• Γιώργος Χατζημάρκος για τον Τουρισμό: «Too Good To Be True» • Ο απολογισμός του 2025 και το επόμενο Περιφερειακό Συμβούλιο, θα γίνουν τον Φεβρουάριο στην Ρόδο σε μια διήμερη συνεδρίαση
Στην Σύρο πραγματοποιήθηκε χτες, η πρώτη συνεδρίαση για το 2026 του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου με σημείο αιχμής, την κατάθεση προτάσεων επί του σχεδίου του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, τοποθετήθηκε ο δήμαρχος Σύρου – Ερμούπολης, κ. Αλέξανδρος Αθανασίου με αφορμή την συμπλήρωση 200 ετών από την ίδρυσή της. Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων, η Σύρος, και συγκεκριμένα η πρωτεύουσά της Ερμούπολη, γιορτάζει τα 200 χρόνια από την ονομασία και ίδρυσή της το 1826 καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, με ένα πλούσιο πρόγραμμα επετειακών εκδηλώσεων που οργανώνεται από τον Δήμο Σύρου-Ερμούπολης και στοχεύει στην ανάδειξη της ιστορίας, του πολιτισμού και της ταυτότητας της πόλης, καλώντας φορείς και πολίτες να συμμετέχουν ενεργά.
Ο περιφερειάρχης κ. Γιώργος Χατζημάρκος
Εισηγούμενος το πρώτο θέμα, ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Χατζημάρκος αφού ευχαρίστησε τον δήμαρχο κ. Αθανασίου για την φιλοξενία, είπε ότι ο απολογισμός πεπραγμένων της περιφερειακής αρχής για το 2025, θα γίνει στην Ρόδο τον Φεβρουάριο σε μια συνεδρίαση που θα είναι διήμερη (την μία μέρα θα είναι η συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου και την επομένη, ο απολογισμός πεπραγμένων) και τόνισε τα εξής:
«Σε επίπεδο πολιτικού απολογισμού, έκλεισε μια χρονιά κατά την οποία τα αποτελέσματα των νησιών μας, ήταν πολύ αισιόδοξα για πολλά θέματα. Αναφέρομαι πρωτίστως στην οικονομία των νησιών, η οποία έδειξε ότι έχουν πολύ καλές αντοχές. Αυτό οφείλεται στην καλή πορεία του Τουρισμού, αποδεικνύοντας έτσι την αγάπη των νησιωτών σε αυτό που κάνουν.
Σε πολιτικό επίπεδο (και οικονομικό) είχαμε επίσης θετικό αποτύπωμα: έκλεισε η μεγάλη χρηματοδοτική περίοδος του ΕΣΠΑ 2014-2020 (το κλείσιμο ήταν το 2025). Υπήρξαν χρηματοδοτικά εργαλεία και ευκαιρίες.
Στο ποιοτικό κομμάτι, τον Φεβρουάριο θα έχουμε μια πλήρη παρουσίαση όλων των έργων και των δράσεων που στηρίχθηκαν μέσα από αυτό το πρόγραμμα.
Στο οικονομικό, σπάσαμε κάθε προηγούμενο ρεκόρ υπερ-δέσμευσης κλείνοντας στο 124% (!) Κάθε εργαλείο αξιοποιήθηκε και δεν αφήσαμε καμία ευκαιρία να πάει χαμένη. Σε όλα τα λοιπά χρηματοδοτικά προγράμματα, ως Περιφέρεια πετύχαμε έναν πολύ σημαντικό αριθμό χρηματοδοτήσεων, εντάξεων, εγκρίσεων έργων, δράσεων και πρωτοβουλιών στην περιοχή μας –πολλαπλάσια του προϋπολογισμού μας. Είναι μια πολύ σοβαρή συζήτηση που αποτελεί κομμάτι του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης καθώς, έχει να κάνει με το οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο, καλείται ένας οργανισμός (η ΠΝΑι) να υπηρετήσει τον καταστατικό του ρόλο και σκοπό».
Τα ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία για το Ν.Αιγαίο
Ο κ. Χατζημάρκος είπε για το 2025:
«Μακάρι να ξανάρθει! –όχι μόνον για τα ποιοτικά αλλά και για τα ποσοτικά στοιχεία. Π.χ. ο δείκτης της ανεργίας –στο 1,9% στο Νότιο Αιγαίο, όπως και η εξέλιξη του δημογραφικού.
Επειδή ο Τουρισμός είναι πολύ σημαντικό για την περιοχή είναι… ‘Too Good To Be True’: 19% αύξηση στα έσοδα, 15% αύξηση στη δαπάνη ανά διανυκτέρευση, 18,5% αύξηση στη δαπάνη ανά επίσκεψη… Τα νούμερα αυτά είναι πάρα πολύ υψηλά και δείχνουν ότι ήρθαν εύκολα -αλλά δεν είναι έτσι. Όλες οι ευρωπαϊκές οικονομίες είναι σε ύφεση, η αγοραστική δύναμη των Ευρωπαίων είναι εξαιρετικά πιεσμένη όπως και από ΗΠΑ. Η αύξηση των αφίξεων στο Νότιο Αιγαίο ήταν μόνον 0,7% (συνεπώς δεν δείχνει τίποτα). Τα νούμερα απαντούν στην δίκαιη συζήτηση περί ποιότητας… Είναι 32% καλύτερο, από τον Μέσο Όρο σε πανελλαδικό επίπεδο! Και όλα αυτά είναι αποτελέσματα της δουλειάς που κάνει η κοινωνία».
Τα Ειδικά και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια
Άλλη μεγάλη πρόκληση στην χώρα μας, είναι τα Ειδικά και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια –που φέτος πρέπει να ολοκληρωθούν. Όπως ανέφερε ο περιφερειάρχης:
«Επειδή είναι εξαιρετικά δύσκολη η διαχείριση αυτών των θεμάτων είναι η πρώτη φορά που υπάρχει σχέδιο σε όλη την έκταση κάθε τόπου. Το 2026, πρέπει να ολοκληρωθεί η δουλειά γι αυτά και να παραδοθούν αυτά τα Ειδικά και τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια. Είναι ένα πάρα πολύ δύσκολο εγχείρημα γιατί έχει και μεγάλο πολιτικό κόστος. Το θέμα θα έρθει και στο Περιφερειακό Συμβούλιο και θα καθορίσει το μέλλον των νησιών» τονίζοντας ότι φέτος, είναι μια κρίσιμη χρονιά.
Ο νέος Κώδικας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Αναφερόμενος στον νέο Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τόνισε τα εξής:
«Είναι μια από τις προκλήσεις για το 2026. Για εμάς είναι η αρχή ενός ταξιδιού. 16 χρόνια τώρα, ο θεσμός αυτός (οι περιφέρειες) λειτουργεί –χωρίς Κώδικα λειτουργίας. Ο δεύτερος βαθμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΔΕΝ έχει δικό του Κώδικα μέχρι σήμερα… Εφαρμόζεται κατ’ αναλογία, η διάταξη του 3463/2006 που είναι ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων(!) Κατ’ αρχήν, είναι προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά έχει ακόμη δρόμο ο Κώδικας για τις Περιφέρειες αφού περιέχει μεγάλα ζητήματα που πρέπει να λυθούν».
Είπε ακόμη ότι στο τέλος του μήνα θα γίνει συνάντηση στην ΕΝΠΕ για το θέμα.
Το Περιφερειακό Τέλος Ανάπτυξης
Ο κ. Χατζημάρκος αναφέρθηκε στην μεγάλη συζήτηση που γίνεται για το Περιφερειακό Τέλος Ανάπτυξης το οποίο πέρασε και μέσα από την γ.σ. της ΕΝΠΕ. Όπως είπε, ακούγεται σαν ένας ακόμη φόρος αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πάνω από 40 χρόνια μιλάμε για ‘οικονομική αυτοτέλεια’ των Περιφερειών χωρίς να υπάρχει κατ ουσίαν. Απέφυγε ωστόσο να τοποθετηθεί για το εκλογικό σύστημα, προς το παρόν.
Ο Νικηφόρος Παπανικόλας
«Ο νέος Κώδικας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση έρχεται ως τακτοποίηση. Πρέπει να γίνει μεταρρύθμιση»
Κατά τη συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναπτύξαμε τις θέσεις μας, αναδεικνύοντας τόσο τα θετικά σημεία της προσπάθειας κωδικοποίησης όσο και τις σοβαρές θεσμικές και δημοκρατικές ελλείψεις του προτεινόμενου πλαισίου. Αναγνωρίζουμε ως θετικό βήμα τη συγκέντρωση περισσότερων των πεντακοσίων διάσπαρτων νομοθετημάτων σε ενιαίο κείμενο, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο νέος Κώδικας χάνει την ευκαιρία να αποτελέσει ουσιαστική μεταρρύθμιση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Μια πραγματική μεταρρύθμιση οφείλει να στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
1. Διοικητική ελευθερία και πραγματική αποκέντρωση
Δεν υφίσταται αποκέντρωση όταν το κεντρικό κράτος διατηρεί πάνω από είκοσι χιλιάδες αρμοδιότητες. Ο κόσμος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης χρειάζεται εμπιστοσύνη με ουσιαστική μεταφορά αρμοδιοτήτων, πόρων, προσωπικού και υποδομών για να μπορεί να παράγει πολιτική και να υπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες. Καταθέσαμε συγκεκριμένη πρόταση για τη μεταφορά της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση των νησιών, ώστε να αντιμετωπιστεί η διαχρονική υγειονομική υποβάθμιση των νησιωτών.
2. Οικονομική αυτοτέλεια των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης
Η ενίσχυση της αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω νέων τελών και επιβαρύνσεων στους πολίτες. Αντίθετα, προτείνουμε τη μεταφορά πόρων από το κεντρικό κράτος στην αυτοδιοίκηση, με επιστροφή εσόδων που παράγονται σε τοπικό επίπεδο, όπως ενδεικτικά ο ΕΝΦΙΑ, φόροι επί ακινήτων και μέρος του ΦΠΑ, έσοδα από παραβάσεις του ΚΟΚ και το τέλος ανθεκτικότητας, ώστε οι Περιφέρειες και οι Δήμοι να μπορούν να ασκούν πολιτικές με σταθερότητα και προγραμματισμό.
3. Θεσμική θωράκιση των αιρετών
Η διαρκής απειλή ποινικών ευθυνών λειτουργεί αποτρεπτικά για τη συμμετοχή ικανών ανθρώπων στα κοινά και οδηγεί σε διοικητική αδράνεια. Υπάρχει ανάγκη διαχωρισμού μεταξύ πολιτικής, διοικητικής και ποινικής ευθύνης, χωρίς καμία ανοχή σε φαινόμενα αδιαφάνειας.
Δηλώσαμε την εναντίωσή μας στις αλλαγές του εκλογικού νόμου που εισάγει ο νέος Κώδικας.
Καταγγείλαμε την πρόβλεψη υποψηφίων άνευ σταυρού προτίμησης, η οποία περιορίζει τη λαϊκή κυριαρχία και παραβιάζει την αρχή της ισότητας της ψήφου.
Παράλληλα, εκφράσαμε κάθετη αντίθεση στο σύστημα της «εναλλακτικής ψήφου», το οποίο χαρακτηρίζεται αδιαφανές, δυσνόητο και θεσμικά επικίνδυνο, καθώς αλλοιώνει τη βούληση των εκλογέων και ευνοεί τεχνητές πλειοψηφίες.
Καταθέσαμε, επιπλέον, τρεις συγκεκριμένες προτάσεις με σαφή νησιωτικό προσανατολισμό:
• Τη ρητή ενσωμάτωση της Αρχής της Νησιωτικής Ισοδυναμίας στον νέο Κώδικα ως υποχρεωτικού κανόνα άσκησης όλων των αρμοδιοτήτων των Περιφερειών, ώστε ο πολίτης του νησιού να μην υφίσταται μεγαλύτερο διοικητικό, οικονομικό ή χρονικό κόστος από τον πολίτη της ηπειρωτικής χώρας.
• Τη θεσμοθέτηση της υποχρέωσης της Περιφέρειας να αναλαμβάνει αρμοδιότητες Δήμων σε νησιωτικές περιοχές, όταν αυτοί δεν διαθέτουν διοικητική ή τεχνική επάρκεια, με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, ιδίως σε τομείς όπως τα τεχνικά έργα, η ύδρευση και αποχέτευση, τα λιμενικά έργα και η πολιτική προστασία.
• Τη θεσμοθέτηση δείκτη νησιωτικότητας στην κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), ώστε η χρηματοδότηση να λαμβάνει υπόψη την απομόνωση, το κόστος μεταφορών και τις ιδιαιτερότητες της νησιωτικής Ελλάδας.
Δεν οραματιζόμαστε την τοπική αυτοδιοίκηση ως προέκταση της κεντρικής κυβερνητικής εξουσίας, αλλά ως χώρο δημοκρατίας, πολυφωνίας και ουσιαστικής αυτονομίας.
Στη συνεδρίαση, η οποία διήρκησε πάνω από τέσσερις ώρες, ακούστηκαν οι απόψεις των περιφερειακών συμβούλων πλειοψηφίας και μειοψηφίας, ενώ ο περιφερειάρχης μίλησε για τις αρμοδιότητες του Α’ και Β’ βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στηρίζοντας την δημιουργία ενός ‘υπερ-τοπικού’ σχεδιασμού.
«Θέλουμε ισχυρούς δήμους, με αρμοδιότητες και πόρους» ανέφερε μεταξύ άλλων.
Αναφερόμενος στην συζήτηση για το Τέλος Ανθεκτικότητας, είπε ότι ενώ το Περιφερειακό Συμβούλιο έλαβε σχετική απόφαση για να αποδίδεται το σύνολο των χρημάτων στους δήμους, εδώ και δύο χρόνια, παράγοντες του Α’ Βαθμού, συνεχίζουν να κατηγορούν την ΠΝΑι: «Αν δεν είχαμε σκοντάψει στην ΠΕΔ θα είχαμε προχωρήσει σε αυτό το ζήτημα» -όπως είπε.
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε χωρίς να μπει το θέμα σε διαδικασία ψήφισης ενώ τα άλλα θέματα της ημερήσιας διάταξης αναβλήθηκαν για την επόμενη συνεδρίαση.
