Ενοπλες δυνάμεις: Κωδικός «αυτόνομα νησιά» – Το δόγμα πίσω από τη νέα δομή

Η μέγιστη δυνατή επι­χει­ρη­σιακή αυτο­νο­μία και η παρά­ταση της αντοχής αγώνος σε περί­πτωση πολε­μι­κής κρίσης στα νησιά και τον Eβρο βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο του σχε­δια­σμού του υπουρ­γείου Εθνικής Aμυνας, το οποίο προ­χω­ράει στη στα­διακή υλο­ποί­ηση των μεταρ­ρυθ­μί­σεων, που απο­τε­λούν την «Ατζέντα 2030».

Την περα­σμένη Πέμπτη ο υπουρ­γός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, με αιχμή τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις στη θητεία και το νέο μοντέλο οργά­νω­σης των Ανω­τά­των Στρα­τιω­τι­κών Διοι­κή­σεων, το οποίο μετά την κατάρ­γηση της 1ης Στρα­τιάς (με έδρα τη Λάρισα) κινεί­ται προς την κατεύ­θυνση ενί­σχυ­σης της αυτο­νο­μίας λήψης απο­φά­σεων από τους μάχι­μους σχη­μα­τι­σμούς, ουσια­στικά άνοιξε τον δρόμο για το επόμενο βήμα.

Στην πράξη το σχέδιο που δια­μορ­φώ­νε­ται έχει στόχο να μετα­τρέ­ψει τον Εβρο και τα νησιά σε πλήρως αυτό­νο­μους πολε­μι­κούς σχη­μα­τι­σμούς. Στην περί­πτωση των νησιών κάτι τέτοιο είναι εκ των πραγ­μά­των δυσκο­λό­τερο, γι’ αυτόν τον λόγο προ­χω­ράει ταχέως το σχέδιο αυτο­νό­μη­σης των στρα­τιω­τι­κών μονάδων στα νησιά, προ­κει­μέ­νου να μπορούν να αντέ­ξουν σε μια πιθανή πολε­μική κρίση.

Ενοπλες Δυνά­μεις: Αυξά­νο­νται κατά 6.000 οι έφεδροι κάθε χρόνο

Hi-tech εφαρ­μο­γές

Με αυτόν τον βασικό σκοπό διε­ξά­γο­νται τα τελευ­ταία χρόνια οι έρευνες του –υπό το ΓΕΕΘΑ– δια­κλα­δι­κού Κέντρου Ερευνας, Τεχνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης και Και­νο­το­μίας (ΚΕΤΑΚ) για τη δημιουρ­γία εφαρ­μο­γών που θα επι­τρέ­πουν και την ενί­σχυση της αυτάρ­κειας των μονάδων σε επίπεδο τροφής.

Ανα­πτύσ­σο­νται, συγκε­κρι­μένα, δυνα­τό­τη­τες που θα επι­τρέ­πουν στις μονάδες να καλ­λιερ­γούν με ελά­χι­στο νερό λαχα­νικά και άλλα τρόφιμα, προ­κει­μέ­νου να μπορούν να αντέ­ξουν πιθανό απο­κλει­σμό και χωρίς να λει­τουρ­γούν υπό την ασφυ­κτική πίεση της ανάγκης ανε­φο­δια­σμού. Ταυ­τό­χρονα οι μονάδες αυτές θα δια­θέ­τουν μονάδες αφα­λά­τω­σης για την πρό­σβαση σε πόσιμο νερό, αλλά και ηλιακά πάνελ για την παρα­γωγή ενέρ­γειας.

Νερό, ρεύμα και τροφή – Οι μονάδες θα απο­κτή­σουν τη δυνα­τό­τητα να καλ­λιερ­γούν λαχα­νικά και άλλα τρόφιμα με ελά­χι­στο νερό προ­κει­μέ­νου να μπορούν να αντέ­ξουν πιθανό απο­κλει­σμό, θα δια­θέ­τουν μονάδες αφα­λά­τω­σης για την πρό­σβαση σε πόσιμο νερό, αλλά και ηλιακά πάνελ για την παρα­γωγή ενέρ­γειας.

Εξα­σφα­λί­ζο­ντας το τρί­πτυχο νερό, ρεύμα και τροφή, οι μονάδες θα μπορούν –του­λά­χι­στον– να επι­χει­ρούν έχοντας επι­λύ­σει (στον βαθμό του δυνατού) βασικά προ­βλή­ματα τα οποία αντι­με­τω­πί­ζει κάθε στρατός που βρί­σκε­ται σε θέση άμυνας και σε προ­χω­ρη­μένη θέση.

Είναι προ­φα­νές ότι ειδικά τα νησιά του ανα­το­λι­κού Αιγαίου βρί­σκο­νται, λόγω της γεω­γρα­φι­κής εγγύ­τη­τάς τους στη Μικρά Ασία, σε μειο­νε­κτική θέση σε περί­πτωση σύρ­ρα­ξης. Ακόμη και τώρα η ανα­κα­τά­ληψη νησιού απο­τε­λεί ένα από τα πολύ βασικά εκπαι­δευ­τικά αντι­κεί­μενα για το σύνολο των στε­λε­χών των Ενόπλων Δυνά­μεων και ένα απαι­τη­τικό σενάριο το οποίο απαιτεί δια­κλα­δική συνερ­γα­σία και συν­δυα­σμέ­νες επι­χει­ρή­σεις.

Ωστόσο, η θωρά­κιση των μονάδων που βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή κινεί­ται στη λογική των διδαγ­μά­των που έχουν ληφθεί από το ουκρα­νικό πεδίο. Στην Ουκρα­νία, βέβαια, η γεω­γρα­φία είναι δια­φο­ρε­τική, ωστόσο τα τελευ­ταία 3,5 χρόνια πολύ συχνά πολύ μικρές μονάδες του ουκρα­νι­κού στρατού έχουν κατορ­θώ­σει να αντι­στα­θούν και κάποιες φορές να καθη­λώ­σουν υπέρ­τε­ρες ρωσικές δυνά­μεις.

Στο πλαίσιο της δημιουρ­γίας μονάδων σε νησιά του Αιγαίου με υψηλή αυτο­νο­μία, εντάσ­σε­ται και η προί­κισή τους με την ανάλογη τεχνο­λο­γία. Σε κάθε μονάδα θα υπάρ­χουν drones που θα μπορούν να κάνουν επι­θε­τι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Rafale ενα­ντίον Eurofighter: Τι λένε πηγές του υπουρ­γείου Εθνικής Aμυνας

Ηδη στο ΚΕΤΑΚ έχει ανα­πτυ­χθεί drone τύπου FPV (First Person View) και η προ­σπά­θεια που γίνεται σε αυτή τη φάση είναι η συγκρά­τηση του κόστους κάτω των 500 ευρώ ανά κομμάτι. Το χαμηλό κόστος είναι δυνατόν να επι­τευ­χθεί και με βάση αυτό το «ταβάνι» στην τιμή κινού­νται και χώρες με πολύ μεγάλες ένοπλες δυνά­μεις, όπως για παρά­δειγμα οι ΗΠΑ.

Τα FPVs είναι drones που ανα­λί­σκο­νται ανά εκα­το­ντά­δες κάθε ημέρα στο ουκρα­νικό μέτωπο και απο­τε­λούν απειλή για τους επι­τι­θέ­με­νους Ρώσους.

Σε αυτό το πλαίσιο ανα­πτύσ­σο­νται και τα –απα­ραί­τητα πλέον– φορητά anti-drones όπλα, τα οποία είναι απα­ραί­τητα για την αντι­με­τώ­πιση των FPV ή και μεγα­λύ­τε­ρων drones. Σκοπός είναι σε κάθε μονάδα ανά την επι­κρά­τεια γενι­κό­τερα, αλλά πρω­ταρ­χικά στα σύνορα, να υπάρ­χουν 1-2 anti-drones φορητά όπλα, όπως κάποτε βρι­σκό­ταν σε κάθε στρα­τό­πεδο ανά­λο­γος αριθμός αντιαρ­μα­τι­κών.

Τα drones των 500 ευρώ – Σε κάθε μονάδα θα υπάρ­χουν drones που θα μπορούν να κάνουν επι­θε­τι­κές επι­χει­ρή­σεις. Ηδη στο ΚΕΤΑΚ έχει ανα­πτυ­χθεί drone τύπου FPV (First Person View) και η προ­σπά­θεια που γίνεται σ’ αυτή τη φάση είναι η συγκρά­τηση του κόστους κάτω των 500 ευρώ ανά κομμάτι.

Εφεδροι και εκπαί­δευση

Ολος αυτός ο υπο­λο­γι­σμός γίνεται με κοινό παρο­νο­μα­στή το εξ ορισμού αριθ­μη­τικό μειο­νέ­κτημα που έχουν οι ελλη­νι­κές Ενοπλες Δυνά­μεις. Αυτό αντι­κα­το­πτρί­ζε­ται άλλωστε στην απόφαση από την 1η Ιανουα­ρίου 2026 να κατα­τάσ­σο­νται άπαντες στον Στρατό Ξηράς και κανένας σε Πολε­μικό Ναυτικό και Πολε­μική Αερο­πο­ρία, προ­κει­μέ­νου να πυκνώ­σουν και οι τάξεις των μελ­λο­ντι­κών εφέδρων.

Σκοπός είναι, επίσης, οι καλύ­τερα εκπαι­δευό­με­νοι στρα­τεύ­σι­μοι, ειδικά αυτοί που θα επαν­δρώ­νουν μονάδες στα νησιά, να μπορούν να συστή­σουν υψηλών επι­χει­ρη­σια­κών δυνα­το­τή­των ομάδες ταχείας αντί­δρα­σης και παρέμ­βα­σης.

Ανα­κοι­νώ­σεις Δένδια για Ενοπλες Δυνά­μεις: Θητεία μόνο στον Στρατό Ξηράς, αυξά­νε­ται η απο­ζη­μί­ωση των οπλιτών – Ολες οι αλλαγές

Για τον σκοπό αυτό η φύλαξη των στρα­το­πέ­δων θα γίνεται ολοένα και περισ­σό­τερο από κάμερες και drones που απαι­τούν πολύ μικρό­τερη δύναμη ανδρών προ­κει­μέ­νου να ελεγ­χθούν.

Στο πλαίσιο της καλύ­τε­ρης θωρά­κι­σης των μονάδων, ήδη ανα­φέρ­θηκε ότι το σύνολο των κρί­σι­μων υπο­δο­μών που δια­θέ­τουν τα στρα­τό­πεδα θα είναι κάτω από το έδαφος. Τα έργα υπο­γειο­ποί­η­σης που προ­α­νήγ­γειλε ο κ. Δένδιας (207 στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα και 315 στα νησιά) θα είναι έτοιμα το αργό­τερο έως το 2028.

Τι έχει εγκα­τα­στα­θεί

Σημειώ­νε­ται, πάντως, ότι όλα αυτά δεν σχε­διά­ζο­νται σε «παρθένο» έδαφος. Στα νησιά λει­τουρ­γούν τα τελευ­ταία χρόνια συστή­ματα αντι­με­τώ­πι­σης Μη Επαν­δρω­μέ­νων Αερο­χη­μά­των (αντι-UAV). Ενώ στον νέο επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό έχει προ­βλε­φθεί η μετα­φορά στα νησιά πυραυ­λι­κών συστη­μά­των που μπορεί να πλήξουν και πλοία που θα επι­χει­ρή­σουν να τα προ­σεγ­γί­σουν.

Η απόφαση του κ. Δένδια για τη δημιουρ­γία των τεσ­σά­ρων Ανω­τά­των Στρα­τιω­τι­κών Διοι­κή­σεων –Υπο­στή­ρι­ξης Στρατού, δηλαδή Στερεά Ελλάδα, Πελο­πόν­νη­σος και Θεσ­σα­λία (ΑΣΔΥΣ), Ηπείρου – Μακε­δο­νίας (ΑΣΔΗΜ) και κυρίως Θράκης (ΑΣΔΙΘ) και Αιγαίου και Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου (ΑΣΔΑΜ)– θα απο­τε­λέ­σει τη νέα ραχο­κο­κα­λιά των Ενόπλων Δυνά­μεων.

Πηγή: kathimerini.gr