Την αρχή έκανε ο Δήμος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, ο οποίος σε μία ιδιαίτερα σκληρή ανακοίνωση κάνει λόγο για μεθοδευμένη προσπάθεια αποδυνάμωσης της Αυτοδιοίκησης από την κυβέρνηση, αφήνοντας μάλιστα σαφείς αιχμές για εξυπηρέτηση οργανωμένων συμφερόντων της αγοράς ακινήτων και της κατασκευαστικής δραστηριότητας και προαναγγέλλοντας προσφυγή της ΚΕΔΕ στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Αφορμή στάθηκε το γεγονός ότι στο σχέδιο του νέου Κώδικα, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, δεν περιλαμβάνονται οι διατάξεις του άρθρου 94 του «Καλλικράτη» που κατοχυρώνουν τις αρμοδιότητες των δήμων σε θέματα πολεοδομίας, έκδοσης οικοδομικών αδειών και ελέγχου της δόμησης.

«Η παράλειψη μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση, με τον δήμο να υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να φέρει από την πίσω πόρτα μια αλλαγή που επί χρόνια συζητείται αλλά ποτέ δεν τέθηκε ανοιχτά στον δημόσιο διάλογο, δηλαδή την απομάκρυνση των Υπηρεσιών Δόμησης από τον έλεγχο των δήμων.

Στρέφει τα βέλη του μάλιστα κατά συγκεκριμένου κυβερνητικού στελέχους υπογραμμίζοντας ότι «στη διαδικασία αυτή εμπλέκεται κυβερνητικό στέλεχος με σημαντική και αξιολογότατη πορεία στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο, κατά τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής του θητείας, είχε επανειλημμένα στηλιτεύσει την αφαίρεση των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων από τους Δήμους».

«Τιμωρία» για τον ΝΟΚ
Η ανακοίνωση συνδέει ευθέως την υπόθεση με τη μάχη που προηγήθηκε για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ). Ο Δήμος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, μαζί με τον Δήμο Αλίμου, είχαν πρωταγωνιστήσει στις προσφυγές κατά διατάξεων του ΝΟΚ που επέτρεπαν αυξημένες δυνατότητες δόμησης, σε μια υπόθεση που κατέληξε σε σημαντικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή και τον δήμαρχο της πόλης, Γρηγόρη Κωνσταντέλλο, η σημερινή πρωτοβουλία αποτελεί ουσιαστικά πολιτική απάντηση σε εκείνη τη σύγκρουση: «Σήμερα, η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει συνειδητά να τιμωρήσει τους Δήμους που τόλμησαν να αντισταθούν στην τσιμεντοποίηση των πόλεων και στην καταστροφή του οικιστικού τους χαρακτήρα, αφαιρώντας τις κρίσιμες αρμοδιότητες και τον ουσιαστικό έλεγχο», επισημαίνεται.

Επίθεση στο ΤΕΕ
Η ανακοίνωση βάζει στο κάδρο των «σκηνοθετών» της απόφασης και το ΤΕΕ κάνοντας ιδιαίτερα αιχμηρή αναφορά στα συμφέροντα που, σύμφωνα με τον δήμο, βρίσκονται πίσω από την πρωτοβουλία. Η δημοτική αρχή κάνει λόγο για «πίεση συγκεκριμένων συντεχνιακών κύκλων» και θέτει ευθέως ζήτημα επιρροής της αγοράς ακινήτων και της οικοδομικής δραστηριότητας στη διαμόρφωση της κυβερνητικής πολιτικής: «Η εξέλιξη γεννά εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο οι θεσμικές επιλογές διαμορφώνονται με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον ή υπό την επιρροή συμφερόντων που σχετίζονται με την κατασκευαστική δραστηριότητα και την αγορά γης».

Παρότι η ανακοίνωση ξεκαθαρίζει ότι σέβεται τον θεσμικό και επιστημονικό ρόλο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, θέτει ευθέως ζήτημα σύγκρουσης ρόλων αναφορικά με το ενδεχόμενο μεταφοράς αρμοδιοτήτων σε μηχανισμούς που συνδέονται με αυτό: «Δεν είναι δυνατόν ο ίδιος χώρος που εκπροσωπεί μελετητές, κατασκευαστές, επενδυτές και συνολικά την οικοδομική δραστηριότητα να αποκτά καθοριστικό ρόλο τόσο στη διαμόρφωση των κανόνων όσο και στον έλεγχο εφαρμογής τους», αναφέρει.

Προσθέτει ότι «σε ένα ευνομούμενο κράτος αυτός που σχεδιάζει, κατασκευάζει και επενδύει δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και ο βασικός ελεγκτής του εαυτού του».

Παράλληλα, μέσω της ανακοίνωσης απορρίπτεται το επιχείρημα ότι οι Υπηρεσίες Δόμησης πρέπει να απομακρυνθούν από τους δήμους με τη δημοτική αρχή να κατηγορεί την κυβέρνηση ότι αξιοποίησε μεμονωμένες υποθέσεις πολεοδομικών παραβάσεων που απασχόλησαν τη δημοσιότητα προκειμένου να δημιουργηθεί η εικόνα ότι οι δημοτικές πολεοδομίες αποτελούν δήθεν τη βασική εστία προβλημάτων στον χώρο της δόμησης.

«Πρόκειται για ένα αυθαίρετο και προσβλητικό συμπέρασμα που απαξιώνει συλλήβδην χιλιάδες εργαζόμενους οι οποίοι επιτελούν καθημερινά ένα δύσκολο έργο με ελάχιστους πόρους και προσωπικό», τονίζεται.

Προσφυγή στο ΣτΕ και μέτωπο δήμων

Το ζήτημα, πάντως, αναμένεται να λάβει γρήγορα και νομικές διαστάσεις. Ο δήμαρχος, ο οποίος είναι και Α’ αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας γνωστοποίησε ότι η ΚΕΔΕ έχει ήδη αποφασίσει να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας εφόσον προχωρήσει η αφαίρεση των αρμοδιοτήτων.

Παράλληλα, νομικές υπηρεσίες πολλών δήμων της χώρας προετοιμάζονται για συντονισμένες κινήσεις, θεωρώντας ότι τίθεται ζήτημα παραβίασης των συνταγματικά κατοχυρωμένων αρχών της διοικητικής αποκέντρωσης και της αυτοτέλειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

«Εάν η Κυβέρνηση επιλέξει να προχωρήσει στην αφαίρεση αυτών των αρμοδιοτήτων, θα μας βρει απέναντι. Όπως δώσαμε τη μάχη για την ακύρωση των καταστροφικών διατάξεων του ΝΟΚ, έτσι θα δώσουμε και τη μάχη για την προάσπιση της συνταγματικά κατοχυρωμένης αυτοτέλειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης».

Πηγή: ethnos.gr

Σφοδρή σύγκρουση κυβέρνησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης με φόντο τις υπηρεσίες Δόμησης

Αναρτήθηκε στη «Διαύγεια» και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η νέα διαπιστωτική πράξη που αφορά στην επάρκεια ή μη της ελάχιστης στελέχωσης των Υπηρεσιών Δόμησης στους Δήμους χωρικής αρμοδιότητας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου. Η πράξη υπογράφεται από τη γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, κ. Μαριάννα Νικολαΐδου, και εκδίδεται κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 97Α του ν. 3852/2010, του γνωστού «Καλλικράτη», όπως ισχύει σήμερα.

Το νομικό πλαίσιο και η διαδικασία
Για την έκδοση της πράξης ελήφθησαν υπόψη τα στοιχεία από τα Ψηφιακά Οργανογράμματα των Δήμων, όπως αυτά καταγράφονται στο Μητρώο Ανθρώπινου Δυναμικού Ελληνικού Δημοσίου, αλλά και τα δεδομένα που υποβλήθηκαν απευθείας από τους Δήμους χωρικής αρμοδιότητας προς τις αρμόδιες υπηρεσίες της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Δωδεκάνησα: σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στους Δήμους με και χωρίς επάρκεια
Στον νομό Δωδεκανήσου, σύμφωνα με τη διαπιστωτική πράξη, με επάρκεια ελάχιστης στελέχωσης εμφανίζεται ο Δήμος Καλυμνίων. Αντίθετα, στην κατηγορία των Δήμων που λειτουργούν άνευ επάρκειας ελάχιστης στελέχωσης, εντάσσονται ο Δήμος Καρπάθου, ο Δήμος Κω, ο Δήμος Λέρου και ο Δήμος Ρόδου. Πρόκειται για Δήμους με σημαντικό βάρος σε δημογραφικό και αναπτυξιακό επίπεδο, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συγκεκριμένη διαπίστωση.
Κυκλάδες: η πλειονότητα των Δήμων χωρίς την απαιτούμενη στελέχωση
Στις Κυκλάδες, η εικόνα εμφανίζεται περισσότερο επιβαρυμένη. Σύμφωνα με την πράξη της κ. Νικολαΐδου, στον νομό Κυκλάδων δεν αναφέρεται Δήμος με επάρκεια ελάχιστης στελέχωσης, ενώ στην κατηγορία των Δήμων χωρίς επάρκεια καταγράφονται ο Δήμος Άνδρου, ο Δήμος Θήρας, ο Δήμος Μήλου, ο Δήμος Μυκόνου, ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, ο Δήμος Πάρου, ο Δήμος Σύρου-Ερμούπολης και ο Δήμος Τήνου. Πρόκειται για το σύνολο σχεδόν των τουριστικά ανεπτυγμένων νησιών του κεντρικού Αιγαίου, στα οποία η οικοδομική δραστηριότητα παραμένει υψηλή.
Βόρειο και Ανατολικό  Αιγαίο: η εικόνα σε Λέσβο, Σάμο και Χίο
Στον νομό Λέσβου, με επάρκεια ελάχιστης στελέχωσης φέρεται να λειτουργεί ο Δήμος Μυτιλήνης, ενώ άνευ επάρκειας καταγράφονται ο Δήμος Δυτικής Λέσβου και ο Δήμος Λήμνου. Στον νομό Σάμου, η Υπηρεσία Δόμησης λειτουργεί στον Δήμο Ανατολικής Σάμου, ωστόσο χωρίς να πληρούται το κριτήριο της ελάχιστης στελέχωσης, ενώ την ίδια εικόνα παρουσιάζουν και ο Δήμος Δυτικής Σάμου και ο Δήμος Ικαρίας. Στον νομό Χίου, ο Δήμος Χίου εντάσσεται και αυτός στην κατηγορία των Δήμων που λειτουργούν χωρίς την προβλεπόμενη ελάχιστη στελέχωση. Η απόφαση κοινοποιείται στο Εθνικό Τυπογραφείο για τη δημοσίευσή της, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ειδικότερα στη Γενική Διεύθυνση Πολεοδομίας, καθώς και στο Υπουργείο Εσωτερικών και τη Γενική Γραμματεία Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα. Με τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ 2466/Β΄ της 4ης Μαΐου 2026, η πράξη αποκτά πλήρη ισχύ και αποτυπώνει επίσημα την εικόνα της στελέχωσης των Υπηρεσιών Δόμησης σε ένα ευρύ νησιωτικό σύμπλεγμα, στο οποίο η ανάγκη για επαρκώς οργανωμένες πολεοδομικές υπηρεσίες παραμένει διαχρονικά κρίσιμη.

Στο φως η νέα διαπιστωτική πράξη για την επάρκεια στελέχωσης των Υπηρεσιών Δόμησης στους Δήμους του Αιγαίου

Η μεγάλη πολυπλοκότητα του πολεοδομικού σχεδιασμού επιβεβαιώνεται και από το πλήθος εκρεμμοτήτων καθώς απαιτούνται 11 διαδοχικά στάδια εγκρίσεων για την έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων, με χαρακτηριστικές περιπτώσεις τις πολεοδομικές μελέτες της Μυκόνου και της Σαντορίνης που ήταν οι πρώτες που ανατέθηκαν.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη νέα πραγματικότητα διαδραματίζει και η εκκρεμότητα αναγνώρισης των κοινόχρηστων δρόμων, η οποία επηρεάζει άμεσα το δικαίωμα δόμησης: χιλιάδες ιδιοκτησίες ενδέχεται να βρεθούν εκτός δυνατότητας αξιοποίησης εφόσον δεν διαθέτουν πρόσωπο σε δρόμο που θα αναγνωριστεί με τα νέα αυστηρά κριτήρια. Σε συνδυασμό με τις αλλαγές στα όρια αρτιότητας, η παράμετρος αυτή αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς περιορισμού της εκτός σχεδίου δόμησης.

Κεντρικό χαρακτηριστικό της μεταρρύθμισης, άλλωστε, είναι οι αυστηροί περιορισμοί στην εκτός σχεδίου δόμηση, με σημαντικές συνέπειες κυρίως στις τουριστικές περιοχές. Σε νησιά υψηλής πίεσης, τα όρια αρτιότητας για τουριστικές αναπτύξεις αυξάνονται σημαντικά, φτάνοντας έως τα 40 στρέμματα στη Σαντορίνη και έως τα 30 στρέμματα στη Μύκονο (αν δεν αναθεωρηθούν περαιτέρω), ενώ για κατοικία -χωρίς να αποκλείονται αναθεωρήσεις κατά το στάδιο της επόμενης διαβούλευσης- διαμορφώνονται σε επίπεδα 6-8 στρεμμάτων, περιορίζοντας σημαντικά τις δυνατότητες αξιοποίησης μικρότερων ιδιοκτησιών. Προστατευμένη εμφανίζεται μόνο η πρώτη κατοικία, με τα όρια αρτιότητας να παραμένουν στα 4 στρέμματα.

Διαβάστε περισσότερα στο newmoney.gr

Πηγή: newmoney.gr

Νέος Πολεοδομικός Σχεδιασμός σε όλη τη χώρα: Ποιες ανατροπές έρχονται στην οικοδόμηση

“Χθες το βράδυ ψηφίστηκε στη Βουλή η νομοθετική ρύθμιση για την παρέκκλιση όρων δόμησης του πολυχώρου κλειστού γυμναστηρίου στην Πάτμο και σήμερα το νησί μας δικαιολογημένα πανηγυρίζει μια ιστορική εξέλιξη.
Θέλω ιδιαίτερα να εκφράσω τη βαθιά και ειλικρινή ευγνωμοσύνη μου προς τον Πρωθυπουργό της χώρας Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος από την πρώτη στιγμή ήταν δίπλα στην Πάτμο, στηρίζοντας έμπρακτα και αποφασιστικά αυτή τη μεγάλη προσπάθεια ώστε να γίνει πραγματικότητα η νομοθετική αυτή ρύθμιση. Η συμβολή του υπήρξε καθοριστική και ουσιαστική για να φτάσουμε σήμερα σε αυτή τη μεγάλη επιτυχία για τον τόπο μας”, υπογράμμισε ο δήμαρχος Πάτμου.

Αναφέρει στην ανάρτηση του τα εξής:

Καλημέρα και καλή Πρωτομαγιά!
Σήμερα, μια μεγάλη και ιστορική ημέρα για το νησί της Αποκάλυψης, η Πρωτομαγιά αποκτά έναν ιδιαίτερο συμβολισμό για την Πάτμο, καθώς μέσα από σχέδιο, ενότητα και αισιοδοξία συνεχίζουμε με έργα που αξίζει ο τόπος και οι άνθρωποί του.
Με όραμα, επιμονή και συστηματική προσπάθεια, η δημοτική αρχή κατάφερε να φέρει εις πέρας έναν μεγάλο στόχο που είχε θέσει εδώ και πολύ καιρό, ανοίγοντας πλέον τον δρόμο για την υλοποίηση ενός έργου πνοής για τη νεολαία, τον αθλητισμό και το μέλλον της Πάτμου.
Χθες το βράδυ ψηφίστηκε στη Βουλή η νομοθετική ρύθμιση για την παρέκκλιση όρων δόμησης του πολυχώρου κλειστού γυμναστηρίου στην Πάτμο και σήμερα το νησί μας δικαιολογημένα πανηγυρίζει μια ιστορική εξέλιξη.
Θέλω ιδιαίτερα να εκφράσω τη βαθιά και ειλικρινή ευγνωμοσύνη μου προς τον Πρωθυπουργό της χώρας Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος από την πρώτη στιγμή ήταν δίπλα στην Πάτμο, στηρίζοντας έμπρακτα και αποφασιστικά αυτή τη μεγάλη προσπάθεια ώστε να γίνει πραγματικότητα η νομοθετική αυτή ρύθμιση. Η συμβολή του υπήρξε καθοριστική και ουσιαστική για να φτάσουμε σήμερα σε αυτή τη μεγάλη επιτυχία για τον τόπο μας.
Θερμές ευχαριστίες εκφράζω επίσης προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου για τη σημαντική συμβολή και συνεργασία του στην προώθηση και ψήφιση της ρύθμισης στη Βουλή.
Η δημοτική αρχή συνεχίζει με συνέπεια, δουλειά και πίστη στις δυνατότητες του τόπου μας. Με συλλογική προσπάθεια και διαρκή επιμονή, στόχος μας παραμένει να κάνουμε το καλύτερο για την Πάτμο και τους ανθρώπους της, χτίζοντας βήμα-βήμα ένα καλύτερο μέλλον για όλους.
Νικήτας Τσαμπαλάκης
Δήμαρχος Πάτμου

Πάτμος: Ψηφίστηκε στη Βουλή η νομοθετική ρύθμιση για την παρέκκλιση όρων δόμησης του πολυχώρου κλειστού γυμναστηρίου

Στον πυρήνα του σχεδίου νόμου βρίσκεται η δυνατότητα πολεοδόμησης έως και του 20% συγκεκριμένων ζωνών Natura υπό προϋποθέσεις, ενώ παράλληλα εισάγονται ρυθμίσεις για έργα αποθήκευσης ενέργειας, αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα και μετακινήσεις προσωπικού μεταξύ ΔΕΗ και ΔΕΔΔΗΕ.

Πολεοδόμηση έως 20% σε ζώνες Natura
Ιδιαίτερη αξία έχει η αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου του Υπουργείο που επιχειρεί να στηρίξει τη ρύθμιση για τη δυνατότητα περιορισμένης πολεοδόμησης σε τμήματα περιοχών που υπάγονται στο δίκτυο Natura 2000, υποστηρίζοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις έχουν δημιουργηθεί σοβαρές στρεβλώσεις στον χωρικό σχεδιασμό. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ το σημερινό καθεστώς δεν απέτρεψε την άναρχη δόμηση, αλλά συχνά την μετέφερε εκτός σχεδίου, χωρίς κανόνες και χωρίς τις αναγκαίες υποδομές.

Στο κείμενο επισημαίνεται ότι σημαντικός αριθμός πόλεων, οικισμών και νησιωτικών περιοχών βρίσκεται εντός ή σε άμεση γειτνίαση με ζώνες προστασίας.

Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρονται τα Ιωάννινα, η Καστοριά και το Ναύπλιο, με συνολικό πληθυσμό περίπου 470.000 κατοίκων ενώ γίνεται μνεία και σε νησιά όπως η Χάλκη, οι Παξοί, τα Αντικύθηρα, οι Λειψοί και η Σαμοθράκη. Η επιχειρηματολογία του ΥΠΕΝ είναι ότι περισσότεροι από 1.000 οικισμοί επηρεάζονται από τους περιορισμούς αυτούς και χρειάζονται ειδικές πολεοδομικές λύσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο στην λακωνική Μάνη εντοπίζονται εντός του δικτύου περισσότερα από 50 χωριά όπως η Αρεόπολη, το Λιμένι, ο Γερολιμένας και ο Κοτρώνας.

Το επιχείρημα κατά της άναρχης εκτός σχεδίου δόμησης
Η αιτιολογική έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις περιαστικές περιοχές, όπου -όπως αναφέρει- έχει ήδη αναπτυχθεί εκτεταμένη εκτός σχεδίου δόμηση, με αποτέλεσμα να έχουν δημιουργηθεί οικιστικές πυκνώσεις χωρίς σχέδιο, να έχει ανατραπεί ο αγροτικός χαρακτήρας της γης και να ασκούνται πιέσεις στις ήδη οργανωμένες πολεοδομικά περιοχές. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι σε πολλές περιπτώσεις οι νόμιμοι υποδοχείς κατοικίας έχουν φτάσει στα όρια της φέρουσας ικανότητάς τους και απαιτείται συντεταγμένος σχεδιασμός αντί για ανεξέλεγκτη ανάπτυξη.

Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε εκτάσεις που βρίσκονται εκτός σχεδίου αλλά περικλείονται από εντός σχεδίου περιοχές ή εφάπτονται άμεσα με τον αστικό ιστό. Κατά την αιτιολογική, πρόκειται για περιοχές που λειτουργούν ήδη στην πράξη ως τμήμα της πόλης, χωρίς όμως να διαθέτουν θεσμική πολεοδομική οργάνωση. Το ΥΠΕΝ θεωρεί ότι αυτές οι περιπτώσεις πρέπει να μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω σχεδιασμού και όχι να παραμένουν σε καθεστώς πολεοδομικής εκκρεμότητας.

 Το όριο του 20% και οι δικλίδες προστασίας
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο όριο του 20%, το οποίο παρουσιάζεται ως ανώτατο και αυστηρά περιοριστικό ποσοστό. Η έκθεση διευκρινίζει ότι δεν πρόκειται για οριζόντια δυνατότητα πολεοδόμησης κάθε περιοχής Natura, αλλά για μέγιστο όριο που θα εξετάζεται κατά περίπτωση, μόνο όπου αποδεικνύεται αναγκαίο. Στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι να διατηρείται ο βασικός προστατευτικός χαρακτήρας των περιοχών.

Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά τις Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων, δηλαδή τη λεγόμενη Ζώνη 4, όπου ήδη επιτρέπεται ευρύτερο φάσμα χρήσεων γης. Δεν επεκτείνεται στους πυρήνες αυστηρής προστασίας, στις ζώνες απόλυτης προστασίας ή σε περιοχές που φιλοξενούν τα πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα. Αυτό προβάλλεται από την κυβέρνηση ως βασική ασφαλιστική δικλείδα για την αποφυγή περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.

Η αιτιολογική έκθεση υπογραμμίζει επίσης ότι κάθε πιθανή επέκταση σχεδίου θα πρέπει να βασίζεται σε ειδική περιβαλλοντική μελέτη, να εντάσσεται στον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό και να τεκμηριώνεται επιστημονικά ως απολύτως αναγκαία. Επιπλέον, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι δεν θίγονται τα προστατευτέα είδη και οι στόχοι διατήρησης της συγκεκριμένης περιοχής.

Αυθαίρετες εγκαταστάσεις σε δασικές εκτάσεις
Παράλληλα, προβλέπεται επαναφορά ή παράταση της δυνατότητας νομιμοποίησης αυθαίρετων εγκαταστάσεων μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις, όπως κτηνοτροφικές μονάδες, ναοί, μετόχια, τουριστικές εγκαταστάσεις, χιονοδρομικά κέντρα και καταφύγια. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η πρόβλεψη δικαιολογείται από τις εκκρεμότητες που έχουν δημιουργηθεί λόγω της παράλληλης σύνταξης δασολογίου και κτηματολογίου.

Οι ενεργειακές διατάξεις
Σημαντικό μέρος του νομοσχεδίου αφορά και την ενέργεια, με έμφαση στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας μέσω αντλησιοταμίευσης. Ειδικότερα, για σταθμούς αντλησιοταμίευσης ισχύος άνω των 15 MW προβλέπεται διπλάσιος χρόνος ολοκλήρωσης των διαδικασιών αδειοδότησης σε σχέση με άλλες μονάδες αποθήκευσης, αναγνωρίζοντας την αυξημένη τεχνική και περιβαλλοντική πολυπλοκότητα αυτών των έργων.

Παράλληλα, η άδεια εγκατάστασης για τα έργα αυτά θα έχει διάρκεια έξι ετών, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη έξι χρόνια. Η πρόβλεψη θεωρείται κρίσιμη για μεγάλα έργα που απαιτούν απαλλοτριώσεις ή ακόμη και μετεγκαταστάσεις οικισμών.

Το νομοσχέδιο θεσπίζει επίσης διοικητική διαδικασία για την παραχώρηση χρήσης αιγιαλού, παραλίας, πυθμένα και υπεδάφους της θάλασσας σε φορείς που δραστηριοποιούνται στην εξερεύνηση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Η σχετική απόφαση θα εκδίδεται από τα συναρμόδια υπουργεία ύστερα από εισήγηση της ΕΔΕΥΕΠ.

Με άλλη διάταξη παρατείνεται η δυνατότητα μεταφοράς προσωπικού μεταξύ ΔΕΗ και ΔΕΔΔΗΕ, με στόχο -όπως αναφέρεται- την ταχύτερη κάλυψη υπηρεσιακών αναγκών και την αποδοτικότερη λειτουργία των δύο φορέων.

Πηγή: newmoney.gr

Τι αλλάζει στη δόμηση σε περιοχές Natura 2000: Πολεοδομείται έως το 20%

Το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι επεκτάσεις σχεδίων πόλης μπορούν να εξετάζονται εφόσον προβλέπονται ρητά στις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) και ενσωματώνονται στα Τοπικά ή Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, με βασικό όρο να μην διαταράσσεται η οικολογική ισορροπία και να τηρούνται συγκεκριμένα όρια χρήσεων και δόμησης. Το ΥΠΕΝ επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε πιέσεις για οργανωμένη χωρική ανάπτυξη, ωστόσο η διαβούλευση ανέδειξε ισχυρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι νέες δυνατότητες μπορούν να συμβαδίσουν με το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας.

«Ανεπαρκής χρόνος» και «χωρίς στοιχεία» – Aιχμές από περιβαλλοντικές οργανώσεις και νομικούς κύκλους
Το πιο έντονο νήμα που διατρέχει τη διαβούλευση αφορά την ίδια τη διαδικασία, με πλήθος σχολίων να συγκλίνουν στο ότι δεν υπήρξε επαρκής χρόνος και τεκμηρίωση για ουσιαστική συμμετοχή. Όπως καταγράφεται χαρακτηριστικά: «ο χρόνος διαβούλευσης είναι απολύτως ανεπαρκής…», ενώ σε ακόμη πιο αιχμηρή διατύπωση σημειώνεται ότι η διαδικασία «ευτελίζει την όλη διαδικασία και την καθιστά εντελώς προσχηματική». Η χρονική συγκυρία επισημαίνεται επίσης ως προβληματική, καθώς – όπως αναφέρεται – η διαβούλευση έλαβε χώρα «εντός δύο εβδομάδων… στις οποίες περιλαμβάνεται η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα», γεγονός που, σύμφωνα με τους σχολιαστές, περιόρισε τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής φορέων και πολιτών.

Ιδιαίτερα έντονη είναι και η κριτική για τον όγκο και την πολυπλοκότητα του υλικού, με αναφορές ότι οι πολίτες καλούνται να αξιολογήσουν «300 περίπου σελίδες» και να «κατανοήσουν και να ελέγξουν σε βάθος ένα μεγάλο αριθμό πολύπλοκων ρυθμίσεων», χωρίς να υπάρχει επαρκής υποστήριξη. Το σημείο που επανέρχεται σε πολλές παρεμβάσεις αφορά την έλλειψη συνοδευτικών δεδομένων, καθώς – όπως σημειώνεται – πρόκειται για ρυθμίσεις «χωρίς μάλιστα να έχουν πρόσβαση σε κανένα από τα στοιχεία που αιτιολογούν» τις προβλέψεις του νομοσχεδίου, στοιχείο που κατά τους συμμετέχοντες ακυρώνει στην πράξη τον σκοπό της διαβούλευσης.

Παράλληλα, σε αρκετά σχόλια – ιδίως από νομικούς κύκλους – διατυπώνονται ευθείες αιχμές για τη συμβατότητα της διαδικασίας με το Σύνταγμα και τις αρχές της καλής νομοθέτησης. Ενδεικτικά γίνεται λόγος για «χαρακτηριστική περίπτωση παραβίασης του άρθρου 74 παρ. 5 του Συντάγματος», ενώ άλλες παρεμβάσεις επισημαίνουν ότι η απουσία επαρκούς αιτιολόγησης και συνοδευτικών μελετών δυσχεραίνει τον έλεγχο της συνταγματικότητας.

Σε αυτό το πλαίσιο, καταγράφονται και επιφυλάξεις για πιθανή ασυμβατότητα με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό κεκτημένο, με αναφορές ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις ενδέχεται να αντίκεινται στις απαιτήσεις των ευρωπαϊκών οδηγιών για την προστασία των περιοχών Natura, ιδίως ως προς τη δέουσα εκτίμηση επιπτώσεων και την διασφάλιση της οικολογικής ακεραιότητας.

Στο ίδιο πλαίσιο, περιβαλλοντικοί κύκλοι υπογραμμίζουν ότι η αξιολόγηση επιπτώσεων δεν μπορεί να γίνει χωρίς πλήρη πρόσβαση στα δεδομένα που στηρίζουν τις προτεινόμενες αλλαγές, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο μελλοντικών νομικών αμφισβητήσεων. Το σύνολο αυτών των παρεμβάσεων συγκροτεί μια εικόνα έντονης δυσπιστίας απέναντι τόσο στη διαδικασία όσο και στη θεμελίωση των ρυθμίσεων, με κοινό παρονομαστή ότι η διαβούλευση δεν επέτρεψε ουσιαστική και τεκμηριωμένη συμμετοχή.

Τα επόμενα βήματα
Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, το ΥΠΕΝ αναμένεται να επεξεργαστεί τα σχόλια και να προχωρήσει σε πιθανές βελτιώσεις του νομοσχεδίου πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή. Ακολουθεί η συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή, όπου θα κληθούν και φορείς να τοποθετηθούν, και στη συνέχεια η ψήφιση από την Ολομέλεια. Ωστόσο, το βάρος αναμένεται να μεταφερθεί στην επόμενη φάση, δηλαδή στην εφαρμογή μέσω πολεοδομικών σχεδίων και κανονιστικών πράξεων, όπου θα εξειδικευτούν οι όροι για τη Ζώνη Δ.

Σε αυτό το σημείο εντοπίζεται και ο βασικός κίνδυνος «εμπλοκών», όπως έχει ήδη επισημανθεί σε πρόσφατα ρεπορτάζ του Insider.gr, καθώς ακόμη και αν το νομοσχέδιο ψηφιστεί, η πραγματική δοκιμασία μετατίθεται στο στάδιο εφαρμογής. Οι ρυθμίσεις για τις περιοχές Natura – ιδίως όταν αγγίζουν ζητήματα χρήσεων γης και οικιστικής επέκτασης – αποτελούν διαχρονικά πεδίο έντονων προσφυγών στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έχει επανειλημμένα ακυρώσει κανονιστικές πράξεις όταν δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η περιβαλλοντική προστασία. Η αλυσίδα εφαρμογής – από τις ΕΠΜ και τα πολεοδομικά σχέδια έως τα Προεδρικά Διατάγματα – δημιουργεί πολλαπλά σημεία πιθανής νομικής εμπλοκής, γεγονός που σημαίνει ότι η τελική εικόνα για τη Ζώνη Δ δεν θα κριθεί μόνο στη Βουλή, αλλά και στη δικαστική αξιολόγηση που ενδέχεται να ακολουθήσει.

Πηγή: insider.gr

Δόμηση σε Natura: Αντιδράσεις και νομικές «σκιές» μετά από τη διαβούλευση

Αναλυτικά:

Η υπηρεσία δόμησης του δήμου Γλυφάδας ενέκρινε εργασίες δόμησης μικρής κλίμακας για αλλαγή πρόσοψης σε ξενοδοχείο που βρίσκεται στη Γλυφάδα, ιδιοκτησίας των κ.κ. Παύλου Καρδαρά, Παναγιώτας Καρδαρά και Μαρίας Καρδαρά.

Η υπηρεσία δόμησης του δήμου Ρόδου χορήγησε οικοδομική άδεια για την τοποθέτηση υπόγειας δεξαμενής νερού, εργασίες τοποθέτησης εξωτερικής θερμοπρόσοψης, χρωματισμούς και ανακαίνιση 35 δωματίων σε ξενοδοχείο που βρίσκεται στο Φαληράκι της Ρόδου, ιδιοκτησίας της εταιρείας ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΝΗΣΩΝ Α.Ε.

Η υπηρεσία δόμησης του δήμου Ρεθύμνης ενέκρινε εργασίες δόμησης μικρής κλίμακας για προκατασκευασμένη πισίνα compact επιφάνειας 50 τ.μ. σε ξενοδοχείο που βρίσκεται στο Ρέθυμνο, ιδιοκτησίας της εταιρείας ΕΚΑΒΗ ΑΞΤΕΕ.

Η υπηρεσία δόμησης του δήμου Χανίων ενέκρινε εργασίες δόμησης μικρής κλίμακας για την επισκευή όψεων του ξενοδοχείου κατηγορίας 3 αστέρων Kriti Hotel που βρίσκεται στα Χανιά, ιδιοκτησίας της εταιρείας ΝΙΚΗ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗ Α.Ε.

Η υπηρεσία δόμησης του δήμου Δυτικής Λέσβου ενέκρινε εργασίες δόμησης μικρής κλίμακας για εσωτερικές διαρρυθμίσεις και επισκευές στο ισόγειο του ξενοδοχείου Σαπφώ που βρίσκεται στη Σκάλα Ερεσού, ιδιοκτησίας της εταιρείας ΣΑΠΦΩ Η ΕΡΕΣΙΑ Α.Ε.

Η Επιτροπή Ανάπτυξης, Καινοτομίας και Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας γνωμοδότησε θετικά επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την εκ νέου αδειοδότηση των περιβαλλοντικών όρων καθώς και την αδειοδότηση για τη λειτουργία και επάρκεια των υποδομών επεξεργασίας λυμάτων και την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υγρών αποβλήτων, του ξενοδοχείου κατηγορίας 3 αστέρων ΡΕΜΑ, δυναμικότητας 84 κλινών, ιδιοκτησίας της εταιρείας ΡΕΜΑ Ανώνυμη Εμπορική Εταιρεία Ξενοδοχειακών Τουριστικών και Οικοδομικών Επιχειρήσεων, το οποίο βρίσκεται σε ιδιωτική έκταση εμβαδού 12.964,22 τ.μ., στο αγρόκτημα Αγίου Νικολάου, στον οικισμό Βουρβουρού, στη Σιθωνία της Χαλκιδικής.

Πηγή: tornosnews.gr

Αποφάσεις για 6 ξενοδοχειακές επιχειρήσεις σε Γλυφάδα, Ρόδο, Ρέθυμνο, Χανιά, Λέσβο και Χαλκιδική

Yπόθεση που αφορούσε γνωστό ιδιοκτήτη ψαροταβέρνας στην περιοχή Στεγνών Αρχαγγέλου Ρόδου απασχόλησε χθες το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ρόδου με βασικό αντικείμενο την κατηγορία της αυθαίρετης δόμησης. Στο επίκεντρο βρέθηκαν παρεμβάσεις που, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, πραγματοποιήθηκαν χωρίς την απαιτούμενη οικοδομική άδεια, άδεια δόμησης ή έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας, σε χρόνο που τοποθετήθηκε πριν από την 20.4.2018.

Μετά την ακροαματική διαδικασία, την εξέταση μαρτύρων και την κατάθεση του αρμόδιου υπαλλήλου της ΥΔΟΜ που πραγματοποίησε τον έλεγχο αυτοψίας, το δικαστήριο κατέληξε σε αθωωτική κρίση για τον κατηγορούμενο.
Κατά τη διαδικασία η Εισαγγελέας της έδρας διατύπωσε εν μέρει επιφυλάξεις και σε σημεία αντίθετη πρόταση, ωστόσο οι ισχυρισμοί της υπεράσπισης έγιναν δεκτοί, διαμορφώνοντας το τελικό αποτέλεσμα.
Χθες ειδικότερα εξετάστηκε η έφεση του κατηγορούμενου κατά πρωτόδικης απόφασης, με την οποία είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης 6 μηνών και χρηματική ποινή 5.000 €.
Συνήγορος υπεράσπισης παρέστη ο δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και ΣτΕ κ. Μιχαήλ Παπαγεωργίου, επίκουρος καθηγητής Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ..
Το κατηγορητήριο περιέγραφε συγκεκριμένες κατασκευές και παρεμβάσεις στην περιοχή Στεγνά Αρχαγγέλου Ρόδου, αποδίδοντας στον κατηγορούμενο ότι, ενεργώντας με πρόθεση ως ιδιοκτήτης, προέβη σε αυθαίρετη και κατεδαφιστέα κατασκευή χωρίς τις απαιτούμενες εγκρίσεις.
Οι πράξεις που αναφέρθηκαν αποτυπώνονταν σε τέσσερα βασικά σημεία. Πρώτον, αποδόθηκε αυθαίρετη προσθήκη σε υφιστάμενο κτήριο εμβαδού Ε1 9,53 τ.μ. Δεύτερον, επένδυση της προσθήκης με πλακάκια εμβαδού Ε2 42,02 τ.μ.. Τρίτον, κατασκευή δαπέδου με σκελετό από σίδερο και συμπλήρωση από ξύλο, με αναφορά και σε κατάργηση τμήματος κοινόχρηστης σκάλας που οδηγούσε στην παραλία εμβαδού Ε3 1,20 μ. Χ 2,00 μ. 2,40 τ.μ.. Τέταρτον, κατασκευή στηθαίου από σίδερο συνολικού μήκους 2,10 μ. + 1,20 μ. 3,30 μ., χωρίς την απαιτούμενη άδεια δόμησης από την αρμόδια Αρχή.
Κατά τη διάρκεια της δίκης αναπτύχθηκαν ισχυρισμοί που εστίασαν σε τρεις βασικούς άξονες, οι οποίοι, σύμφωνα με τα στοιχεία της διαδικασίας, έγιναν δεκτοί από το δικαστήριο.
Ο πρώτος άξονας αφορούσε στην αποκατάσταση των επιμέρους παρεμβάσεων και τη σύννομη τακτοποίηση του συνόλου των αυθαιρέτων με βάση τις οικείες διατάξεις του Ν. 4495/2017. Η υπεράσπιση υποστήριξε ότι οι παρεμβάσεις μπορούσαν να αντιμετωπιστούν εντός του πλαισίου τακτοποίησης, στοιχείο που αξιολογήθηκε ως κρίσιμο στην τελική κρίση.
Ο δεύτερος άξονας επικεντρώθηκε στη θέση ότι δεν απαιτείτο έκδοση οικοδομικής άδειας, κατ’ άρθρο 30 του Ν. 4495/2017, για τις επίμαχες κατασκευές και μικροπαρεμβάσεις που χαρακτηρίστηκαν ως εργασίες καλλωπισμού και ασφάλειας του κτήσματος.
Η συζήτηση στο ακροατήριο εστίασε στη φύση των εργασιών και στην κατάταξή τους ως προς το αν αποτελούν νέα δόμηση ή παρεμβάσεις διαφορετικής έντασης.
Ο τρίτος άξονας αφορούσε στον κρίσιμο χρόνο των παρεμβάσεων, ο οποίος, όπως υποστηρίχθηκε, ανάγεται κατ’ ελάχιστον σε περίοδο προ του 2011, ώστε να καθίσταται δυνατή η νόμιμη και επιτρεπτή τακτοποίησή τους κατά την κείμενη πολεοδομική νομοθεσία.
Το δικαστήριο συνεκτίμησε τον χρονικό παράγοντα, καθώς επηρεάζει τόσο το πλαίσιο υπαγωγής όσο και την αποτίμηση της υπόθεσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο εκκρεμές ζήτημα της απαιτούμενης συντεταγμένης οριοθέτησης και καθορισμού ζωνών αιγιαλού και παραλίας, το οποίο, όπως τέθηκε στο δικαστήριο, αφορά και στην επίμαχη περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό συνδέθηκε το νέο θεσμικό περιβάλλον του Ν. 5092/2024 με την ανάγκη ακριβούς κτηματολογικής αποτύπωσης της όμορης κτηματολογικής μερίδας, με δεδομένο ότι η ακρίβεια της θέσης έχει σημασία για το αν συγκεκριμένες παρεμβάσεις μπορούν να υπαχθούν σε τακτοποίηση ως ευρισκόμενες σε ιδιωτική κτηματολογική μερίδα ή αν τίθεται ζήτημα κοινόχρηστου, μη κτηματογραφούμενου χώρου της δημόσιας περιουσίας του Δημοσίου.
Η συγκεκριμένη παράμετρος παρουσιάστηκε ως κρίσιμη για την πρόσφορη δυνατότητα νομότυπης υπαγωγής επιμέρους παρεμβάσεων στο καθεστώς τακτοποίησης, ιδίως όταν η οριοθέτηση δεν έχει αποτυπωθεί με τρόπο που να αίρει κάθε αμφιβολία.

Αθώος γνωστός ιδιοκτήτης ψαροταβέρνας στα Στεγνά για αυθαίρετη δόμηση

Για τα αυθαίρετα, αυτή η αλλαγή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Mέχρι σήμερα, το σύστημα παραγωγής και ελέγχου της δόμησης στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό. Οι ΥΔΟΜ λειτουργούν ως δημοτικές υπηρεσίες, με διαφορετικό βαθμό στελέχωσης, τεχνογνωσίας και ταχύτητας. Η ερμηνεία της ίδιας πολεοδομικής διάταξης μπορεί να διαφέρει από δήμο σε δήμο, ενώ οι έλεγχοι συχνά είναι αποσπασματικοί ή καθυστερημένοι. Σε αυτό το περιβάλλον, τα αυθαίρετα δεν γεννιούνται μόνο από πρόθεση παρανομίας, αλλά και από καθυστερήσεις, ασάφειες και χαμηλή πιθανότητα έγκαιρου ελέγχου.

Από τον κατακερματισμό στην ενιαία εικόνα του ακινήτου
Το νέο μοντέλο προβλέπει την κατάργηση των ΥΔΟΜ ως δημοτικών δομών και την ενσωμάτωση των αρμοδιοτήτων τους σε ένα δίκτυο Περιφερειακών και Τοπικών Κέντρων Δόμησης, στεγασμένων στα κτηματολογικά γραφεία. Η φιλοσοφία είναι σαφής: ο ίδιος μηχανισμός που διαχειρίζεται τα δεδομένα ιδιοκτησίας να έχει πλήρη εικόνα και της δόμησης που αντιστοιχεί σε αυτή. Έτσι, η άδεια, η γεωχωρική θέση, οι όροι δόμησης και ο έλεγχος παύουν να είναι «σπασμένα» κομμάτια διαφορετικών υπηρεσιών.

Η μετατόπιση αυτή, όσον αφορά στα αυθαίρετα, μεταφράζεται κυρίως σε αλλαγή ρίσκου. Όσο πιο ενιαία είναι τα δεδομένα και όσο πιο προβλέψιμος ο έλεγχος, τόσο μικρότερο γίνεται το περιθώριο να παραμείνει μια παράβαση αόρατη. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο σε περιοχές όπου η αυθαιρεσία έχει σχεδόν «κανονικοποιηθεί», όπως οι τουριστικές ζώνες υψηλής πίεσης. Εκεί, μια μικρή άδεια ανακαίνισης μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε προσθήκη δωματίων, στεγάστρων ή βοηθητικών χώρων, με την προσδοκία ότι ο έλεγχος –αν έρθει– θα έρθει αργά. Σε ένα σύστημα όπου η άδεια και η πραγματική κατάσταση συνδέονται ψηφιακά με το ακίνητο, η απόκλιση μπορεί να εντοπιστεί νωρίτερα, πριν το αυθαίρετο παγιωθεί οικονομικά και κοινωνικά.

Αντίστοιχα, στην εκτός σχεδίου δόμηση, το παραδοσιακό μοτίβο του «ξεκινάω και βλέπουμε» βασίστηκε επί χρόνια στο γεγονός ότι οι έλεγχοι ήταν σπάνιοι και οι τακτοποιήσεις επαναλαμβανόμενες. Η λογική του νέου σχήματος είναι ότι η συνολική εικόνα του ακινήτου –όχι μόνο η άδεια, αλλά και η γεωμετρία, οι χρήσεις και το ιστορικό– θα είναι άμεσα προσβάσιμη. Έτσι, η ασυμφωνία ανάμεσα σε δηλωμένη και πραγματική κατάσταση δεν εμφανίζεται μόνο όταν ο ιδιοκτήτης θελήσει να πουλήσει ή να χρηματοδοτήσει το ακίνητο, αλλά μπορεί να γίνει αντικείμενο ελέγχου πολύ νωρίτερα. Το ρίσκο της αυθαιρεσίας μεταφέρεται χρονικά πιο κοντά στη στιγμή της κατασκευής και λειτουργεί ως αντικίνητρο.

Στοχευμένοι έλεγχοι, θεσμικές τριβές και το ρίσκο της μετάβασης
Η αλλαγή δεν αφορά όμως μόνο τα «μεγάλα» αυθαίρετα. Στο αστικό περιβάλλον, οι μικρές εσωτερικές παραβάσεις –κλειστοί ημιυπαίθριοι, αλλαγές χρήσης, μετακινήσεις τοιχοποιίας– αποτελούν διαχρονικά γκρίζα ζώνη. Σήμερα, η αντιμετώπισή τους εξαρτάται συχνά από την τοπική πρακτική και την ανοχή. Σε ένα πιο ομοιόμορφο σύστημα, όπου οι βεβαιώσεις, οι άδειες και τα στοιχεία ιδιοκτησίας ελέγχονται στο ίδιο ψηφιακό περιβάλλον, οι «χαλαρές» ερμηνείες περιορίζονται. Αυτό δεν σημαίνει άμεση εξάλειψη των παραβάσεων, αλλά συχνότερη ανάδειξή τους στα κρίσιμα σημεία της αγοράς: στη μεταβίβαση, στο συμβόλαιο, στη χρηματοδότηση.

Το μεγάλο στοίχημα της μεταρρύθμισης, ωστόσο, δεν είναι μόνο η ενοποίηση δεδομένων, αλλά και ο τρόπος ελέγχου. Το σχέδιο προβλέπει μετάβαση από τους τυχαίους ή ύστερα από καταγγελία ελέγχους σε στοχευμένους ελέγχους βάσει αξιολόγησης κινδύνου, με χρήση ψηφιακών εργαλείων. Αν αυτό εφαρμοστεί στην πράξη, η πιθανότητα ελέγχου παύει να είναι απρόβλεπτη και αποκτά χαρακτηριστικά συστήματος. Και όταν η πιθανότητα ελέγχου γίνεται πιο προβλέψιμη και πιο «έξυπνη», αλλάζει και η οικονομική λογική της παραβίασης.

Παράλληλα, όμως, η μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο ανοίγει και ένα μέτωπο θεσμικής σύγκρουσης με την Αυτοδιοίκηση. Οι δήμοι κάνουν λόγο για αφαίρεση κρίσιμων αρμοδιοτήτων και προαναγγέλλουν προσφυγές, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τη μεταβατική περίοδο. Αυτή η αβεβαιότητα δεν είναι ουδέτερη για τα αυθαίρετα. Κάθε κενό αρμοδιοτήτων, κάθε καθυστέρηση στη στελέχωση ή στη λειτουργική μετάβαση, μπορεί να μετατραπεί σε νέο «παράθυρο», όπου ο έλεγχος αποδυναμώνεται και οι παραβάσεις πολλαπλασιάζονται.

Σε αυτό το πλαίσιο, η μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τα αυθαίρετα, όχι επειδή αυστηροποιεί από μόνη της τη νομοθεσία, αλλά επειδή αλλάζει τη δομή του συστήματος. Αν εφαρμοστεί με επαρκή στελέχωση, λειτουργική ψηφιοποίηση και σαφή κατανομή ευθυνών, μπορεί να μετακινήσει το κέντρο βάρους από την εκ των υστέρων τακτοποίηση στην πρόληψη. Αν όμως η μετάβαση γίνει με καθυστερήσεις και θεσμικές τριβές, υπάρχει ο κίνδυνος το νέο μοντέλο να αναπαράγει –έστω προσωρινά– τις ίδιες παθογένειες που υποτίθεται ότι έρχεται να θεραπεύσει.

Πηγή: insider.gr

Μεταρρύθμιση στις πολεοδομίες: Τι σημαίνει για ιδιοκτήτες με αυθαίρετα

Νέες προσφυγές για «μπόνους» δόμησης
Τρείς προσφυγές στο ΣτΕ, τις προηγούμενες ημέρες, των δήμων Αλίμου, Φιλοθέης – Ψυχικού και Κηφισιάς,  σηματοδοτούν την πρόθεσή τους να αξιοποιήσουν όλα τα θεσμικά μέσα. Τη Δευτέρα θα κατατεθούν άλλες δύο (συν μία) αιτήσεις ακυρώσεως  του Δήμου Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, κατοίκων της ίδιας περιοχής και πιθανώς και του Δήμου Αμαρουσίου. Βασική στόχευση είναι να ακυρωθεί ως αντισυνταγματικό και να μην εφαρμοστεί το νέο Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) που είχε λάβει τη νομοτεχνική έγκριση του ΣτΕ και το οποίο «νομιμοποιεί» – κατ΄ εξαίρεση –  οικοδομικές άδειες που κάνουν χρήση των ευεργετημάτων του ΝΟΚ. Αφορά άδειεςοι οποίες είτε έχουν ακυρωθεί δικαστικά είτε έχουν προσβληθεί δικαστικά (υπάρχουν εκκρεμείς δίκες), στην περίπτωση που στο κτίριο είχαν ξεκινήσει εργασίες ανέγερσης έως την 11η Δεκεμβρίου 2025. Στο διάταγμα ορίζεται το ποσό του «περιβαλλοντικού ισοδυνάμου» που πρέπει να καταβάλλεται για την τακτοποίηση.

Η γραμμή άμυνας
Όπως αναφέρει στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο»  ο δήμαρχος Αλίμου κ. Ανδρέας Κονδύλης «το ΠΔ καταργεί τη δικαστική μας προστασία καθώς μια παράνομη άδεια μπορεί να εκτελείται καταβάλλοντας ένα ποσό στο Δημόσιο». Δηλαδή, όπως επισημαίνει ο κ. Κονδύλης, αφήνει απροστάτευτους τους δήμους που κέρδισαν την αρχική προσφυγή κατά των κινήτρων για έξτρα δόμηση του ΝΟΚ. Όσον αφορά στο γεγονός ότι το ΠΔ έχει ήδη ελεγχθεί από το ΣτΕ, ο κ. Κονδύλης αναφέρει ότι έχουν ακυρωθεί και άλλα διατάγματα στο παρελθόν. «Είμαστε αισιόδοξοι γιατί τα επιχειρήματά μας είναι ισχυρά. Είναι τεκμηριωμένη και βάσιμη η αίτηση ακύρωσης. Αν δεν γίνει δεκτή θα φτάσουμε στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Δεν μπορεί όποιος πληρώνει ένα ποσό κατ΄ εξαίρεση να νομιμοποιείται. Έτσι, φλερτάρουμε με θεσμικές παρεκτροπές», λέει χαρακτηριστικά.

Στην καρδιά της σύγκρουσης οι πολεοδομίες
Στην καρδιά της αντιπαράθεσης δήμων – κυβέρνησης βρίσκεται το ζήτημα της έκδοσης των οικοδομικών αδειών στην Ελλάδα και, κυρίως, το ποιος φέρει την ευθύνη και τον έλεγχο αυτής της κρίσιμης διαδικασίας. Η κυβερνητική επιλογή να μεταφερθεί η αρμοδιότητα από τους δήμους στο κεντρικό κράτος, μέσω της ένταξης των πολεοδομιών κάτω από την «ομπρέλα» του Κτηματολογίου, δεν αντιμετωπίζεται από τους δημάρχους ως μια τεχνική μεταρρύθμιση, αλλά ως μια βαθιά πολιτική πράξη που αποδυναμώνει θεσμικά την τοπική αυτοδιοίκηση.

Ο προγραμματισμός του ΥΠΕΝ είναι σαφής: από την 1η Ιουλίου αναμένεται να λειτουργήσουν οι πρώτες πολεοδομίες-πιλότοι υπό το Κτηματολόγιο, ενώ έως τον Ιανουάριο του 2027 το σύνολο των Υπηρεσιών Δόμησης της χώρας θα έχει αλλάξει «στέγη». Πρόκειται για μια μετάβαση που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαφάνεια, ταχύτερες διαδικασίες και ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας. Για τους δήμους, ωστόσο, το αφήγημα αυτό συγκαλύπτει μια ευθεία αφαίρεση αρμοδιοτήτων.

Συντονισμένη προσφυγή
Γι’ αυτό και η αντίδραση είναι συντονισμένη και θεσμικά οργανωμένη. Οι δήμοι, σε συνεργασία με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), προετοιμάζουν αίτηση ακυρώσεως στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η οποία αναμένεται να κατατεθεί εντός του επόμενου πενταμήνου. Στόχος τους είναι να παραμείνουν οι πολεοδομίες υπό την «ομπρέλα» της αυτοδιοίκησης, διατηρώντας –όπως λένε– μια κρίσιμη γραμμή άμυνας ενόψει όχι μόνο της τρέχουσας σύγκρουσης, αλλά και του «επόμενου ΝΟΚ» που αναμένεται να έρθει.

Όπως λέει  χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Βάρης, Βούλας, Βουλιαγμένης κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, η κυβέρνηση έρχεται να αφαιρέσει το τελευταίο όπλο από τους Δήμους, «κλέβοντας» τις πολεοδομίες που αποτελούν το τελευταίο εργαλείο για την πολεοδόμηση των πόλεων. Όπως υπογραμμίζει, οι δήμοι, παρά τις χρόνιες ελλείψεις σε προσωπικό και πόρους, κατάφεραν με μεγάλες δυσκολίες να οργανώσουν τις Υπηρεσίες Δόμησης και να ασκήσουν έλεγχο στον αστικό τους χώρο.

«Θα γίνει πολύ μεγάλη μάχη»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο δήμαρχος Αλίμου κ.  Ανδρέας Κονδύλης, ο οποίος προειδοποιεί ότι «θα γίνει πολύ μεγάλη μάχη». Κατά τον ίδιο, η σχεδιαζόμενη μεταβίβαση αρμοδιότητας δεν αποτελεί απλώς διοικητική αναδιάρθρωση, αλλά οδηγεί σε ουσιαστική αποδυνάμωση των δήμων, εγείροντας πολυεπίπεδα ζητήματα θεσμικής και συνταγματικής τάξεως. Όπως τονίζει, παραβιάζεται το άρθρο 102 του Συντάγματος, το οποίο προβλέπει ότι για τα τοπικά ζητήματα υφίσταται τεκμήριο αρμοδιότητας υπέρ των ΟΤΑ, ενώ κάθε μεταβίβαση αρμοδιότητας προς το Δημόσιο πρέπει να γίνεται με νόμο και υπό την προϋπόθεση ότι δεν θίγεται η αρχή της αυτοτέλειας και της αποκέντρωσης.

Δεν είναι τυχαίο ότι η ΚΕΔΕ, μετά τη συνάντηση του προεδρείου της την περασμένη Πέμπτη με τον υπουργό και υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ.κ. Σταύρο Παπασταύρου και Νίκο Ταγαρά, καθώς και με τον υπουργό και υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ.κ. Δημήτρη Παπαστεργίου και Χρήστο Δερμεντζόπουλο, εξέδωσε ανακοίνωση με σαφές μήνυμα σύγκρουσης. Σε αυτήν δηλώνει ότι οι δήμοι θα προσφύγουν στο ΣτΕ εναντίον μιας τέτοιας νομοθετικής ρύθμισης, επαναλαμβάνοντας ότι υφίσταται υπέρ των δήμων το τεκμήριο αρμοδιότητας, βάσει του άρθρου 102 του Συντάγματος. Εκφράζει δε ρητά τη διαφωνία της με τη μεταφορά της έκδοσης των οικοδομικών αδειών από τις ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο, επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη αρμοδιότητα μπορεί να ασκηθεί αποτελεσματικότερα από τις πολεοδομίες, υπό την προϋπόθεση ότι θα υποστηριχθούν επαρκώς σε επίπεδο στελέχωσης και πόρων.

Πάντως, σύμφωνα με την κυβέρνηση, με τη νομοθετική πρωτοβουλία των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Εσωτερικών, τίθενται τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός ψηφιακού «one stop shop» για το ακίνητο, δηλαδή ενός μοναδικού σημείου αναφοράς που θα παρέχει ενιαία εφαρμογή του νόμου, απλοποίηση, διαφάνεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.

Πηγή: ot.gr

Μπόνους δόμησης και πολεοδομίες: Διπλή προσφυγή των δήμων στο ΣτΕ

Η ολική αναδιάρθρωση στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η διαδικασία έκδοσης οικοδομικών αδειών στην Ελλάδα, μεταφέροντας εκ νέου την ευθύνη από τους δήμους στο κεντρικό κράτος, είχε δρομολογηθεί από την κυβέρνηση ήδη από το περασμένο φθινόπωρο. Στα τέλη Νοεμβρίου μάλιστα ο υπουργός και υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ.κ. Σταύρος Παπασταύρος και Νίκος Ταγαράς καθώς και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Δημήτρης Παπαστεργίου είχαν παρουσιάσει στο υπουργικό συμβούλιο το πλαίσιο για τον νέο «Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» (ΕΟΚΕΔ).

Ο νέος φορέας και οι αρμοδιότητες
Ο σχεδιασμός έχει ως εξής: ο νέος φορέας, αξιοποιώντας το δίκτυο των κτηματολογικών γραφείων σε όλη τη χώρα και θα αναλάβει σχεδόν το σύνολο των διαδικασιών που συνδέονται με τις άδειες δόμησης: από τις βεβαιώσεις όρων και τις προεγκρίσεις έως την τελική έγκριση και τον έλεγχο των κατασκευών, καθώς και την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας. Στο πλαίσιο αυτό, το ανθρώπινο δυναμικό των πολεοδομιών θα ενταχθεί στο νέο σχήμα.

Παράλληλα, θα θεσμοθετηθεί μητρώο ανεξάρτητων ελεγκτών, ώστε κάθε οικοδομική άδεια να ελέγχεται υποχρεωτικά πριν από την έναρξη των εργασιών, ενώ προβλέπεται και η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για τη στοχευμένη ιεράρχηση των ελέγχων. Στους δήμους  θα απομείνει η ευθύνη του πολεοδομικού σχεδιασμού και των παρεμβάσεων ανάπλασης.  Η αλλαγή αυτή έρχεται να κλείσει έναν μακρύ κύκλο τριβών μεταξύ αυτοδιοίκησης και κεντρικού κράτους γύρω από τον έλεγχο και εποπτεία της δόμησης.

Ψηφιακό “one stop shop”
Με τον νέο Οργανισμό, ο πολίτης θα  εξυπηρετείται από ένα σημείο διοίκησης για όλα τα θέματα που αφορούν στην ακίνητη ιδιοκτησία του.  Αυτό μεταφράζεται σε ένα ψηφιακό one stop shop για το ακίνητο, όπου ιδιοκτησιακά δικαιώματα, αδειοδοτήσεις δόμησης και έλεγχος ενοποιούνται σε ένα συνεκτικό σύστημα, με ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλη την επικράτεια.

Τα στατιστικά δεδομένα για τις Υπηρεσίες Δόμησης της χώρας καταδεικνύουν τα προβλήματα: μόνο 185 από τους 332 δήμους διαθέτουν σήμερα Υπηρεσία Δόμησης, ενώ το 23% των ΥΔΟΜ ξεπερνά τους τρεις μήνες για την έκδοση οικοδομικής άδειας – με περιπτώσεις που έφτασαν ακόμη και τα πέντε χρόνια. Το 35% των υπηρεσιών λειτουργεί με έως δύο μηχανικούς, συχνά εξυπηρετώντας πολλαπλούς δήμους, γεγονός που υπονομεύει την αποτελεσματικότητα και την ισονομία.  Σε όλα αυτά ήρθαν να προστεθούν και οι υποθέσεις διαφθοράς, κυρίως σε περιοχές με υψηλή αξία γης, όπως στην Μύκονο, στη Ρόδο και στην Χαλκιδική.

Ο ΕΟΚΕΔ έρχεται να απαντήσει   σε αυτές τις παθογένειες καθώς υπόσχεται ταχύτερη εξυπηρέτηση, ίση μεταχείριση ανεξαρτήτως γεωγραφίας, διαφάνεια  και χρήση τεχνητής νοημοσύνης στον έλεγχο των οικοδομικών αδειών, με στοχευμένους ελέγχους σε υποθέσεις υψηλού ρίσκου και σε ευαίσθητες περιοχές, ώστε τα προβλήματα να εντοπίζονται πριν ξεκινήσει η κατασκευή.

One stop shop ή one big fight;
Ωστόσο,  οι δήμοι δηλώνουν έτοιμοι να σηκώσουν το γάντι, καθώς βλέπουν την αλλαγή όχι μόνο ως διοικητική, αλλά και ως βαθιά πολιτική καθώς «διαβάζουν» αναδιάταξη εξουσίας και προετοιμάζονται αναλόγως.  Και κάπως έτσι, μια τεχνοκρατική μεταρρύθμιση αναμένεται να μετατραπεί σε πολιτική σύγκρουση, με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) να ετοιμάζει μια σκληρή γραμμή άμυνας. Κι αυτό διότι το μόνο που θα τους απομείνει θα είναι ο τοπικός πολεοδομικός σχεδιασμός και οι  αναπλάσεις.

Έτσι, η μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο έχει εξελιχθεί σε casus belli για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Δήμαρχοι και εκπρόσωποι της ΚΕΔΕ έχουν εκφράσει ήδη έντονες επιφυλάξεις, μιλώντας για αφαίρεση κρίσιμων αρμοδιοτήτων, για κίνδυνο αποδυνάμωσης του θεσμικού ρόλου των δήμων και για μια μεταρρύθμιση που –όπως υποστηρίζουν– δεν έχει ακόμη απαντήσει επαρκώς στα ζητήματα της χρηματοδότησης και της καθημερινής λειτουργίας των υπηρεσιών. Δεν λείπουν, μάλιστα, οι φωνές που προαναγγέλλουν προσφυγές στη Δικαιοσύνη, θεωρώντας ότι η μεταφορά των ΥΔΟΜ μεταβάλλει τις ισορροπίες μεταξύ κεντρικής διοίκησης και αυτοδιοίκησης.

Επιστροφή υπό το ΥΠΕΝ
Σε κάθε περίπτωση, η μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο, φαίνεται ότι ανοίγει και τη συζήτηση για την επιστροφή του φορέα υπό την εποπτεία του ΥΠΕΝ –λύση που, προς το παρόν, συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες. Η λογική πίσω από αυτή την κίνηση είναι η εξής: από το 2018 το «Ελληνικό Κτηματολόγιο» υπάγεται στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο όμως δεν έχει λόγο στον πολεοδομικό σχεδιασμό. Η επιστροφή του στο ΥΠΕΝ εμφανίζεται έτσι ως η πιο ασφαλής επιλογή για να διασφαλιστεί η συνέχεια στον κρίσιμο χώρο του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού.

Πηγή: ot.gr

Πολεοδομίες: Την 1η Ιουλίου ξεκινά η μεγάλη μετακόμιση στο Κτηματολόγιο