Στόχος η επιστροφή επιστημόνων

«Η Ελ­λά­δα οφεί­λει να αντι­με­τω­πί­σει όχι μόνο τη διαρ­ροή μυα­λών αλλά και τη “σπα­τά­λη” των επι­στη­μό­νων που έχει εκ­παι­δεύ­σει». Αυτό πα­ρα­τη­ρεί, μι­λώ­ντας στην «Κ», ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Ερευ­νας και Και­νο­το­μί­ας Κώ­στας Φω­τά­κης, ο οποί­ος εκ­πέ­μπει μή­νυ­μα αι­σιο­δο­ξί­ας, καθώς με­λε­τά τα ποιο­τι­κά στοι­χεία των αι­τή­σε­ων που έχουν υπο­βλη­θεί από Ελ­λη­νες του εξω­τε­ρι­κού για πραγ­μα­το­ποί­η­ση έρευ­νας σε ελ­λη­νι­κά ΑΕΙ και ερευ­νη­τι­κά κέ­ντρα.

Ει­δι­κό­τε­ρα, ο αριθ­μός των αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού που απα­σχο­λεί­ται σε ερευ­νη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στη χώρα μας υπερ­βαί­νει τις 82.000, με τη με­γά­λη πλειο­νό­τη­τα να απα­σχο­λεί­ται στα ΑΕΙ. Την ίδια στιγ­μή, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία του Εθνι­κού Κέ­ντρου Τεκ­μη­ρί­ω­σης (ΕΚΤ), την τε­λευ­ταία τριε­τία 2014-2016 απο­νε­μή­θη­καν σε Ελ­λη­νες 5.097 δι­δα­κτο­ρι­κά. «Από τα στοι­χεία που συλ­λέ­γει και επε­ξερ­γά­ζε­ται το ΕΚΤ, τα ερευ­νη­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα που πα­ρά­γο­νται στη χώρα μπο­ρούν να χα­ρα­κτη­ρι­στούν ως υψη­λού επι­πέ­δου. Με βάση τις επι­στη­μο­νι­κές δη­μο­σιεύ­σεις των Ελ­λή­νων ερευ­νη­τών, μια ασφα­λή έν­δει­ξη της ερευ­νη­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, το εγ­χώ­ριο αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό επι­τυγ­χά­νει ση­μα­ντι­κές επι­δό­σεις τόσο ως προς τον αριθ­μό των δη­μο­σιεύ­σε­ων όσο και ως προς τον αντί­κτυ­πο που έχουν αυτές διά των ετε­ρο­α­να­φο­ρών τους, συ­γκρι­τι­κά με τα άλλα μέλη της Ε.Ε., αλλά και του ΟΟΣΑ. Επι­πλέ­ον, η συμ­με­το­χή Ελ­λή­νων σε αντα­γω­νι­στι­κά προ­γράμ­μα­τα έρευ­νας και ανά­πτυ­ξης της Ε.Ε. είναι υψηλή, δε­δο­μέ­νου ότι τα τε­λευ­ταία χρό­νια η χώρα έχει λάβει κε­φά­λαια που ξε­περ­νούν το ένα δισ. ευρώ και αντι­στοι­χούν στο 2,2% της συ­νο­λι­κής κοι­νο­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης. Φαί­νε­ται δε, ότι η ίδια καλή πο­ρεία κα­τα­γρά­φε­ται και στις αρ­χι­κές φά­σεις του προ­γράμ­μα­τος Horizon 2020» πα­ρα­τη­ρεί, σε πρό­σφα­τη με­λέ­τη, η διευ­θύ­ντρια του ΕΚΤ Εύη Σα­χί­νη.

Ωστό­σο, η φυγή των νέων επι­στη­μό­νων στο εξω­τε­ρι­κό έχει σχε­δόν δε­κα­πλα­σια­στεί τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Την ίδια στιγ­μή έχει εντα­θεί το πρό­βλη­μα που προ­κα­λεί­ται από την ετε­ρο­α­πα­σχό­λη­ση ή υπο­α­πα­σχό­λη­ση. Δη­λα­δή, νέοι ερευ­νη­τές «σπα­τα­λούν» το γνω­σια­κό κε­φά­λαιο που απέ­κτη­σαν στις σπου­δές τους, κά­νο­ντας δου­λειές δια­φο­ρε­τι­κές ή κα­τώ­τε­ρες των προ­σό­ντων τους. «Στό­χος είναι να δη­μιουρ­γή­σου­με ένα πε­ρι­βάλ­λον ελ­κυ­στι­κών συν­θη­κών για τους Ελ­λη­νες ερευ­νη­τές και μέσα από αυτό να δώ­σου­με κί­νη­τρα σε όσους έχουν με­τα­να­στεύ­σει να επι­στρέ­ψουν» πα­ρα­τη­ρεί ο κ. Φω­τά­κης, εστιά­ζο­ντας στις χρη­μα­το­δο­τι­κές ευ­και­ρί­ες που προ­σφέ­ρουν τα προ­γράμ­μα­τα του νε­ο­σύ­στα­του Ελ­λη­νι­κού Ιδρύ­μα­τος Ερευ­νας και Και­νο­το­μί­ας (ΕΛΙ­ΔΕΚ) – με εξα­σφα­λι­σμέ­νους πό­ρους από την Ευ­ρω­παϊ­κή Τρά­πε­ζα Επεν­δύ­σε­ων – και το ΕΣΠΑ. Ηδη, σύμ­φω­να με τον ίδιο, από τις 1.669 προ­τά­σεις με­τα­δι­δα­κτό­ρων για υλο­ποί­η­ση προ­γραμ­μά­των σε ελ­λη­νι­κά ΑΕΙ, το 10% είναι από Ελ­λη­νες, οι οποί­οι τώρα ερ­γά­ζο­νται στο εξω­τε­ρι­κό και επι­θυ­μούν να επι­στρέ­ψουν στη χώρα.

Την ίδια στιγ­μή, πα­ρα­τη­ρεί­ται ότι οι επι­χει­ρή­σεις δεί­χνουν να αντι­λαμ­βά­νο­νται τη ση­μα­σία της εκ­με­τάλ­λευ­σης της πα­ρα­γό­με­νης γνώ­σης για την από­κτη­ση ή τη δια­τή­ρη­ση αντα­γω­νι­στι­κού πλε­ο­νε­κτή­μα­τος. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι ότι, σύμ­φω­να με την κ. Σα­χί­νη, το 10,5% των επι­χει­ρή­σε­ων που και­νο­το­μούν σε προ­ϊ­ό­ντα και δια­δι­κα­σί­ες, έχουν συ­νά­ψει συ­νερ­γα­σία με κά­ποιο ΑΕΙ ή/και ερευ­νη­τι­κό ίδρυ­μα. «Επι­δί­ω­ξή μας είναι», όπως λέει ο κ. Φω­τά­κης, «η δια­μόρ­φω­ση της οι­κο­νο­μί­ας της γνώ­σης ως ένα νέο ανα­πτυ­ξια­κό πρό­τυ­πο για τη χώρα».

Κα­θη­με­ρι­νή