Στο διάστημα που μεσολάβησε, το investment plan υπήρξε αντικείμενο διαβουλεύσεων μεταξύ της ελληνικής πλευράς και της ΕΤΕπ, με τη μορφή γραπτών ερωτηματολογίων που απαντήθηκαν από το ΥΠΕΝ, ώστε να οριστικοποιηθεί κάθε διαδικασία που αφορά το Ταμείο. Αξίζει να σημειωθεί πως, από τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Τράπεζα ανάψει το «πράσινο φως», τότε είναι θέμα λίγων μηνών να εκκινήσει η χρηματοδότηση των πρώτων έργων.

Υπενθυμίζεται ότι το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών αποτελεί ένα ad hoc εργαλείο που αφορά μόνο τη χώρα μας και συγκεκριμένα τα νησιά. Σκοπός είναι η μείωση του ανθρακικού τους αποτυπώματος, που με τη σειρά της θα μειώσει το ενεργειακό κόστος των τοπικών κοινωνιών. Οι πόροι του θα προέλθουν από τη δημοπρασία 25 εκατ. δικαιωμάτων εκπομπών CO2, τα οποία έχουν παραχωρηθεί για αυτό τον σκοπό στην Ελλάδα.

Με αυτό τον τρόπο, δημιουργείται μία οικονομική «δύναμη πυρός» ύψους 1,7 δισ. ευρώ – με την προοπτική μάλιστα το ποσό αυτό να αυξηθεί, στην περίπτωση που στην πορεία αυξηθούν οι τιμές των δικαιωμάτων ρύπων. Η διάθεσή τους αναμένεται να γίνει μέχρι περίπου το 2032, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις ύψους 4,4 δισ. ευρώ.

Οι διασυνδέσεις στο Ταμείο Απανθρακοποίησης
Η βασική αρχιτεκτονική του Ταμείου είχε παρουσιαστεί από την κυβέρνηση τον περασμένο Ιούνιο, όπου είχαν ανακοινωθεί και τα δύο άλλα ταμεία που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν επίσης από δικαιώματα CO2 – το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Όπως είχε επισημανθεί στην παρουσίαση, για το πρασίνισμα των νησιών προβλέπονται δράσεις τριών πυλώνων: ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ανάπτυξη ΑΠΕ και εγκατάσταση υποδομών.

Η πρεμιέρα του Ταμείου θα γίνει με τη χρηματοδότηση των πιο ώριμων δράσεων, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και δύο εμβληματικά πρότζεκτ διασυνδέσεων του ΑΔΜΗΕ – για την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης των Δωδεκανήσων, καθώς και των νησιών του Βόρειου Αιγαίου. Σύμφωνα με την παρουσίαση του περασμένου Ιουνίου, για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων (προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ περίπου) έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση 530 εκατ. ευρώ, με προοπτική ενίσχυσης αυτού του ποσού κατά 260 εκατ., με ανακατανομή των πόρων του Ταμείου.

Όσον αφορά την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης των νησιών του Βορείου Αιγαίου (προϋπολογισμού 1,5 δισ. ευρώ περίπου) έχει κλειδώσει ένα ποσό 8ο εκατ., με σκοπό αυτό να αυξηθεί κατά 400 εκατ. Εκτός όμως από αυτές τις μεγάλες «ηλεκτρικές λεωφόρους» που θα διασχίζουν το Αιγαίο, το χρηματοδοτικό εργαλείο θα στηρίξει και την πόντιση νέων υποβρύχιων καλωδίων μέσης τάσης από τον ΔΕΔΔΗΕ, για την ηλεκτροδότηση μικρών νησιών (όπως της Σίφνου, της Κύθνου, της Δονούσας και της Αμοργού). Πρόκειται για έργα συνολικού προϋπολογισμού 560 εκατ. ευρώ, με στόχο να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Απανθρακοποίησης με 200 εκατ.

ΑΠΕ και υποδομές
Για τη χρηματοδότηση διασυνδέσεων εκτιμάται πως θα διατεθεί η μερίδια του λέοντος του Ταμείου και πιο συγκεκριμένα ένα ποσό άνω του 1 δισ., από τα 1,7 δισ. του προϋπολογισμού του. Τα υπόλοιπα κεφάλαια προορίζονται για έργα τα οποία θα ενισχύσουν το «πράσινο» μίγμα ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και θα απαντήσουν στο σημαντικό πρόβλημα λειψυδρίας που αντιμετωπίζει η νησιωτική Ελλάδα.

Μάλιστα, καθώς οι επενδύσεις αυτές θα έχουν περιορισμένη κλίμακα (σε σχέση με αντίστοιχα έργα στην ηπειρωτική Ελλάδα) και θα αφορούν μικρές κοινωνίες, τα κεφάλαια περίπου 0,5 δισ. ευρώ που θα απομείνουν είναι αρκετά ώστε να αλλάξει δραστικά το αποτύπωμα της νησιωτικής Ελλάδας. Έτσι, θα χρηματοδοτηθεί η εγκατάσταση συστημάτων φωτοβολταϊκών µε μπαταρία, για αυτοκατανάλωση από Δήμους, νοικοκυριά, αγρότες, επιχειρήσεις, καθώς και για την ηλεκτροδότηση μικρών και μεγάλων αφαλατώσεων.

Κεφάλαια επίσης προορίζονται για την εγκατάσταση μεγάλων µπαταριών σε νησιά, µε σκοπό την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης των ηλεκτρικών συστημάτων τους ακόμα και σε περίπτωση διακοπής τροφοδοσίας τους από την ηπειρωτική χώρα. Με την ίδια λογική, σχεδιάζεται να τοποθετηθούν υβριδικοί σταθμοί ΑΠΕ µε μεγάλη αποθήκευση σε µη διασυνδεδεμένα νησιά, για να υποκαταστήσουν τις ρυπογόνες ντιζελογεννήτριες που λειτουργούν σήμερα.

Επίσης, θα υπάρξουν πόροι για την ανάπτυξη πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων, όπως επίσης και για τη δημιουργία υποδομών cold ironing σε νησιωτικά λιμάνια, για την τροφοδοσία πλοίων µε ηλεκτρική ενέργεια. Παράλληλα, θα στηριχθεί οικονομικά η ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, όπως και η δημιουργία φραγμάτων πολλαπλού σκοπού

Πηγή: powergame.gr

Ταμείο Απανθρακοποίησης: Ξεκλειδώνουν “πράσινες” επενδύσεις 4,4 δισ. ευρώ στα νησιά

Ο κ. Κόνσολας αναφέρει ότι το Ταμείο Απανθρακοποίησης αποτελεί ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που αφορά σε έργα πράσινης ενέργειας στα νησιά και περιλαμβάνει διαθέσιμους πόρους ύψους πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ μέχρι το 2032, οι οποίοι θα προέλθουν από τις δημοπρασίες 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών CO2.

Μάλιστα, ότι οι πόροι αυτοί, μπορούν να οδηγήσουν στη μόχλευση κεφαλαίων ύψους 4,4 δισεκατομμυρίων ευρώ από ιδιωτικά κεφάλαια που θα συμμετέχουν στην υλοποίηση έργων πράσινης ενεργειακής μετάβασης στα νησιά, αξιοποιώντας ταυτόχρονα και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως τονίζει ο Βουλευτής Δωδεκανήσου, μέσα από τους πόρους του Ταμείου Απανθρακοποίησης μπορούν να χρηματοδοτηθούν:

– Έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και υποδομές αποθήκευσης στα νησιά.

– Έργα διασύνδεσης των νησιών με το ηπειρωτικό δίκτυο.

– Υδροηλεκτρικά έργα αλλά και φράγματα στα νησιά.

– Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων

– Υπεράκτια πλωτά πάρκα αιολικής ενέργειας.

– Η ηλεκτροδότηση πλοίων στα λιμάνια των νησιών αλλά και υποδομές εφοδιασμού τους με εναλλακτικά καύσιμα.

– Φωτοβολταϊκά για την παραγωγή ενέργειας για νοικοκυριά, επιχειρήσεις, Δήμους, αγρότες και αεροδρόμια.

Μέσα από αυτά τα έργα, τα νησιά μας μπορούν να αποκτήσουν ενεργειακή αυτάρκεια, να αποτελέσουν πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης και κυρίως για να μειωθεί το ενεργειακό κόστος για τους πολίτες, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις των νησιών.

«Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό που υπάρχει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα έπρεπε να καταθέσει το σχετικό φάκελο με τις προτάσεις του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέχρι το τέλος του 2025, προκειμένου να τις αξιολογηθούν στη συνέχεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων», επισημαίνει ο κ. Κόνσολας που θέτει τρία ερωτήματα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας:

1ον: Έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για το πλαίσιο και το περιεχόμενο των προτάσεων προς τη Κομισιόν για τη χρηματοδότηση έργων στα νησιά από το Ταμείο Απανθρακοποίησης;

2ον: Ποια συγκεκριμένα έργα προτείνονται για τα ελληνικά νησιά;

3ον: Πότε προβλέπεται να εγκριθεί το σχέδιο προτάσεων της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και πότε θα ξεκινήσει η εκταμίευση των πόρων του Ταμείου Απανθρακοποίησης για την υλοποίηση των έργων;

Το  πλήρες κείμενο της παρέμβασης του Μάνου Κόνσολα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης μέσα από το οποίο μπορούν να χρηματοδοτηθούν σημαντικά έργα για τις νησιωτικές περιοχές είναιξ το ακόλουθο:

Κύριε Υπουργέ,

Το Ταμείο Απανθρακοποίησης αποτελεί ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που αφορά σε έργα πράσινης ενέργειας στα νησιά και περιλαμβάνει διαθέσιμους πόρους ύψους πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ μέχρι το 2032, οι οποίοι θα προέλθουν από τις δημοπρασίες 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών CO2.

Υπολογίζεται, μάλιστα, ότι οι πόροι αυτοί, μπορούν να οδηγήσουν στη μόχλευση κεφαλαίων ύψους 4,4 δισεκατομμυρίων ευρώ από ιδιωτικά κεφάλαια που θα συμμετέχουν στην υλοποίηση έργων πράσινης ενεργειακής μετάβασης στα νησιά, αξιοποιώντας ταυτόχρονα και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συγκεκριμένα, μπορούν να χρηματοδοτηθούν:

– Έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και υποδομές αποθήκευσης στα νησιά.

– Έργα διασύνδεσης των νησιών με το ηπειρωτικό δίκτυο.

– Υδροηλεκτρικά έργα αλλά και φράγματα στα νησιά.

– Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων

– Υπεράκτια πλωτά πάρκα αιολικής ενέργειας.

– Η ηλεκτροδότηση πλοίων στα λιμάνια των νησιών αλλά και υποδομές εφοδιασμού τους με εναλλακτικά καύσιμα.

– Φωτοβολταϊκά για την παραγωγή ενέργειας για νοικοκυριά, επιχειρήσεις, Δήμους, αγρότες και αεροδρόμια.

Ουσιαστικά, το Ταμείο Απανθρακοποίησης αποτελεί  μια μεγάλη ευκαιρία και δυνατότητα που δίνεται στα ελληνικά νησιά προκειμένου να αποκτήσουν ενεργειακή αυτάρκεια , να αποτελέσουν πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης και κυρίως για να μειωθεί το ενεργειακό κόστος για τους πολίτες, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις των νησιών.

Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό που υπάρχει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα έπρεπε να καταθέσει το σχετικό φάκελο με τις προτάσεις του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέχρι το τέλος του 2025, προκειμένου να τις αξιολογηθούν  στη συνέχεια από την  Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Κατόπιν των ανωτέρω

Ερωτάται ο Κύριος Υπουργός

1. Έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για το πλαίσιο και το περιεχόμενο των προτάσεων προς τη Κομισιόν για τη χρηματοδότηση έργων στα νησιά από το Ταμείο Απανθρακοποίησης;

2. Ποια συγκεκριμένα έργα προτείνονται για τα ελληνικά νησιά;

3. Πότε προβλέπεται να εγκριθεί το σχέδιο προτάσεων της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και πότε θα ξεκινήσει η εκταμίευση των πόρων του Ταμείου Απανθρακοποίησης για την υλοποίηση των έργων;

Ο Ερωτών Βουλευτής

Μάνος Κόνσολας

Βουλευτής Δωδεκανήσου

Μάνος Κόνσολας: «Ταμείο Απανθρακοποίσης: μια μεγάλη ευκαιρία για την υλοποίηση σημαντικών έργων στα νησιά που πρέπει να ενεργοποιηθεί άμεσα»

Το έργο αυτό έχει μετρηθεί στα 800 εκάτ. ευρώ, ενώ ο κ.Χατζημάρκος δήλωσε ότι ο σκοπός είναι να μην παρθούν από ΕΣΠΑ, Αναθωρήσεις, ή ΤΑΑ, αλλά να είναι το πρώτο έργο που θα βάλει η κυβέρνηση στο νεοσύστατο Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών το οποίο, όπως είπε, έχει δεξαμενή 5δισ.ευρώ. Ο κ. Χατζημάρκος τόνισε την καταλληλότητα του έργου για το συγκεκριμένο Ταμείο, καθώς «είναι ώριμο και έτοιμο προς υλοποίηση», ενώ αν εγκριθεί θα σημάνει απευθείας απορρόφηση του 16% του budget του Ταμείου, σε ένα project πρώτης προτεραιότητας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διαγωνιστική διαδικασία για το έργο έχει ήδη ανοίξει.

Η αλλαγή που υπάρχει στο τοπίο των μεγάλων έργων, κατά τον Περιφερειάρχη, είναι η ανακοίνωση της Ε.Ε. την ενίσχυση της άμυνας. Αυτό που περιμένουν οι stakeholders είναι από πού θα αντλήσει χρήματα η Ένωση για αυτή την πολιτική στήριξης, αν δηλαδή πρόκειται να προέλθουν από νέες χρηματοδοτικές πηγές, ή από αναθεωρήσεις προγραμμάτων που ήδη τρέχουν. Ο ίδιος αποκλείει το ενδεχόμενο να επηρεάσει η οποιαδήποτε απόφαση το έργο διασύνδεσης των Δωδεκανήσων, αφήνει όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο να επηρεαστούν άλλα περιφερειακά προγράμματα.

Υπενθυμίζουμε, εδώ, ότι έχουν ολοκληρωθεί οι θαλάσσιες έρευνες και για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων και για το Βόρειο Αιγαίο. Ειδικότερα, για τα Δωδεκάνησα ολοκληρώθηκαν οι έρευνες βυθού για τις οδεύσεις: Κόρινθος – Κως, Κως – Ρόδος και Ρόδος – Κάρπαθος. Όπως έχει δηλώσει ο ΑΔΜΗΕ, τα Δωδεκάνησα θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το 2029.

Η νησιωτική διασύνδεση λαμβάνει χαρακτήρα κατεπείγοντος, καθώς τα νησιά αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην ιδιοπαραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές λόγω έλλειψης χώρου και υποδομών από τον ΔΕΔΔΗΕ. Η διασύνδεση με το ηπειρωτικό δίκτυο ενισχύει άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια και προωθεί την μετάβαση των νησιών, χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις.

Πηγή: esgstories.gr

Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών: Πρώτο έργο φαίνεται να είναι η ηλ.διασύνδεση Κόρινθος-Κως

Η υπογραφή της σύστασης του Ταμείου Απανθρακοποίησης των νησιών έγινε την περασμένη Τετάρτη κατά τη διάρκεια ειδικής τελετής στη Νάξο, παρουσία του Πρωθυπουργού της χώρας Κυριάκου Μητσοτάκη, γεγονός που καταδεικνύει τη σοβαρότητα με την οποία η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τη μεγάλη πρόκληση της εποχής και κυρίως, την αναγνώριση του κρίσιμου ρόλου που μπορούν να διαδραματίσουν τα νησιά, έχοντας ήδη να επιδείξουν  εξαιρετικά επιτυχημένα παραδείγματα καινοτομίας στο Νότιο Αιγαίο, στα οποία ο Πρωθυπουργός έκανε ιδιαίτερη μνεία.

Η υπογραφή της σύμβασης  έγινε παρουσία του Αντιπροέδρου της ΕΕ Μάρος Σέφκοβιτς, του Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Γιάννη Τσακίρη, του Υπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας Θόδωρου Σκυλακάκη, της Υφυπουργού Αλεξάνδρας Σδούκου, του Αναπληρωτή Υπουργού Αθλητισμού  Γιάννη Βρούτση, του Υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανου Γκίκα, των Βουλευτών Κατερίνας Μονογιού, Μάνου Κόνσολα και Μάρκου Καφούρου, του Αντιπεριφερειάρχη Γιώργου Λεονταρίτη, του Επάρχου Νάξου Γιάννη Μαργαρίτη, των Δημάρχων Νάξου, Μυκόνου, Καλύμνου, Λειψών, Χάλκης, Φολεγάνδρου, Δημήτρη Λιανού, Χρήστου Βερώνη, Γιάννη Μαστροκούκου, Φώτη Μάγγου, Ευάγγελου Φραγκάκη, Κυριάκου Μαρινάκη αντίστοιχα, καθώς  και του συνόλου των Αρχών και των φορέων της Νάξου και πολλών ακόμα νησιών.

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην ομιλία του τόνισε μεταξύ άλλων:

«Ανακοινώσουμε σήμερα την υπογραφή ενός πολύ σημαντικού χρηματοδοτικού εργαλείου για τα νησιά μας.  Ενός χρηματοδοτικού εργαλείου που αξιοποιεί ευρωπαϊκούς πόρους από το σύστημα εμπορίας ρύπων, για να στηρίξει μεγάλα έργα απανθρακοποίησης στα ελληνικά νησιά. Δεν είναι το μόνο, αλλά οι πόροι οι οποίοι διατίθενται είναι πολύ σημαντικοί και θα μας βοηθήσουν σε πρώτη φάση, όπως ειπώθηκε, να μπορέσουμε να διασυνδέσουμε τον μεγαλύτερο αριθμό των νησιών μας με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της ηπειρωτικής Ελλάδας, μέσα από επενδύσεις που θα κάνει πρωτίστως ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ, έτσι ώστε να μπορούν οι νησιώτες μας να απολαμβάνουν σταθερότητα και ασφάλεια ενεργειακή, καλές τιμές ρεύματος και να απαλλαγούν από τις ρυπογόνες μονάδες παραγωγής ρεύματος οι οποίες προμήθευαν τα νησιά μας με ηλεκτρική ενέργεια μέχρι σήμερα. Η νησιωτικότητα είναι μία ιδιαιτερότητα της πατρίδας μας, ένα τεράστιο συγκριτικό της πλεονέκτημα, αλλά και μία γεωγραφική ιδιαιτερότητα που απαιτεί ξεχωριστή φροντίδα από το κράτος. Το Ταμείο  αυτό πιστεύω ότι θα μπορέσει να συνεισφέρει με τη σειρά του στο να μπορέσουν τα νησιά μας να διατηρήσουν αυτόν τον καταπληκτικό παραδοσιακό τους χαρακτήρα, κάνοντας την πράσινη μετάβαση συγκριτικό πλεονέκτημα».

Ο Πρωθυπουργός, απευθυνόμενος στον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργο Χατζημάρκο, επισήμανε τις πρωτιές της Περιφέρειας στους ρυθμούς ανάπτυξης αλλά και στο δημογραφικό.

«Δεν νομίζω ότι είναι τυχαίο, κ. Περιφερειάρχα, μιας και βρισκόμαστε σήμερα εδώ στο Νότιο Αιγαίο, ότι το Αιγαίο συνολικά, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου είναι μία από τις Περιφέρειες, η πρώτη Περιφέρεια στην αύξηση του πληθυσμού της και μία Περιφέρεια η οποία δείχνει εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης, που οφείλονται σε έναν μεγάλο βαθμό στον τουρισμό αλλά όχι μόνο» ανέφερε.

Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος  από την πλευρά του, ευχαρίστησε τον Πρωθυπουργό για το σχέδιο ενίσχυσης των νησιών και για την πολιτική βούληση υλοποίησής του, καθώς για πρώτη φορά τα νησιά έχουν εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για να υλοποιήσουν το μεγαλύτερο πλέγμα έργων στην ιστορία τους.

«Ένα νέο, διακριτό, χρηματοδοτικό εργαλείο για τα νησιά της πατρίδας μας, είναι ένα ακόμα όπλο για την θωράκιση τους και απάντηση στις προκλήσεις της εποχής. Η σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, κινητοποιεί επενδύσεις 5 δις ευρώ στη νησιωτική Ελλάδα.  Τα νησιά που πίστεψαν πρώτα στην Πράσινη Μετάβαση και δούλεψαν πάνω σε πρωτοποριακά έργα και πρωτοβουλίες για αυτόν τον στόχο, έχουν από αύριο την ευκαιρία να αντλήσουν εξαιρετικά σημαντικούς πόρους για να γυρίσουν σελίδα σε ζητήματα-προκλήσεις της περιόδου.  Ευχαριστώ τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για την προσήλωση στον στόχο της προστασίας και ανάδειξης των νησιών μας και δική μας δέσμευση είναι να δουλέψουμε ακόμα πιο σκληρά, με ακόμα μεγαλύτερη αφοσίωση, σε ακόμα πιο στενή συνεργασία μεταξύ Α’ και Β’ βαθμού αυτοδιοίκησης, για να κάνουμε την ζωή των κατοίκων και επισκεπτών των νησιών μας ακόμα καλύτερη», δήλωσε μεταξύ άλλων.

Τι είναι το Ταμείο Απανθρακοποίσης – Ποια έργα θα χρηματοδοτηθούν

Το Ταμείο Απανθρακοποίησης είναι ένα χρηματοδοτικό εργαλείο μέσω του οποίου θα διοχετευτούν ευρωπαϊκοί πόροι για την απεξάρτηση των ελληνικών νησιών από ρυπογόνες και υψηλού κόστους τεχνολογίες ηλεκτροπαραγωγής, με απώτερο στόχο τόσο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος όσο και τη βελτίωση της ευημερίας των κατοίκων.

Τα χρήματα του Ταμείου θα αρχίσουν να αξιοποιούνται εντός του 2025, με ορίζοντα ολοκλήρωσης των έργων και απορρόφησης του συνόλου των κονδυλίων έως το 2032. Οι πόροι θα προέλθουν από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων ρύπων και υπολογίζεται ότι θα ανέλθουν σε τουλάχιστον 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που εκτιμάται πως θα κινητοποιήσει υπερδιπλάσιες επενδύσεις σε βάθος οκταετίας. Εάν η τιμή των δικαιωμάτων αυξηθεί τα οφέλη από τη δημοπράτησή τους αλλά και τη μόχλευση κεφαλαίων θα είναι σαφώς μεγαλύτερα.

Τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν μέσω του Ταμείου θα ενταχθούν σε τρεις πυλώνες.

Ο πρώτος πυλώνας, στον οποίο θα διατεθεί τουλάχιστον το 50% των συνολικών πόρων, αφορά στην εγκατάσταση σταθμών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μονάδων αποθήκευσης στη νησιωτική χώρα. Επιλέξιμα θα είναι μικρά έργα που προορίζονται για αυτοκατανάλωση και θα εγκατασταθούν σε κατοικίες, επιχειρήσεις και αγροτικές εκμεταλλεύσεις, μεγάλες αιολικές, φωτοβολταϊκές και γεωθερμικές μονάδες που θα αναπτυχθούν σε διασυνδεδεμένα νησιά, αλλά και υβριδικοί σταθμοί, οι οποίοι θα συνδυάζουν σταθμούς ΑΠΕ με σύστημα αποθήκευσης και θα τοποθετηθούν σε μη διασυνδεδεμένα νησιά.

Στον πυλώνα αυτό εντάσσονται επίσης επενδυτικές ενισχύσεις για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων και η δημιουργία φραγμάτων για ύδρευση, άρδευση και παραγωγή ενέργειας με την κατασκευή μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών.

Μέσω του δεύτερου πυλώνα, στον οποίο θα κατευθυνθεί περίπου το 1/3 του προϋπολογισμού, θα χρηματοδοτηθούν ηλεκτρικές διασυνδέσεις νησιών. Το μεγαλύτερο έργο θα είναι η εμβληματική ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων, σε πρώτη φάση της Κω, της Ρόδου και της Καρπάθου με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και στη συνέχεια των μικρότερων νησιών του συμπλέγματος με διασυνδέσεις μέσης τάσης. Επιπλέον, θα διατεθούν πόροι για την ηλεκτρική διασύνδεση μικρότερων νησιών των Κυκλάδων και του Βορειοανατολικού Αιγαίου.

Στο χαρτοφυλάκιο του τρίτου πυλώνα θα ενταχθούν επενδύσεις και έργα υποδομών που θα διευκολύνουν την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα. Ο πυλώνας αυτός καλύπτει την εγκατάσταση υποδομών σε νησιωτικά λιμάνια για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε ελλιμενισμένα πλοία (cold-ironing), αλλά και την τοποθέτηση 1.000 και πλέον φορτιστών ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε νησιά.

Το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών αποτελεί επίσης ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που μπορεί να δώσει επιπρόσθετη ώθηση στην πρωτοβουλία GR-Eco Islands, ώστε να επεκταθεί η εφαρμογή της πέραν των τριών πιλοτικών «πράσινων» νησιών σε περισσότερα ελληνικά νησιά.

Ιστορικής σημασίας για το μέλλον των νησιών η σύσταση του Ταμείου Απανθρακοποίησης

Τεράστιο εργαλείο, που μας επιτρέπει να γίνουν τα νησιά μας υπόδειγμα πράσινης μετάβασης χαρακτήρισε το Ταμείο Απανθρακοποίησης των νησιών ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρος Σκυλακάκης, σε διαδικτυακή τοποθέτησή του στην ενότητα με θέμα: «Οι Γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και η ενεργειακή ασφάλεια».

Σημείωσε, δε, πως η αναζήτηση προγραμμάτων στο πλαίσιο του Ταμείου θα συνδυάζει την πράσινη μετάβαση ταχύτερα στα νησιά με την αντίδραση σε θέματα κλιματικής κρίσης, όπως είναι η λειψυδρία. «Αυτή η πορεία εξασφαλίζει και την ενεργειακή αυτονομία» ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός, επισημαίνοντας πως οι ανανεώσιμες πηγές «δημιουργούν ένα μείγμα ενεργειακής αυτάρκειας που δυστυχώς η Ελλάδα δεν το είχε σε όλη τη σύγχρονη περίοδο ανάπτυξης της ιστορίας της».

Ο κ. Σκυλακάκης επισήμανε ότι ο πόλεμος, στην Ουκρανία, τη Γάζα και η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα έχει αλλάξει αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα (διεθνές εμπόριο, ενεργειακή ασφάλεια κ.ά), τονίζοντας την ανάγκη μιας σοβαρής στροφής στην πολιτική, που να συνδυάζει την πράσινη μετάβαση με την ενεργειακή αυτάρκεια που μπορούν να προσφέρουν οι ανανεώσιμες πηγές. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στις κυβερνητικές ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση: τις διασυνδέσεις των νησιών και την ταχύτερη ανάπτυξη των ενεργειακών πηγών, που μειώνουν το ενεργειακό κόστος και εξασφαλίζουν φθηνή πράσινη ενέργεια.

Ερωτηθείς αν είναι υπερβολική η προσέγγιση της πράσινης ανάπτυξης σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα, ο κ. Σκυλακάκης επισήμανε πως αυτό που απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο και μεγαλύτερα ποσά είναι η μετάβαση σε πεδία όπως η βιομηχανία, η αεροπορία και άλλες μεταφορές, η ναυτιλία και η θέρμανση – ψύξη, και υπογράμμισε την ανάγκη να είμαστε ρεαλιστές και κυρίως να συνειδητοποιήσουμε τα κόστη. «Αν αθροίσεις τα κόστη της πράσινης μετάβασης με τα κόστη της κλιματικής κρίσης και τα κόστη της γεωπολιτικής κρίσης που έχει ξεκινήσει, τότε και τα τρία αυτά, με τις παρούσες πολιτικές δεν μπορούν να στηριχτούν. Απαιτούν δηλαδή πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στον τρόπο που διαχειριζόμαστε όλους τους κανόνες, τους όρους και τις διαδικασίες της πράσινης μετάβασης. Και απαιτούν και πολύ δύσκολες επιλογές» σημείωσε ο υπουργός.

Γ. Μανιάτης- Να αξιοποιήσει η Ελλάδα την ιστορική ευκαιρία για ανάδειξή της σε ενεργειακό κόμβο

Την ανάγκη να αξιοποιήσει η Ελλάδα την ιστορική ευκαιρία που της δίνεται για την ανάδειξή της σε ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο, υπογράμμισε ο ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Γιάννης Μανιάτης, αντιπρόεδρος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), καθηγητής και πρώην υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, μιλώντας στη συζήτηση που ακολούθησε, μετά την τοποθέτηση του υπουργού.

«Μία εθνική στρατηγική που η Ελλάδα χάραξε από την περίοδο 2010-2014 αποκτά νέα σημασία τώρα. Η Ελλάδα, στο πλαίσιο του στρατηγικού της στόχου για ανάδειξη σε ενεργειακό κόμβο της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου έχει τώρα ένα ακόμη μεγαλύτερο ιστορικό παράθυρο να αναδείξει αυτόν τον ρόλο της» σημείωσε ο κ. Μανιάτης.

Υπογράμμισε, δε, πως ο πόλεμος στη Γάζα και ο πόλεμος στην Ουκρανία επιτρέπουν στην Ελλάδα «ως μία σταθερή και οργανώμενη, ανεπτυγμένη χώρα, κράτος – μέλος της ΕΕ, να αναδειχθεί πλέον σε κομβικό σημείο μεταφοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού, μέσα από αγωγούς και καλώδια, αλλά και ως μία χώρα τροφοδοσίας της υπόλοιπης Ευρώπης, με το δικό της φυσικό αέριο. ‘Αρα αυτή την ιστορική ευκαιρία πρέπει να την αξιοποιήσουμε».

Εκτίμησε ακόμη πως «η Ανατολική Μεσόγειος, με πρωτεύουσα θέση της Ελλάδας, μπορεί να γίνει μία νέα πηγή ενεργειακής τροφοδοσίας όλης της Ένωσης, κατά συνέπεια να διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια, που είναι το μεγάλο ζητούμενο της Ευρώπης μετά απ’ όλα αυτά που έχουν γίνει στην Ουκρανία, όπου πια η Ευρώπη έχει αντικαταστήσει την εξάρτησή της κατά 40% από το ρωσικό φυσικό αέριο με κατά 40% εξάρτηση από το LNG από άλλες πηγές τροφοδοσίας. Συνεχίζει, δηλαδή, να είναι εξαρτημένη. Ενα μεγάλο στοίχημα της Ένωσης λοιπόν είναι η μικρότερη δυνατή εξάρτηση της Ευρώπης από άλλες χώρες στα θέματα της ενέργειας ώστε να μπορέσουμε να καταπολεμήσουμε και την ενεργειακή φτώχεια που πλήττει περίπου 55-60 εκατ. Ευρωπαίων πολιτών».

Δ. Παρασκευόπουλος- «H Ελλάδα είναι security provider»

Στις γεωπολιτικές εξελίξεις και την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο εστίασε, από την πλευρά του, ο Δημήτριος Παρασκευόπουλος, Πρέσβυς ε.τ., πρ. Γενικός Γραμματέας Υπουργείου Εξωτερικών. Αφού ανέλυσε τις διάφορες πτυχές και προκλήσεις του πολέμου στη Γάζα -μια μελανή σελίδα με ανθρωπιστικές διαστάσεις, όπως είπε- και αναφέρθηκε στην ευρύτερη περιοχή, δίνοντας έμφαση στον ρόλο του Ιράν, το οποίο περιέγραψε ως έναν επικίνδυνο ταραξία που έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις, αναφέρθηκε στην ενεργειακή ασφάλεια και στον ρόλο της Ελλάδας στο πλαίσιο αυτό.

«Η Ελλάδα είναι security provider (προμηθευτής ασφάλειας). Ισως δεν έχει συνειδητοποιηθεί στην ελληνική κοινωνία η άνοδος και η σταθεροποίηση της Ελλάδας ως κόμβου σταθερότητας, παραγωγής ασφάλειας και αξιοπιστίας» τόνισε, επισημαίνοντας ότι από το 2003 και μετά η Ελλάδα έχει αυξήσει το ειδικό της βάρος περισσότερο γιατί -μεταξύ άλλων- είναι σταθερή, ασφαλής και έχει τις τριμερείς συμφωνίες με την Κύπρο – Ισραήλ, με Αίγυπτο – Κύπρο κ.ά.

«Πατάμε γερά στα πόδια μας. Χρειαζόμαστε σταθερότητα γιατί πολλοί προσδοκούν πολλά από εμάς -και πέραν του Ατλαντικού και στη Μέση Ανατολή και στην Ευρώπη» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παρασκευόπουλος.

Σ. Σέρμπος- «Βασικός παράγοντας της περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων η Ελλάδα»

«Η Ελλάδα έχει αναδειχθεί ως ένας βασικός παράγοντας της περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων» επισήμανε ο Σωτήριος Σέρμπος, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Δήλωσε σθεναρός υπέρμαχος μιας Ελλάδας εξωστρεφούς, ενεργητικής και στο πλαίσιο αυτό σημείωσε: «Είναι σημαντικό να βλέπεις τη μεγάλη εικόνα, την περιφερειακή της διάθλαση και τι αντίκτυπο έχει αυτό στα ζητήματα εθνικού συμφέροντος. Είναι εντελώς ανάποδο απ’ αυτό που κατά καιρούς κάναμε στο παρελθόν, δηλαδή μια Ελλάδα πολύ περισσότερο εσωστρεφής, μίζερη, αφόρητα ελληνοκεντρική».

Χαρακτήρισε ακόμη πολύ σημαντικό το γεγονός ότι «στην αλλαγή του οικονομικού υποδείγματος έχει “πατήσει” και το γεωπολιτικό», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται διαρκώς να συνεχίζεται η προσπάθεια «μιας Ελλάδας της εξωστρέφειας, που αναλαμβάνει και μια σειρά από πρωτοβουλίες και σε περιφερειακό και σε ευρωατλαντικό επίπεδο». Ετσι, σύμφωνα με τον κ. Σέρμπο, υπηρετείται το εθνικό συμφέρον.

Ντάνιελ Σμιθ- Πολλές οι δυνατότητες των ΑΠΕ στην Ελλάδα

Στις πολλές δυνατότητες των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ελλάδα αναφέρθηκε -μεταξύ άλλων- ο Ντάνιελ Σμιθ (Daniel B. Smith), Πρέσβυς ε.τ., πρ. Υπηρεσιακός Υπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ, πρ. Πρέσβυς ΗΠΑ στην Ελλάδα.

Σημείωσε, μάλιστα, πως δεν είναι μόνο η ηλιακή και η αιολική ενέργεια, αλλά με αφορμή το γεγονός ότι το συνέδριο διεξάγεται στον κρατήρα του ηφαιστείου της Νισύρου έφερε ως παράδειγμα το πεδίο της γεωθερμίας.

«Η Ελλάδα μπορεί να τροφοδοτήσει πολλά από τα νησιά της, πολλές από τις ανάγκες της και μάλιστα πολλές από τις ευρωπαϊκές ανάγκες από το τεράστιο δυναμικό της πράσινης ενέργειας» ανέφερε χαρακτηριστικά. Είπε ακόμη πως οι ΗΠΑ στηρίζουν μια τέτοια εξέλιξη, επισημαίνοντας, ωστόσο, πως κάτι τέτοιο δεν θα είναι εύκολο καθώς θα χρειαστούν τεράστιες επενδύσεις.

Με αφορμή, δε, τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο κ. Σμιθ τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επισημάνει πολύ πριν τους κινδύνους της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία -κυρίως σε ό,τι αφορά το αέριο και το πετρέλαιο- για την κάλυψη τόσου μεγάλου μέρους των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ. «Υπήρξαμε επί μακρόν υπερασπιστές της διαφοροποίησης των προμηθειών ενέργειας» τόνισε.

Νωρίτερα, καλωσορίζοντας όλους όσοι έδωσαν το «παρών» στη χθεσινοβραδινή εναρκτήρια εκδήλωση, ο Παναγιώτης Μίχαλος, πρόεδρος του Ιδρύματος Γεώργιος Μ. Μίχαλος, σημείωσε ότι οι Διάλογοι της Νισύρου έρχονται να υπηρετήσουν τον ορθό λόγο εστιάζοντας στις εξελίξεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου αλλά και τις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.

Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης ο Μητροπολίτης Κώου και Νισύρου κ. Ναθαναήλ, ο Αρχιμανδρίτης Ιουστινιανός και ο Χριστοφής Κορωναίος, Δήμαρχος Νισύρου.

Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Αθανάσιος Έλλις.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σ. Παπ.

Θ. Σκυλακάκης- Τεράστιο εργαλείο για την πράσινη μετάβαση στα νησιά το Ταμείο Απανθρακοποίησης