DW: Τα διδάγματα της Κύπρου

Δύο χρό­νια μετά το πρω­το­φα­νές κού­ρε­μα κα­τα­θέ­σε­ων η Κύ­προς φαί­νε­ται να αφή­νει πίσω της την κρίση και ξε­περ­νά την κρίση και να βρί­σκει τον δρόμο της. Ποια συ­μπε­ρά­σμα­τα προ­κύ­πτουν για την Ελ­λά­δα;

Ήταν Μάρ­τιος του 2013: η Κύ­προς απο­δέ­χθη­κε, μη έχο­ντας άλλη εναλ­λα­κτι­κή επι­λο­γή, την πρό­τα­ση των υπουρ­γών Οι­κο­νο­μι­κών της ευ­ρω­ζώ­νης για κού­ρε­μα των κυ­πρια­κών κα­τα­θέ­σε­ων ως αντάλ­λαγ­μα για πα­ρο­χή οι­κο­νο­μι­κής βο­ή­θειας ύψους 10 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ από τη γνω­στή «τρόι­κα», προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθεί η άτα­κτη χρε­ο­κο­πία της Κύ­πρου – εντός ή εκτός ευρώ. Ο ευ­ρω­βου­λευ­τής του Δη­μο­κρα­τι­κού Συ­να­γερ­μού Λευ­τέ­ρης Χρι­στο­φό­ρου κάνει μία ανα­σκό­πη­ση των γε­γο­νό­των. «Κου­ρεύ­τη­καν οι κα­τα­θέ­σεις του κό­σμου, ο κό­σμος ήταν έξω από τα ΑΤΜ και πε­ρί­με­νε να πάρει 300 ευρώ. Είτε ένα εκα­τομ­μύ­ριο έχεις, είτε 100.000 μόνο 300 ευρώ μπο­ρού­σες να πά­ρεις από τα ΑΤΜ, αυτή ήταν η μαύρη ει­κό­να της Κύ­πρου το 2013. Και σή­με­ρα η Κύ­προς δεν έχει κα­νέ­ναν πε­ριο­ρι­σμό στα κε­φά­λαια, και το πιο ση­μα­ντι­κό: ενώ ήρ­θη­σαν όλοι οι πε­ριο­ρι­σμοί για την εξα­γω­γή κε­φα­λαί­ων, δεν με­τα­κι­νή­θη­καν κε­φά­λαια στο εξω­τε­ρι­κό».

Είχε προη­γη­θεί μία δι­πλω­μα­τι­κή οδύσ­σεια του τότε υπουρ­γού Οι­κο­νο­μι­κών της Κύ­πρου Μι­χά­λη Σαρρή, ο οποί­ος απευ­θύν­θη­κε πρω­τί­στως στη Ρωσία, αλλά και σε άλλες πι­θα­νές εναλ­λα­κτι­κές πηγές χρη­μα­το­δό­τη­σης- χωρίς απο­τέ­λε­σμα, όπως επι­ση­μαί­νει ο κύ­πριος ευ­ρω­βου­λευ­τής: «Το ότι η Κύ­προς στη δύ­σκο­λη στιγ­μή που δεν μας δά­νει­ζε κα­νέ­νας, κι αυτοί που μας δα­νεί­ζα­νε τα προη­γού­με­να χρό­νια ήταν οι Ρώσοι με επι­τό­κιο 5% για πέντε χρό­νια απο­πλη­ρω­μή, το ότι η τρόι­κα λοι­πόν μας δά­νει­σε δέκα δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια με πε­ρί­ο­δο απο­πλη­ρω­μής 30 χρό­νια, με πέντε χρό­νια πε­ρί­ο­δο χά­ρι­τος και με 1,7% επι­τό­κιο, αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι ανά­λο­γο δά­νειο δεν υπάρ­χει ούτε και σή­με­ρα ακόμα στην αγορά. Δεν εί­μα­στε υπέρ της τρόι­κας, για να το ξε­κα­θα­ρί­σου­με. Απλώς λέμε ότι αυτήν τη δύ­σκο­λη πε­ρί­ο­δο δεν υπήρ­χε ξένη δύ­να­μη να μας δα­νεί­σει ούτε ένα ευρώ με τους όρους της τρόι­κας. Άρα, παρά τις σκλη­ρές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, παρά τα σκλη­ρά μέτρα του μνη­μο­νί­ου και του Γιού­ρο­γκρουπ, την αλή­θεια πρέ­πει να την πούμε. Δεν πρέ­πει να εξω­ραί­ζου­με την τρόι­κα, αλλά ούτε και να τη δαι­μο­νο­ποιού­με. Στη δύ­σκο­λη στιγ­μή δα­νει­στή­κα­με, αλ­λιώς θα εί­χα­με χρε­ο­κο­πή­σει με μα­θη­μα­τι­κή ακρί­βεια».

Η Ελ­λά­δα ως case study

Η δύ­σκο­λη και μάλ­λον ανε­πι­θύ­μη­τη συ­νύ­παρ­ξη με την τρόι­κα είχε απο­τέ­λε­σμα: Την πε­ρα­σμέ­νη Τρίτη η Κύ­προς κα­τά­φε­ρε να αντλή­σει με ευ­κο­λία ένα δι­σε­κα­τομ­μύ­ριο ευρώ εκ­δί­δο­ντας επτα­τε­τές ομο­λό­γο σε μία δο­κι­μα­στι­κή έξοδο στις αγο­ρές, με τους ανα­λυ­τές να επι­ση­μαί­νουν την από­στα­ση, αλλά και τη δια­φο­ρά αντι­λή­ψε­ων με την Ελ­λά­δα. Η επι­τυ­χία της Κύ­πρου δεν είναι τυ­χαία και η χώρα ανα­μέ­νε­ται να βγει στις αγο­ρές πιο νωρίς απ΄ό­τι ανα­με­νό­ταν αρ­χι­κά, επι­ση­μαί­νει ο ευ­ρω­βου­λευ­τής της Ν.Δ. Γιώρ­γο Κύρ­τσος, κά­νο­ντας ταυ­τό­χρο­να την αντι­δια­στο­λή με την Ελ­λά­δα: «Η Κύ­προς πάει κα­λύ­τε­ρα και λένε ότι αντί να βγει τέλη του 2016 μπο­ρεί να βγει τέλη του 2015 ή αρχές του 2016. Αλλά έχου­με το πα­ρά­δειγ­μα της Ιρ­λαν­δί­ας που σπάει ρεκόρ τα­χύ­τη­τας και ανα­πτύσ­σε­ται με 4,5% και έχου­με και το πα­ρά­δειγ­μα της Πορ­το­γα­λί­ας, η οποία είναι πιο συ­γκρί­σι­μη με την Ελ­λά­δα, καθώς η Ιρ­λαν­δία είναι πιο εξω­στρε­φής, η οποία κι αυτή τα κα­τά­φε­ρε. Άρα εδώ πια έχου­με γίνει case study, δη­λα­δή τι έχει πάει στρα­βά σε αυτή τη χώρα.

Ενώ αυτά συμ­βαί­νουν στη Με­γα­λό­νη­σο, η Ελ­λά­δα θε­ω­ρεί­ται πλέον «ιδιαί­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση» στην ευ­ρω­ζώ­νη, είτε γιατί πράγ­μα­τι έτσι είναι, είτε γιατί οι ευ­ρω­παί­οι εταί­ροι δεν μπο­ρούν ή δεν θέ­λουν να ανα­γνω­ρί­σουν την «ελ­λη­νι­κή ιδιαι­τε­ρό­τη­τα». Μά­λι­στα ο ευ­ρω­βου­λευ­τής Γιώρ­γος Κύρ­τσος επι­ση­μαί­νει ότι η Ελ­λά­δα έχει γίνει «case study» στην Ευ­ρώ­πη, δη­λα­δή μία «πε­ρί­πτω­ση προς με­λέ­τη», η οποία δι­δά­σκε­ται σε ει­δι­κά σε­μι­νά­ρια.

«Ένα από τα στρα­βά είναι που μας λένε στα σε­μι­νά­ρια και νο­μί­ζω ότι έχουν δίκιο, είναι ότι δεν έχου­με ʻownershipʼ, δεν έχου­με ιδιο­κτη­σία του προ­γράμ­μα­τος. Δη­λα­δή όλοι οι άλλοι εξη­γούν στον κόσμο τι πρέ­πει να γίνει για να σω­θού­νε, εμείς αρ­χί­ζου­με τις δι­καιο­λο­γί­ες: μας εί­πα­νε οι κακοί από τις Βρυ­ξέλ­λες, πήρε η Μέρ­κελ τη­λέ­φω­νο, μην ανη­συ­χεί­τε, εμείς θα κά­νου­με τα μισά. Δεν γί­νε­ται έτσι δου­λειά».

«Να σωθεί η χώρα, όχι η προ­ε­κλο­γι­κή υπό­σχε­ση»

Για την Κύπρο η «τομή» του κου­ρέ­μα­τος ήταν μία οδυ­νη­ρή εμπει­ρία. Και αυτό πα­ρό­τι λίγες μέρες πριν από τις προ­ε­δρι­κές εκλο­γές το Φε­βρουά­ριο του 2013 ο επι­κε­φα­λής του «Δη­μο­κρα­τι­κού Συ­να­γερ­μού» και ση­με­ρι­νός πρό­ε­δρος Νίκος Ανα­στα­σιά­δης δια­βε­βαί­ω­νε τους ψη­φο­φό­ρους ότι δεν πρό­κει­ται να γίνει κού­ρε­μα κα­τα­θέ­σε­ων. Κι όμως, αυτό ακρι­βώς έγινε μετά από λίγες εβδο­μά­δες, υπό την ασφυ­κτι­κή πίεση των εταί­ρων στην ευ­ρω­ζώ­νη.

Ο ευ­ρω­βου­λευ­τής Λευ­τέ­ρης Χρι­στο­φό­ρου αι­τιο­λο­γεί και δι­καιο­λο­γεί τη στάση αυτή. «Ο Νίκος Ανα­στα­σιά­δης ή έπρε­πε να πα­ρα­μεί­νει στη δέ­σμευ­σή του ότι δεν υπο­γρά­φω κού­ρε­μα κα­τα­θέ­σε­ων ή ο,τι­δή­πο­τε άλλο για την κυ­πρια­κή οι­κο­νο­μία, και να άφηνε την κυ­πρια­κή οι­κο­νο­μία να χρε­ο­κο­πή­σει, Προ­τί­μη­σε να κρα­τή­σει όρθια την κυ­πρια­κή οι­κο­νο­μία υπο­γρά­φο­ντας μνη­μό­νιο και σή­κω­σε το πο­λι­τι­κό βάρος και το πο­λι­τι­κό κό­στος να αθε­τή­σει μία υπό­σχε­ση και δέ­σμευ­ση που έδωσε. Υπέρ­τα­τη δέ­σμευ­ση για έναν υπεύ­θυ­νο και σο­βα­ρό πο­λι­τι­κό ηγέτη είναι η δέ­σμευ­ση να σώσει τη χώρα του και όχι να σώσει τις προ­ε­κλο­γι­κές του δε­σμεύ­σει»

Πηγή dw.de