δο­ποι­η­μένο ισο­λο­γι­σμό από 279 εται­ρείες εκμε­τάλ­λευ­σης ξενο­δο­χείων τεσ­σά­ρων αστέρων για την περίοδο 2011-2012, το σύνολο του ενερ­γη­τι­κού των επι­χει­ρή­σεων του δείγ­μα­τος παρου­σί­ασε αύξηση μόλις 2% το 2012 σε σχέση με το 2011, ενώ λίγο μεγα­λύ­τερη ήταν η αύξηση στα ίδια κεφά­λαια το ίδιο διά­στημα (αύξηση 5,1%). Οι πωλή­σεις των εται­ρειών του δείγ­μα­τος δια­μορ­φώ­θη­καν σε €965,2 εκατ. το 2012, κατα­γρά­φο­ντας ποσο­στιαία μείωση 5,2%, ενώ μεγα­λύ­τερη ήταν η μείωση για το μικτό κέρδος την ίδια περίοδο (13,2%), γεγονός που είχε ως απο­τέ­λε­σμα την επι­δεί­νωση του (αρνη­τι­κού) λει­τουρ­γι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος το 2012. Ανα­φο­ρικά με το καθαρό απο­τέ­λε­σμα, ζημίες εμφα­νί­ζο­νται τη διετία 2011-2012 το ύψος των οποίων αυξή­θηκε κατά 42,2% το 2012. Επίσης, τα κέρδη EBITDA κατέ­γρα­ψαν μείωση 3,2% την ίδια περίοδο.

Όπως προ­κύ­πτει από τον ομα­δο­ποι­η­μένο ισο­λο­γι­σμό 242 εται­ρειών εκμε­τάλ­λευ­σης ξενο­δο­χείων τριών αστέρων για την περίοδο 2011-2012, το σύνολο του ενερ­γη­τι­κού των επι­χει­ρή­σεων του δείγ­μα­τος παρου­σιά­ζει αύξηση 3,1% το 2012 σε σχέση με το 2011. Το ίδιο ισχύει και για το ύψος των ιδίων κεφα­λαίων την εξε­τα­ζό­μενη περίοδο (αύξηση 4,8%). Οι πωλή­σεις των εται­ρειών του δείγ­μα­τος μειώ­θη­καν κατά 8,3% το 2012/11 και δια­μορ­φώ­θη­καν σε €172,3 εκατ., ενώ μεγα­λύ­τερη ήταν η μείωση στα μικτά κέρδη (10,5%) γεγονός που επέ­δρασε στην επι­δεί­νωση των συνο­λι­κών λει­τουρ­γι­κών απο­τε­λε­σμά­των, τα οποία ήταν αρνη­τικά και τα δύο εξε­τα­ζό­μενα έτη. Το τελικό καθαρό απο­τέ­λε­σμα παρέ­μεινε ζημιο­γόνο και τα δύο έτη, οι δε ζημίες αυξή­θη­καν το 2012 σε σχέση με το 2011 (ποσο­στιαία αύξηση 17%). Μείωση κατέ­γρα­ψαν τα κέρδη EBITDA (κατά 2,2%) την ίδια περίοδο.

Ανάλυση SWOT

Η υψηλή θέση της Ελλάδας στην παγκό­σμια κατά­ταξη των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών σε συν­δυα­σμό με το υψηλό επίπεδο των παρε­χό­με­νων ξενο­δο­χεια­κών υπη­ρε­σιών απο­τε­λούν αναμ­φι­σβή­τητα τα δυνατά σημεία του κλάδου, ενώ τα χρόνια διαρ­θρω­τικά προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζει ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός (επο­χι­κό­τητα, γεω­γρα­φική συγκέ­ντρωση κλπ.) σε συν­δυα­σμό με την μονο­μερή εξάρ­τηση των ελλη­νι­κών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων από τους μεγά­λους διε­θνείς του­ρι­στι­κούς οργα­νι­σμούς, συνι­στούν τα αδύνατα σημεία. Ευκαι­ρίες για τον κλάδο των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων σαφώς μπορούν να απο­τε­λέ­σουν η ανά­πτυξη του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού, των δια­φό­ρων εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού (ιατρι­κός, ιαμα­τι­κός, χει­με­ρι­νός, κοι­νω­νι­κός του­ρι­σμός κλπ.), η θεσμο­θέ­τηση του fast track στις του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις και βέβαια η θετική εικόνα που υπάρχει την περίοδο αυτή σε όλες σχεδόν τις του­ρι­στι­κές αγορές ανά τον κόσμο για την Ελλάδα ως του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός. Τέλος, απειλές για τον κλάδο συνι­στούν το όλο δυσμε­νές οικο­νο­μικό κλίμα εξ’ αιτίας της παρα­τε­τα­μέ­νης οικο­νο­μι­κής ύφεσης (έλλειψη ρευ­στό­τη­τας, μείωση εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού κλπ.) αλλά και ο έντονος αντα­γω­νι­σμός που υφί­στα­ται ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός από τις γει­το­νι­κές μας χώρες με χαμηλό κόστος παροχής του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών (Τουρκία, Κροατία κλπ).

Πηγή:www.capital.gr