• Μετά την προδικαστική κρίση του Οκτωβρίου 2024 και την υποχρέωση για «βελτιωμένη» συμφωνία, το δικαστήριο δέχθηκε την αίτηση, απέρριψε τις κύριες παρεμβάσεις και επικύρωσε το σχέδιο όπως τροποποιήθηκε στις 31/12/2024 με συμπληρωματική έκθεση εμπειρογνώμονα τον Ιανουάριο 2025
Η έκδοση της απόφασης 1/2026 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου σηματοδοτεί ένα καθοριστικό σημείο καμπής για τη διαδικασία εξυγίανσης γνωστής ανώνυμης εταιρείας του κλάδου λιανεμπορίου, με έδρα τη Ρόδο και πολυετή παρουσία στα Δωδεκάνησα. Το δικαστήριο, σε διαδικασία εκούσιας δικαιοδοσίας, έκανε δεκτό το αίτημα επικύρωσης της συμφωνίας εξυγίανσης, όπως αυτή «βελτιώθηκε» και αναδιατυπώθηκε μετά τις παρατηρήσεις της προδικαστικής απόφασης, κλείνοντας έναν κύκλο αβεβαιότητας που είχε ανοίξει από την αναβολή της οριστικής κρίσης τον Οκτώβριο 2024.
Στην πράξη, η απόφαση λειτουργεί ως θεσμική σφραγίδα σε έναν μηχανισμό διάσωσης που δεν αφορά μόνο στην ίδια την επιχείρηση, αλλά και στην ευρύτερη τοπική οικονομία. Μια επιχείρηση αυτού του μεγέθους, σε νησιωτικό περιβάλλον, δεν είναι απλώς ένας εργοδότης ή ένας κρίκος της αγοράς, αλλά κομβικός παράγοντας τροφοδοσίας, εμπορικής κίνησης, ρευστότητας και καθημερινής λειτουργίας δεκάδων προμηθευτών και συνεργατών. Γι’ αυτό και η κατάληξη της υπόθεσης ξεπερνά τα στενά όρια μιας δικαστικής εξέλιξης και αγγίζει άμεσα τη σταθερότητα της αγοράς στο νησί.
Η διαδρομή μέχρι την τελική κρίση και η «δεύτερη συζήτηση»
Η υπόθεση δεν κρίθηκε σε μία δικάσιμο. Η αρχική αίτηση για επικύρωση συμφωνίας εξυγίανσης είχε κατατεθεί στις 30/12/2022 και συζητήθηκε στις 16/3/2023. Ακολούθησε η μη οριστική απόφαση 12/2024, με την οποία το δικαστήριο έκρινε ότι είναι αρμόδιο και ότι η αίτηση είναι ορισμένη και νόμιμη, αλλά διέταξε επανάληψη της συζήτησης, επειδή εντόπισε σημεία που έπρεπε να συμπληρωθούν και να αποσαφηνιστούν με τροποποίηση όρων και ρητές δηλώσεις συναίνεσης των συμβαλλόμενων πιστωτών.
Η επαναληπτική συζήτηση πραγματοποιήθηκε στις 5/6/2025, κατόπιν κλήσης της εταιρείας στις 10/1/2025, ώστε να επανεισαχθεί η υπόθεση με τα νέα δεδομένα. Στο ενδιάμεσο, κατατέθηκε τροποποιητική συμφωνία εξυγίανσης με ημερομηνία 31/12/2024, μαζί με συμπληρωματική έκθεση εμπειρογνώμονα τον Ιανουάριο 2025, η οποία εστίασε ακριβώς στους τροποποιούμενους όρους και στη ρητή συναίνεση των συμβαλλομένων.
Τι ζήτησε το δικαστήριο να αλλάξει και γιατί η «βελτίωση» ήταν κρίσιμη
Ο πυρήνας της προδικαστικής παρέμβασης του Οκτωβρίου 2024 ήταν σαφής. Το δικαστήριο ήθελε τροποποιημένη συμφωνία εξυγίανσης, συνοδευόμενη από ειδική έκθεση εμπειρογνώμονα για τους νέους όρους, με ρητή αποτύπωση ότι οι συμβαλλόμενοι πιστωτές συναινούν στις αλλαγές. Ανάμεσα στα σημεία που έπρεπε να διορθωθούν, περιλαμβανόταν και ο όρος που θα εντάσσει τη ΔΕΗ στους ανέγγυους ουσιώδεις πιστωτές, ώστε να αποσαφηνιστεί η θέση της στη δομή του σχεδίου.
Παράλληλα, οι διορθώσεις αφορούσαν όρους που σχετίζονται με το Ελληνικό Δημόσιο και τον e ΕΦΚΑ, κυρίως ως προς το πλαίσιο εγγυήσεων, τη διασφάλιση ότι δεν θα βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση από αυτή που θα είχαν σε ενδεχόμενη ρευστοποίηση, και την οριοθέτηση νέων υποχρεώσεων που δημιουργούνται μετά την ημερομηνία αναφοράς και μέχρι την επικύρωση. Στο σκεπτικό της οριστικής κρίσης, το δικαστήριο αποδέχεται ότι η τροποποίηση της 31/12/2024 κινήθηκε ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση, ρυθμίζοντας χρόνο, τρόπο και εξασφάλιση αποπληρωμής για Δημόσιο, e ΕΦΚΑ, ΔΕΗ και για συγκεκριμένη αμφισβητούμενη απαίτηση, χωρίς να παραβιάζεται η αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης των πιστωτών και χωρίς να θίγεται η ισότιμη μεταχείριση.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η δικαστική αξιολόγηση δεν περιορίστηκε σε τυπικές διαπιστώσεις. Καταγράφεται ρητά ότι η τροποποιημένη συμφωνία δεν είναι αποτέλεσμα δόλου ή άλλης αθέμιτης πράξης, δεν παραβιάζει διατάξεις αναγκαστικού δικαίου και πιθανολογείται πως διαμορφώνει εύλογη προοπτική βιωσιμότητας της επιχείρησης.
Οι παρεμβάσεις και η σύγκρουση συμφερόντων μέσα στη διαδικασία
Η διαδικασία δεν εξελίχθηκε χωρίς αντιπαραθέσεις. Κύριες παρεμβάσεις ασκήθηκαν από το Ελληνικό Δημόσιο και τον e ΕΦΚΑ, με αίτημα να απορριφθεί η αίτηση, ενώ η ΔΕΗ άσκησε κύρια παρέμβαση ζητώντας απόρριψη μόνο κατά το μέρος που στρέφεται εναντίον της. Στην τελική κρίση, το διατακτικό είναι καθαρό: οι κύριες παρεμβάσεις απορρίπτονται, ενώ η αίτηση γίνεται δεκτή και η συμφωνία επικυρώνεται.
Την ίδια στιγμή, υπήρξε πυκνό μέτωπο πρόσθετων παρεμβάσεων υπέρ της αίτησης από συμβεβλημένους στη συμφωνία και από πλευρές που έβλεπαν στην εξυγίανση τη μόνη ρεαλιστική διέξοδο. Στο διατακτικό, πάντως, αποτυπώνεται και μια σημαντική λεπτομέρεια: μία πρόσθετη παρέμβαση κρίθηκε ως μη ασκηθείσα, δείχνοντας ότι το δικαστήριο έλεγξε αυστηρά και τα δικονομικά προαπαιτούμενα συμμετοχής στη διαδικασία.
Το δίκτυο εκπροσώπησης και τα πρόσωπα των δικηγόρων
Στο ακροατήριο, η αιτούσα εταιρεία εκπροσωπήθηκε από τους δικηγόρους κ.κ. Μηνά Τσέρκη και Αναστασία Τζιόλα.
Από την πλευρά της ΔΕΗ παραστάθηκε ο δικηγόρος κ. Γεώργιος Μαυρομμάτης.
Για το Ελληνικό Δημόσιο εμφανίστηκε ως δικαστική πληρεξούσια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους η κ. Φραντζέσκα Κοντιζά, ενώ για τον e ΕΦΚΑ παραστάθηκε η δικηγόρος κ. Δέσποινα Κούττη.
Υπήρξαν πρόσθετες παρεμβάσεις υπέρ της αίτησης από την δικηγόρο κ. Μαρίνα Κρανίτη για την ΑΝΕΔΗΚ ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΑΕ, την δικηγόρο κ, Αναστασία Χριστοδούλου για την Cepal Hellas, την δικηγόρο κ. Λουκία Βούη για την APS Recovery Greece, την δικηγόρο κ. Δέσποινα Ζιώγα για την οινοποιητική εταιρεία ΚΑΪΡ ΑΕ, την δικηγόρο κ. Αργυρώ Βελαώρα για εργαζόμενους και το Εργατικό Κέντρο Ρόδου, καθώς και από την δικηγόρο κ. Ευαγγελία Στέλλα Μιχαήλου.
Τα οικονομικά μεγέθη και η λογική του σχεδίου ρύθμισης
Η συμφωνία εξυγίανσης, όπως περιγράφεται στο υλικό της υπόθεσης, στηρίχθηκε σε κρίσιμους αριθμούς. Οι συναινούντες πιστωτές εκπροσωπούν ποσοστό 75,71% επί του συνόλου των απαιτήσεων. Το σύνολο των πάσης φύσεως οφειλών, μαζί με πρόσθετες επιβαρύνσεις, ανερχόταν στις 30/9/2022 σε 18.352.827,23 ευρώ.
Οι ρυθμίσεις που προβλέπονται περιλαμβάνουν αποπληρωμές προς εργαζόμενους, Δημόσιο και ασφαλιστικό φορέα σε μακροχρόνιο ορίζοντα με άτοκες δόσεις, καθώς και αντιμετώπιση τραπεζικών και προμηθευτικών απαιτήσεων με χρονικό βάθος και προβλέψεις περιορισμού ή διαγραφής μέρους του κεφαλαίου, όπου αυτό περιγράφεται. Το ουσιώδες στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι το δικαστήριο εντόπισε, διόρθωσε και τελικά αποδέχθηκε τους όρους που συνδέονται με τον τρόπο εξασφάλισης, την κατάταξη κρίσιμων πιστωτών όπως η ΔΕΗ, και τη διασφάλιση ότι Δημόσιο και e ΕΦΚΑ δεν οδηγούνται σε χειρότερη θέση από ένα σενάριο αναγκαστικής ρευστοποίησης.
Μια επιχείρηση με τοπικές ρίζες και ειδικό βάρος στα νησιά
Το υπόβαθρο της υπόθεσης έχει και κοινωνική διάσταση. Πρόκειται για οικογενειακή επιχείρηση με ιστορική παρουσία που, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, ξεκίνησε το 1973 από ένα ενοικιαζόμενο κατάστημα στη Ρόδο με αντικείμενο χονδρικό εμπόριο τροφίμων και ποτών και το 1974 μετατράπηκε σε σούπερ μάρκετ, το πρώτο στο νησί. Ακολούθησαν επεκτάσεις, κτηριακές επενδύσεις και ανάπτυξη υποδομών, με εγκαταστάσεις συνολικής έκτασης 9.200 τ.μ. από το 1992, άνοιγμα καταστήματος στη Λέρο το 1995 με 40 νέες θέσεις εργασίας στην αφετηρία, επέκταση με νέα σημεία στη Ρόδο το 1998, κατάστημα στο Ροδίνι τον Απρίλιο 2010 300 τ.μ., και ιδιόκτητο κατάστημα στ’ Αφάντου το 2007, 1500 τ.μ., με προσανατολισμό και στην τουριστική αγορά.
Αυτή η διαδρομή εξηγεί γιατί η εξυγίανση αντιμετωπίστηκε ως θέμα που αφορά στην οικονομική αντοχή μιας ολόκληρης τοπικής αλυσίδας. Για μια νησιωτική κοινωνία, η σταθερότητα μεγάλων προμηθευτικών και λιανεμπορικών σχημάτων συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα, από τη διαθεσιμότητα προϊόντων και τις πιστώσεις στην αγορά μέχρι τη διατήρηση θέσεων εργασίας και την ισορροπία προμηθευτών.
Η απόφαση 1/2026, με την αποδοχή της αίτησης και την επικύρωση της τροποποιημένης συμφωνίας, αποτυπώνει ότι το δικαστήριο έκρινε πως το «βελτιωμένο» σχέδιο διαθέτει τα εχέγγυα εφαρμογής και τη θεσμική νομιμότητα που απαιτείται, ώστε η επιχείρηση να περάσει από την επαπειλούμενη δυσχέρεια στη ρυθμισμένη αποπληρωμή και στη λειτουργική ανασύνταξη.
