Η ανακοίνωση της ΕΕΕΚΕ
Τις προηγούμενες τρεις ημέρες το επιβατικό κοινό υποβλήθηκε σε μια υπέρμετρη ταλαιπωρία, η οποία θα είχε αποφευχθεί αν η Διοίκηση της Υ.Π.Α. είχε εκπληρώσει έγκαιρα και σωστά τις υποχρεώσεις της.

Ο συνδυασμός της προδιαγεγραμμένης καθήλωσης του αεροσκάφους που χρησιμοποιεί η Υ.Π.Α. για τον από αέρα έλεγχο ραδιοβοηθημάτων, λόγω έλλειψης ανταλλακτικών και η καθυστερημένη αντίδραση στην εύρεση λύσης για τον έλεγχο των συστημάτων ενόργανης προσγείωσης (I.L.S.) που είναι εγκατεστημένα στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (Δ.Α.Α), οδήγησαν στην πραγματοποίηση του απαιτούμενου, περιοδικού ελέγχου κατά την διάρκεια του καλοκαιριού και σε συνθήκες υψηλής κυκλοφορίας.

Το αποτέλεσμα ήταν η ύπαρξη υπερβολικών καθυστερήσεων που είχαν αλυσιδωτές αντιδράσεις στο πρόγραμμα των αεροπορικών εταιρειών και οδήγησαν στην ταλαιπωρία των επιβατών.

Οι συνάδελφοι Ε.Ε.Κ. της Προσέγγισης Αθηνών και του Πύργου Ελέγχου του Δ.Α.Α που ήταν βάρδια κατά τη διάρκεια του ελέγχου των ραδιοβοηθημάτων, με επαγγελματισμό και υψηλό αίσθημα ευθύνης, διαχειρίστηκαν ασφαλώς, υπό αρκετά πιεστικές συνθήκες, έναν άνευ προηγουμένου όγκο κυκλοφορίας, δεδομένης της υψηλής πολυπλοκότητας του επιχειρησιακού περιβάλλοντος.

Είναι απαράδεκτο τα λάθη και τις παραλείψεις της Διοίκησης της Υ.Π.Α. να καλούνται να τα διαχειριστούν οι Ε.Ε.Κ. που βρίσκονται στην βάρδια, οι οποίοι δέχονται την συνολική πίεση του συστήματος των αερομεταφορών. Δεν είναι δυνατόν να συνεχίσουν κάποιοι αβίαστα, μέσα από ασκήσεις επί χάρτου, να λαμβάνουν αποφάσεις που δημιουργούν αναστάτωση στις αερομεταφορές και στη συνέχεια να καλούνται οι Ε.Ε.Κ. να διαχειριστούν τις επιπτώσεις.

Είναι ακόμα πιο προκλητικό το γεγονός ότι, παρότι είχαμε έγκαιρα προειδοποιήσει, ήδη από το 2025, ότι ο κακός σχεδιασμός που εφαρμόστηκε θα οδηγούσε με βεβαιότητα στην καθήλωση του αεροσκάφους της Υ.Π.Α., δεν έγιναν διορθωτικές ενέργειες και δυστυχώς δικαιωθήκαμε από τα γεγονότα των προηγούμενων ημερών.

Αναμένουμε από τον Διοικητή της Υ.Π.Α. να αναλάβει τις ευθύνες του και να δώσει απαντήσεις για τα αίτια που οδήγησαν στα γεγονότα των τελευταίων ημερών.

Ειδικά τα ακόλουθα ερωτήματα χρήζουν άμεσης απάντησης:

Γιατί το αεροσκάφος της Υ.Π.Α. είναι καθηλωμένο; Ποιος ευθύνεται για την έλλειψη ανταλλακτικών;
Γιατί δεν προγραμματίστηκε νωρίτερα ο περιοδικός έλεγχος των ραδιοβοηθημάτων που εξυπηρετούν την ενόργανη προσγείωση τον Δ.Α.Α.;
Αφού τελικά χρειάστηκε να γίνει ο έλεγχος εντός της καλοκαιρινής περιόδου γιατί δεν επελέγησαν ώρες χαμηλής κυκλοφορίας για την πραγματοποίησή του, όπως γίνεται σε μεγάλα αεροδρόμια του εξωτερικού, όπου ο έλεγχος γίνεται ακόμα και τις νυχτερινές ώρες;
Με αφορμή τα εν λόγω γεγονότα, καλούμε τον Διοικητή της Υ.Π.Α. να επανεξετάσει συνολικά το πρόγραμμα περιοδικών ελέγχων και συντήρησης του εξοπλισμού αεροναυτιλίας της Υ.Π.Α., ώστε να μην διαταράσσεται η εναέρια κυκλοφορία σε περιόδους αυξημένης κίνησης, προκειμένου να πραγματοποιηθούν ενέργειες που είναι από τη φύση τους αναμενόμενες και μπορούν να προγραμματιστούν.

Την ίδια στιγμή που συμβαίνουν τα παραπάνω, οι συνάδελφοι Ε.Ε.Κ. καλούνται για άλλο ένα καλοκαίρι να εργαστούν με εξοπλισμό που είναι χειρότερος ακόμα και αυτόν που χρησιμοποιείται σε Τριτοκοσμικές χώρες και να διαχειριστούν κυκλοφορία που αυξάνεται συνεχώς, σημειώνοντας νέο ρεκόρ κάθε χρόνο.

Η εγκατάσταση κρίσιμων συστημάτων για την αεροναυτιλία καθυστερεί υπερβολικά, ακόμα και σε έργα τα οποία έχουν συμβασιοποιηθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εγκατάσταση νέου συστήματος επικοινωνιών φωνής (V.C.R.S.) στα περιφερειακά αεροδρόμια, η σύμβαση για το οποίο έχει υπογραφεί από το 2023 και μέχρι σήμερα δεν έχει παραδοθεί το σύστημα σε κανένα αεροδρόμιο, ενώ ζητείται παράταση άλλων δεκαοχτώ μηνών για την ολοκλήρωση του έργου.

Ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση για την αναβάθμιση των κεφαλών ραντάρ και του συστήματος επεξεργασίας δεδομένων ραντάρ (D.P.S.), όπου υπάρχουν καταγγελίες τόσο για διακριτική μεταχείριση εταιρειών, όσο και για τους όρους διεξαγωγής των διαγωνιστικών διαδικασιών.

Δεν είναι τυχαία η κατάντια του εξοπλισμού που χρησιμοποιεί η Υ.Π.Α. Υπάρχουν συγκεκριμένες ευθύνες, οι οποίες είναι πολύ βαριές, ειδικά αν ισχύουν τα όσα, επίσημα και επώνυμα καταγγέλλονται.

Στο με αρ. πρωτ. Κ.Γ 12456/15-5-2026 (ΑΔΑ: ΡΩΕΓ465ΧΘΞ-ΒΧΥ) πρωτογενές αίτημα, που αφορά την αναβάθμιση του D.P.S. και το οποίο είναι αναρτημένο στην ΔΙΑΥΓΕΙΑ, αναφέρεται μεταξύ άλλων, ως λόγος για την τροποποίηση του αρχικού πρωτογενούς αιτήματος (Κ.Γ 5200/12-3-2026 ΑΔΑ: 6ΧΘΖ465ΧΘΞ-ΘΩΛ), το με αρ. πρωτ. ΓΔΦΠΥΑΝ/Δ20/ΕΜΠ.129/27.04.2026 Πόρισμα του Γενικού Διευθυντή Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας. Καλείται ο Διοικητής της Υ.Π.Α. να απαντήσει τι ανέφερε το πόρισμα, αν απέδωσε ευθύνες, καθώς και αν υπήρξε νέα διερεύνηση μετά και τις νέες καταγγελίες που υποβλήθηκαν επώνυμα ακόμα και στην επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.

Επιβάλλεται να γίνει πλήρης διερεύνηση των καταγγελιών και να εντοπιστούν πράξεις ή και παραλείψεις που έχουν οδηγήσει στην σημερινή κατάσταση του εξοπλισμού, η οποία έχει σοβαρές επιπτώσεις στο σύστημα των αερομεταφορών και έχει οδηγήσει στον διεθνή διασυρμό της Χώρας

Τα γεγονότα των τριών περασμένων ημερών έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά γεγονότων, όπως η ολική απώλεια επικοινωνιών του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών Μακεδονίας (Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ.) στις 4/1/2026 και τα δυο περιστατικά, μέσα σε διάστημα έξι μηνών, της απώλειας ζεύξης δεδομένων με τον λόφο Μερέντα. Αν δεν αποδοθούν ευθύνες, τέτοια γεγονότα θα συνεχίσουν να επαναλαμβάνονται.

Οι συνάδελφοι Ε.Ε.Κ. καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια και αυτό το καλοκαίρι για να εξυπηρετήσουν ολοένα αυξανόμενη κυκλοφορία με αδιαπραγμάτευτα επίπεδα ασφάλειας και με όσο το δυνατόν μικρότερες καθυστερήσεις. Καλούμε τον Διοικητή της Υ.Π.Α. να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του και να πράξει τα δέοντα για να στηρίξει την προσπάθεια των συναδέλφων προς όφελος του επιβατικού κοινού και της ίδιας της Χώρας.

Ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας κατά της ΥΠΑ για την ταλαιπωρία του επιβατικού κοινού από τις πρόσφατες καθυστερήσεις

Το κέντρο ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας καλείται να διαχειριστεί αυξανόμενες ροές πτήσεων με τεχνολογικά εργαλεία άλλης εποχής, γεγονός που περιορίζει τον αριθμό των αεροσκαφών που μπορούν να εξυπηρετηθούν ταυτόχρονα. Ετσι, κάθε καλοκαίρι, όταν η επιβατική κίνηση κορυφώνεται, οι καθυστερήσεις επανέρχονται σχεδόν νομοτελειακά, υπενθυμίζοντας με τον πιο απτό τρόπο το κόστος των χαμένων χρόνων στον εκσυγχρονισμό. Η πραγματικότητα αυτή επιβεβαιώθηκε με τον πιο ηχηρό τρόπο στις αρχές Ιανουαρίου, όταν το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών παρέλυσε για περισσότερες από τέσσερις ώρες το σύνολο των αεροδρομίων της χώρας, καθιστώντας αδύνατη κάθε προσγείωση και απογείωση. Πίσω από τη βασική αιτία κρυβόταν η παλαιότητα των υφιστάμενων συστημάτων αεροναυτιλίας, τα οποία είναι τόσο ξεπερασμένης τεχνολογίας που είναι σχεδόν αδύνατη η ανεύρεση ανταλλακτικών. Επειτα από αυτό το σοβαρό περιστατικό καταγράφεται κινητοποίηση, με στόχο να «τρέξουν» οι διαδικασίες.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα από τα πλέον κρίσιμα και μεγάλης κλίμακας έργα αναβάθμισης, που είναι ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και ειδικότερα του βασικού συστήματος Topsky ATC One. Παρότι το έργο έχει ήδη ξεφύγει από το αρχικό χρονοδιάγραμμα, όπως πληροφορείται η «Κ», το υπουργείο Μεταφορών την περασμένη εβδομάδα κατέληξε σε συμφωνία με τον ευρωπαϊκό οργανισμό για την ασφάλεια της αεροναυτιλίας Eurocontrol, ως προς τις τεχνικές προδιαγραφές.

Πλέον, αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες η τυπική έγκριση από το διοικητικό συμβούλιο της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, ώστε να «ξεκλειδώσει» το επόμενο στάδιο. Αυτό περιλαμβάνει την έναρξη των διαπραγματεύσεων με τη γαλλική Thales για απευθείας ανάθεση του έργου. Να σημειωθεί ότι η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) είχε ήδη δώσει το «πράσινο φως» για να προχωρήσει η διαδικασία χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, οδηγώντας ουσιαστικά σε μια fast track προσέγγιση.

Η επιλογή της Thales δεν είναι τυχαία, καθώς πρόκειται για την εταιρεία που είχε αναπτύξει και τα υφιστάμενα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Στόχος είναι να εξασφαλιστεί μια τεχνική συνέχεια, αν και στην πράξη το έργο προβλέπει την πλήρη αντικατάσταση του υπάρχοντος εξοπλισμού με νέα συστήματα. Πρόκειται για μια σύμβαση που θα κοστίσει αρκετές δεκάδες εκατ. ευρώ, με το τελικό τίμημα να παραμένει ανοιχτό και να προσδιορίζεται μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, όπως σημειώνουν στην «Κ» πηγές προσκείμενες στο υπουργείο Μεταφορών.

Την ίδια ώρα, δεν λείπουν εκείνοι που εκτιμούν ότι λόγω των πολύχρονων καθυστερήσεων, το κόστος έχει ήδη αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα πάνω σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό πριν από τέσσερα χρόνια, όταν είχαν εκκινήσει αντίστοιχες διαδικασίες.

Πηγή: moneyreview.gr

«Τρέχουν» οι διαδικασίες για τα νέα συστήματα εναέριας κυκλοφορίας

Ο θόρυβος ακουγόταν από όλες τις θέσεις των ελεγκτών στη μεγάλη αίθουσα του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας, που εδρεύει στο Ελληνικό. Το πρόβλημα ήταν γενικευμένο. Οι ελεγκτές συνειδητοποίησαν πως ο θόρυβος δεν περιοριζόταν στις συχνότητες κινδύνου, αλλά επεκτεινόταν παντού: δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους πιλότους, ούτε με τις κύριες αλλά ούτε με τις εφεδρικές συχνότητες του συστήματος. «Ο θόρυβος κάλυπτε τις επικοινωνίες. Το τρομακτικό ήταν ότι συνέβαινε σε όλους», είπε στην «Κ» ο κ. Παλαιολογόπουλος, αντιπρόεδρος της Ενωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας.

Αναφορά της βλάβης στον ΟΤΕ
Εκείνη τη στιγμή κατά τον ίδιο στον αέρα υπήρχαν 70 αεροπλάνα, τα οποία μετά από μισή ώρα έγιναν 80. Οι ελεγκτές ενημέρωσαν αμέσως το τμήμα μηχανικών για το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν. Σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση του συστήματος, οι μηχανικοί, δύο σε εκείνη τη βάρδια, διενέργησαν τους απαραίτητους ελέγχους. Διαπιστώνοντας πως έχει επηρεαστεί πλήθος συχνοτήτων, επικοινώνησαν το πρόβλημα στον ΟΤΕ, που είναι ο πάροχος τηλεπικοινωνιών της ΥΠΑ, αναφέροντάς το στο αρμόδιο κέντρο αναγγελίας βλαβών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον Γιώργο Βαγενά, αναπληρωτή διοικητή της ΥΠΑ, ενεργοποιήθηκε το πρωτόκολλο και έγινε σύγκληση της ομάδας υπηρεσίας διαχείρισης κρίσης. «Εγώ ο ίδιος ενημέρωσα τον chief technical officer του ΟΤΕ», δήλωσε στην «Κ». Ακολούθησε επίσκεψη κλιμακίου του ΟΤΕ στο κέντρο, το οποίο συμπέρανε πως δεν υπήρχε βλάβη στα κυκλώματα του παρόχου.

Ρύθμιση εναέριας κυκλοφορίας μέσω… τηλεφώνου
Στο μεταξύ, οι ελεγκτές προσπαθούσαν συνεχώς να ανακτήσουν επαφή με τους πιλότους. «Κάναμε συνεχείς εκπομπές και κάποιες φορές τύχαινε το δικό μας το σήμα να υπερκεράσει το σήμα θορύβου και να ακούγεται. Υπήρχαν δηλαδή αεροπλάνα τα οποία τα καλέσαμε και μας απάντησαν, αλλά μας λέγανε ότι μας ακούνε στη δύναμη 1. Οταν λέει ένα αεροσκάφος ότι ακούει τη δύναμη 1, σημαίνει ότι μόλις και μετά βίας ακούει». Οι 15 ελεγκτές που βρίσκονταν στην αίθουσα ακολούθησαν, σύμφωνα με τον κ. Παλαιογόπουλο, τη διεθνή πρακτική: κράτησαν κάτω τα αεροπλάνα που ήταν στο έδαφος και προσπάθησαν να διαχειριστούν αυτά που ήταν στον αέρα.

Οι ελεγκτές είχαν εικόνα των αεροσκαφών στα ραντάρ τους και γνώριζαν πως οι πιλότοι μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους πύργους ελέγχου των αεροδρομίων όταν προσέγγιζαν σε αυτά (υπηρεσίες προσέγγισης). Τι έκαναν λοιπόν; Καλούσαν τα FIR των γειτονικών χωρών που ήταν κοντά τα αεροσκάφη και ζητούσαν από τους συναδέλφους τους εκεί να ενημερώνουν τους πιλότους να αλλάξουν τη συχνότητα, ώστε να πιάνουν είτε τα άλλα FIR είτε να επικοινωνούν με τους εκάστοτε πύργους ελέγχου των αεροδρομίων.

Οι ελεγκτές κατά τις ελάχιστες στιγμές που επικοινωνούσαν με τους πιλότους, είτε απευθείας είτε μέσω ελεγκτών περιφερειακών αεροδρομίων ή ελεγκτών FIR άλλων χωρών, τους ενημέρωναν για τις συχνότητες μέσω των οποίων θα μπορούσαν να είναι σε επαφή με μια μονάδα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Ο Γιώργος Παλαιολογόπουλος μας έδωσε ένα παράδειγμα: «Είχα ένα αεροπλάνο το οποίο εισερχόταν στο FIR μας από βόρεια της Ρόδου. Αυτό το αεροπλάνο θα μπορούσε να έχει επαφή με τον Τούρκο συνάδελφο. Συνεννοήθηκα μέσω τηλεφώνου και του είπα να πει στο αεροπλάνο να καλέσει απευθείας τον Κύπριο συνάδελφο (σ.σ.: να γυρίσει τη συχνότητα ώστε να συνδέεται με το κυπριακό κέντρο ελέγχου) και μετά από λίγο με πήρε τηλέφωνο ο συνάδελφος από την Κύπρο και μου είπε ότι είχε αποκαταστήσει επαφή και μάλιστα έβλεπε στα ραντάρ το αεροπλάνο». Οι ελεγκτές κατά τις ελάχιστες στιγμές που επικοινωνούσαν με τους πιλότους, είτε απευθείας είτε μέσω ελεγκτών περιφερειακών αεροδρομίων ή ελεγκτών FIR άλλων χωρών, τους ενημέρωναν για τις συχνότητες μέσω των οποίων θα μπορούσαν να είναι σε επαφή με μια μονάδα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Από παλαιότερη επίσκεψη της «Κ» στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας, που εδρεύει στο Ελληνικό. [Κώστας Κακλής]
Πώς δόθηκε η εντολή zero rate
Οπως σημείωσε, μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχε πληροφορία για το ποιο ήταν το πρόβλημα αυτής της πρωτόγνωρης κατάστασης και κυρίως για το πόσο μπορεί να διαρκούσε και πώς θα εξελισσόταν. «Ηταν μια κατάσταση δυνάμει επικίνδυνη. Δεν έγινε επικίνδυνη σε καμία περίπτωση, αλλά θα μπορούσε να καταστεί. Δεν μπορείς να προβλέψεις τι μπορεί να συμβεί σε κάποιο αεροπλάνο, αν αυτό περιέλθει σε μια ιδιαίτερη κατάσταση».

Μία ώρα μετά τη βλάβη καταλάβαμε ότι είχαν πρόβλημα και οι τηλεφωνικές γραμμές, που είχαν καταστεί βασικό μας εργαλείο για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας.
Ετσι δόθηκε από τον προϊστάμενο βάρδιας σε συνεννόηση με τους άλλους προϊσταμένους η εντολή zero rate ώστε να αδειάσει το FIR, πράγμα που συνέβη μετά από περίπου δύο ώρες. Οσο περνούσε η ώρα η κατάσταση επιδεινωνόταν. «Μία ώρα μετά τη βλάβη καταλάβαμε ότι είχαν πρόβλημα και οι τηλεφωνικές γραμμές, που είχαν καταστεί βασικό μας εργαλείο για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας», ανέφερε ο κ. Παλαιογόπουλος, φέρνοντας ως παράδειγμα ότι δεν μπορούσε να καλέσει ούτε το αεροδρόμιο στη Ρόδο ούτε το αντίστοιχο στην Αγκυρα. «Εκείνη τη στιγμή ζορίστηκα. Ευτυχώς, μπορούσαν να με καλέσουν αυτοί».

Η πίεση και το στρες ήταν τόσο μεγάλα που ένας από τους μηχανικούς ξέσπασε σε κλάματα και ανέβασε πίεση.

«Δεν είχαμε ούτε τηλεφωνικές γραμμές ούτε δεδομένα. Χάσαμε, για παράδειγμα, τη γραμμή που παίρνουμε και στέλνουμε δεδομένα από και προς τη Σόφια Βουλγαρίας. Η πίεση και το στρες ήταν τόσο μεγάλα που ένας από τους μηχανικούς ξέσπασε σε κλάματα και ανέβασε πίεση», αναφέρει πηγή από τους κύκλους των εργαζομένων.

Ο κ. Παλαιολογόπουλος επισήμανε πως το FIR δεν θα έκλεινε αν η ΥΠΑ διέθετε το σύστημα CPDLC-Control Pilot DataLink Communication (για την έλλειψη του οποίου έχει καταδικαστεί από τo Ευρωπαϊκή Δικαστήριο). Το σύστημα αυτό χρησιμοποιεί δορυφόρους, είναι ανεξάρτητο από πομποδέκτες και επιτρέπει την επικοινωνία κέντρου και πιλότου μέσω μηνυμάτων σε μορφή παρόμοια με αυτή των SMS που εμφανίζονται στην οθόνη του πιλοτηρίου.

Οι δικλίδες ασφαλείας των πιλότων
Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, δήμαρχος Βάρης-Βουλιαγμένης, ο οποίος έχει εργαστεί ως πιλότος και έχει σπουδές στη Διοίκηση Αερομεταφορών, μας μετέφερε από την εμπειρία του την πλευρά των χειριστών. Οι πιλότοι, όπως υπογράμμισε, είναι εκπαιδευμένοι να αντιμετωπίζουν καταστάσεις όπως αυτή της απώλειας επικοινωνίας, ενεργοποιώντας πρωτόκολλα. Επίσης, υπάρχει σύστημα έκτακτης ανάγκης το οποίο ενεργοποιείται σε περίπτωση που δύο αεροπλάνα βρεθούν σε τροχιά σύγκρουσης.

Υπάρχει σύστημα έκτακτης ανάγκης το οποίο ενεργοποιείται σε περίπτωση που δύο αεροπλάνα βρεθούν σε τροχιά σύγκρουσης.
Παρά τις δικλίδες ασφαλείας, ο κ. Κωνσταντέλλος επισήμανε πως αυτό που έγινε με το μπλακ άουτ απαίτησε μεγάλη προσπάθεια τόσο από τους χειριστές όσο και από τους ελεγκτές. «Θα ήταν υπερβολικό να πούμε ότι δεν κινδύνευσε η ασφάλεια των πτήσεων», δήλωσε, προσθέτοντας πως μας λείπουν συστήματα νευραλγικής σημασίας, όπως εκσυγχρονισμένο σύστημα φωνητικής επικοινωνίας και το Performace Based Navigation που εξαρτάται από δορυφόρους και όχι επίγειους σταθμούς, βοηθώντας στην προσγείωση των αεροσκαφών με μεγάλη ακρίβεια.

Οταν οι μηχανικοί πήραν τα βουνά
Εφόσον ο ΟΤΕ είχε ενημερώσει την ΥΠΑ πως δεν βλέπει βλάβη στα κυκλώματα, οι εργαζόμενοι της ΥΠΑ έκαναν συνεχώς δοκιμές για το πώς μπορούν να λύσουν το πρόβλημα. «Κάναμε συνεχώς δοκιμές επί δοκιμών: Kλείσε αυτή τη μονάδα, απομόνωσε εκείνο το σημείο ελέγχου, δοκίμασε κάρτες, κόψε αυτή τη γραμμή». Μετά από κάθε προσπάθεια, τσέκαραν αν κάτι βελτιωνόταν.

Αν είχαν εγκατασταθεί οι σύγχρονοι πομποδέκτες VHF, οι οποίοι κόλλησαν σχεδόν έναν χρόνο στο Διοικητικό Εφετείο, θα μπορούσε ο έλεγχος να γίνει από την Αθήνα.
Ελλείψει συστήματος τηλεμετρίας, δόθηκε εντολή στους μηχανικούς να ανέβουν στις κορυφές των βουνών όπου υπήρχαν πομποί και να γίνει ενδελεχής έλεγχος. Ξεκίνησαν κλιμάκια για Θάσο, Ρόδο, Κέρκυρα, Πήλιο, Ακαρνανικά Ορη, Χορτιάτη, Υμηττό και Μοναστήρι Καλαμάτας. «Σκεφτείτε ότι για να φτάσει κάποιος από τη βάση στη Νέα Αγχίαλο μέχρι το Πήλιο χρειάζεται δύο ώρες», σημείωσε πηγή, προσθέτοντας πως αν είχαν εγκατασταθεί οι σύγχρονοι πομποδέκτες VHF, οι οποίοι κόλλησαν σχεδόν έναν χρόνο στο Διοικητικό Εφετείο, θα μπορούσε ο έλεγχος να γίνει από την Αθήνα, από όπου η τεχνική ομάδα θα είχε τη δυνατότητα να απομονώσει κάποιους πομπούς για να δει αν θα ξεκολλούσε το σύστημα. Με τις υπάρχουσες συνθήκες αυτό έγινε χειροκίνητα. «Φανταστείτε μια αλυσίδα με τρεις κρίκους: Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας – δίκτυο – βουνό. Βγάλαμε τον κρίκο μεταξύ κέντρου και δικτύου, και το πρόβλημα συνεχιζόταν. Επειτα, βγάλαμε τον κρίκο μεταξύ βουνού και δικτύου».

Σύμφωνα με τον Γιώργο Βαγενά, αναπληρωτή διοικητή, απελευθερώθηκαν κάποιες συχνότητες με τη συνδυασμένη προσπάθεια των τεχνικών στην Αθήνα και των τεχνικών στον πομπό στο Πήλιο, ο οποίος διαθέτει ένα ανεξάρτητο σύστημα διαφορετικό από τους άλλους πομπούς.

«Το πρόβλημα λύθηκε όταν έκανε reset o ΟΤΕ, οκτώ ώρες μετά»
Ο κ. Παλαιολογόπουλος ανέφερε πως νωρίτερα, περίπου στις 12.00, οι ελεγκτές αναζητώντας συχνότητες ανακάλυψαν ότι 1-2 ήταν ελεύθερες θορύβου και λειτουργούσαν. Τότε, πρόσθεσε, άρχισαν να επαναφέρουν με φειδώ την κυκλοφορία ώστε να αποσυμφορηθεί και το «Ελευθέριος Βενιζέλος». «Το πρόβλημα λύθηκε όταν έκανε reset ο ΟΤΕ», δήλωσε, προσθέτοντας ωστόσο πως αυτό έγινε το απόγευμα. «Ηταν πολύ μεγάλο το διάστημα, πάρα πολύ μεγάλο, και ανεπίτρεπτο για Πολιτική Αεροπορία», σχολίασε.

«Οταν έγινε reset ακούστηκε ξαφνικά μπιπ και ηρέμησαν οι συχνότητες», σημείωσε η πηγή. Κύκλοι του ΟΤΕ σημείωσαν στην «Κ» ότι «στις 17.00, διά παν ενδεχόμενο, κλιμάκιο έκανε επανεκίνηση σε ένα από τα τρία κυκλώματα για να ελγχθεί αν δουλεύουν οι συναγερμοί, οι οποίοι ενεργοποιούνται αν πέσει κάποιο σύστημα. Αποδείχθηκε πως οι συναγερμοί δούλευαν κανονικά αλλά φαίνεται πως το γεγονός ότι έκλεισε για ένα δευτερόλεπτο το κύκλωμα βοήθησε στον συγχρονισμό των συστημάτων της ΥΠΑ».

«Μακράν του βέλτιστου» η συνεργασία 
Εργαζόμενοι της ΥΠΑ ανέφεραν στην «Κ» πως είναι απαραίτητη μια καλύτερη συνεργασία με τον ΟΤΕ. Υπενθύμισαν πως πριν από χρόνια υπήρχε hotline μεταξύ των τεχνικών των δύο φορέων, η οποία βοηθούσε στην επικοινωνία. Ωστόσο, αυτή καταργήθηκε. Στο πόρισμα, η συνεργασία μεταξύ των τεχνικών ΥΠΑ και ΟΤΕ χαρακτηρίζεται «μακράν του βέλτιστου», ενώ υπογραμμίζεται πως επιβάλλεται να βελτιωθεί δραστικά για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργεί η παλαιότητα του συστήματος.

Ακόμα δεν έχει γίνει αντιληπτό τι προκάλεσε την έναρξη του αποσυγχρονισμού και τη δημιουργία θορύβου.
Η δυστοκία στη συνεργασία είναι εμφανής και από τα βήματα που λαμβάνουν μετά το μπλακ άουτ ΥΠΑ και ΟΤΕ. Σύμφωνα με τον κ. Βαγενά, «συζητάμε για να δούμε πώς θα καταλάβουμε καλύτερα ο ένας την αρχιτεκτονική του άλλου». Φέρεται κατά τον ίδιο πως θα επανέλθει μια άμεση γραμμή επικοινωνίας που θα λειτουργεί όλο το 24ωρο και θα υπάρχει μια λίστα με τεχνικούς αναφοράς τους οποίους θα μπορεί να καλεί η ΥΠΑ άμεσα ανάλογα με τη φύση της βλάβης που θα προκύπτει, χωρίς να περνάει μέσα από το κέντρο αναφοράς βλαβών. Ακόμα συμπλήρωσε πως θα γίνει προσπάθεια να μην περνούν πολλά κυκλώματα από μία διαδρομή και να επιμερίζονται, ώστε να μειώνεται η επίπτωση των βλαβών.

Οπως υπογράμμισαν οι παράγοντες με τους οποίους συνομίλησε η «Κ», ακόμα δεν έχει γίνει αντιληπτό τι προκάλεσε την έναρξη του αποσυγχρονισμού και τη δημιουργία θορύβου.

«Αυτό που περάσαμε ήταν αποτυπωμένο στα πρόσωπά μας το βράδυ που κληθήκαμε να δουλέψουμε ξανά», είπε ο Γιώργος Παλαιολογόπουλος. Ο ίδιος και οι συνάδελφοί του είχαν βάρδια ξανά στις 23.00, λίγες ώρες μετά τη διαχείριση του μπλακ άουτ. «Δεν είχε καταφέρει φυσικά να κοιμηθεί κανένας. Αργότερα, αρχίζεις και συνειδητοποιείς τι πέρασες».

Πηγή: kathimerini.gr

Οταν «έσβησαν» οι συχνότητες της ΥΠΑ

Σύμφωνα με το πόρισμα, το υφιστάμενο σύστημα είναι τόσο παλιό που δεν διαθέτει καν αρχείο καταγραφής συμβάντων. Αυτό σημαίνει ότι ένα ανάλογο μπλακ άουτ στις επικοινωνίες θα μπορούσε να επαναληφθεί και τους επόμενους μήνες. Όπως είπε ο κ. Ψαρρός μιλώντας στο κεντρικό δελτίο του ΑΝΤ1, “θα μπορούσε να συμβεί ξανά. Το θέμα είναι να μπορέσουμε να βρούμε λύσεις γρήγορα”.

Ο κ. Ψαρρός υπογραμμίζει την ανάγκη να βρεθούν άμεσα τρόποι διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας με βάση τα δεδομένα που προκύπτουν από το πόρισμα. Παρά το σοβαρό περιστατικό, ξεκαθαρίζει ότι: “Δεν σημειώθηκε καμία παραβίαση ελαχίστου διαχωρισμού. Αυτό οφείλεται στους συναδέλφους, οι οποίοι βρήκαν τρόπους να αντιμετωπίσουν την κατάσταση και κατάφεραν όλα τα αεροπλάνα να προσγειωθούν με ασφάλεια”.

Η εικόνα, ωστόσο, για τον εξοπλισμό είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, “δεν είμαστε στο παρά πέντε για να αλλάξει ο εξοπλισμός, είμαστε στο και πέντε”. Κάθε μέρα καθυστέρησης μεταφράζεται σε ένα “χαμένο καλοκαίρι”, καθώς έως το 2028 δεν προβλέπεται καμία ουσιαστική αλλαγή, ενώ το νέο σύστημα εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμο το καλοκαίρι του 2030.

Παράλληλα, προειδοποιεί ότι με το υπάρχον σύστημα μπορεί να εξυπηρετεί μόνο συγκεκριμένο όγκο κυκλοφορίας. Αυτό αναπόφευκτα σημαίνει καθυστερήσεις, καθώς μέχρι να τεθεί σε λειτουργία το νέο σύστημα, ο αριθμός των πτήσεων που μπορούν να διαχειριστούν με ασφάλεια θα είναι περιορισμένος.

“Δεν πρόκειται να μπούμε στη διαδικασία να εξυπηρετήσουμε περισσότερα αεροπλάνα, ώστε να μειώσουμε τις καθυστερήσεις και να διακυβευτεί η ασφάλεια”.

Πηγή: capital.gr

“Καμπανάκι” από τον πρόεδρο Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας: Πιθανό νέο μπλακ άουτ στις επικοινωνίες το επόμενο διάστημα

Χωρίς καμία έκπληξη δυστυχώς διαβάσαμε το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης του περιστατικού της 4/1/2026, το οποίο δικαιώνει πλήρως τις καταγγελίες της ΕΕΕΚΕ όλα αυτά τα χρόνια για τον απαρχαιωμένο εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας. Η κατάντια της ΥΠΑ φάνηκε για άλλη μια φορά και με τον πλέον επίσημο τρόπο.

Η παράθεση και μόνο του ιστορικού των γεγονότων δείχνει υπό ποιες συνθήκες κλήθηκαν να δουλέψουν οι συνάδελφοι το πρωί της 4/1/2026 και την πίεση την οποία βίωσαν. Η ίδια αναφορά επιβεβαιώνει τα όσα έχει αναφέρει δημόσια η ΕΕΕΚΕ, ότι δηλαδή ο λόγος που όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν ασφαλώς ήταν ο επαγγελματισμός των ΕΕΚ στην διαχείριση της κυκλοφορίας και η απόφαση για κλείσιμο του εναερίου χώρου με επιβολή zero rate.

Το πόρισμα καταδεικνύει ξεκάθαρα διοικητικό αλαλούμ, πολύωρη καθυστέρηση στη διάγνωση της αιτίας και ανυπαρξία συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων στελεχών της Διοίκησης.

Αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφισβήτησης ότι η απόφαση επιβολής του zero rate ήταν αυτή που απέτρεψε μια ενδεχομένως πολύ χειρότερη εξέλιξη του σοβαρότατου περιστατικού της 4/1/2026.

Το πόρισμα που δόθηκε στην δημοσιότητα αναφέρει ότι είναι αδύνατος ο ακριβής προσδιορισμός της αιτίας του συμβάντος, το οποίο μπορεί να προκλήθηκε από «πληθώρα λόγων». Το προαναφερθέν σε συνδυασμό με την ευθεία αναφορά στο γεγονός ότι δεν υπάρχει

«δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας» για το σύστημα επικοινωνιών φωνής που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί η παροχή Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας στο ΚΕΠΑΘΜ στο 100% των ονομαστικών χωρητικοτήτων και πρέπει άμεσα να γίνει εκτίμηση ασφάλειας (safety assessment), όπως επιβάλλουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί.

Καθίσταται πλέον ολοφάνερο ότι δεν μπορεί υπό αυτές τις συνθήκες να εξυπηρετηθεί η αυξημένη ζήτηση της κυκλοφορίας κατά την καλοκαιρινή περίοδο.

Επίσης το πόρισμα αναφέρει ότι πρέπει να γίνει άμεσα εγκατάσταση των νέων πομποδεκτών VHF. Η ΕΕΕΚΕ έχει έγκαιρα αναδείξει τις αστοχίες της Διοίκησης που προκάλεσαν την καθυστέρηση της υπογραφής της σύμβασης για τους πομποδέκτες VHF. Αν δεν υπήρχε αυτή η καθυστέρηση, τότε οι πομποδέκτες θα είχαν ήδη παραληφθεί και ίσως το συμβάν της 4/1/2026 να είχε αποφευχθεί. Η Διοίκηση έχει επίσης ευθύνη για τις επιλογές της στο θέμα της προμήθειας του VCRS του ΚΕΠΑΘΜ, για το οποίο πανηγύριζε σε πολλαπλά δελτία τύπου λέγοντας ότι

«επανεκκινεί» και προχωράει, κάτι που έχουμε καταγγείλει πολλές φορές ως μη αληθές. Πλέον η πραγματικότητα διαψεύδει την Διοίκηση της ΥΠΑ με τον πιο δραματικό τρόπο.

Η ΕΕΕΚΕ έχει από την πρώτη στιγμή διαμαρτυρηθεί για την άμεση επαναφορά των χωρητικοτήτων στο 100%, χωρίς σταδιακή αύξηση και χωρίς την εφαρμογή μειωμένης χωρητικότητας έως ότου προσδιοριστούν τα αίτια και εξασφαλιστεί η αποτροπή επανεμφάνισης

του φαινομένου. Δυστυχώς η Διοίκηση της ΥΠΑ δεν εισάκουσε τις εκκλήσεις μας και επέβαλε την διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100%. Ήδη η ΕΕΕΚΕ, με επιστολή στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, έχει ζητήσει την παρέμβασή του για το αυτονόητο, την μείωση των χωρητικοτήτων και την διενέργεια εκτίμησης ασφαλείας, κάτι που η Διοίκηση της ΥΠΑ όφειλε να κάνει από την πρώτη στιγμή.

Πλέον, μετά την έκδοση του πορίσματος αποδεικνύεται η εγκληματική επιμονή της Διοίκησης της ΥΠΑ στην διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100% και επιβάλλεται η μείωσή τους άμεσα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων.

Δυστυχώς ο Διοικητής της ΥΠΑ, όπως πολλάκις έχουμε αναφέρει, παρουσίαζε στο αρμόδιο Υπουργείο ότι «όλα είναι υπό έλεγχο», «όλα βαίνουν καλώς» και ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας, προσπαθώντας επανειλημμένα και μάλιστα υπό την απειλή πειθαρχικών κυρώσεων να φιμώσει οποιονδήποτε υπάλληλο της ΥΠΑ επιχειρούσε να επικοινωνήσει την πραγματική κατάσταση.

Το πόρισμα καταδεικνύει σοβαρότατες διοικητικές ευθύνες οι οποίες έχουν ονοματεπώνυμο. Καλούμε τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών να μην γίνει συνένοχος της Διοίκησης και να παρέμβει άμεσα ώστε να προστατεύσει τους Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας και πρωτίστως το επιβατικό κοινό.

Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας: Το πόρισμα για το black out στο FIR Αθηνών δικαιώνει τις καταγγελίες μας

Με αυτά τα λόγια ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας περιγράφει στην «Κ» το σοκ και την ακραία πίεση που βίωσαν οι συνάδελφοί του τα πρώτα δευτερόλεπτα, όταν συνειδητοποίησαν την περασμένη Κυριακή λίγο πριν από τις 9 το πρωί, ότι το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ), στο Ελληνικό, έχασε αιφνιδιαστικά κάθε τηλεφωνική επικοινωνία με όλα τα αεροσκάφη που πετούσαν στον ελληνικό εναέριο χώρο. «Μιλάμε για μια κατάσταση έξω από κάθε εγχειρίδιο και κάθε εκπαίδευση. Η ολική απώλεια του συστήματος απλώς δεν έχει προβλεφθεί ποτέ και πουθενά, καθώς τέθηκε εκτός και το εφεδρικό», τονίζει.

«Η ολική απώλεια του συστήματος απλώς δεν έχει προβλεφθεί ποτέ και πουθενά, καθώς τέθηκε εκτός και το εφεδρικό».
Ο ρόλος του Κέντρου Ελέγχου στο Ελληνικό είναι κάτι παραπάνω από κομβικός. Εκεί καταλήγει η επικοινωνία κάθε πιλότου αεροσκάφους, που είτε απλώς διέρχεται από τον ελληνικό εναέριο χώρο είτε έχει προορισμό κάποιο ελληνικό αεροδρόμιο ή απογειώνεται από τη χώρα. Κάθε αεροσκάφος πετάει «κουμπωμένο» στη συχνότητα του κέντρου. Οταν αυτή χαθεί, ο ελεγκτής δεν μπορεί ούτε να κατευθύνει το αεροσκάφος ούτε να του δώσει εντολή να αλλάξει συχνότητα και να περάσει στον πύργο ελέγχου του εκάστοτε αεροδρομίου, παρότι οι πύργοι των αεροδρομίων λειτουργούσαν κανονικά. «Αυτό ήταν και η μεγαλύτερη πρόκληση. Ενώ τα αεροδρόμια δούλευαν, έπρεπε να βρεθεί τρόπος για να ειδοποιηθεί ο πιλότος. Η λύση ήταν να εντοπιστεί μια συχνότητα με μερική κάλυψη, καθώς λειτουργούσαν οι πομποί στη Σητεία και μια δεύτερη συχνότητα που δεν είχε επηρεαστεί, αλλά προοριζόταν για διαφορετική χρήση».

Υπ. Μεταφορών: «Επτά σημεία για την αναβάθμιση της αεροναυτιλίας»
Μέχρι στιγμής τα ακριβή αίτια που οδήγησαν στην πλήρη απώλεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας και στο κλείσιμο του FIR Αθηνών για τουλάχιστον τέσσερις ώρες δεν έχουν εξακριβωθεί. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας υπήρξε τεχνικό πρόβλημα με τη μορφή συνεχούς παρεμβολής «θορύβου» στην ακρόαση των συχνοτήτων, προερχόμενη από διεγέρσεις, δηλαδή ακούσιες εκπομπές σήματος των πομπών της υπηρεσίας. «Τόσο τα πρωτεύοντα όσο και τα δευτερεύοντα (backup) συστήματα επικοινωνίας φωνής (VCS) και πομποδεκτών βρίσκονταν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του συμβάντος. Ωστόσο, η παρεμβολή “θορύβου” μπλόκαρε τις συχνότητες», επεσήμανε σε χθεσινή της ανακοίνωση.

Τις πρώτες ώρες μετά το περιστατικό η ΥΠΑ έκανε λόγο για μαζικές εξωγενείς παρεμβολές σε σχεδόν όλες τις συχνότητες. Στη συνέχεια, ωστόσο, η εικόνα αναθεωρήθηκε και η πλέον επικαιροποιημένη εκδοχή απέδωσε το συμβάν σε σοβαρό τεχνικό πρόβλημα.

Οι έρευνες
Σε κάθε περίπτωση, βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη τρεις παράλληλες έρευνες για να διαπιστωθεί πώς προέκυψε η συγκεκριμένη δυσλειτουργία. Το πρωί της Δευτέρας ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών Αριστείδης Κορέας διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας. Ταυτόχρονα, συγκροτήθηκε ειδική επιτροπή υπό την προεδρία του διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, Χρήστου Τσίτουρα, με αντικείμενο τη διερεύνηση των αιτίων και την αποτίμηση των επιπτώσεων. Παράλληλα, στους κόλπους της ΥΠΑ διενεργείται Ενορκη Διοικητική Εξέταση, προκειμένου να διαπιστωθεί αν και σε ποιο βαθμό προκύπτουν ευθύνες για στελέχη του οργανισμού.

Αν και η πληροφόρηση εξακολουθεί να γίνεται με το σταγονόμετρο και οποιοδήποτε συμπέρασμα πριν από τη δημοσίευση του επίσημου πορίσματος θεωρείται πρόωρο, το σενάριο κυβερνοεπίθεσης έχει σχεδόν αποκλειστεί, κυρίως λόγω της παλαιότητας των συστημάτων. Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο της δολιοφθοράς. Από την πλευρά του ο ΟΤΕ, που παρέχει τα κυκλώματα διασύνδεσης μέσω των οποίων μεταφέρονται τα δεδομένα από τους πομποδέκτες στο κέντρο, απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε υπόνοια δυσλειτουργίας στο τμήμα που τον αφορά. Οπως ξεκαθαρίζουν στην «Κ» πηγές προσκείμενες στην τηλεπικοινωνιακή εταιρεία, οι ενδελεχείς έλεγχοι έδειξαν ότι τα κυκλώματα είναι πλήρως λειτουργικά, ενώ διαψεύδονται και οι πληροφορίες περί αναβάθμισης μόντεμ.

ΥΠΑ για FIR Αθηνών: Από τηλεπικοινωνιακές υποδομές ο «θόρυβος» σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις
Το περιεχόμενο του πορίσματος αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και από τις αεροπορικές εταιρείες, καθώς, ανάλογα με τα συμπεράσματά του, δεν αποκλείεται να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από τη χώρα μας για τις οικονομικές απώλειες που υπέστησαν λόγω των ακυρώσεων πτήσεων.

Απηρχαιωμένα συστήματα
Σε κάθε περίπτωση, το περιστατικό αναδεικνύει μια παλιά και γνωστή αδυναμία. Τα συστήματα αεροναυτιλίας της Ελλάδας παραμένουν απηρχαιωμένα και χρειάζονται άμεσο εκσυγχρονισμό. Η υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος της ΥΠΑ, ύψους 313 εκατ. ευρώ, που περιλαμβάνει 13 κομβικά έργα για την περίοδο 2025-2029, εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων, θα ισοδυναμεί με μικρό θαύμα. Πρόκειται αναμφίβολα για σύνθετες διαγωνιστικές διαδικασίες με υψηλές τεχνικές απαιτήσεις, ωστόσο μέχρι σήμερα αρκετές έχουν ακυρωθεί λόγω επανελέγχου δικαιολογητικών, ενώ άλλες έχουν «κολλήσει» εξαιτίας προσφυγών στη Δικαιοσύνη από ενδιαφερομένους.

Πηγή: kathimerini.gr

Πώς διαχειρίστηκαν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας την πρωτόγνωρη κρίση με το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών

Όπως σημειώνει το ρεπορτάζ της Καθημερινής, ο ρόλος του Κέντρου Ελέγχου στο Ελληνικό είναι κάτι παραπάνω από κομβικός. Εκεί καταλήγει η επικοινωνία κάθε πιλότου αεροσκάφους, που είτε απλώς διέρχεται από τον ελληνικό εναέριο χώρο είτε έχει προορισμό κάποιο ελληνικό αεροδρόμιο ή απογειώνεται από τη χώρα. Κάθε αεροσκάφος πετάει «κουμπωμένο» στη συχνότητα του κέντρου. Οταν αυτή χαθεί, ο ελεγκτής δεν μπορεί ούτε να κατευθύνει το αεροσκάφος ούτε να του δώσει εντολή να αλλάξει συχνότητα και να περάσει στον πύργο ελέγχου του εκάστοτε αεροδρομίου, παρότι οι πύργοι των αεροδρομίων λειτουργούσαν κανονικά. «Αυτό ήταν και η μεγαλύτερη πρόκληση. Ενώ τα αεροδρόμια δούλευαν, έπρεπε να βρεθεί τρόπος για να ειδοποιηθεί ο πιλότος. Η λύση ήταν να εντοπιστεί μια συχνότητα με μερική κάλυψη, καθώς λειτουργούσαν οι πομποί στη Σητεία και μια δεύτερη συχνότητα που δεν είχε επηρεαστεί, αλλά προοριζόταν για διαφορετική χρήση».

Μέχρι στιγμής τα ακριβή αίτια που οδήγησαν στην πλήρη απώλεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας και στο κλείσιμο του FIR Αθηνών για τουλάχιστον τέσσερις ώρες δεν έχουν εξακριβωθεί. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας υπήρξε τεχνικό πρόβλημα με τη μορφή συνεχούς παρεμβολής «θορύβου» στην ακρόαση των συχνοτήτων, προερχόμενη από διεγέρσεις, δηλαδή ακούσιες εκπομπές σήματος των πομπών της υπηρεσίας. «Τόσο τα πρωτεύοντα όσο και τα δευτερεύοντα (backup) συστήματα επικοινωνίας φωνής (VCS) και πομποδεκτών βρίσκονταν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του συμβάντος. Ωστόσο, η παρεμβολή “θορύβου” μπλόκαρε τις συχνότητες», επεσήμανε σε χθεσινή της ανακοίνωση.

Τις πρώτες ώρες μετά το περιστατικό η ΥΠΑ έκανε λόγο για μαζικές εξωγενείς παρεμβολές σε σχεδόν όλες τις συχνότητες. Στη συνέχεια, ωστόσο, η εικόνα αναθεωρήθηκε και η πλέον επικαιροποιημένη εκδοχή απέδωσε το συμβάν σε σοβαρό τεχνικό πρόβλημα.

Οι έρευνες

Σε κάθε περίπτωση, βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη τρεις παράλληλες έρευνες για να διαπιστωθεί πώς προέκυψε η συγκεκριμένη δυσλειτουργία. Το πρωί της Δευτέρας ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών Αριστείδης Κορέας διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας. Ταυτόχρονα, συγκροτήθηκε ειδική επιτροπή υπό την προεδρία του διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, Χρήστου Τσίτουρα, με αντικείμενο τη διερεύνηση των αιτίων και την αποτίμηση των επιπτώσεων. Παράλληλα, στους κόλπους της ΥΠΑ διενεργείται Ενορκη Διοικητική Εξέταση, προκειμένου να διαπιστωθεί αν και σε ποιο βαθμό προκύπτουν ευθύνες για στελέχη του οργανισμού.

Αν και η πληροφόρηση εξακολουθεί να γίνεται με το σταγονόμετρο και οποιοδήποτε συμπέρασμα πριν από τη δημοσίευση του επίσημου πορίσματος θεωρείται πρόωρο, το σενάριο κυβερνοεπίθεσης έχει σχεδόν αποκλειστεί, κυρίως λόγω της παλαιότητας των συστημάτων. Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο της δολιοφθοράς. Από την πλευρά του ο ΟΤΕ, που παρέχει τα κυκλώματα διασύνδεσης μέσω των οποίων μεταφέρονται τα δεδομένα από τους πομποδέκτες στο κέντρο, απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε υπόνοια δυσλειτουργίας στο τμήμα που τον αφορά. Οπως ξεκαθαρίζουν στην «Κ» πηγές προσκείμενες στην τηλεπικοινωνιακή εταιρεία, οι ενδελεχείς έλεγχοι έδειξαν ότι τα κυκλώματα είναι πλήρως λειτουργικά, ενώ διαψεύδονται και οι πληροφορίες περί αναβάθμισης μόντεμ.

Το περιεχόμενο του πορίσματος αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και από τις αεροπορικές εταιρείες, καθώς, ανάλογα με τα συμπεράσματά του, δεν αποκλείεται να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από τη χώρα μας για τις οικονομικές απώλειες που υπέστησαν λόγω των ακυρώσεων πτήσεων.

Απηρχαιωμένα συστήματα

Σε κάθε περίπτωση, το περιστατικό αναδεικνύει μια παλιά και γνωστή αδυναμία. Τα συστήματα αεροναυτιλίας της Ελλάδας παραμένουν απηρχαιωμένα και χρειάζονται άμεσο εκσυγχρονισμό. Η υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος της ΥΠΑ, ύψους 313 εκατ. ευρώ, που περιλαμβάνει 13 κομβικά έργα για την περίοδο 2025-2029, εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων, θα ισοδυναμεί με μικρό θαύμα. Πρόκειται αναμφίβολα για σύνθετες διαγωνιστικές διαδικασίες με υψηλές τεχνικές απαιτήσεις, ωστόσο μέχρι σήμερα αρκετές έχουν ακυρωθεί λόγω επανελέγχου δικαιολογητικών, ενώ άλλες έχουν «κολλήσει» εξαιτίας προσφυγών στη Δικαιοσύνη από ενδιαφερομένους.

Πηγή: moneyreview.gr

Το παρασκήνιο του επικίνδυνου μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών

Όσο αφορά τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων, επισήμανε ότι όλο το σχέδιο δράσης το οποίο έχει καταρτιστεί από κοινού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την DG Move, το EUROCONTROL και την EASA τελειώνει τον Δεκέμβριο του 2028. Κάποια επιμέρους συστήματα προφανώς θα είναι έτοιμα πολύ νωρίτερα, αλλά το σύνολο των 364 δράσεων που έχουν προβλεφθεί ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2028. Κάθε έξι εβδομάδες κατατίθεται έκθεση προόδου και ήδη έχει κατατεθεί η Πέμπτη, σημείωσε ο υπουργός, επομένως ένα τμήμα έχει ήδη υλοποιηθεί.

 Σε ό,τι αφορά τη σύμβαση προμήθειας συστήματος επικοινωνίας και καταγραφής φωνής (VCRS), υπογραφείσα το ’19 αλλά μη ενεργοποιημένη, ο κ. Δήμας ανέφερε τα εξής:

«Όταν ανέλαβα υπουργός Υποδομών και Μεταφορών είδα την συγκεκριμένη σύμβαση και πράγματι σε συνεργασία και με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας προσπαθήσαμε να την θέσουμε σε λειτουργία, όπου υπήρχε η ανάγκη τόσο επικαιροποίησης όσο και αλλαγής του χρονοδιαγράμματος. Γι’ αυτό κιόλας ξεκίνησα την διαδικασία και πήγε στο Ελεγκτικό Συνέδριο για τον έλεγχο της νομιμότητας, όπου το Ελεγκτικό Συνέδριο έβγαλε μία αρνητική απόφαση, τουλάχιστον σε επίπεδο κλιμακίου.

Αναμένουμε τώρα, την επόμενη εβδομάδα γιατί έχει προσφύγει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών από τον Δεκέμβριο για το συγκεκριμένο ζήτημα και ελπίζουμε να κριθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο θετικά, άρα να μπορέσουμε πράγματι να προχωρήσουμε στην υλοποίηση της σύμβασης. Συνεπώς, είναι ένα από τα ζητήματα τα οποία βρήκαμε και αντιμετωπίσαμε από την πρώτη στιγμή».

«Από εκεί και πέρα όμως, υπάρχουν και τρεις παραβάσεις ευρωπαϊκού δικαίου όσον αφορά τα ζητήματα αεροναυτιλίας. Είναι για το DLS,  για τις υπηρεσίες ζεύξης δεδομένων να το πω πολύ απλά, για το PBM, για την προσέγγιση και για τα ραντάρ S–Mode.

Για όλα τα ζητήματα έχουμε προχωρήσει τις απαραίτητες συμβάσεις και μάλιστα ακριβώς επειδή δεν ήταν κάτι το οποίο μπορούσε να περάσει χωρίς κάποια ουσιαστική δράση από εμάς. θέλω να σας πω ότι όταν ανέλαβα τον Μάρτιο του 2025 στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, μία από τις πρώτες μου κινήσεις ήταν να μεταβώ στις Βρυξέλλες, όπου συναντήθηκα και με τον Επίτροπο Μεταφορών, τον κύριο Τζιτζικώστα, αλλά και με τον επικεφαλής της DG Move, μαζί με τον διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας και τον διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, όπου τους ζήτησα άμεσα την τεχνική βοήθεια, την υποστήριξη στην κατάρτιση ενός αναλυτικού σχεδίου δράσης, ενός ολιστικού σχεδίου, το οποίο θα αντιμετώπιζε και τις τρεις παραβάσεις του ευρωπαϊκού δικαίου και προφανώς θα γινόταν εκσυγχρονισμός των συστημάτων αεροναυτιλίας.

Και το λέω αυτό, διότι αφορά και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων αεροναυτιλίας αλλά και τη διοικητική μεταρρύθμιση στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, όπου η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ήταν μία υπηρεσία που υπαγόταν απευθείας στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών. Και μάλιστα από τις πρώτες αποφάσεις που κλήθηκαν να υπογράψω ήταν να δώσω έγκριση για τον καθαρισμό στις τουαλέτες στο αεροδρόμιο Καζαντζάκης, άλλη απόφαση ήταν για να δώσω έγκριση για το κούρεμα στο γκαζόν στα περιφερειακά αεροδρόμια.

Το λέω για να δείξω ότι, η αναγκαιότητα να μετατραπεί η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας σε ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου Δικαίου, στο οποίο θα έχει και διοικητική αυτονομία και οικονομική αυτοτέλεια ήταν πραγματικά επιτακτική και πράγματι, σε σύντομο χρονικό διάστημα το ψηφίσαμε αυτό χωρίς τη στήριξη από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, να το τονίσουμε.

Και παράλληλα προχωράνε οι διαγωνισμοί για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων σε όλα τα ζητήματα. Άρα πράγματι, έχουμε μία σημαντική προσπάθεια ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το σύνολο των ζητημάτων που υπάρχουν ώστε να έχουμε καλύτερες αερομεταφορές» συμπλήρωσε ο υπουργός.

Σχετικά με το μπλακ άουτ, ο κ. Δήμας τόνισε ότι όλοι οι υπεύθυνοι δηλώνουν πως δεν υπήρχε ζήτημα ασφάλειας.

«Οπωσδήποτε είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό και γι’ αυτό έδωσα εντολή τόσο για την ΕΔΕ αλλά και συγκρότησα άμεσα την ειδική αυτή επιτροπή και θέλω εδώ να τονίσω πως όταν λέμε ότι δεν υπάρχει ζήτημα ασφάλειας, αυτό είναι κάτι το οποίο μας το λένε οι ειδικοί και τηρήθηκαν τα πιο αυστηρά διεθνή πρωτόκολλα τα οποία υπάρχουν.

Ακριβώς όμως, επειδή είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό το οποίο δεν μπορεί να μας αφήσει αμέτοχους, πρώτα δόθηκε εντολή για την Ένορκη Διοικητική Εξέταση, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει και φυσικά έχουμε συστήσει την Επιτροπή, η οποία έχει ήδη συνεδριάσει δύο φορές, έχει κάνει και επιτόπια αυτοψία, στην οποία επικεφαλής είναι ο διοικητής της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας που δεν εμπλέκεται στο ζήτημα αυτό. Συμμετέχει εκπρόσωπος από το EUROCONTROLάρα έχουμε και τους Ευρωπαίους, ο διοικητής της Επιτροπής Κυβερνοασφάλειας από την Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Νομίζω ότι η σύνθεση της Επιτροπής είναι τέτοια που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί το πόρισμά της» εξήγησε.

«Εμείς δεν ψάχνουμε να μεταθέσει ο ένας τις ευθύνες στον άλλον. Θέλουμε να μάθουμε με 100% βεβαιότητα ποια ακριβώς ήταν η γενεσιουργός αιτία ώστε να μην επαναληφθεί ποτέ και να μην έχουμε τέτοια ζητήματα» είπε χαρακτηριστικά.

Ως προς τα σενάρια για δολιοφθορά, ο κ. Δήμας σχολίασε «ακριβώς επειδή έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά και έχουν ακουστεί πολλές διαφορετικές θεωρίες, θέλω να είμαι πάρα πολύ προσεκτικός και να πάμε με το τι θα πει η επιτροπή για το πόρισμα».

«Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις. Αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις μέχρι στιγμής που να παραπέμπουν σε εξωτερική παρεμβολή ή σε κυβερνοεπίθεση που επίσης είχε γραφτεί εκτεταμένα. (…)

Δεν υπάρχουν στην παρούσα φάση ενδείξεις για κάτι τέτοιο. Άρα, στις λέξεις που χρησιμοποιώ είμαι εξαιρετικά προσεκτικός. Μην προσπαθούμε να βγάλουμε κάτι το οποίο δεν υπάρχει. (…) Επειδή υπάρχουν πολλοί άνθρωποι οι οποίοι έχουν και εμπειρία και άποψη στο θέμα, λένε αντιφατικά πράγματα, γι’ αυτό το λόγο νομίζω ότι είναι πολύ σοφότερο να περιμένουμε και είναι ζήτημα λίγων ημερών να περιμένουμε το πόρισμα της επιτροπής».

Σχετικά με το περιστατικό, εξήγησε ότι το πρόβλημα ήταν ότι ακουγόταν στις συχνότητες ένας δυνατός θόρυβος, οποίος καθιστούσε την επικοινωνία μεταξύ των ελεγκτών και των αεροσκαφών μη λειτουργικό και πως «αυτό είναι κάτι το οποίο συνέβη σε όλη την επικράτεια, άρα εκεί είναι και το οξύμωρο».

«Όσον αφορά όμως τα συστήματα αεροναυτιλίας, επαναλαμβάνω ότι οι ειδικοί και αυτό δεν είναι προσωπική αξιολόγηση, λένε ότι ναι μεν μπορεί να είναι κάποιων χρόνων, αλλά το πρόβλημα δεν έχει να κάνει με την ασφάλεια όσο με την χωρητικότητα. Και θα σας δώσω ένα πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα για να καταλάβετε τι εννοώ. Το αεροδρόμιο στο Μόναχο θεωρείται πως είναι σχεδόν δίδυμο αεροδρόμιο με το Ελευθέριος Βενιζέλος. Επειδή έχουν πιο καινούρια συστήματα αεροναυτιλίας, δεν είναι ότι έχουν παραπάνω ασφάλεια, αλλά έχουν τη δυνατότητα να έχουν πολύ μεγαλύτερη χωρητικότητα, να εξυπηρετούν δηλαδή πολλές περισσότερες πτήσεις εντός μίας ημέρας από ό, τι το Ελευθέριος Βενιζέλος.

Επαναλαμβάνω, αυτό δεν είναι προσωπική μου αξιολόγηση. Είναι κάτι το οποίο το λένε και οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και όλοι οι ειδικοί και προφανώς οι Ευρωπαίοι» συμπλήρωσε.

Απαντώντας, ως αρμόδιος υπουργός, στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση στο κομμάτι των μεταφορών, ο κ. Δήμας δήλωσε «την κριτική την αποδέχομαι. Η κριτική είναι κάτι το οποίο υπάρχει μέσα σε μια δημοκρατική κοινωνία και αλίμονο, εάν υπάρχουν πολύ συγκεκριμένες προτάσεις να κάτσουμε να τις συζητήσουμε. Είναι διαφορετικό όμως να ασκείς κριτική χωρίς να έχεις καμία τεκμηριωμένη άποψη ή εναλλακτική λύση και διαφορετικό να προσπαθείς να το κάνεις στο βωμό, απλά της αντιπολίτευσης».

Πηγή: ertnews.gr

Χ. Δήμας: Τέλος του 28 ολοκληρώνονται οι 364 δράσεις του ολιστικού σχεδίου για τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας

«επίμονης», «μαζικής παρεμβολής» με μεγάλη «γεωγραφική έκταση» φτάσαμε στο «τεχνικό πρόβλημα», εντοπισμένο σε ένα σημείο. Ακούσαμε δηλώσεις μέχρι και ότι «τρελάθηκε το σύστημα».

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. με τέτοιες αντιφατικές ανακοινώσεις που στερούνται σοβαρότητας, για ακόμη μία φορά εκτίθεται και δείχνει τη γύμνια της και την κατάσταση πανικού στην οποία βρίσκεται.

Σε κανένα από τα δελτία τύπου δεν έγινε η παραμικρή αναφορά για την υπεράνθρωπη προσπάθεια τα Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και για το ότι κατάφεραν να διαχειριστούν μια πρωτοφανή κατάσταση με υποδειγματικό τρόπο και να φροντίσουν ώστε όλες οι πτήσεις να προσγειωθούν ασφαλώς, εργαζόμενοι κάτω από αντίξοες συνθήκες και εκτεθειμένοι σε αστοχίες των ξεπερασμένων συστημάτων χωρίς καμία υποστήριξη από την Διοίκηση.

Η μη εκτίμηση στους εργαζομένους, καταδεικνύει την άκρατη αλαζονεία της Διοίκησης της Υ.Π.Α. που δεν είχε την ελάχιστη αξιοπρέπεια να σταθεί σε αυτούς που εγγυήθηκαν την ασφάλεια των πτήσεων, την ίδια στιγμή που η υπηρεσία και τα συστήματά της τους εξέθεσε για ακόμη μία φορά και διασυρθήκαμε ως χώρα διεθνώς.

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. δεν μπορεί να κρύψει το μένος της απέναντι στους Ε.Ε.Κ., παρότι καπηλεύεται το έργο τους και ταυτόχρονα, σε κάθε ευκαιρία, υποτιμά τις ικανότητες και τον επαγγελματισμό τους. Η Διοίκηση της Υ.Π.Α., είναι για ακόμα μια φορά έκθετη για τον διασυρμό της χώρας τόσο με το συμβάν όσο και με την διαχείριση του. Φυσικά η Υ.Π.Α. προσπαθεί να μετριάσει τις εντυπώσεις λέγοντας ότι δε συνέβη και κάτι πολύ σοβαρό και ότι δε διακυβεύτηκε σε κανένα σημείο η ασφάλεια των πτήσεων. Δεν αναφέρει πουθενά ότι ο μόνος λόγος που τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν ασφαλώς ήταν η υποδειγματική διαχείριση των Ε.Ε.Κ. και όχι τα μέσα που τους παρείχε η Υ.Π.Α..

Καλούμε τη Διοίκηση της Υ.Π.Α. να σταματήσει να πιέζει τους Ε.Ε.Κ. στην βάρδια να αποδεχτούν περισσότερη κυκλοφορία, για να μετριάσει το πρόβλημα με τις καθυστερήσεις, την στιγμή που δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το πρόβλημα δεν θα επαναληφθεί, αφού ακόμα δεν το έχει εντοπίσει καν.

Στην προσφιλή της τακτική να αποποιηθεί κάθε ευθύνη η Διοίκηση της Υ.Π.Α., μην μπορώντας αυτή τη φορά να κατηγορήσει τους Ε.Ε.Κ. και τα αιτήματα τους, κατέφυγε στην επίκληση «άγνωστων παρεμβολών» που παραδόξως ήταν «εκτεταμένες γεωγραφικά», αλλά επηρέαζαν επιλεκτικά τις κεραίες που εξυπηρετούν το Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ. και όχι αυτές που εξυπηρετούν τα αεροδρόμια, που σε πολλά σημεία ανά την Ελλάδα, βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Αναρωτιόμαστε αν θα μας ενημερώσει η Υ.Π.Α. τι τελικά όντως συνέβη ή αν και αυτό θα θαφτεί, μπροστά στην φανταχτερή προσπάθεια του ήδη εκτός χρονοδιαγραμμάτων Action Plan.

Τελικά η αλήθεια αποκαλύφθηκε και τώρα παίζουμε ξανά με τις λέξεις, όπως έγινε και τον περασμένο Αύγουστο στην περίπτωση της απώλειας της γραμμής μεταφοράς δεδομένων από τον λόφο Μερέντα. Τότε αποδείχτηκε περίτρανα ότι η Υ.Π.Α. επι ένα χρόνο αξιολογούσε αν θα έπρεπε να πάρει το ανταλλακτικό, το οποίο αστόχησε και το οποίο μέχρι σήμερα, 5 μήνες μετά την βλάβη δεν έχει αποκτηθεί. Φυσικά καμία ευθύνη δεν αναζητήθηκε από την πολιτική ηγεσία και κανενός το αυτί δεν ίδρωσε.

Τώρα περιμένουμε να μάθουμε τι ακριβώς αστόχησε χθες, αν έχει συμβεί ξανά τέτοια αστοχία και έχει αποκρυβεί, καθώς και γιατί η Υ.Π.Α. δεν φρόντισε να θωρακίσει το σύστημα από ένα ενδεχόμενο όπως το χθεσινό. Ακούσαμε δήλωση σε τηλεοπτικό σταθμό ότι έχει υπάρξει ξανά παρόμοιο πρόβλημα μικρότερης έκτασης. Πρέπει να μας απαντήσει τελικά η Υ.Π.Α. αν αυτή η δήλωση αληθεύει και αν αληθεύει γιατί δεν ελήφθησαν μέτρα για να αποτραπεί αυτό που έγινε χθες.

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. μέσα στην κενή περιεχομένου φλυαρία των Δελτίων τύπου που εκδίδει δεν έχει συμπεριλάβει τις δυο πιο σημαντικές αναφορές:

Να ζητήσει συγγνώμη από το επιβατικό κοινό και να αναλάβει την ευθύνη για τα προβλήματα.

Το ότι δεν το έχει κάνει απλά δείχνει ότι δεν έχει διάθεση να επιλύσει το πρόβλημα, αφού δεν τολμάει καν να το αποδεχθεί.

Αφού η Διοίκηση της Υ.Π.Α. δεν κάνει το χρέος της στο επιβατικό κοινό, τότε θα πρέπει να επιληφθεί του θέματος η πολιτική ηγεσία. Ευελπιστούμε ότι στο κρίσιμο αυτό σημείο η πολιτική ηγεσία θα σταματήσει να πιστεύει τις δικαιολογίες της Διοίκησης της Υ.Π.Α. που απλά κάθε φορά καθησυχάζει το Υπουργείο, μέχρι να εμφανιστεί το επόμενο πρόβλημα.

Ένα είναι βέβαιο ότι η κατάσταση με τον εξοπλισμό στην Υ.Π.Α. δεν μπορεί να παραμείνει ως έχει. Αν δεν γίνουν κινήσεις να αλλάξει, τότε το σύστημα της εναέριας κυκλοφορίας στη χώρα δεν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στην κυκλοφορία της επερχόμενης καλοκαιρινής περιόδου και γι’ αυτό δεν θα έχουν καμία ευθύνη οι Ε.Ε.Κ.. Η ευθύνη θα ανήκει εξολοκλήρου στην Διοίκηση της Υ.Π.Α. και σε όσους την επιβλέπουν.

Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας: Η ΥΠΑ Να ζητήσει συγγνώμη από το επιβατικό κοινό και να αναλάβει την ευθύνη για τα προβλήματα

Παρότι οι αρχικές αναφορές έκαναν λόγο για «παρεμβολές» στις συχνότητες του εναέριου χώρου, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο εξωτερικής επέμβασης, τα σενάρια περί κυβερνοεπίθεσης ή ασύμμετρης απειλής φαίνεται πλέον να απομακρύνονται. Από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν, τόσο μέσω εξειδικευμένων πτήσεων επιτήρησης συχνοτήτων όσο και από την ανάλυση των καταγραφών (logs και φασμάτων), δεν προέκυψαν ενδείξεις εξωτερικής παρεμβολής.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συγκεντρώνουν οι αρμόδιοι, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας πράγματι άκουγαν παρεμβολές στις συχνότητες. Ωστόσο, το κρίσιμο πρόβλημα δεν ήταν η λήψη των μηνυμάτων από τα αεροσκάφη, αλλά η αδυναμία μετάδοσης των μηνυμάτων από τους ίδιους τους ελεγκτές, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι η δυσλειτουργία εντοπίζεται εντός του συστήματος.

Τα επικρατέστερα σενάρια
Πρώτον, πρόβλημα στην τηλεπικοινωνιακή υποδομή.
Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας χρησιμοποιεί μισθωμένα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα για τη μεταφορά ήχου και δεδομένων μεταξύ κεραιών, ραντάρ και κέντρων ελέγχου. Πληροφορίες αναφέρουν ότι είχαν προηγηθεί τεχνικές εργασίες σε συγκεκριμένο link μεταφοράς δεδομένων, οι οποίες ενδέχεται να προκάλεσαν αστοχία ή ασυμβατότητα στη λειτουργία του συστήματος. Ένα τέτοιο πρόβλημα θα μπορούσε να δημιουργήσει εσωτερικές παρεμβολές και απώλεια επικοινωνίας, χωρίς εμπλοκή εξωτερικού παράγοντα. Το ανησυχητικό, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, είναι ότι πρόκειται για κρίσιμες υποδομές με ανεπαρκή εφεδρεία (backup).

Οι δυσλειτουργίες μάλιστα που εντοπίστηκαν χθες στο σύστημα επικοινωνιών της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας δεν περιορίστηκαν μόνο στις ραδιοσυχνότητες του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα προβλήματα επεκτάθηκαν και στο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο των κεντρικών υπηρεσιών της ΥΠΑ, καθώς καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας η υποδομή φέρεται να λειτουργούσε χωρίς τηλεφωνικές επικοινωνίες και χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Δεύτερον, παλαιός και ανεπαρκώς εφεδρικός εξοπλισμός.
Ο εξοπλισμός της ΥΠΑ χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό παρωχημένος, με συστήματα που δεν έχουν εκσυγχρονιστεί εδώ και δεκαετίες. Οι ίδιες πηγές του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών τονίζουν ότι δεν μπορούν να γίνουν αποσπασματικές αναβαθμίσεις σε τέτοιας κρισιμότητας συστήματα, καθώς οι μεγάλες προμήθειες και ο πλήρης εκσυγχρονισμός απαιτούν χρόνο, που υπολογίζεται τουλάχιστον σε μία διετία.

Σύμφωνα με την ΥΠΑ, αμέσως μετά την εκδήλωση του προβλήματος ενεργοποιήθηκαν τα πρωτόκολλα ασφαλείας, με δραστικό περιορισμό των πτήσεων και, όπου κρίθηκε αναγκαίο, με προσωρινή αναστολή τους. Τα μέτρα αυτά απέτρεψαν οποιονδήποτε κίνδυνο για την ασφάλεια των πτήσεων, ανέδειξαν όμως με τον πιο σαφή τρόπο τις αδυναμίες του συστήματος.

Γιατί δεν επηρεάστηκε η Πολεμική Αεροπορία
Στην Ελλάδα λειτουργούν δύο απολύτως διακριτά και αυτόνομα συστήματα διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας. Το πρώτο είναι το σύστημα, αρμοδιότητας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, το οποίο είναι γνωστό στο ευρύ κοινό και εξυπηρετεί τις πολιτικές πτήσεις στο FIR Αθηνών. Το σύστημα αυτό περιλαμβάνει τα ραντάρ, τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας που διαχειρίζονται την πολιτική αεροπλοΐα.

Το δεύτερο σύστημα ανήκει στην Πολεμική Αεροπορία και υπάγεται στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Διαθέτει πλήρως ανεξάρτητη υποδομή, με δικά του ραντάρ σε όλη τη χώρα, αυτόνομους πομποδέκτες, εξειδικευμένους ελεγκτές αεράμυνας και ξεχωριστό Κέντρο Ελέγχου Αεροπορικών Επιχειρήσεων, με επιχειρησιακή έδρα τη Λάρισα.

Τα δύο συστήματα λειτουργούν παράλληλα αλλά χωρίς λειτουργική ή τεχνική διασύνδεση μεταξύ τους. Πρόκειται για πλήρως αυτόνομα δίκτυα, με διαφορετικές υποδομές, προσωπικό και διαδικασίες, γεγονός που σημαίνει ότι τεχνικά προβλήματα ή δυσλειτουργίες στο πολιτικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας δεν επηρεάζουν τη λειτουργία του στρατιωτικού συστήματος της Πολεμικής Αεροπορίας.

Συνεχίζεται η έρευνα
Το περιστατικό που σημειώθηκε χθες στο FIR ήταν ιδιαίτερα σοβαρό, ωστόσο –όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές– δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Προ ολίγων μηνών αντίστοιχη παράλυση σημειώθηκε και στο Λονδίνο, μάλιστα με διάρκεια δύο ημερών, επιχείρημα που χρησιμοποιείται για να καταδειχθεί ότι τέτοιου είδους αστοχίες δεν είναι αποκλειστικά «ελληνικό φαινόμενο», αλλά αφορούν και χώρες με τεράστιο καθημερινό φόρτο αεροπορικής κίνησης.

Αυτό φυσικά δεν υποβαθμίζει την χθεσινή μέρα και όσα συνέβησαν στα ελληνικά αεροδρόμια. Η έρευνα συνεχίζεται, με τις αρμόδιες αρχές να επισημαίνουν ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η πλήρης αποσαφήνιση των αιτιών, αλλά και η υιοθέτηση μέτρων που θα αποτρέψουν την επανάληψη αντίστοιχων περιστατικών, καθώς σε διαφορετική περίπτωση οι επιπτώσεις στις αερομεταφορές και στη διεθνή εικόνα της χώρας θα είναι σημαντικές.

Πλέγμα μέτρων και σχέδιο δράσης
Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρμόδιες αρχές αναφέρουν ότι έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή πλέγμα μέτρων για τη θωράκιση των συστημάτων, με στόχο την άμεση αντιμετώπιση των πιο εμφανών αδυναμιών. Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της εφεδρείας και της αξιοπιστίας των κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών υποδομών.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών υπενθυμίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη Σχέδιο Δράσης για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων αεροναυτιλίας, σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς (DG MOVE, EASA και EUROCONTROL). Το σχέδιο, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028, περιλαμβάνει 364 δράσεις σε επτά βασικούς πυλώνες, μεταξύ των οποίων η ανάπτυξη υπηρεσιών Data Link, η αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, η εφαρμογή πλοήγησης βάσει απόδοσης (PBN), η ανάπτυξη ραντάρ Mode S και η εφαρμογή του Κανονισμού CP1.

Οξεία κριτική από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας
Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα τοποθετήθηκε χθες η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας (ΕΕΕΚΕ) για το «σκοτάδι» στις επικοινωνίες, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό σοβαρό και πρωτοφανές για το σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της χώρας. Όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση, δεν πρόκειται ούτε για μεμονωμένο γεγονός ούτε για απλή τεχνική αστοχία, αλλά για κρίση με ξεκάθαρα συστημικά χαρακτηριστικά.

Οι ελεγκτές αποδίδουν το συμβάν στη χρόνια παλαιότητα και την ανεπαρκή συντήρηση του εξοπλισμού επικοινωνιών και επιτήρησης, μιλώντας για διαχρονική αδράνεια και λανθασμένες επιλογές της διοίκησης της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Υπενθυμίζουν ότι έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει για τους κινδύνους που απορρέουν από τη λειτουργία απαρχαιωμένων συστημάτων, χωρίς να υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση, επισημαίνοντας ότι η χθεσινή κατάρρευση ήταν προαναγγελθείσα.

Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, η ΕΕΕΚΕ υπογραμμίζει ότι οι ελεγκτές των Κέντρων Ελέγχου Αθηνών και Μακεδονίας κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διασφάλιση της ασφάλειας των πτήσεων. Όπως σημειώνουν, οι συνάδελφοί τους υπερέβαλαν εαυτούς, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο ώστε να διαχειριστούν με ασφάλεια τις πτήσεις που βρίσκονταν ήδη στον αέρα ή δεν ήταν δυνατό να αναδρομολογηθούν.

Τέλος, οι ελεγκτές ζητούν άμεση και σε βάθος διερεύνηση του περιστατικού, με τη συμμετοχή όλων των αρμόδιων αρχών, καθώς και ουσιαστικές παρεμβάσεις για την αναβάθμιση του κρίσιμου εξοπλισμού. Παράλληλα, προειδοποιούν ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν προτίθενται να προσφέρουν υπερεργασία την επερχόμενη καλοκαιρινή περίοδο, τονίζοντας ότι δεν είναι πλέον ανεκτό να λειτουργεί το σύστημα χωρίς σύγχρονες και αξιόπιστες υποδομές.

Πηγή: protothema.gr

Τα σενάρια για το μπλακάουτ που έκλεισε τον εναέριο χώρο: Τι λένε ΥΠΑ, υπ. Μεταφορών και ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας

Σήμερα, 04/01/2026, βιώσαμε ένα ακόμη απαράδεκτο και ντροπιαστικό για τη χώρα μας περιστατικό. Στις 09:00 περίπου το πρωί σημειώθηκε ολική απώλεια των συχνοτήτων επικοινωνίας που χρησιμοποιεί το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας (Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ.) και απώλεια κάποιων από τις συχνότητες που χρησιμοποιεί η Προσέγγιση Αθηνών.

Ταυτόχρονα, οι Ε.Ε.Κ. του Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ. χρησιμοποίησαν κάθε διαθέσιμο μέσο προκειμένου να διαχειριστούν με ασφάλεια τις πτήσεις που βρίσκονταν ήδη στο Athinai FIR ή που δεν κατέστη δυνατό να αναδρομολογηθούν. Ο συνάδελφοι Ε.Ε.Κ. υπερέβαλαν εαυτούς και έκαναν για ακόμα μια φορά το καθήκον τους να διατηρήσουν τις πτήσεις που ήταν στον αέρα ασφαλείς.

Οι συνάδελφοι ενεργώντας με γνώμονα την ασφάλεια ανέστειλαν τις απογειώσεις από όλα τα αεροδρόμια και για όλες τις πτήσεις που εισέρχονται στο Athinai FIR, ενώ, όπου ήταν δυνατόν, αναδρομολογήθηκαν μέσω γειτονικών FIR όσες υπερπτήσεις ήταν ήδη στον αέρα.

Αυτή τη στιγμή, οι συνάδελφοι διαχειρίζονται την Εναέρια Κυκλοφορία με όσα μέσα έχουν στην διάθεσή τους και έχουν καταφέρει να επιτύχουν μερική επαναφορά της κυκλοφορίας, τηρώντας με αυστηρότητα όλες τις διαδικασίες ασφαλείας που προβλέπουν οι Ευρωπαϊκοί και Διεθνείς κανονισμοί.

Η έκταση του σημερινού συμβάντος είναι πρωτοφανής και απαράδεκτη για ένα σύστημα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας. Μέχρι στιγμής δεν έχουν ανακοινωθεί από την Υ.Π.Α. τα αίτια του προβλήματος και δεν έχουμε ενημερωθεί για τον χρόνο της πλήρους αποκατάστασής του.

Η σημερινή σοβαρή βλάβη και πτώση κρίσιμων συστημάτων επικοινωνίας δεν αποτελεί ούτε «μεμονωμένο περιστατικό» ούτε τεχνική αστοχία χωρίς υπεύθυνους. Αποτελεί το άμεσο αποτέλεσμα της χρόνιας αδράνειας, της κακής διαχείρισης και των λανθασμένων επιλογών της Διοίκησης της Υ.Π.Α., η οποία αγνοεί συστηματικά τις προειδοποιήσεις των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.

Η Ε.Ε.Ε.Κ.Ε. εδώ και χρόνια αναδεικνύει την παλαιότητα του εξοπλισμού επιτήρησης και επικοινωνιών και απαιτεί την αντικατάστασή του με σύγχρονο εξοπλισμό που να πληροί τις απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κανονισμών. Δυστυχώς έως τώρα το αίτημά μας δεν έχει τύχει ανταπόκρισης.

Η Διοίκηση της Υ.Π.Α. φέρει ακέραιη και αδιαμφισβήτητη ευθύνη για τη λειτουργία απαρχαιωμένων, ευάλωτων και ανεπαρκώς συντηρημένων συστημάτων επικοινωνίας, τα οποία επανειλημμένα έχουν παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα. Η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, είναι προαναγγελθείσα!

Ανεξάρτητα από τα αίτια του σημερινού συμβάντος αναδεικνύεται για ακόμα μια φορά η κρισιμότητα της αναβάθμισης του κρίσιμου εξοπλισμού και οι συνέπειες της αστοχίας του. Πλέον δεν υπάρχει καμία δικαιολογία και αναμένουμε πράξεις και όχι λόγια.

Η Ελλάδα για ακόμα μια φορά διασύρεται διεθνώς, μετά την απώλεια επικοινωνίας, τον περασμένο Αύγουστο, με τον λόφο Μερέντα και την απώλεια εικόνας του τερματικού ραντάρ και των συχνοτήτων που βρισκόντουσαν εκεί. Τότε δεν υπήρξε καμία ανάληψη της ευθύνης για το συμβάν.

Ζητάμε επιτέλους να αναλάβει κάποιος την ευθύνη για τις επαναλαμβανόμενες βλάβες στον εξοπλισμό καθώς και για την καθυστέρηση στην ανανέωσή του.

Θέλουμε να επαναδιατυπώσουμε τα όσα είχαμε αναφέρει στο από 15/12/2025 Δελτίο Τύπου, ότι η Γ.Σ. των μελών της Ένωσής μας έχει αποφασίσει ότι υπό αυτές τις συνθήκες δεν θα προσφέρει υπερεργασία την επερχόμενη καλοκαιρινή περίοδο, αφού δεν γίνεται πλέον ανεκτή η ολιγωρία των υπευθύνων που έχει οδηγήσει στο να εργαζόμαστε χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία που είναι αυτονόητα για τους συναδέλφους σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη. Όπως γίνεται κατανοητό, αυτό θα σημάνει την κατακόρυφη αύξηση των καθυστερήσεων και η ευθύνη θα είναι απόλυτα της Διοίκησης, η οποία οφείλει να αναλάβει την ευθύνη επιτέλους και να μη διανοηθεί καν να ψάξει τρόπους εξαναγκασμού του προσωπικού προς υπερεργασία.

Απαιτούμε από την Διοίκηση της Υ.Π.Α. τα παρακάτω:

1.     Να γίνει άμεσα διερεύνηση, με συμμετοχή της Α.Π.Α. και του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. για να καθοριστούν τα αίτια του σημερινού συμβάντος.

2.     Να μας ενημερώσει για τον χρόνο πλήρους αποκατάστασης του προβλήματος, καθώς και για τις ενέργειες, στις οποίες θα προβεί για να μην επαναληφθεί.

Σε διαφορετική περίπτωση δεν πρόκειται να επανέλθει η ροή της εξυπηρετούμενης κυκλοφορίας στα ονομαστικά επίπεδα, με δεδομένο ότι για εμάς η ασφάλεια του επιβατικού κοινού αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα.

Για ακόμη μία φορά, η ασφάλεια των πτήσεων διατηρήθηκε όχι χάρη στις υποδομές της Υ.Π.Α., αλλά χάρη στον επαγγελματισμό και την αυτοθυσία των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, οι οποίοι κλήθηκαν να διαχειριστούν μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση με εφεδρικά και χειροκίνητα μέσα, υπό τεράστια επιχειρησιακή πίεση. Αναμένουμε από την Διοίκηση της Υ.Π.Α. να κάνει το δικό της χρέος και να αναλάβει τις τεράστιες ευθύνες που της αναλογούν.

Η ανακοίνωση των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας για το τεχνικό πρόβλημα στο FIR Αθηνών