Φαρμακονήσι: Το ναυάγιο που λύγισε τους κομάντος του λιμενικού

Κυριακή 13 Σεπτεμ­βρίου, 5 το πρωί. Σύροι πρό­σφυ­γες έχουν συγκε­ντρω­θεί στα τουρ­κικά παράλια, απέ­να­ντι από το Φαρ­μα­κο­νήσι. Επτά δου­λέ­μπο­ροι «ιδιο­κτή­τες» του ξύλινου σκάφους «Σάμερ Μπριζ», ένα του­ρι­στικό «σαπάκι» χωρη­τι­κό­τη­τας 10 ατόμων, τούς υπό­σχο­νται ότι με 2.200 ευρώ έκαστος θα απο­δρά­σουν από τη φρίκη του πολέμου και την απειλή του Ισλα­μι­κού Κράτους. Μόλις 6,5 ναυτικά μίλια χωρί­ζουν τους πρό­σφυ­γες από την ασφά­λεια.

Στο ξύλινο σκάφος με το διπλό κατά­στρωμα επι­βι­βά­ζο­νται 133 πρό­σφυ­γες, μεταξύ των οποίων βρέφη και μικρά παιδιά. Στο Αιγαίο Πέλαγος επι­κρα­τούν άσχημες και­ρι­κές συν­θή­κες και πνέουν άνεμοι εντά­σεως 7 μποφόρ. Η πλο­ή­γηση γίνεται χωρίς κανένα όργανο και στο απόλυτο σκοτάδι. Στα μισά του ταξι­διού, οι μηχανές χαλάνε και το σκάφος πλέει ακυ­βέρ­νητο για αρκετή ώρα. Παρα­σύ­ρε­ται από τους ισχυ­ρούς ανέμους και τα κύματα. Περίπου στις 6 το πρωί, το ξύλινο σκάφος σκάει με δύναμη στα βράχια του Φαρ­μα­κο­νη­σίου. Ο τρα­γι­κός απο­λο­γι­σμός του ναυα­γίου είναι 34 νεκροί, τρία βρέφη, έντεκα παιδιά, δέκα γυναί­κες και εννέα άντρες. Η μεγα­λύ­τερη τρα­γω­δία στο Αιγαίο σημειώ­νε­ται και πάλι στο Φαρ­μα­κο­νήσι.

Λίγη ώρα μετά το SOS των ναυαγών, προ­σγειώ­νε­ται ένα ελι­κό­πτερο Σινούκ στις εγκα­τα­στά­σεις του Αγίου Κοσμά στο Ελλη­νικό, όπου εδρεύει η Μονάδα Υπο­βρυ­χίων Απο­στο­λών (ΜΥΑ). Επι­βι­βά­ζο­νται έξι βατρα­χάν­θρω­ποι της επί­λε­κτης ομάδας και μετα­φέ­ρο­νται εσπευ­σμένα στο Φαρ­μα­κο­νήσι για να ξεκι­νή­σει η έρευνα και η διάσωση. Το φρικτό ναυάγιο λυγίζει ακόμα και τους σκλη­ρα­γω­γη­μέ­νους «κομά­ντος» του Λιμε­νι­κού.

Για πάντα στη μνήμη τους

Εξι ημέρες μετά την ανεί­πωτη τρα­γω­δία, οι βατρα­χάν­θρω­ποι μοι­ρά­ζο­νται στο «Εθνος της Κυρια­κής» τις εικόνες που αντί­κρι­σαν στον βυθό του Αιγαίου και θα μείνουν ανε­ξί­τηλα χαραγ­μέ­νες στη μνήμη τους.

«Πριν ακόμα κατα­δυ­θούμε, βρήκαμε νεκρούς πάνω στο κατά­στρωμα του πλοίου. Είχαν κατα­πλα­κω­θεί από την ξύλινη οροφή, που λει­τουρ­γούσε ως δεύτερο κατά­στρωμα. Από τις συν­θή­κες που αντι­κρί­σαμε, κατα­λά­βαμε ότι πρέπει να είχαν ανέβει πολλά άτομα πάνω σ’ αυτή την ξύλινη οροφή, η οποία κατά την πρό­σκρουση αλλά και από το βάρος τους, κατέρ­ρευσε και τους σκότωσε», λέει ο 39χρονος Νίκος Σ. που υπη­ρε­τεί 12 έτη στη ΜΥΑ και συμ­με­τείχε στην έρευνα του ναυα­γίου.

Η φρίκη ξεκί­νησε όταν η ομάδα κατα­δύ­θηκε για να ανα­σύ­ρει τις σορούς των ναυαγών. Η εικόνα που συντά­ραξε τον Νίκο ήταν μίας μητέρας που είχε στα χέρια της ένα μωρό, όχι παρα­πάνω από 2 μηνών. «Μολο­νότι είναι σκηνές που τις έχουμε ξανα­ζή­σει, αυτές οι εικόνες δεν είναι κάτι που το συνη­θί­ζεις. Αλλά για να μπο­ρέ­σεις να ολο­κλη­ρώ­σεις τη δουλειά σου, πρέπει να μην αφήσεις τα συναι­σθή­ματα να σε κυριεύ­σουν και να σε πλημ­μυ­ρί­σουν, γιατί μετά κιν­δυ­νεύ­εις ο ίδιος και θέτεις σε κίνδυνο και τη ζωή της ομάδας σου, που εξαρ­τά­ται από σένα εκείνη την ώρα», λέει στο «Εθνος της Κυρια­κής» ο Δημή­τρης Σ., πατέρας δύο μικρών παιδιών.

Οι περισ­σό­τε­ροι από την ομάδα βατρα­χαν­θρώ­πων έχουν επι­λέ­ξει, όταν επι­στρέ­φουν σπίτι τους, να μη λένε τίποτα σχετικό με τη δουλειά τους. «Δεν είπα στα παιδιά μου ότι πήγα στο Φαρ­μα­κο­νήσι, που είχαν δει στις τηλε­ο­ρά­σεις τι είχε συμβεί, για να μη με ρωτή­σουν τίποτα. Δεν θέλω να το συζητάω», λέει ο Νίκος με την άρνηση ζωγρα­φι­σμένη στο πρόσωπό του. «Προ­σπα­θούμε να κρατάμε τη δουλειά έξω από το σπίτι. Να μη τις μετα­φέ­ρουμε αυτές τις εικόνες», συμπλη­ρώ­νει ο Δημή­τρης.

Ο Δημή­τρης και ο Νίκος ήταν κατα­δυ­τικό ζευγάρι στο ναυάγιο του Φαρ­μα­κο­νη­σίου. Η πρώτη εικόνα που είδαν όταν μετα­φέρ­θη­καν στο σημείο ήταν το ξύλινο «τρε­χα­ντήρι» που είχε μετα­τρα­πεί σε του­ρι­στικό σκάφος, να είναι «σφη­νω­μένο» στα βράχια.

Ατομα της Φρουράς του Στρατού και οι δύο λιμε­νι­κοί που υπη­ρε­τούν στο νησί, ήταν οι πρώτοι που αντα­πο­κρί­θη­καν και τους ενη­μέ­ρω­σαν τι είχε συμβεί. Οπως εξηγούν, το σκάφος είχε προ­σα­ρά­ξει κοντά στα βράχια και η οροφή είχε πέσει ενδιά­μεσα εγκλω­βί­ζο­ντας πολλά άτομα που δεν μπό­ρε­σαν να βρουν διέξοδο στην επι­φά­νεια. Βού­τη­ξαν στις 10 το πρωί και όταν βγήκαν ήταν 6 το από­γευμα. Ο πρώτος στόχος ήταν να απε­γκλω­βί­σουν τους πρό­σφυ­γες που είχαν κατα­πλα­κω­θεί από το κατά­στρωμα.

«Επρεπε γρήγορα να βρούμε όλους όσοι είχαν ναυα­γή­σει. Ξεκι­νή­σαμε να ανα­σύ­ρουμε τις σορούς κάτω από την ξύλινη οροφή. Μέσα στο σκάφος, γυναί­κες και άντρες ηλικίας 35-40 ετών, βρέφη 3-6 μηνών και 10χρονα παι­δά­κια. Εκείνη την ώρα στε­νο­χω­ριέ­σαι πολύ, αλλά κάνεις ό,τι μπορείς για να το απο­μο­νώ­σεις», λένε οι βατρα­χάν­θρω­ποι.

Δύσκο­λες οι συν­θή­κες

Μετά την ανά­συρση των σορών από το σκάφος, τα «βατρά­χια» έμειναν στο νερό περισ­σό­τε­ρες από 9 ώρες, προ­κει­μέ­νου να εντο­πί­σουν και τα άτομα που είχαν παρα­συρ­θεί από τα θαλάσ­σια ρεύματα, περι­με­τρικά του ναυα­γίου. Από την εμπει­ρία που έχουν, μετα­φέ­ρουν στο «Εθνος της Κυρια­κής» την εκτί­μησή τους για τις συν­θή­κες του ναυα­γίου. Οπως εξηγούν, εκείνη την ώρα είχε βοριά 7 μποφόρ και το σκάφος δεν είχε μηχανή. Παράλ­ληλα, δεν έβλεπαν τίποτα αφού είχε απόλυτο σκοτάδι. Κάποιοι πρέπει να είχαν ανέβει στην ξύλινη και ψεύτικη οροφή, είτε για να βλέπουν, είτε γιατί δεν χωρού­σαν όλοι κάτω. Φορού­σαν όλοι σωσίβια και καλής ποιό­τη­τας. Ομως, αυτά τα σωσίβια είναι για να σε σώσουν σε ανοιχτή θάλασσα και δεν απο­κλεί­ουν να έγιναν παγίδες θανάτου για όσους εγκλω­βί­στη­καν κάτω από το σκάφος.

Παράλ­ληλα, συγκλο­νί­ζει η μαρ­τυ­ρία των βατρα­χαν­θρώ­πων στο «Εθνος της Κυρια­κής» για την κατά­σταση που επι­κρα­τούσε λίγα λεπτά μετά την πρό­σκρουση του σκάφους. Οπως λένε, οι 30 ναυαγοί που κολύ­μπη­σαν και κατά­φε­ραν να φτάσουν στην ασφά­λεια των ακτών του νησιού, ήταν σε τέτοιο σοκ, που όταν δια­σώ­θη­καν από τη Φρουρά του Στρατού, δεν απά­ντη­σαν στις ερω­τή­σεις τους αν υπάρ­χουν και άλλα άτομα στη θάλασσα που χρειά­ζο­νται βοήθεια.

Αν υπήρξε στιγμή που κιν­δύ­νευ­σαν οι ίδιοι, απα­ντούν ότι «εκείνη την ώρα δεν σκέ­φτε­σαι την υγεία σου. Κάνεις ό,τι μπορείς και δεν τίθεται θέμα. Υπάρ­χουν πρω­τό­κολλα που ακο­λου­θούμε για να απο­φύ­γουμε ατυ­χή­ματα, αλλά δεν παύεις να είσαι τόσες ώρες στο νερό και να επι­χει­ρείς ανάμεσα σε πετρέ­λαια, λάδια, μικρό­βια και πράγ­ματα να επι­πλέ­ουν», λέει ο Νίκος. «Προ­σέ­χει ο ένας τον άλλον, ποτέ δεν βουτάει κάποιος μόνος του και η εκπαί­δευση είναι σημα­ντική. Κάθε μήνα κάνουμε μία εβδο­μάδα εκπαί­δευση», προ­σθέ­τει ο Δημή­τρης.

Στην επι­χεί­ρηση έρευνας και διά­σω­σης συμ­με­τεί­χαν έξι βατρα­χάν­θρω­ποι της ΜΥΑ, οι Δημή­τρης Σ., Στέρ­γιος Θ., Γιώργος Λ., Δημή­τρης Χ., Νικό­λαος Σ., Αχιλ­λέας Γ. Χάρη στις υπε­ράν­θρω­πες προ­σπά­θειές τους μπό­ρε­σαν να απε­γκλω­βι­στούν οι σοροί των προ­σφύ­γων και να επι­στρέ­ψουν οι ίδιοι σώοι και αβλα­βείς στο σπίτι τους, αλλά με εικόνες που θα τους «στοι­χειώ­νουν» για πολλά χρόνια.

ΕΘΝΟΣ