Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: Παραδόθηκε η μελέτη αποκατάστασης του Δικαστικού Μεγάρου Ρόδου

• Ανοί­γει ο δρό­μος για τη διά­σω­ση ενός εμ­βλη­μα­τι­κού κτη­ρί­ου • Μέσα από μια ολι­στι­κή τε­χνι­κή προ­σέγ­γι­ση, η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου δρο­μο­λο­γεί την πλήρη απο­κα­τά­στα­ση του ιστο­ρι­κού Δι­κα­στι­κού Με­γά­ρου, ένα αρ­χι­τε­κτο­νι­κό απο­τύ­πω­μα της ιτα­λι­κής πε­ριό­δου που χρή­ζει άμε­σης πα­ρέμ­βα­σης

Η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου προ­χω­ρά δυ­να­μι­κά στην ανά­λη­ψη ενός έργου ου­σια­στι­κής πο­λι­τι­στι­κής και λει­τουρ­γι­κής ση­μα­σί­ας: την πλήρη απο­κα­τά­στα­ση του Δι­κα­στι­κού Με­γά­ρου της Ρόδου. Ένα κτή­ριο που κου­βα­λά ιστο­ρία, αρ­χι­τε­κτο­νι­κή αξία, και έναν ρόλο-κλει­δί στη λει­τουρ­γία της Δι­καιο­σύ­νης στο νησί, πλέον μπαί­νει σε τρο­χιά ανα­γέν­νη­σης. Μετά από δε­κα­ε­τί­ες φθο­ράς και εγκα­τά­λει­ψης, η Πε­ρι­φέ­ρεια πα­ρέ­δω­σε επι­σή­μως την ολο­κλη­ρω­μέ­νη τε­χνι­κή με­λέ­τη απο­κα­τά­στα­σης και ανα­βάθ­μι­σης του κτη­ρί­ου, σε συ­νερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Δι­καιο­σύ­νης και το Τα­μείο Χρη­μα­το­δό­τη­σης Δι­κα­στι­κών Κτη­ρί­ων (ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.).

Η με­λέ­τη χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε εξ ολο­κλή­ρου από το ΤΑΧ­ΔΙΚ, με από­φα­ση του γε­νι­κού γραμ­μα­τέα του Υπουρ­γεί­ου Δι­καιο­σύ­νης και προ­έ­δρου του Τα­μεί­ου κ. Πάνου Αλε­ξαν­δρή, ο οποί­ος είχε εκτε­νή συ­νερ­γα­σία για το θέμα με τον πε­ρι­φε­ρειάρ­χη κ. Γιώρ­γο Χα­τζη­μάρ­κο.

Ένα κτή­ριο με βα­θιές ρίζες στην ιστο­ρία της Ρόδου

Το Δι­κα­στι­κό Μέ­γα­ρο Ρόδου βρί­σκε­ται στην πλα­τεία Ελευ­θε­ρί­ας, κα­τα­λαμ­βά­νο­ντας ολό­κλη­ρο το Οι­κο­δο­μι­κό Τε­τρά­γω­νο 54 στην πε­ριο­χή Νιο­χώ­ρι. Κα­τα­σκευα­σμέ­νο τμη­μα­τι­κά κατά την πε­ρί­ο­δο της ιτα­λι­κής κα­το­χής με­τα­ξύ 1923 και 1939, απο­τε­λεί χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό δείγ­μα ρα­σιο­να­λι­στι­κής αρ­χι­τε­κτο­νι­κής, με έντο­να μορ­φο­λο­γι­κά στοι­χεία της επο­χής. Το κτι­ρια­κό σύ­μπλεγ­μα δια­μορ­φώ­θη­κε από τη συ­νέ­νω­ση πέντε επι­μέ­ρους κτι­σμά­των, με­τα­ξύ των οποί­ων και πα­λαιό­τε­ροι οθω­μα­νι­κοί πυ­ρή­νες, που με­τα­τρά­πη­καν και εντά­χθη­καν σε ένα ενιαίο σύ­νο­λο.

Στο αρ­χι­κό συ­γκρό­τη­μα πε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν το Palazzo di Giustizia, το Palazzetto San Giorgio, η βι­βλιο­θή­κη των λου­λου­διών, το Palazzo dei Lavori Pubblici και άλλες προ­σθή­κες με διοι­κη­τι­κή και δι­κα­στι­κή χρήση. Οι αρ­χι­τέ­κτο­νες Florestano Di Fausto και Rodolfo Petracco, με τις επεμ­βά­σεις τους, έδω­σαν στο κτή­ριο την επι­βλη­τι­κή ει­κό­να που έχει μέχρι και σή­με­ρα, με ημι­κυ­κλι­κές πα­ρα­στά­δες, επεν­δύ­σεις από finta pietra και ενιαία ύφος λιτής γε­ω­με­τρί­ας.

Το μέ­γα­ρο έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί δια­τη­ρη­τέο ιστο­ρι­κό μνη­μείο και υπά­γε­ται σε αυ­στη­ρό νο­μι­κό πλαί­σιο προ­στα­σί­ας. Βρί­σκε­ται εντός του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου της πόλης της Ρόδου, ενώ πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται και στους ιστο­ρι­κούς τό­πους ιδιαι­τέ­ρου φυ­σι­κού κάλ­λους.

Σο­βα­ρές φθο­ρές και τε­χνι­κές αδυ­να­μί­ες

Η ση­με­ρι­νή ει­κό­να του κτη­ρί­ου είναι προ­βλη­μα­τι­κή. Η με­λέ­τη απο­τύ­πω­σε με σα­φή­νεια τις εκτε­τα­μέ­νες φθο­ρές που έχουν προ­κλη­θεί από υγρα­σία, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές κα­τα­πο­νή­σεις, έλ­λει­ψη συ­ντή­ρη­σης και πα­λαιό­τη­τα των υλι­κών. Κα­θι­ζή­σεις, ρωγ­μές, απο­σα­θρώ­σεις σκυ­ρο­δέ­μα­τος, απο­κα­λυμ­μέ­νοι και οξει­δω­μέ­νοι οπλι­σμοί, φθαρ­μέ­να ή εξα­φα­νι­σμέ­να ξύ­λι­να κου­φώ­μα­τα, ρηγ­μα­τω­μέ­νες επι­φά­νειες και κα­τε­στραμ­μέ­να δά­πε­δα πε­ρι­γρά­φουν την πα­θο­λο­γία ενός οι­κο­δο­μι­κού συ­νό­λου που έχει φτά­σει στα όριά του.

Οι εγκα­τα­στά­σεις, ιδίως οι ηλε­κτρο­μη­χα­νο­λο­γι­κές, κρί­νο­νται πα­ρω­χη­μέ­νες και ακα­τάλ­λη­λες για τις σύγ­χρο­νες απαι­τή­σεις. Η στα­τι­κή επάρ­κεια απαι­τεί πε­ραι­τέ­ρω ενί­σχυ­ση, ενώ η προ­σβα­σι­μό­τη­τα και λει­τουρ­γι­κό­τη­τα του χώρου δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στους κα­νο­νι­σμούς που ορί­ζει το σύγ­χρο­νο δί­κτυο δι­καιο­σύ­νης.

Η με­λέ­τη ως χάρ­της διά­σω­σης

Η με­λέ­τη που πα­ρα­δό­θη­κε από την Πε­ρι­φέ­ρεια, με συ­νο­λι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 499.245,09 ευρώ, απο­τε­λεί ένα ολο­κλη­ρω­μέ­νο τε­χνι­κό ερ­γα­λείο για την απο­κα­τά­στα­ση και λει­τουρ­γι­κή ανα­βάθ­μι­ση του κτη­ρί­ου. Ορί­ζε­ται ρητά πως στό­χος είναι όχι μόνο η συ­ντή­ρη­ση, αλλά η ενερ­γή απο­κα­τά­στα­ση με σε­βα­σμό στο αρ­χι­τε­κτο­νι­κό και ιστο­ρι­κό απο­τύ­πω­μα του με­γά­ρου.

Προ­βλέ­πε­ται πλή­ρης αρ­χι­τε­κτο­νι­κή απο­τύ­πω­ση και προ­με­λέ­τη διαρ­ρυθ­μί­σε­ων, έλεγ­χος στα­τι­κής επάρ­κειας και με­λέ­τη ενι­σχύ­σε­ων, γε­ω­τε­χνι­κή διε­ρεύ­νη­ση, νέα ηλε­κτρο­μη­χα­νο­λο­γι­κή προ­με­λέ­τη για αντι­κα­τά­στα­ση όλων των υπο­δο­μών, καθώς και με­λέ­τη προ­σβα­σι­μό­τη­τας για ΑμεΑ. Πε­ρι­λαμ­βά­νει ακόμα έρευ­νες στα Γε­νι­κά Αρ­χεία του Κρά­τους, φω­το­ρε­α­λι­στι­κές 3D απει­κο­νί­σεις, κα­τα­γρα­φή και εκτί­μη­ση της κα­τά­στα­σης των έργων τέ­χνης και πλήρη σύ­ντα­ξη τευ­χών δη­μο­πρά­τη­σης και φα­κέ­λων ΣΑΥ-ΦΑΥ.

Οι προ­τει­νό­με­νες ερ­γα­σί­ες σε βάθος

Το τε­χνι­κό πρό­γραμ­μα ερ­γα­σιών που προ­κύ­πτει πε­ρι­λαμ­βά­νει εκτε­τα­μέ­νες απο­ξη­λώ­σεις πα­λιών κου­φω­μά­των, κα­τα­σκευ­ές νέων ενερ­γεια­κών ανοιγ­μά­των, απο­κα­τά­στα­ση τοι­χο­ποι­ιών και επι­χρι­σμά­των, κα­θα­ρι­σμούς, χρω­μα­τι­σμούς, νέες μο­νώ­σεις δω­μά­των, επα­να­το­πο­θέ­τη­ση δα­πέ­δων σε πολλά ση­μεία και ει­δι­κές πα­ρεμ­βά­σεις στα με­ταλ­λι­κά στοι­χεία. Ορι­σμέ­νες από τις πα­ρεμ­βά­σεις απαι­τούν ιδιαί­τε­ρη φρο­ντί­δα, όπως η απο­κα­τά­στα­ση των βο­τσα­λω­τών στο αί­θριο και η ενί­σχυ­ση των φε­ρό­ντων στοι­χεί­ων με σε­βα­σμό στην τεκ­μη­ριω­μέ­νη κα­τα­σκευή των δε­κα­ε­τιών του ’20 και ’30.

Ση­μα­ντι­κή βα­ρύ­τη­τα δί­νε­ται και στην απο­κα­τά­στα­ση του ιστο­ρι­κού χα­ρα­κτή­ρα, όχι μόνο στις εξω­τε­ρι­κές όψεις αλλά και στους εσω­τε­ρι­κούς δια­δρό­μους, αί­θου­σες ακρο­α­τη­ρί­ων, κλι­μα­κο­στά­σια και δια­κο­σμη­τι­κά στοι­χεία, τα οποία είτε έχουν φθα­ρεί είτε αλ­λοιω­θεί από επεμ­βά­σεις που δεν συ­νά­δουν με το ύφος του κτη­ρί­ου.

Ένα χρο­νο­διά­γραμ­μα με στόχο την πράξη

Η συ­νο­λι­κή διάρ­κεια για την ολο­κλή­ρω­ση της με­λέ­της έχει ορι­στεί σε εννέα μήνες από την υπο­γρα­φή της σύμ­βα­σης. Με την πα­ρά­δο­σή της, ανοί­γει ο δρό­μος για την υλο­ποί­η­ση των ερ­γα­σιών απο­κα­τά­στα­σης, οι οποί­ες θα τε­θούν υπό την αι­γί­δα του Υπουρ­γεί­ου Δι­καιο­σύ­νης, του ΤΑΧ­ΔΙΚ και της Πε­ρι­φέ­ρειας.

Πλέον, το Δι­κα­στι­κό Μέ­γα­ρο Ρόδου δεν είναι απλώς μια υπό­θε­ση απο­κα­τά­στα­σης κτη­ρί­ου. Είναι ζή­τη­μα απο­κα­τά­στα­σης μνή­μης, λει­τουρ­γι­κό­τη­τας και πο­λι­τι­στι­κής ευ­θύ­νης. Και η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου απέ­δει­ξε ότι μπο­ρεί να ση­κώ­σει το βάρος αυτής της ευ­θύ­νης.