Ταξίδι στη θάλασσα, στο χρόνο και στους μύθους από την Blutopia

«Ξένοι, πούθε έρ­χε­στε αρ­με­νί­ζο­ντας στης θά­λασ­σας τις στρά­τες; Ποιοι ‘στε; Δου­λειά καμιά μην έχετε; Για και γυρ­νά­τε ως λάχει, σαν τους κουρ­σά­ρους…»

Ούτε κουρ­σά­ροι ήμα­σταν, ούτε και ξένοι, παρά μόνο απλοί επι­σκέ­πτες των νη­σί­δων που απλώ­νο­νται από την Κά­μει­ρο Σκάλα μέχρι τη Χάλκη, πε­ρι­η­γη­τές με φου­σκω­τό σκά­φος και πλοη­γό τον Σάββα Χα­τζη­νι­κο­λά­ου, ιχθυο­λό­γο της εται­ρεί­ας «ΛΑΜΑΡ Α.Ε» υπό την ομπρέ­λα της οποί­ας βρί­σκο­νται μια σειρά κλω­βών ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας και η επι­χεί­ρη­ση θα­λάσ­σιων εμπει­ριών «Blutopia». Το ζη­τού­με­νο σ’ εκεί­νη την πε­ρι­ή­γη­ση ήταν η κα­τα­νό­η­ση του θα­λάσ­σιου κό­σμου που πε­ρι­βάλ­λει την πε­ριο­χή, όπως και το να γευ­τού­με κάτι από την εμπει­ρία που έχουν δη­μιουρ­γή­σει οι άν­θρω­ποι της Blutopia για τους επι­σκέ­πτες της.

Έχου­με τα πιο κα­θα­ρά νερά

Στον κόσμο όλο δεν έχουν πολ­λοί το προ­νό­μιο να μπο­ρούν με μια απλή μάσκα να σκύ­ψουν στην επι­φά­νεια της θά­λασ­σας και να δουν το βυθό κα­θά­ριο μέχρι και βάθος 40 μέ­τρων. Η διαύ­γεια είναι έν­δει­ξη νερών πλού­σιων σε οξυ­γό­νο, πλημ­μυ­ρι­σμέ­νων υγεία και ζωή. Μπο­ρεί οι ψα­ρά­δες να δια­μαρ­τύ­ρο­νται για την απου­σία αλιευ­μά­των, όμως η έλ­λει­ψη αυτή είναι απο­τέ­λε­σμα της υπε­ρα­λί­ευ­σης που υφί­στα­ται το Αι­γαίο (κυ­ρί­ως από ξένης ση­μαί­ας σκάφη) κι όχι λόγω κά­ποιας διαρ­κούς πηγής ρύ­παν­σης.

Ίσως, η έλ­λει­ψη ως πρό­βλη­μα, να προ­σθέ­τει μια κά­ποια πα­ρα­πά­νω αξία στις επι­χει­ρή­σεις ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας της πε­ριο­χής. Οι κλω­βοί τα­κτο­ποι­η­μέ­νοι κοντά στους όρ­μους των νη­σί­δων, απο­τε­λούν την εγ­γύ­η­ση για τη διαρ­κή τρο­φο­δο­σία σε ψάρια στην αγορά της Ρόδου, των γύρω νη­σιών, όπως και της λοι­πής Ελ­λά­δας. Πα­λαιό­τε­ρα, τα ψάρια της εται­ρεί­ας αλιευό­ντου­σαν από τις νη­σί­δες κοντά στην Κα­μει­ρό­σκα­λα και σε μόλις τέσ­σε­ρις ημέ­ρες βρι­σκό­ντου­σαν στα ράφια των super market των ΗΠΑ και του Κα­να­δά, φρέ­σκα και έτοι­μα προς κα­τα­νά­λω­ση.

«Στα χρό­νια που πέ­ρα­σαν όλα έχουν γίνει πιο δύ­σκο­λα και κυ­ρί­ως οι εξα­γω­γές τρο­φί­μων» εξη­γεί προς τη «δη­μο­κρα­τι­κή» ο κ. Σάβ­βας Χα­τζη­νι­κο­λά­ου, ιχθυο­λό­γος της ΛΑΜΑΡ Α.Ε. Ο ίδιος στο πη­δά­λιο του «BLUNATURA», ενός αξιό­πλο­ου φου­σκω­τού, πλοη­γεί κό­ντρα στα μικρά κύ­μα­τα που ση­κώ­νει ο Μα­ΐ­στρος. Οι νη­σί­δες βρί­σκο­νται σε κο­ντι­νή από­στα­ση, οι μαύ­ροι κορ­μο­ρά­νοι ξύ­νουν με τα πόδια τους την επι­φά­νεια της θά­λασ­σας και ψηλά οι γλά­ροι δί­νουν το μή­νυ­μα για κα­θα­ρό καιρό σε όλη τη διάρ­κεια της μέρας και για μια νύχτα κυ­ρί­αρ­χης ξα­στε­ριάς. Αυτά τα που­λιά κα­τέ­χουν μυ­στι­κά που ακόμα οι άν­θρω­ποι αδυ­να­τούν να αντι­λη­φθούν και χρειά­ζο­νται δο­ρυ­φό­ρους για να κα­τα­λά­βουν τα όσα εκεί­να αντι­λαμ­βά­νο­νται στην άκρη των φτε­ρών τους.

Βου­τιά στον κλωβό με τις τσι­πού­ρες

Πρό­κει­ται στα σί­γου­ρα για μια εμπει­ρία «must to live». Είναι ένας από τους τέσ­σε­ρις άσ­σους που κα­τέ­χει η Blutopia υπο­σχό­με­νη μια «life time experience» στους επι­σκέ­πτες της Ρόδου. Οι κλω­βοί των ιχθυο­καλ­λιερ­γειών βρί­σκο­νται στη νη­σί­δα «Στρογ­γυ­λή» και σε αυ­τούς εκτρέ­φο­νται τσι­πού­ρες, λι­θρί­νια, φα­γκριά και διά­φο­ρα άλλα ψάρια τα οποία συ­νή­θως τα βλέ­που­με ξα­πλω­μέ­να σε μια πια­τέ­λα, με λα­δο­λέ­μο­νο κι αφού προη­γου­μέ­νως έχουν ξε­ρο­ψη­θεί στα κάρ­βου­να.

Η βου­τιά μέσα στον κλωβό μοιά­ζει λίγο μ’ ένα γρή­γο­ρο πέ­ρα­σμα από μια άλλη κοι­νω­νία. Σε μια διά­με­τρο πε­ρί­που 20 μέ­τρων και σε άλλο τόσο βάθος, εκα­το­ντά­δες ψάρια λα­μπι­ρί­ζουν καθώς ο ήλιος γλι­στρά επάνω τους. Το νερό είναι πε­ντα­κά­θα­ρο, το ίδιο και τα δί­χτυα. Ο βου­τη­χτής δεν χρειά­ζε­ται στολή για να πέσει εκεί μέσα, οι τρο­φές όλες είναι ορ­γα­νι­κές γι’ αυτό και δεν υπάρ­χει φόβος πρό­κλη­σης κά­ποιας δερ­μα­το­πά­θειας.

Ούτε και τις τσι­πού­ρες έχει να φο­βά­ται. Εκεί­νες τον πα­ρα­κο­λου­θούν από κά­ποια από­στα­ση, πότε πλη­σιά­ζουν όλες μαζί, πότε φεύ­γουν σε από­στα­ση, σ’ ένα χορό σκέ­ψε­ων μέσα στο απέ­ρα­ντο γα­λά­ζιο.

Προ­σω­πι­κά βρήκα εξί­σου εντυ­πω­σια­κή την κο­λύμ­βη­ση έξω από τους κλω­βούς και την ει­κό­να τους όπως φαί­νε­ται κάτω από το νερό. Είναι ίδια με εκεί­νη των ορει­νών όγκων της Παν­δώ­ρας που αιω­ρού­νταν στην ατμό­σφαι­ρα της ται­νί­ας Avatar. Εκεί έγινα για λίγο ο πρω­τα­γω­νι­στής Τζέικ, κοί­τα­ξα τρι­γύ­ρω, μήπως και κο­λυ­μπού­σε κάπου κοντά η Σί­γκουρ­νεϊ Γουί­βερ… έλει­πε, μάλ­λον βρι­σκό­ταν με τον Τζέιμς Κά­με­ρον σε άλλο γύ­ρι­σμα.

O κύ­κλω­πας Πο­λύ­φη­μος ήταν Χαλ­κί­της;

Με το BLUNATURA και πλοη­γό αυτή τη φορά τον Χρή­στο Χα­τζη­νι­κο­λά­ου, πλεύ­σα­με με τα­χύ­τη­τα 20 κόμ­βους, τρι­γύ­ρω το σκη­νι­κό ίδιο με εκεί­νο που πε­ριέ­γρα­φε ο Όμη­ρος, στη «Ρα­ψω­δία ι’» (το ‘ι’ πεζό διότι ανα­φέ­ρε­ται στην ‘Οδύσ­σεια’. Αν ήταν κε­φα­λαίο ‘Ι’, η πα­ρα­πο­μπή θα αφο­ρού­σε την αντί­στοι­χη ρα­ψω­δία στην ‘Ιλιά­δα’). Από την ίδια ρα­ψω­δία είναι παρ­μέ­νοι και οι δύο στί­χοι στην αρχή του ρε­πορ­τάζ.

Από τη ‘Στρογ­γυ­λή’ στη ‘Μάκρη’ κι από κει στην ‘Αλι­μνιά’ που από μόνη της θέλει σε­λί­δες ολό­κλη­ρες ώστε να πε­ρι­γρα­φεί η ανε­πι­τή­δευ­τη ομορ­φιά της, η ιστο­ρία των ξε­χα­σμέ­νων κτη­ρί­ων του πα­λαιού της ναυ­στάθ­μου και ο οι­κι­σμός της, ως εξαί­σιο δείγ­μα του τρό­που με τον οποίο μπο­ρεί ο άν­θρω­πος να συ­νυ­πάρ­ξει με τη φύση. Σπί­τια χα­μη­λά, φτιαγ­μέ­να από πέτρα που κά­ποια χέρια κό­πια­σαν να μα­ζέ­ψουν από την πλα­γιά. Οι ‘αλι­μνιώ­τες’ έφτια­χναν σπί­τια από ατσα­κό­πε­τρες και εκεί στο λι­γο­στό χώμα που απο­κά­λυ­πτε η πέτρα, έστη­ναν κη­πού­λια, όπως οι γυ­ναί­κες της Ολύ­μπου στην Κάρ­πα­θο.

Χα­μη­λά, δίπλα τη θά­λασ­σα ο Άγιος Μηνάς δέ­χθη­κε το κερί μας και στα ψηλά το κά­στρο, ίδιο με εκεί­νο της Κρη­τη­νί­ας, μας αγνά­ντευε· βίγλα έτοι­μη να ανά­ψει τους πυρ­σούς της έτσι ώστε το ένα νησί να προει­δο­ποι­ή­σει το άλλο για τους ει­σβο­λείς. Η ιστο­ρία ολο­ζώ­ντα­νη ξε­δι­πλώ­νε­ται στις νη­σί­δες του Αι­γαί­ου.

«Είχε και κόρφο κα­λο­λί­μα­νο να δέσει χρεία δεν ήταν σκοι­νιά κα­θό­λου, ουδέ αγκυ­ρό­πε­τρες να ρί­ξεις και πρυ­μά­τσες, μον’ στα ρηχά να βγεις, προ­σμέ­νο­ντας οι ναύ­τες πότε πάλε θα πουν να φύ­γουν, μόλις οι ανέ­μοι ξανά φυ­σή­ξουν πρί­μοι»

Και να που οι στί­χοι του Ομή­ρου ζω­ντα­νεύ­ουν στην πα­ρα­λία «Αρέτα» βό­ρεια της Χάλ­κης, μυ­στι­κή, αδύ­να­το να τη βρει οποιοσ­δή­πο­τε από τη ξηρά. Την πε­ρι­βάλ­λουν μο­νο­λι­θι­κά βουνά, από­το­μα, με την κορφή τους να φτά­νει σε ύψος τα 400 μέτρα. Κάπου στη μέση της πλα­γιάς μια με­γά­λη σπη­λιά και ολό­γυ­ρα τα λίγα πρό­βα­τα βό­σκουν λού­περ­βα (κα­τα­πρά­σι­νο φυτό με γεύση μα­νι­τα­ριού) και αλ­μυ­ρί­κια.

«Λέμε στους επι­σκέ­πτες μας ότι αυτή είναι η Cyclopes Bay, εκεί ψηλά στη σπη­λιά ζούσε ο Πο­λύ­φη­μος, αυτά είναι τα πρό­βα­τά του, εκεί μέσα έφαγε τους συ­ντρό­φους του Οδυσ­σέα, εκεί μέσα τον μέ­θυ­σε και τον τύ­φλω­σε ο βα­σι­λιάς της Ιθά­κης», μας εξη­γεί ο κ. Σάβ­βας Χα­τζη­νι­κο­λά­ου.

Μπο­ρεί και να ‘ναι έτσι. Δεν απο­κλεί­ε­ται. Στην εποχή του Ομή­ρου δεν υπήρ­χε GPS κι αν στους Λει­ψούς βα­σί­λευε η Κα­λυ­ψώ, μπο­ρεί η Χάλκη να ήταν ο τόπος των γιών του Πο­σει­δώ­να. Όπως και να ‘χει, η ‘Αρέτα’ ή η Cyclopes Bay είναι κα­λο­λί­μα­νι και ο και­ρός δεν την πιά­νει. Έχει κι ένα βράχο με­γά­λο στα βαθιά, να ‘ναι άραγε ίδιος ο βρά­χος που κά­πο­τε είχε πε­τά­ξει ο Πο­λύ­φη­μος για να βου­λιά­ξει το σκά­φος που πήρε ο «Κα­νέ­νας»; Γιατί όχι;

Ιστο­ρί­ες, ει­κό­νες, εμπει­ρί­ες, άν­θρω­ποι και μύθοι. Μια ζωή στην πιο αγνή της μορφή, ένα τα­ξί­δι στο χρόνο, μια χο­ρο­γρα­φία στη φύση, μια ανάσα της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας, όπως ήταν κά­πο­τε και σί­γου­ρα όχι πάλαι ποτέ. Ο Σάβ­βας, ο Χρή­στος, ο Κώ­στας, η Μα­ρί­ζα είναι εκεί, κα­πε­τά­νιοι, ιστο­ριο­δί­φες και «χο­ρο­γρά­φοι» της Blutopia που τε­λι­κά προ­σφέ­ρουν στους του­ρί­στες – επι­σκέ­πτες με­ρι­κές ώρες, ει­κό­νες, γνώ­σεις και εμπει­ρί­ες που θα τις θυ­μού­νται για μια ζωή. Όλο αυτό μπο­ρεί να χα­ρα­κτη­ρι­στεί και μια υπη­ρε­σία προς τον τόπο.