Δεν γίνεται κανείς σοφότερος από την έκθεση

«Ηξεις αφήξεις» είναι η έκθεση της επιτροπής ετοιμόρροπων που αποφάνθηκε επί του αιτήματος της εταιρείας «Ι. Κυπριάδης Finance Car AEBE» για τον χαρακτηρισμό του κεντρικού κτηρίου της αλευροβιομηχανίας S.A.M.I.C.A. στην περιοχή Κόβα της πόλης της Ρόδου ως «επικινδύνως ετοιμόρροπου».
Η επιτροπή στην οποία συμμετέχουν οι κκ Κ. Τρέχας, Γ. Πιννίκας και Μ. Διακομιχάλης δεν απορρίπτει ούτε και εγκρίνει το αίτημα της εταιρείας, αποφαίνεται ότι το κτήριο είναι εξαιρετικά επικίνδυνο και ταυτόχρονα προτείνει να κατεδαφιστεί εάν δεν είναι δυνατή η άμεση αποκατάσταση της αντισεισμικής θωράκισής του!
Επιπλέον η επιτροπή κρίνει εαυτήν αναρμόδια να αποφανθεί, παραπέμποντας στη διενέργεια εξειδικευμένης πραγματογνωμοσύνης ενώ έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι η έκθεση ξεκινά με τη διαπίστωση των ίδιων των μελών της ότι η σύνθεσή τους δεν είναι νόμιμη!!
Οι συντάξαντες την έκθεση καθιστούν σαφές εισαγωγικά ότι έπρεπε να αποφανθεί σχετικώς πενταμελής επιτροπή (δύο μέλη έχουν συνταξιοδοτηθεί) τονίζοντας μάλιστα ότι «η συγκρότηση της επιτροπής δεν συνάδει με την απόφαση σύστασης αφού η τελικά συγκροτηθείσα κατέληξε να είναι τριμελής».
Το γεγονός αυτό καθεαυτό αποτελεί πρόκληση για τη δημόσια διοίκηση και στην προκείμενη περίπτωση για υπηρεσίες του Δήμου Ρόδου, που ελέγχονται εξάλλου από την Εισαγγελία για διαχρονικές παραλείψεις τους.
Είναι εξαιρετικά ασύνηθες, αν μη τι άλλο, μια διοικητική πράξη να χαρακτηρίζεται ως άκυρη από τους αρμόδιους που προβαίνουν στην έκδοσή της.
Εν πάση περιπτώσει στην έκθεση της επιτροπής, που φέρνει σήμερα στο φως της δημοσιότητας η «δ», αναφέρονται τα εξής:
Α. Νομιμότητα σύστασης και συγκρότησης της επιτροπής
Σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 7 του Π.Δ/τος 13/1929 η επιτροπή είναι τριμελής, συνεπώς προκύπτει πρόβλημα νομιμότητας της απόφασης σύστασης της επιτροπής που προβλέπει επιτροπή πέντε μελών.
Αλλά και η συγκρότηση της επιτροπής δεν συνάδει με την απόφαση σύστασης, αφού η τελικά συγκροτηθείσα κατέληξε να είναι τριμελής.
Β. Αρμοδιότητα της Επιτροπής
Από το σύνολο των διατάξεων του Π.Δ/τος 13/1929 προκύπτει ότι αυτές θεσπίσθηκαν και αποσκοπούν στο να μην εκτεθεί σε κίνδυνο η ζωή των διαμενόντων στο υπό χαρακτηρισμό κτίσμα, αλλά και των διερχομένων.
Για την επίτευξη του ως άνω σκοπού η επιτροπή (προβλέπεται να) προτείνει με το πόρισμά της την επισκευή, την εκκένωση και σε δυσμενείς περιπτώσεις, την κατεδάφιση των κτισμάτων (άρθρο 4 παράγραφος 3 του Π.Δ/τος 13/29).
Είναι προφανές ότι ο νόμος αναφέρεται σε κτήρια εν χρήσει ή σε κτήρια που είναι σε αχρησία, αλλά την ύπαρξή τους ελλοχεύει ο κίνδυνος για τη ζωή των διερχομένων, των περιοίκων, αλλά και των όμορων κτισμάτων και των διαμενόντων ή των δραστηριοποιούμενων σ’ αυτά.
Στην περίπτωση του κτηρίου των πρώην αλευρόμυλων ο ιδιοκτήτης του ακινήτου δέχεται την επικινδυνότητα του κτηρίου και αιτείται την κατεδάφισή του.
Η επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να απαγορεύσει την κατεδάφιση του κτηρίου.
Η επιτροπή μπορεί να επιβάλει τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων ασφαλείας, ή την εκκένωση του κτίσματος εφόσον αυτό χρησιμοποιείται (δεν χρησιμοποιείται στη συγκεκριμένη περίπτωση) ή και την κατεδάφιση του κτίσματος όταν κρίνεται απαραίτητο.
Εάν κάποια αρχή για δικούς της λόγους απαιτεί προκειμένου να συναινέσει στην κατεδάφιση του κτηρίου να διαπιστωθεί το επίπεδο στατικής ικανότητας του κτηρίου, αυτό δεν προκύπτει από το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα ότι είναι αρμοδιότητα της επιτροπής, εξάλλου ούτε τέτοια δυνατότητα θα είχε η επιτροπή.
Ομως προκειμένου να προσδιορισθεί το επίπεδο στατικής ικανότητας ενός υφισταμένου κτηρίου είναι απαραίτητα, η αποτύπωση της γεωμετρίας του φορέα και των οπλισμών, ο εργαστηριακός προσδιορισμός της ποιότητας των υλικών και τέλος η σύνταξη των απαραίτητων υπολογισμών.
Αναφερόμαστε εν κατακλείδι σε μία εξειδικευμένη πραγματογνωμοσύνη, η οποία θα προτείνει και τα απαραίτητα μέτρα αποκατάστασης και το επίπεδο στατικής ικανότητας κατά την επαναφορά.
Γ. Επί της ουσίας Πόρισμα της επιτροπής
Η επιτροπή διενήργησε αυτοψία στο χώρο που βρίσκεται το εν λόγω κτίσμα στις 12/5/2011 και όλως επικουρικώς διαπιστώνει επί της ουσίας τις απόψεις της.
Οπως είναι γνωστό το κτίσμα των Αλευρόμυλων είναι μια κατασκευή της περιόδου της Ιταλικής διακυβέρνησης.
Το όλο κτίσμα διαιρείται με υποτυπώδη αρμό διακοπής εργασιών σε δύο τμήματα.
Ο φέρων οργανισμός και των δύο τμημάτων αποτελείται από οπλισμένο σκυρόδεμα.
Από τη μακροσκοπική παρατήρηση του κτίσματος διαπιστώσαμε τα εξής:
1. Απογύμνωση του οπλισμού σε αρκετά σημεία του φέροντα οργανισμού (Φωτ. 1,2,4).
2. Οξείδωση του οπλισμού και η συνεπεία ταύτης μείωση της διατομής του οπλισμού ιδιαίτερα έντονη σε κάποια σημεία (Φωτ. 2).
3. Απώλεια της διατομής των συνδετήρων έως και 100% λόγω οξείδωσης (Φωτ. 2).
4. Εντονες ρηγματώσεις σε ορισμένα σημεία του σκυροδέματος που προφανώς οφείλονται στη διόγκωση του οπλισμού λόγω οξείδωσης και η συνεπεία ταύτης εκτίναξη του σκυροδέματος.
5. Ασβεστοποίηση σποραδικά του σκυροδέματος.
6. Σε κάποια σημεία της πλάκας οροφής του κτηρίου παρατηρείται αποφλοίωση σκυροδέματος (Φωτ. 5).
7. Καταστροφή του αρχικού στατικού μοντέλου υπολογισμού του κτηρίου μετά την πρόσφατη από τον ιδιοκτήτη καθαίρεση τμήματος του φέροντος οργανισμού.
8. Αποκόλληση σε διάφορες καθ’ ύψος στάθμες εντός του κτηρίου ξυλοδοκών, μεταλλικών στοιχείων, τμημάτων επιχρισμάτων ιμάντων, κλπ, που συγκρατούνται ασταθώς αιωρούμενα, τα οποία καθιστούν επικίνδυνη την είσοδο ατόμων εντός του κτηρίου.
9. Αποκόλληση τμημάτων περιμετρικής τοιχοποιΐας ιδίως στο τελευταίο επίπεδο (Φωτ. 3).
10. Διαγώνιες ρηγματώσεις τοιχοποιΐας λόγω σεισμού.
11. Η διαπιστούμενη παραμόρφωση σε ό,τι αφορά την κατακορυφότητα του κτηρίου στην τεχνική έκθεση που συνοδεύει την αίτηση του ιδιοκτήτη, δεν είναι δυνατόν να ελεγχθεί αφού ακόμα και στην περίπτωση που είναι βάσιμη η διαπίστωση των συνταξάντων μηχανικών, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν αυτές οι παραμορφώσεις υπάρχουν εκ κατασκευής ή αν προέκυψαν στη συνέχεια λόγω στροφής του κτηρίου.
Σε ό, τι αφορά τα διαπιστευμένα στην ίδια έκθεση βέλη κάμψεων πλακών και δοκών, η επιτροπή από τη μακροσκοπική παρατήρηση που διενήργησε, δεν διαπίστωσε στα εν λόγω στοιχεία την παρουσία ρηγματώσεων και ως εκ τούτου συμπεραίνει ότι δεν επηρεάζεται η φέρουσα ικανότητά τους.
Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Όλες οι παραπάνω διαπιστώσεις κατατείνουν στο συμπέρασμα ότι η φέρουσα ικανότητα του κτηρίου είναι εντόνως υποβαθμισμένη.
Και ενώ σε συνθήκες στατικής φόρτισης το κτήριο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί επικίνδυνο αφού είναι σε αχρησία, σε συνθήκες σεισμικής διέγερσης το κτήριο μπορεί να χαρακτηριστεί επικίνδυνο. Στοανωτέρω συμπέρασμα η επιτροπή οδηγείται ερειδόμενη στις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του Π.Δ/τος 13/1929 σύμφωνα με τις οποίες «Οικοδομή και εν γένει κατασκευή θεωρείται επικίνδυνη από στατική άποψη (κοινώς ετοιμόρροπη) όταν λόγω ανεπαρκούς ή κακής θεμελίωσης, κακότεχνης εργασίας δόμησης, υποσκαφής ή διάβρωσης από ύδατα ή άλλα υγρά, ακατάλληλης διάταξης ή σύνδεσης ή ανεπαρκών διαστάσεων των στοιχείων της δεν παρουσιάζει εν όλω ή εν μέρει την απαιτούμενη για τα φορτία που θα βαστάζει και γενικά τον προορισμό της ασφάλειας… Οταν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις του κινδύνου που εκδηλώνεται με σημαντικές καθιζήσεις, παρεκκλίσεις, αποσύνθεση μαζών τοιχοποιίας, ρωγμές στατικής ανεπάρκειας σε σημείο επικίνδυνο, ο κίνδυνος θεωρείται άμεσος και η κατασκευή χαρακτηρίζεται ως επικινδύνως ετοιμόρροπη. Το ίδιο ισχύει όταν δεν υπάρχουν οι παραπάνω εξωτερικές ενδείξεις αλλά από τον υπολογισμό ή τον τρόπο δόμησης (για τα υπό εκτέλεση έργα) ή την επενέργεια γνωστών αιτιών προκύπτει αναμφισβήτητα η ύπαρξη του κινδύνου».
Ενδείξεις από τις παραπάνω αναφερόμενες δεν διαπίστωσε η επιτροπή, όμως σε μία σεισμική διέγερση της έντασης που προβλέπουν οι σχετικοί κανονισμοί για τη περιοχή που ευρίσκεται το κτίσμα, πιθανολογείται σφόδρα η κατάρρευση του κτηρίου ή στην καλύτερη των περιπτώσεων η αποκόλληση και η εκτίναξη τμημάτων του κτηρίου ιδίως κατασκευές επί της οροφής (υδατόπυργος, απολήξεις κλιμακοστασίων κ.λ.π.) θέτοντας σε κίνδυνο τις όμορες κατασκευές λόγω και του ύψους του. Η επικινδυνότητα του κτηρίου είναι προφανής.
Παρά τις παραπάνω διαπιστώσεις κρίνουμε ότι είναι τεχνικά εφικτή η αποκατάσταση της στατικής επάρκειας του κτηρίου με τις κατάλληλες επεμβάσεις σε εφαρμογή ειδικής μελέτης.
Ε. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Προτείνεται:
1. Να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα αποτροπής εισόδου στο κτήριο και στον περιβάλλοντα χώρο καθώς και τα απαραίτητα μέτρα προστασίας του παρακείμενου κτίσματος ιδιοκτησίας Π. Χούλλη τα οποία θα προκύψουν από ειδική μελέτη…
2. Η συνέχιση της απαγόρευσης κυκλοφορίας τροχοφόρων και πεζών στο δρόμο μπροστά από την αυλή του κτηρίου.
3. Η λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων προειδοποίησης (πινακίδες κλπ) της επικινδυνότητας του κτηρίου.
4. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή για οποιοδήποτε λόγο η άμεση αποκατάσταση της αντισεισμικής θωράκισης του φέροντα οργανισμού και του οργανισμού πληρώσεως τότε θα πρέπει το κτήριο να κατεδαφιστεί δεδομένου ότι υποβάθμιση του φέροντα οργανισμού και γενικά του κτηρίου θα συνεχίζεται σε βάθος χρόνου.
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Ε. ΔΙΑΚΟΜΙΧΑΛΗΣ
Γ. ΠΙΝΙΚΑΣ
Κ. ΤΡΕΧΑΣ