Αγαπητοί συνδημότες,

Με αφορμή την πρόσφατη υπόθεση με την δολοφονία της νεαρής κοπέλας από την Πολωνία, ακούστηκαν και πάλι κάποιες απόψεις για τους ηθικούς φραγμούς στην άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος και για δήθεν ηθικά ασυμβίβαστα, στην υπεράσπιση ενός εγκληματία.

Ο κατηγορούμενος στην άνω υπόθεση, καίτοι δεν έχει ομολογήσει, αντιμετωπίζεται από το σύνολο της κοινωνίας ως αμετάκλητα καταδικασθείς. Ταυτόχρονα λοιδορείται σε διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο συνήγορος υπεράσπισης, ο οποίος διορίστηκε αυτεπάγγελτα από την Ανακρίτρια Κω, να υπερασπιστεί τον κατηγορούμενο.

Έτσι άνοιξε και πάλι μια κουβέντα περί δήθεν ηθικών «ασυμβιβάστων» στην υπεράσπιση του κατηγορουμένου, από την οποία, ως πρόεδρος του δικηγορικού Συλλόγου, δεν μπορώ να απέχω. Έχω χρέος να καταδείξω και πάλι τον ρόλο των δικηγόρων στο ποινικό φαινόμενο και την ποινική δίκη. Έχω υποχρέωση υπεράσπισης του κλάδου και των συναδέλφων μου, ιδίως των νέων, που μέσα από τέτοιες εκπροσωπήσεις, επιχειρούν παλικαρίσια να κρατήσουν ψηλά το λειτούργημά μας. Πάνω απ’ όλα όμως, έχω υποχρέωση να υπερασπιστώ τον ίδιο τον νόμο, κατά τον οποίο, το δικαίωμα της υπεράσπισης του κατηγορουμένου είναι ιερό, χωρίς περιορισμούς και ασυμβίβαστα. Χωρίς εκπτώσεις και περιστολές.

Πρέπει να ειπωθεί ξανά και ξανά, ότι ο Έλληνας νομοθέτης έχει κάνει σπουδαίες επιλογές σε σχέση με το δικαίωμα του κατηγορουμένου στην

υπεράσπισή του. Διορίζει με κρατικές δαπάνες συνήγορο υπεράσπισης, ακόμη και στον πιο στυγερό εγκληματία. Για το αξιακό μας σύστημα, ακόμη και αυτός, πρέπει να έχει συνήγορο υπεράσπισης. Στην πιθανότητα να καταδικαστεί ένας αθώος, ο Έλληνας νομοθέτης δεν ρισκάρει. Έχει κάνει σαφείς επιλογές. Και μάλιστα, για να θωρακίσει την υποχρεωτικότητα αυτή, επιβάλλει πειθαρχικές ποινές στον δικηγόρο που θα αρνηθεί αναιτιολόγητα τον διορισμό του.

Ακόμη λοιπόν και αν ορισμένοι διαφωνούν στα πλαίσια κάποιων ρατσιστικών τους πεποιθήσεων, η υπεράσπιση του κατηγορουμένου είναι υπόθεση της πολιτείας. Στην σημαντικότητα του θεσμού αυτού, έχει στηθεί ένα ολόκληρο δικαϊκό σύστημα. Μέσα από το δικαίωμα του κατηγορούμενου να έχει συνήγορο υπεράσπισης με δαπάνες της πολιτείας, ολοκληρώνεται ο θεσμός της δίκαιης δίκης. Όσο και αν ηχεί παράξενο, στο δικαίωμα της υπεράσπισης του κατηγορούμενου, κρίνεται ο δημοκρατικός βαθμός μιας πολιτείας. Μέσα από ένα πλέγμα κανόνων, καθορίζεται ένα αξιακό σύστημα ρόλων, που δεν επιτρέπει παρερμηνείες. Θεσπίζονται κανόνες που συνεχώς βελτιώνονται και διευρύνονται. Πρόσφατα μάλιστα θεσπίστηκε ο διορισμός συνηγόρου υπεράσπισης ακόμη και στα πλημμελήματα. Συνεπώς, κάθε προσπάθεια σπίλωσης του συνηγόρου υπεράσπισης, είναι προσπάθεια σπίλωσης του θεσμού της δικαιοσύνης και υποβάθμισης του νομικού μας περιβάλλοντος.

Όσοι λοιπόν καταφέρονται κατά των συνηγόρων υπεράσπισης, ας είναι περισσότερο προσεκτικοί στους αφορισμούς τους. Ο νόμος δεν αφήνει περιθώρια για ηθικά διλήμματα. Ότι επιβάλλει ο νόμος δεν μπορεί να βαφτιστεί ανήθικο από κανέναν. Αντίθετη άποψη είναι ύβρης.

Κως 23-6-2023

Μανώλης Χατζηάμαλλος

Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κω

Μανώλης Χατζηάμαλλος: Η ηθική της υπεράσπισης ενός εγκληματία

Πρόσφατα και με αφορμή την δίκη συμπατριωτών μας οι οποίοι φέρονται να έχουν κακοποιήσει οικόσιτα ζώα, ακούστηκαν κάποιες απόψεις για τους ηθικούς κανόνες στην άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος και για δήθεν ασυμβίβαστα, στην υπεράσπιση του κατηγορουμένου, όταν συντρέχουν στο πρόσωπο του δικηγόρου και άλλες ιδιότητες άσκησης δημόσιας εξουσίας.

Η παραπάνω δίκη έγινε αφορμή για σπέκουλα στο πρόσωπο δικηγόρου και λόγος για πολιτική εκμετάλλευση. Κάποια πρόεδρος φιλοζωικής οργάνωσης αλλά και η επικεφαλής πολιτικής παράταξης του δημοτικού μας συμβουλίου, τοποθετήθηκαν δυσμενώς για το γεγονός ότι ο αρμόδιος αντιδήμαρχος του πρωτογενούς τομέα, είναι ταυτόχρονα συνήγορος υπερασπίσεως των κατηγορουμένων. Και αυτό λένε είναι ανεπίτρεπτο. Δεν συμβιβάζονται λένε οι δύο αυτές ιδιότητες μεταξύ τους και δεν πρέπει να συντρέχουν στο ίδιο πρόσωπο.

Έτσι άνοιξε μια κουβέντα περί «ασυμβιβάστων» από την οποία εγώ ως Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Κω δεν μπορώ να μείνω αμέτοχος. Έχω χρέος να καταδείξω τον ρόλο των δικηγόρων στο ποινικό φαινόμενο και την ποινική δίκη. Έχω υποχρέωση υπεράσπισης του κλάδου και των συναδέλφων μου, αλλά και προάσπισης του ίδιου του νόμου, κατά τον οποίο, το δικαίωμα της υπεράσπισης του κατηγορουμένου είναι ιερό, χωρίς περιορισμούς και ασυμβίβαστα. Χωρίς εκπτώσεις και περιστολές.

Αγαπητοί συμπατριώτες, ο ρόλος του Δικηγόρου είναι καθορισμένος στον κώδικα περί δικηγόρων. Οι διατάξεις του κώδικα ορίζουν με το πλέον σαφή τρόπο το ρόλο του δικηγόρου ως συλλειτουργού της δικαιοσύνης, καθορίζουν την δράση του σε κάθε φάση της ποινικής διαδρομής και οριοθετούν την σχέση του με τον εντολέα του. Ο ίδιος κώδικας έχει θεσπίσει διωκτικούς κανόνες για όσους παραβαίνουν το καθήκον τους. Έχει μηχανισμούς ασφαλείας και κάθαρσης του δικηγορικού λειτουργήματος.

Οι παραπάνω διατάξεις του κώδικα περί δικηγόρων βρίσκονται σε μια αλληλέγγυα σχέση με τις διατάξεις περί δίκαιης δίκης. Βρίσκονται επίσης σε μια εξαρτημένη σχέση με καθιερωμένους θεσμούς. Όπως το περιβόητο τεκμήριο αθωότητας. Η λειτουργική και προσωπική ανεξαρτησία των δικαστών. Τα ένδικα μέσα για τον έλεγχο των δικαστικών αποφάσεων. Η εξαίρεση των δικαστών εξαιτίας απλής υπόνοιας προσωποληψίας. Η ποινική, αστική και πειθαρχική ευθύνη των δικαστών. Η αρχή της δημοσιότητας των συνεδριάσεων. Η αρχή της αιτιολόγησης των αποφάσεων και η δημοσίευση της γνώμης της μειοψηφίας. Όλοι αυτοί οι θεσμοί αποτελούν τις ασφαλιστικές δικλίδες και εγγυώνται την απονομή του δικαίου στην πράξη, όποιος και αν είναι ο συνήγορος υπεράσπισης, όποια ιδιότητα και αν έχει.. Εξάλλου ας μην ξεχνάτε ότι η υπερασπιστική προσπάθεια του δικηγόρου μπορεί να εστιάζεται, στην αναγνώριση ενός ελαφρυντικού, αναδεικνύοντας την μεταμέλεια του κατηγορουμένου.

Δεν πρέπει επίσης να παραβλέπεται από όσους μιλούν για υπερασπιστικά ασυμβίβαστα, ότι ο Έλληνας νομοθέτης έχει κάνει πρωτοποριακές επιλογές σε σχέση με το δικαίωμα του κατηγορουμένου στην υπεράσπισή του. Διορίζει με κρατικές δαπάνες δικηγόρο, ακόμη και στον πιο στυγερό εγκληματία. Για το αξιακό μας σύστημα, ακόμη και αυτός πρέπει να έχει συνήγορο υπεράσπισης. Στην πιθανότητα να καταδικαστεί ένας αθώος ο νόμος έχει θεσπίσει τον διορισμό δικηγόρου δημοσία δαπάνη.

Όσον λοιπόν και αν ακούγεται υπερβολικό, στην υπεράσπιση του κατηγορουμένου έχει στηθεί ένα ολόκληρο δικαιϊκό σύστημα. Μέσα από

την υπεράσπιση ενός κατηγορουμένου και τον θεσμό της δίκαιης δίκης κρίνεται ο δημοκρατικός χαρακτήρας μιας πολιτείας. Έτσι μέσα από το δικαιϊκό πλέγμα κανόνων, καθορίζεται ένα αξιακό σύστημα ρόλων που δεν επιτρέπει παρερμηνείες από κανέναν. Συνεπώς, κάθε προσπάθεια σπίλωσης του υπερασπιστή δικηγόρου, είναι προσπάθεια σπίλωσης του θεσμού της υπεράσπισης. Ισχυρισμοί περί ηθικών ασυμβίβαστων ή ιδιότητες ασυμβίβαστες με το υπερασπιστικό λειτούργημα του δικηγόρου είναι αστείες, αφού αντιστρατεύονται τον νόμο και εμποδίζουν την δημοκρατική λειτουργία της πολιτείας. Εξάλλου όπου ο νομοθέτης ήθελε περιορισμούς στην δράση των λειτουργών της δικαιοσύνης, εκεί έχει θεσπίσει ο ίδιος ασυμβίβαστα.

Ας είμαστε λοιπόν πολύ προσεκτικοί στους αφορισμούς. Ο νόμος δεν αφήνει περιθώρια για ηθικά διλήμματα. Ότι επιτρέπει ο νόμος δεν μπορεί να βαφτιστεί ασυμβίβαστο από κανέναν. Ο δικηγόρος μπορεί να είναι και αντιδήμαρχος και να υπερασπίζεται τον εντολέα του χωρίς αυτό να υποδηλώνει ταύτιση με την πράξη ή πολύ περισσότερο υιοθέτηση αυτής. Οφείλουμε λοιπόν να είμαστε προσεκτικοί στις αναφορές μας για τους υπερασπιστές – δικηγόρους. Ο δημόσιος λόγος μας οφείλει να είναι συνετός.

Κως 10-2-2022

Μανώλης Χατζηάμαλλος

Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κ

Απάντηση  Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Κω στην πρόεδρο φιλοζωικής οργάνωσης για το υπερασπιστικό δικαίωμα

Ο ίδιος μιλώντας στις κάμερες επικαλέστηκε προσωπικούς λόγους για την απόφαση αυτή, οι οποίοι, όπως είπε, δεν έχουν καμία σημασία σε μία κρίσιμη συγκυρία που ο κατηγορούμενος θα οδηγηθεί ενώπιον του ανακριτή, ενώ κρίνεται και το ποιος θα αναλάβει τελικά την επιμέλεια του 11μηνών βρέφους.

«Δεν επιθυμώ να ασχοληθώ περαιτέρω με την υπεράσπιση αυτής της υποθέσεως, σε κανένα σκέλος της, για προσωπικούς λόγους… Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για όλο το χρόνο και τη συνεργασία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επιλογή του πιλότου η παραίτηση
Για την παραίτηση του έτερου συνηγόρου του Μπάμπη Αναγνωστόπουλου, Βασίλη Σπύρου και τον χειρισμό της υπόθεσης της δολοφονίας της 20χρονης Καρολάιν στα Γλυκά Νερά, μίλησε μεταξύ άλλων ο δικηγόρος του καθ’ ομολογίαν δράστη, Αλέξανδρος Παπαϊωαννίδης.

Σε δηλώσεις του έξω από τα δικαστήρια της πρώην σχολής Ευελπίδων, ο κ. Παπαϊωαννίδης σχολιάζοντας την παραίτηση του κ. Σπύρου, σημείωσε πως «είναι επιλογή του εντολέως μου και σε αυτό δεν μπορώ να σχολιάσω». Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, σημείωσε πως «ήταν γνωστό πως όσον αφορά στο ποινικό κομμάτι και στο πλαίσιο της ανακρίσεως, υπεύθυνος ήμουν εγώ».

Σχετικά με το εάν η παραίτηση του Βασίλη Σπύρου συνεπάγεται και απόφαση της υπεράσπισης να ζητήσει ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη, ο κ. Παπαϊωαννίδης σημείωσε πως μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει τέτοιες κινήσεις.

Σχετικά με την διαχείριση της υπόθεσης ο δικηγόρος σημείωσε πως ο Μπάμπης Αναγνωστόπουλος ήταν ευσυγκίνητος μιλώντας για το τι έγινε, ωστόσο σημείωσε πως δεν πρόκειται να μπει σε λεπτομέρειες. «Τα πραγματικά περιστατικά θα τα αποκαλύψει ο εντολέας μου και θα αποφασίσει η Δικαιοσύνη», είπε.

Ο κ. Παπαϊωαννίδης σχολίασε και το τι αναμένεται να γίνει σχετικά με την επιμέλεια της 11μηνών Λυδίας. Όπως είπε, «επιθυμία του εντολέως μου είναι το καλύτερο για το παιδί. Οι οικογένειες να είναι ενωμένες και όπου αυτός μπορεί να βοηθήσει, θα το κάνει».

Η απολογία για το έγκλημα που προκάλεσε αίσθηση στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό θα δοθεί με το βλέμμα του κατηγορούμενου στραμμένο στα επερχόμενα.

Η διαδικασία έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 10 το πρωί, ωστόσο είναι πιθανό να καθυστερήσει καθώς οι συνήγοροι θα παραλάβουν από τον ανακριτή ηλεκτρονικό υλικό που θα πρέπει να μελετήσουν πριν ξεκινήσει η απολογία.

Ο δικαστικός λειτουργός θα ζητήσει από τον καθ’ ομολογία δράστη του εγκλήματος να εξιστορήσει την δική του εκδοχή για αυτά που καταγράφονται στην δικογραφία για την ανθρωποκτονία και την θανάτωση ενός ζώου που η 20χρονη υιοθέτησε κουταβάκι και πίστευε πως θα μεγαλώνει μαζί με την 11 μηνών κόρη της. Θα του ζητήσει παράλληλα να εξηγήσει όλα όσα έκανε μετά τον ασφυκτικό θάνατο της Καρολάιν προκειμένου να παραπλανήσει τις Αρχές.

Ο 33χρονος καλείται να λογοδοτήσει για δύο κακουργήματα ενώ του καταλογίζονται και δύο πλημμελήματα που αφορούν την ψευδή καταγγελία που έκανε περί ληστείας και των ψευδών καταθέσεων που έδινε επί σειρά ημερών στην Αστυνομία.

Όπως ανέφερε σε δηλώσεις του ο δεύτερος συνήγορος του πιλότου, Αλέξανδρος Παπαϊωαννίδης, ο κατηγορούμενος σκοπεύει απολογούμενος να δώσει κάθε λεπτομέρεια και να εκθέσει στον ανακριτή κάθε στοιχείο της υπόθεσης «στοιχεία που δεν τα έχει πει μέχρι στιγμής» όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως εκτιμάται, η υπεράσπιση του 33χρονου με υπόμνημα που θα παραδώσει στον δικαστικό λειτουργό και όσα δια ζώσης υποστηρίξει ο κατηγορούμενος θα επιχειρήσει να αποδομήσει τα δεδομένα της δικογραφίας αποβλέποντας σε ενδεχόμενα οφέλη όχι τόσο για την σημερινή διαδικασία αλλά για την επόμενη μέρα. Για την μέρα που ο καθ’ ομολογίαν δολοφόνος θα βρεθεί ενώπιον του δικαστηρίου.

Ο κ. Παπαϊωαννίδης σε δημόσιες δηλώσεις του τονίζει πως δεν ήταν τίποτε από όσα έγιναν την επίμαχη νύχτα στο σπίτι στα Γλυκά Νερά, προσχεδιασμένο από τον εντολέα του και αναφέρει πως «μιλάμε για μια ακραία κατάσταση εκείνη την νύχτα».

Στην ομολογία που έδωσε στους αστυνομικούς, μετά από οκτώ ώρες εξέτασης, ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της υπόθεσης, αναφέρθηκε σε μία μεγάλη ένταση μεταξύ του ζευγαριού. Ο πιλότος είπε στους αστυνομικούς πως το θύμα έκανε βίαιη κίνηση απέναντι στο μωρό και περιγράφει μια ιδιαίτερα φορτισμένη κατάσταση ανάμεσα τους που οδήγησε σε ένα ατύχημα.

Παραιτήθηκε ο ένας εκ των δύο συνηγόρων του καθ’ομολογίαν δράστη