Ο Ερντογάν κλιμακώνει την ένταση στο Αιγαίο

Κλι­μα­κώ­νει την ένταση στο Αιγαίο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, επα­να­φέ­ρο­ντας εμφα­τικά στο προ­σκή­νιο το δόγμα της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας». Τις προη­γού­με­νες ημέρες η Τουρκία προ­χώ­ρησε σε νέες προ­κλή­σεις ενα­ντίον της χώρας μας σε περισ­σό­τερα πεδία, με όλες τις ενέρ­γειες να έχουν ως κοινή συνι­στα­μένη το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο και τα φαντα­στικά σύνορα της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας». Ολες αυτές οι κινή­σεις συνέ­πε­σαν με την επί­σκεψη του Γάλλου Προ­έ­δρου Εμα­νουέλ Μακρόν στην Ελλάδα, την οποία οι Τούρκοι αντι­λαμ­βά­νο­νται ως «εχθρική πράξη», αλλά και με την επί­σκεψη του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, Γιώργου Γερα­πε­τρίτη, στην Τρίπολη της Λιβύης, για μια συνά­ντηση στο επί­κε­ντρο της οποίας βρί­σκο­νται οι συνο­μι­λίες για οριο­θέ­τηση ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα και στη χώρα της Αφρικής.

Η σοβα­ρό­τερη πρό­κληση, επειδή ακριβώς εκδη­λώ­θηκε επί του πεδίου, ήταν η παρε­νό­χληση ολλαν­δι­κού πλοίου από τουρ­κική φρεγάτα στα διεθνή ύδατα νοτίως της Κρήτης. Συγκε­κρι­μένα, τη Μεγάλη Πέμπτη (9/4/2026), το ολλαν­δικό πλοίο «Maasvliet» εκτε­λούσε εργα­σίες συντή­ρη­σης υπάρ­χο­ντος καλω­δίου, όταν στην περιοχή εμφα­νί­στηκε η τουρ­κική φρεγάτα «Goksu» και ειδο­ποί­ησε το πλήρωμα μέσω ασυρ­μά­του ότι για τις εργα­σίες απαι­τεί­ται τουρ­κική άδεια, επι­κα­λού­μενη το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο. Η απά­ντηση της ολλαν­δι­κής πλευράς ήταν ότι δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στην περιοχή βάσει αδειών που είχαν ληφθεί εγκαί­ρως από την Ελλάδα και την Αίγυπτο, με την προ­βλε­πό­μενη δια­δι­κα­σία.

Το δεύτερο, εξίσου σοβαρό περι­στα­τικό ήταν η επίθεση την οποία εξα­πέ­λυσε το τουρ­κικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών στη χώρα μας με αφορμή τη δημο­σιο­ποί­ηση στην επίσημη ιστο­σε­λίδα της Ελλη­νι­κής Διεύ­θυν­σης Ελέγχου Αλιείας χαρτών και ρυθ­μί­σεων για τον περιο­ρι­σμό της αλιείας στα θαλάσ­σια πάρκα. Σύμφωνα με την Αγκυρα, οι χάρτες αυτοί αφορούν περιο­χές «όπου η Ελλάδα δεν έχει καμία αρμο­διό­τητα». Στην ανα­κοί­νωσή του, μάλιστα, το τουρ­κικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών υπο­στη­ρί­ζει ότι οι συγκε­κρι­μέ­νοι χάρτες χαράσ­σουν «φαντα­στικά θαλάσ­σια σύνορα» μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας, παρα­βιά­ζο­ντας τουρ­κι­κές θαλάσ­σιες ζώνες ευθύνης σε Αιγαίο και ανα­το­λική Μεσό­γειο. Η Αγκυρα δηλώνει ότι οι χάρτες αυτοί «δεν έχουν καμία ισχύ» και ότι οι περιο­ρι­σμοί στην αλιεία, που επι­χει­ρεί να επι­βά­λει η Ελλάδα σε διεθνή ύδατα, είναι άκυροι από τουρ­κι­κής πλευράς. Μάλιστα, κατη­γο­ρεί την Αθήνα ότι επι­χει­ρεί, μέσω των χαρτών αλιείας, να εδραιώ­σει de facto θαλάσ­σιες διεκ­δι­κή­σεις σε περιο­χές όπου δεν υπάρχει συμ­φω­νη­μένη οριο­θέ­τηση.

Ραγδαία αύξηση

Τρίτο ζήτημα που δείχνει πως οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις βρί­σκο­νται σε επι­δεί­νωση είναι η ραγδαία αύξηση των παρα­βιά­σεων από την τουρ­κική πολε­μική αερο­πο­ρία στον ελλη­νικό εναέριο χώρο. Στην Αθήνα έχουν λάβει τα μηνύ­ματα, αντι­δρούν όμως ψύχραιμα: «Κατα­λα­βαί­νουμε ότι το τελευ­ταίο διά­στημα υπάρχει μια όξυνση από την πλευρά της Τουρ­κίας, η οποία θα λέγαμε ότι δεν λει­τουρ­γεί εποι­κο­δο­μη­τικά. Η Ελλάδα, όμως, θα εξα­κο­λου­θεί να εργά­ζε­ται για ηρεμία, σχέσεις καλής γει­το­νίας και περι­φε­ρεια­κής στα­θε­ρό­τη­τας», δήλωσε η εκπρό­σω­πος του ελλη­νι­κού υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών, Λάνα Ζωχιού. Οπως το έθεσε την Πέμπτη ανώτατη διπλω­μα­τική πηγή, «εμείς έχουμε μια συγκε­κρι­μένη πολι­τική. Εχουμε βάλει στο τραπέζι τα επι­χει­ρή­ματά μας. Εχουμε τον Θαλάσ­σιο Χωρο­τα­ξικό Σχε­δια­σμό απέ­να­ντι στο ανυ­πό­στατο θεώρημα της “Γαλά­ζιας Πατρί­δας”, έχουμε τα θαλάσ­σια πάρκα έναντι της θεωρίας των γκρίζων ζωνών, έχουμε τη Chevron και τη Λιβύη έναντι του ανυ­πό­στα­του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου».

Η προ­γραμ­μα­τι­σμένη, για σήμερα, επί­σκεψη του Γ. Γερα­πε­τρίτη στη Λιβύη ήδη απο­τε­λεί μια πηγή εκνευ­ρι­σμού για τους Τούρ­κους, αφού στην ατζέντα βρί­σκε­ται κυρίως το θέμα της οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών θα συνα­ντη­θεί με τον Λίβυο πρω­θυ­πουργό Αμπ­ντούλ Χαμίντ Ντμπεϊ­μπά και με τον ομόλογό του, ενώ θα συζη­τή­σουν και για το πώς θα συνε­χι­στούν οι τεχνι­κές συνο­μι­λίες σχετικά με την οριο­θέ­τηση θαλασ­σίων ζωνών. Σύμφωνα με την εκπρό­σωπο του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών, «θα τεθεί κατά την επί­σκεψη το χρο­νο­διά­γραμμα του επό­με­νου γύρου των τεχνι­κών συνο­μι­λιών, ο οποίος θα λάβει χώρα στην Τρίπολη». Οι σχέσεις που ανα­πτύσ­σει η Ελλάδα με τη Λιβύη προ­κα­λούν εκνευ­ρι­σμό στους Τούρ­κους, πολύ περισ­σό­τερο μάλιστα όταν η ελλη­νική κυβέρ­νηση έχει εξαι­ρε­τι­κές σχέσεις με τον σύμ­βουλο του Ντό­ναλντ Τραμπ, Μάσαντ Μπούλος, έναν άνθρωπο με ιδιαί­τερη επιρροή στη Λιβύη, τον οποίον έχουν συνα­ντή­σει τόσο ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης όσο και ο Γ. Γερα­πε­τρί­της.

Φυσικά οι Τούρκοι, που θεω­ρού­σαν ότι λόγω της προ­σω­πι­κής σχέσης του Ερντο­γάν με τον Τραμπ θα είχαν μια ιδιαί­τερα ευνοϊκή μετα­χεί­ριση από τη νέα αμε­ρι­κα­νική διοί­κηση, δεν ήταν καθόλου ευχα­ρι­στη­μέ­νοι με το εγκώμιο που έπλεξε για την Ελλάδα και τον Κυριάκο Μητσο­τάκη ο Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος στο Οβάλ Γραφείο την Πέμπτη. «Η Ελλάδα έχει υπάρξει πολύ υπο­στη­ρι­κτική για τις ΗΠΑ. Είναι φαντα­στική χώρα και ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης είναι φαντα­στι­κός τύπος. Μας έχει βοη­θή­σει σε πολλά, κατα­λα­βαί­νει την κρι­σι­μό­τητα της κατά­στα­σης», είπε ο Ντ. Τραμπ. Επι­πλέον, η συνά­ντηση του Εμ. Μακρόν με τον Κυριάκο Μητσο­τάκη στην Αθήνα «δια­βά­ζε­ται» από την Τουρκία με όρους ισχύος, απο­τρο­πής και περι­φε­ρεια­κών ισορ­ρο­πιών. Στα τουρ­κικά ΜΜΕ η επί­σκεψη του Γάλλου Προ­έ­δρου αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως κρίκος μιας ευρύ­τε­ρης στρα­τη­γι­κής σύμπλευ­σης Ελλάδας και Γαλλίας, με άμεση αντα­νά­κλαση στο Αιγαίο, στην ανα­το­λική Μεσό­γειο, στην Κύπρο και στην ευρω­παϊκή ασφά­λεια.

Αν οι δηλώ­σεις Τραμπ προ­κα­λούν εκνευ­ρι­σμό στους Τούρ­κους, η σχέση της Ελλάδας με τη Γαλλία και η επί­σκεψη Μακρόν τον επι­τεί­νει. Στην Αγκυρα βλέπουν την ανα­νέ­ωση της αμυ­ντι­κής συμ­φω­νίας του 2021 μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας ως απειλή, ως μια πρω­το­βου­λία της Αθήνας και του Παρι­σιού να χτίσουν ένα πλαίσιο απο­τρο­πής. Μάλιστα, καθε­στω­τι­κοί ιστό­το­ποι, όπως το Haber7, παρου­σιά­ζουν τη γαλλική στήριξη προς την Ελλάδα ως επιλογή πλευράς από το Παρίσι στην ανα­το­λική Μεσό­γειο και συν­δέ­ουν την ανα­νέ­ωση της αμυ­ντι­κής συμ­φω­νίας του 2021 με το ενδε­χό­μενο ελλη­νο­τουρ­κι­κής έντασης. Το Haber7 υπο­στη­ρί­ζει ότι με τη συμ­φω­νία η Γαλλία στη­ρί­ζει την Ελλάδα ενα­ντίον της Τουρ­κίας.

 Διπλα­σιά­στη­καν οι παρα­βιά­σεις!

Η Αγκυρα έστειλε ακόμα και οπλι­σμένα F-16 στην περιοχή ανάμεσα σε Λέσβο και Χίο

Στις 15 Απρι­λίου μία τετράδα τουρ­κι­κών F-16, εκ των οποίων τα δύο οπλι­σμένα, εισέ­βα­λαν στον Εθνικό Εναέριο Χώρο μεταξύ Χίου και Λέσβου. Ηταν μεση­μέρι όταν οι Τούρκοι απο­φά­σι­σαν να ανε­βά­σουν ακόμη πιο ψηλά το επίπεδο των προ­κλή­σεων, προ­χω­ρώ­ντας σε στο­χευ­μένη παρα­βί­αση του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου, στέλ­νο­ντας σαφές μήνυμα ότι παρά την πολι­τική των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο, που υπήρξε το προη­γού­μενο διά­στημα, η Αγκυρα δεν έχει εγκα­τα­λεί­ψει τις επι­διώ­ξεις της, όπως αυτές έχουν κατα­γρα­φεί στο ανυ­πό­στατο, αλυ­τρω­τικό δόγμα της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας». Η Ελλάδα απά­ντησε ακα­ριαία με την απο­γεί­ωση έξι οπλι­σμέ­νων μαχη­τι­κών από τις σμη­ναρ­χίες ετοι­μό­τη­τας (Readiness) σε Σκύρο και Λήμνο, προ­χω­ρώ­ντας σε αερο­μα­χίες με τα τουρ­κικά F-16. Η εναέρια εισβολή της Τουρ­κίας στον Εθνικό Εναέριο Χώρο ήταν η εμφα­τική απο­τύ­πωση της νέας πραγ­μα­τι­κό­τη­τας που δια­μορ­φώ­νε­ται με συνταγή από τα παλιά.

Από την αρχή του 2026 μέχρι και τις 23 Απρι­λίου, η Τουρκία έχει προ­χω­ρή­σει σε συνο­λικά 143 ενα­έ­ριες παρα­βιά­σεις, ενώ του­λά­χι­στον σε τρεις περι­πτώ­σεις συμ­με­τεί­χαν οπλι­σμένα τουρ­κικά μαχη­τικά F-16. Μάλιστα, στις 6 Απρι­λίου κατα­γρά­φηκε ημε­ρή­σιο ρεκόρ παρα­βιά­σεων (με το κοντέρ να σταματά στις 15) από δύο κατα­σκο­πευ­τικά τύπου CN-235 και ATR-72 καθώς και από ένα drone Akinci. Η Τουρκία με τα κατα­σκο­πευ­τικά αερο­σκάφη κατα­γρά­φει τις στρα­τιω­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου. Παράλ­ληλα, τα drone-uav προ­σπα­θούν να επι­βά­λουν ως κανο­νι­κό­τητα της παρα­βά­σεις των κανόνων ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας εντός FIR Αθηνών καθώς και τις παρα­βιά­σεις Εθνικού Ενα­έ­ριου Χώρου, ιδίως στο νοτιο­α­να­το­λικό Αιγαίο, νότια της Ρόδου και νότια της Καρ­πά­θου.

Για να γίνει αντι­λη­πτό το μέγεθος της κατα­κό­ρυ­φης ανόδου της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας στο Αιγαίο, πρέπει να τονι­στεί ότι σε σχέση με πέρυσι οι παρα­βιά­σεις έχουν σχεδόν διπλα­σια­στεί, καθώς το αντί­στοιχο διά­στημα του 2025 τουρ­κικά αερο­σκάφη είχαν παρα­βιά­σει 72 φορές τον Εθνικό Εναέριο Χώρο. Αντί­στοιχα, το 2024, που χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως έτος βάσης, είχε κατα­γρα­φεί το απόλυτο «μηδέν».

Μέσο πίεσης

Η Αγκυρα χρη­σι­μο­ποιεί την αερο­πο­ρική της δρα­στη­ριό­τητα στο Αιγαίο ως μέσο πίεσης και «υπεν­θύ­μι­σης» των διεκ­δι­κή­σεών της, ιδιαί­τερα καθώς το δόγμα της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» τίθεται υπό αμφι­σβή­τηση από τις κοινές ενερ­γεια­κές και αμυ­ντι­κές πρω­το­βου­λίες των τριών κρατών. Η ρητο­ρική της Τουρ­κίας το 2026 έχει λάβει έναν ιδιαί­τερα επι­θε­τικό χαρα­κτήρα, με τον Τούρκο υπουργό Εξω­τε­ρι­κών, Χακάν Φιντάν, να χαρα­κτη­ρί­ζει ανοιχτά τη συμ­μα­χία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ ως ένα «αντι-ισλαμικό μέτωπο» που υπο­στη­ρί­ζε­ται από συγκε­κρι­μέ­νες στρα­τιω­τι­κές δομές. Η τουρ­κική ηγεσία υπο­στη­ρί­ζει ότι η Ελλάδα είναι η μόνη ευρω­παϊκή χώρα που έχει προ­χω­ρή­σει σε τόσο στενή στρα­τιω­τική σύμπραξη με το Ισραήλ, γεγονός που η Αγκυρα ερμη­νεύει ως προ­σπά­θεια περι­κύ­κλω­σής της και περιο­ρι­σμού της επιρ­ροής της στην ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Στην πράξη, οι παρα­βιά­σεις από τουρ­κικά μαχη­τικά F-16 και μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη λει­τουρ­γούν ως «απά­ντηση» στις κοινές αερο­ναυ­τι­κές ασκή­σεις της τρι­με­ρούς συμ­μα­χίας, που διε­ξά­γο­νται εντός του 2026. Η Τουρκία θεωρεί ότι το Ισραήλ απο­τε­λεί πλέον τη βασική απειλή για την εθνική της ασφά­λεια και, συν­δέ­ο­ντας την ελλη­νική αμυ­ντική πολι­τική με την ισραη­λινή στρα­τη­γική, χρη­σι­μο­ποιεί το Αιγαίο ως πεδίο προ­βο­λής ισχύος. Με αυτόν τον τρόπο επι­χει­ρεί να κατα­δεί­ξει ότι οποια­δή­ποτε προ­σπά­θεια ενερ­γεια­κής ή στρα­τιω­τι­κής απο­μό­νω­σής της θα έχει ως τίμημα την απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων και την αμφι­σβή­τηση των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των στο Αιγαίο.

Ανώ­τα­τες διπλω­μα­τι­κές πηγές, οι οποίες ερω­τή­θη­καν από τη Realnews την Πέμπτη, τόνισαν ότι «εμείς θα κάνουμε την εθνική μας πολι­τική επί τη βάσει του εθνικού συμ­φέ­ρο­ντος. Τις συμ­μα­χίες μας δεν θα τις περνάμε από την έγκριση κανενός».

Ανα­ζη­τεί ρόλο

Η Τουρκία βρί­σκε­ται αυτή τη στιγμή σε αδιέ­ξοδο προ­σπα­θώ­ντας να απο­κτή­σει ρόλο για την επόμενη ημέρα, έχοντας παράλ­ληλα εγκλω­βι­στεί στις επι­λο­γές της. Ανάμεσα σε αυτές είναι και ο σφιχτός ενα­γκα­λι­σμός με τη Ρωσία, με την οποία έχει μια πολυ­ε­πί­πεδη συνερ­γα­σία. Οι Ρώσοι κατα­σκευά­ζουν το πρώτο πυρη­νικό εργο­στά­σιο για την παρα­γωγή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας στη γει­το­νική χώρα. Οι ίδιοι έχουν προ­μη­θεύ­σει την Αγκυρα με πυραύ­λους S-400, ενώ φρο­ντί­ζουν να διευ­κο­λύ­νουν την Τουρκία σε κάθε τομέα.

Ομως, το υπουρ­γείο Αμυνας της Ρωσίας ισχυ­ρί­στηκε ότι δύο εται­ρείες αμυ­ντι­κής βιο­μη­χα­νίας από την Τουρκία προ­μη­θεύ­ουν εξαρ­τή­ματα στα UAV Bayraktar της Ουκρα­νίας και δημο­σιο­ποί­ησε τις διευ­θύν­σεις τους, ενώ ο αντι­πρό­ε­δρος του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας της Ρωσίας, Ντι­μί­τρι Μεντ­βέ­ντεφ, δήλωσε ότι οι εν λόγω εται­ρείες απο­τε­λούν δυνη­τικό στόχο επί­θε­σης. Ο Ρώσος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Σεργκέι Λαβρόφ, ο οποίος συμ­με­τείχε στο Διπλω­μα­τικό Φόρουμ της Αττά­λειας, έθεσε το θέμα των τουρ­κι­κών Bayraktar, ανα­φέ­ρο­ντας: «Ο Θεός ήταν υπο­μο­νε­τι­κός και είπε ότι πρέπει να είμαστε και εμείς υπο­μο­νε­τι­κοί, αλλά μερικές φορές η υπομονή μας εξα­ντλεί­ται και είναι καλό να μην κατα­λά­βει κανείς πού βρί­σκε­ται η κόκκινη γραμμή σου».

Πηγή: real.gr