Σε κλίμα έντονου προβληματισμού και απογοήτευσης κυρίως από τους αιρετούς διεξήχθη χθες, στο ξενοδοχείο Rodos Palace, η συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Κρήτης και Νήσων Αιγαίου 2007-2013.
Η συνεδρίαση σημαδεύτηκε στην έναρξή της από την έντονη διαμαρτυρία του δημάρχου Λέσβου Δημήτρη Βουνάτσου, με αφορμή τον αποκλεισμό του από την Επιτροπή Παρακολούθησης. Ο κ. Βουνάτσος χρησιμοποίησε εκφράσεις που δεν τιμούν τον ίδιο αλλά και τους συμμετέχοντες στη συνεδρίαση, στην προσπάθειά του να διαμαρτυρηθεί, γιατί δεν κατάφερε να είναι μέλος του συγκεκριμένου οργάνου.
Συνέστησε δε στον περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γιάννη Μαχαιρίδη να είναι προσεκτικός γιατί μπορεί κάποιοι να τον «αδειάσουν». Ο κ. Βουνάτσος έκανε λόγο για μια «κομματική παρδαλή συμμαχία» που κινήθηκε με τέτοιο τρόπο στην περιοχή του, ώστε να μην εκλεγεί ως αντιπρόσωπος στην επιτροπή παρακολούθησης. Εξαιτίας της συμμαχίας, συνέχισε ο κ. Βουνάτσος, η μειοψηφία εκπροσωπεί το Δήμο Λέσβου παντού. Με άλλα λόγια η πλειοψηφία κατέστη μειοψηφία. Ο δήμαρχος Λέσβου χαρακτήρισε παράνομο τον τρόπο με τον οποίο έγινε η συγκρότηση του προεδρείου της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου.
«Παρίσταμαι εν ονόματι και προς υπεράσπισιν της Δημοκρατικής Αρχής Νόμω και συντάγματι καθιερωμένης και αυτονοήτου και την οποία η νόμιμη πλειοψηφία του Δήμου της Λέσβου και επί τέλους το ίδιο το δημοτικό συμβούλιο, ως το μοναδικό κυρίαρχο όργανο εκλέγει τους εκπροσώπους και αντιπροσώπους του σε όλα τα σώματα όργανα, και θεσμούς και κανείς άλλος», τόνισε μεταξύ άλλων, ο κ. Βουνάτσος.
Την ενδυνάμωση του παραγωγικού ιστού, τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και μέσω αυτής, της απασχόλησης, καθώς και την αντιμετώπιση του προβλήματος στις μεταφορές και στην πρόσβαση στις αγορές, ανέφερε ως ζητήματα ύψιστης προτεραιότητας η Γενική Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου κα Χριστιάνα Καλογήρου, στο χαιρετισμό που απηύθυνε στην 4η Συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Κρήτης και Νήσων Αιγαίου 2007-2013, στη Ρόδο.
Η κ. Καλογήρου προέβη καταρχήν σε τρεις διαπιστώσεις σχετικά με την παρακολούθηση της πορείας του ΠΕΠ, αυτού του μοναδικού αναπτυξιακού εργαλείου της ελληνικής περιφέρειας: Πρώτον, το νησιωτικό σύμπλεγμα Βορείου και Νοτίου Αιγαίου δεν αποτελεί χώρο με κοινά γεωγραφικά, γεωφυσικά και διοικητικά κριτήρια, αλλά ένα πολυμορφικό σύνολο, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και έντονη διαφοροποίηση (αναπτυξιακή και κοινωνικοοικονομική) μεταξύ μικρών και μεγάλων νησιών. Δεύτερον, οι δυσκολίες που απορρέουν από την οικονομική κρίση αποτυπώνονται σε όλους τους οικονομικούς δείκτες, και ειδικά στην επιδείνωση του δείκτη ανεργίας. Τρίτον, τα νησιά έχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως η καλή ποιότητα των τοπικών προϊόντων, το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον και η πολιτιστική κληρονομιά.
Στη συνέχεια η κ. Καλογήρου αναφέρθηκε στις επιδιώξεις και στις προτεραιότητες για το Αιγαίο, τονίζοντας ότι η παρακολούθηση του επιχειρησιακού προγράμματος και ο σχεδιασμός του επόμενου πρέπει να γίνεται με στόχο την επιδίωξη της πραγματικής οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης των νησιών, έχοντας εξασφαλίσει συνθήκες κοινωνικής αλλά και γεωγραφικής -υπό την έννοια της χωρικής – συνοχής σύμφωνα με την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του κάθε νησιού.
Χαιρετισμό απηύθυναν στη συνεδρίαση, η Γενική Γραμματέας Ισότητας κ. Ζέτα Μακρή, ο περιφερειάρχης Κρήτης κ. Σταύρος Αρναουτάκης και ο δήμαρχος Ρόδου κ. Στάθης Κουσουρνάς.
Τις κρίσιμες συγκυρίες κάτω από τις οποίες πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο η 4η Επιτροπή Παρακολούθησης του Ε.Π. Κρήτης και Νήσων Αιγαίου επεσήμανε στην αρχική του εισήγηση ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιάννης Μαχαιρίδης, ο οποίος εξέφρασε την ανησυχία του για τη μείωση των διαθέσιμων πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις προσπάθειες που πρέπει να καταβληθούν προκειμένου να ολοκληρωθεί το τρέχον πρόγραμμα 2007 – 2013. Επιπλέον, επικαλούμενος συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως το ακτοπλοϊκό και την κατάργηση των ΔΟΥ σε νησιά του Αιγαίου, ο Περιφερειάρχης τόνισε πως «κάποιοι γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους το Σύνταγμα, που ρητά ορίζει πως όταν ο νομοθέτης δρα κανονιστικά λαμβάνει υπ’ όψιν του την ιδιαιτερότητα των νησιών».
Αναφερόμενος στο πρόγραμμα τόνισε πως η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου είναι πολύ ψηλά σε ό,τι αφορά τις απορροφήσεις πόρων. Ωστόσο είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να απενταχθούν πάρα πολλά έργα αφού οι φορείς υλοποίησης δεν τρέχουν τις διαδικασίες. «Δεν θα προχωρήσουν τα έργα γιατί δεν υπάρχει ωριμότητα», τόνισε ο κ. Μαχαιρίδης.
«Έγινε εκτενής παρουσίαση του προγράμματος και ακολούθησε συζήτηση. Να σημειώσω πως έγινε η αναθεώρηση, ενώ δίνεται η δυνατότητα στις διαχειριστικές αρχές εσωτερικά να μπορούν να μεταφέρουν πόρους από άξονα σε άξονα για να μην υπάρχει υστέρηση. Έχουν τεθεί και μνημονιακοί όροι που πρέπει να επιτευχθούν. Θέτουν δηλαδή συγκεκριμένους στόχους που πρέπει να υλοποιηθούν. Δεν είναι εύκολα αυτά. Η προγραμματική περίοδος τελειώνει το 2015. Τα ποσά έχουν κατανεμηθεί και ανά χρονική περίοδο. Καμιά Περιφέρεια δεν έχει πετύχει τους στόχους. Κάποιοι πλησίασαν αλλά δεν τους πέτυχαν», δήλωσε στο περιθώριο της συνεδρίασης ο κ. Μαχαιρίδης.
«Γίνεται κυνηγητό στους φορείς υλοποίησης γιατί πολλά έργα έχουν πάρει το πράσινο φως για να προχωρήσουν αλλά θα μείνουν εκτός νυμφώνος. Οποιος προλάβει δηλαδή. Υπάρχουν έργα τα οποία είναι άκρως απαραίτητα και πρέπει να εκτελεστούν. Αν δεν γίνουν τώρα δεν θα υλοποιηθούν ποτέ. Ζητήσαμε και απλοποίηση των διαδικασιών. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Δήμου Μυτιλήνης, που έχασε ένα σημαντικό έργο προϋπολογισμού 29 εκατομμυρίων ευρώ. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου είναι πρώτη. Στον επόμενο χρόνο θα έχουμε κλείσει όλες τις δικές μας δεσμεύσεις. Όμως αυτό που έχει σημασία είναι ότι το σύνολο του προγράμματος πρέπει να πάει καλά. Επίσης, επειδή είμαστε στο στόχο 2, δεν μπορούμε να πάρουμε πρόσθετους πόρους από πουθενά», δήλωσε ο κ. Γιάννης Μαχαιρίδης και πρόσθεσε πως γίνεται προσπάθεια αξιοποίησης και άλλων ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
«Κανένα επιχειρησιακό πρόγραμμα και κανένα στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης δεν θα έχει το ποθούμενο αποτέλεσμα εάν δεν γίνει κτήμα των τοπικών κοινωνιών, μέσω του διαλόγου και έχοντας καλύτερη γνώση των υφιστάμενων καταστάσεων των προοπτικών του τόπου αλλά και των αναγκών του, να προσεγγίσουμε καλύτερα τα αναπτυξιακά ζητήματα.
Πρέπει να κάνουμε τις επιλογές μας εντοπίζοντας τους τομείς κλειδιά που θα οδηγήσουν τις Περιφέρειές μας στην ανάπτυξη, στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, στη δημιουργία ελπίδας και προοπτικής ιδίως στους νέους. Για να γίνουν όλα αυτά απαιτούνται μεταρρυθμίσεις και περιορισμός της γραφειοκρατίας που θα κάνουν πιο ελκυστικό το περιβάλλον των νησιών μας για επενδύσεις αφού το κέντρο βάρους για τα επόμενα χρόνια θα μετατοπιστεί από τα δημόσια έργα και τις υποδομές στην επιχειρηματικότητα. Βασιζόμαστε λοιπόν περισσότερο στην κινητοποίηση του επιχειρηματικού κόσμου, από τον οποίον προσδοκούμε τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας», τόνισε μεταξύ άλλων στην εισήγησή του ο κ. Μαχαιρίδης.
Το πρόγραμμα, όπως είπε ο κ. Μαχαιρίδης, έχει συνολικό προϋπολογισμό 1,14 δις ¤, που κατά Περιφέρεια κατανέμονται ως εξής:
497,6 εκ. ¤ στην Περιφέρεια Κρήτης
362,4 εκ. ¤ στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και
280 εκ. ¤ στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
Συνολικά και για τις τρεις Περιφέρειες μέχρι σήμερα:
Έχουν ενταχθεί έργα προϋπολογισμού 1,7 δις ¤, δημιουργώντας συνολική υπερδέσμευση της τάξης του 46,3%.
Έχουν αναληφθεί νομικές δεσμεύσεις προϋπολογισμού 1 δις ¤, καλύπτοντας το 88,5% των συνολικών δεσμεύσεων του Προγράμματος.
Έχουν πραγματοποιηθεί πληρωμές ποσού 507,8 εκ. ¤ και το ποσοστό απορρόφησης έχει φτάσει στο 44,5%.
«Η εικόνα αυτή του Προγράμματος είναι αρκετά ικανοποιητική, δεδομένου ότι η απορρόφηση ξεπερνά τόσο το μέσο όρο του ΕΣΠΑ (38%), όσο και το μέσο όρο απορρόφησης των Περιφερειακών Προγραμμάτων (41%).Θα πρέπει στο σημείο αυτό να τονίσω ότι η επιτάχυνση της υλοποίησης επιβάλλεται και από το γεγονός ότι η πρόοδος του ΕΣΠΑ έχει συνδεθεί και με τους στόχους του Μνημονίου Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής της χώρας μας, οι οποίοι έχουν επιμεριστεί και στα Επιχειρησιακά Προγράμματα. Για να πετύχουμε τους στόχους αυτούς, απαιτείται ακόμη μεγάλη προσπάθεια.Πρόσφατα εγκρίναμε την αναθεώρηση του Προγράμματος με την ανακατανομή πόρων ανάμεσα στους ¶ξονες Προτεραιότητας, καλύπτοντας πρωτίστως την υπερδέσμευση στους ¶ξονες της Ψηφιακής Σύγκλισης και Επιχειρηματικότητας», υπογράμμισε ο κ. Μαχαιρίδης και πρόσθεσε πως μέχρι τώρα:
Έχουν ενταχθεί έργα συνολικού προϋπολογισμού 561,2 εκ. ¤.
Έχουν εξασφαλιστεί νομικές δεσμεύσεις που φτάνουν στα 451 εκ. ¤ και οι δαπάνες ανέρχονται σε 221 εκ. ¤ με το ποσοστό απορρόφησης να φτάνει σε 78,9%.
Περισσότερο προβληματισμένος έφυγε από τη συνεδρίαση ο δήμαρχος Ρόδου κ. Στάθης Κουσουρνάς καθώς οι γραφειοκρατικές διαδικασίες γίνονται τροχοπέδη στην πορεία των έργων.
«Εξετάσαμε γενικά την κατάσταση για τις τρεις Περιφέρειες. Το δικό μας πρόγραμμα, έχει τη μεγαλύτερη απορρόφηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι πάμε καλά και πως δεν κινδυνεύουμε να χάσουμε πόρους. Είμαστε περιοχή του στόχου 2 και μέχρι το τέλος του 2013 πρέπει να απορροφήσουμε το 90% των χρημάτων. Είναι αδύνατο να γίνει αυτό και να απορροφηθούν σε 14 μήνες άλλα τόσα. Κινδυνεύουν να χαθούν έργα από τα μικρά νησιά. Πρέπει να ανασκουμπωθούμε όλοι, να λύνονται τα προβλήματα για να μην έχουμε απώλειες. Είναι κρίμα από γραφειοκρατίες και δυσκολίες να χαθούν πόροι», τόνισε ο δήμαρχος Ρόδου κ. Στάθης Κουσουρνάς.
«Επισημαίνουμε τα προβλήματα αλλά λύσεις δεν δίνουμε. Φεύγω απαισιόδοξος γιατί η εικόνα που παρουσιάζεται στα χαρτιά ωραιοποιείται αλλά στην πράξη η κατάσταση είναι χειρότερη. Αν για τη Ροδιακή Επαυλη δεν μας έρθουν οι εγκρίσεις δεν μπορούμε να δημοπρατήσουμε. Εντάξαμε το έργο και επειδή δεν παραχωρείται στο Δήμο Ρόδου κινδυνεύει να μην γίνει και να απενταχθεί», δήλωσε ο κ. Κουσουρνάς και πρόσθεσε πως τα έργα της ΔΕΥΑΡ δεν κινδυνεύουν. «Αυτά είναι σε άλλα προγράμματα. Η πρότασή μας αξιολογούνταν, επί εννέα μήνες. Θέλουμε άλλους πέντε μήνες για άλλες εγκρίσεις από τις διαχειριστικές αρχές. Χάνεται χρόνος», είπε ο κ. Κουσουρνάς και πρόσθεσε πως ο Δήμος Ρόδου, θα διαμαρτύρεται συνεχώς για τις διαδικασίες αυτές. «Αν δεν επιταχύνουν, δεν θα κινδυνεύσουν μόνο τα δικά μας έργα αλλά οι υποδομές όλης της χώρας», τόνισε ο δήμαρχος Ρόδου.
