Μια υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης ανάμεσα στη διοικητική υποχρέωση και στην πολιτική διαχείριση επιστρέφει στο ακροατήριο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η λειτουργία παραλιακών καταστημάτων και η εφαρμογή των αποφάσεων ανάκλησης αδειών και σφράγισης, σε έναν μεγάλο νησιωτικό δήμο που λειτουργεί υπό διαρκή τουριστική πίεση. Παρότι το ενδιαφέρον γύρω από τη συζήτηση ήταν έντονο, η διαδικασία δεν έχει ακόμη μπει στην ουσία της, και η κρίσιμη μάχη μετατίθεται για την 24η Ιουνίου 2026.
Η πρώτη διαδικαστική κίνηση δεν οδήγησε σε ουσιαστική συζήτηση. Το ζήτημα της ιδιάζουσας δωσιδικίας, που αποτελεί και το πρώτο μεγάλο διακύβευμα της δίκης, δεν τέθηκε.
Σχετική ένσταση θα προβληθεί από την υπεράσπιση μόλις ανοίξει η διαδικασία, κάτι που σημαίνει ότι το ακροατήριο της 24ης Ιουνίου θα κληθεί καταρχάς να κρίνει εάν είναι το αρμόδιο δικαστήριο για να εκδικάσει την υπόθεση.
Οι κατηγορίες και το χρονικό  όριο των 20 ημερών
Στο εδώλιο κάθονται 11 πρόσωπα, αιρετοί και στελέχη της δημοτικής αρχής, με την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος δια παραλείψεως και κατ’ εξακολούθηση. Το κατηγορητήριο δεν στηρίζεται σε ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά σε ένα σύνολο υπηρεσιακών αναφορών, αυτοψιών και εγγράφων που εκτείνονται σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Ο πυρήνας της κατηγορίας εντοπίζεται σε πράξεις και κυρίως παραλείψεις που φέρονται να συνδέονται με τη μη έγκαιρη ανάκληση αδειών λειτουργίας και τη μη έγκαιρη σφράγιση καταστημάτων, παρά τις διαπιστωμένες πολεοδομικές παραβάσεις. Κεντρικό σημείο αναφοράς αποτελεί η προθεσμία των 20 ημερών, εντός της οποίας, κατά την κατηγορία, όφειλε να ληφθεί η απόφαση ανάκλησης της άδειας και να ακολουθήσει η σφράγιση, εφόσον υπήρχαν βεβαιωμένες παραβάσεις.
Η εισαγγελική αποτίμηση προχωρεί ένα βήμα παραπέρα. Υποστηρίζει ότι η παράλειψη της οφειλόμενης ενέργειας είχε ως αποτέλεσμα τη συνέχιση της λειτουργίας των καταστημάτων, αποδίδοντας σκοπό προσπορισμού περιουσιακού οφέλους σε τρίτους και αντίστοιχη βλάβη του κράτους. Αυτή ακριβώς η διατύπωση είναι που προσδίδει στην υπόθεση βαρύτητα που ξεπερνά τα στενά νομικά της όρια.
Τα 10 καταστήματα και οι υπηρεσιακές διαπιστώσεις
Η υπόθεση συνδέεται με 10 καταστήματα, για καθένα από τα οποία περιγράφονται, κατά περίπτωση, υπηρεσιακές διαπιστώσεις και έγγραφα.
Καταγράφονται αναφορές, αυτοψίες και κοινοποιήσεις προς τη δημοτική αρχή, ενώ σε ορισμένα σημεία γίνεται αναλυτική περιγραφή κατασκευών που κρίθηκαν αυθαίρετες ή παράνομες.
Ο κοινός παρονομαστής, σύμφωνα με την κατηγορία, είναι ότι οι διαπιστώσεις είχαν ήδη γίνει, χωρίς όμως να ακολουθήσουν οι διοικητικές αποφάσεις εντός των προθεσμιών που προέβλεπε το πλαίσιο. Με άλλα λόγια, το ζητούμενο δεν είναι αν εντοπίστηκαν παρατυπίες, αλλά αν η διοίκηση αντέδρασε όπως όφειλε και μέσα στον χρόνο που όφειλε.
Η ιδιότητα του υπαλλήλου και ο ρόλος του αρμόδιου οργάνου
Η παραπομπή των κατηγορουμένων συνδέεται με την ιδιότητα του υπαλλήλου, υπό την έννοια που της αποδίδει ο Ποινικός Κώδικας, και με τις υποχρεώσεις που βαρύνουν το αρμόδιο συλλογικό όργανο του δήμου, το οποίο είναι επιφορτισμένο με τη λήψη αποφάσεων ανάκλησης αδειών και σφραγίσεων. Πρόκειται για ένα σημείο που αναμένεται να απασχολήσει ιδιαίτερα τη δίκη, καθώς συνδέεται ευθέως τόσο με το ζήτημα της δωσιδικίας όσο και με την κατανομή των ευθυνών ανάμεσα στους εμπλεκόμενους.
Η υπεράσπιση, από την πλευρά της, φέρεται να εστιάζει στο διαδικαστικό σκέλος, με την ένσταση ιδιάζουσας δωσιδικίας να προβάλλει ως το πρώτο μέτωπο που θα ανοίξει. Εάν γίνει δεκτή, η υπόθεση μπορεί να ακολουθήσει διαφορετική δικονομική πορεία, ενώ εάν απορριφθεί, το δικαστήριο θα προχωρήσει στην εξέταση της ουσίας.
Το διακύβευμα πέρα από τη νομική διάσταση
Η υπόθεση δεν εξαντλείται στον νομικό χαρακτηρισμό μιας παράλειψης. Αποτελεί, στην πράξη, ένα τεστ για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ένας μεγάλος νησιωτικός δήμος υπό συνεχή τουριστική πίεση. Πώς απαντά σε διαπιστώσεις πολεοδομικών παραβάσεων, πώς ελέγχει τη χρήση δημόσιων και κοινόχρηστων χώρων, πώς ισορροπεί ανάμεσα στην έντονη οικονομική δραστηριότητα και στην επιβολή των κανόνων.
Πρόκειται για ερωτήματα που αγγίζουν την καθημερινότητα του τουρισμού και τη λειτουργία επιχειρήσεων υψηλής επισκεψιμότητας, και γι’ αυτό η εκδίκαση παρακολουθείται με αυξημένο ενδιαφέρον. Η αναβολή απλώς μετέθεσε τη συζήτηση, χωρίς να μειώσει το βάρος της.

Στο εδώλιο ο δήμαρχος και 10 ακόμη αιρετοί για τις καθυστερημένες σφραγίσεις παραλιακών καταστημάτων

Η χθεσινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, δύο εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις για την πολιτική και την λειτουργία των θεσμών.

Από τη μία πλευρά, η Δημοτική Αρχή, που εργάζεται συστηματικά και μεθοδικά για την οριστική αντιμετώπιση ενός προβλήματος δεκαετιών: τη διαχείριση των απορριμμάτων και το κλείσιμο της χωματερής, ενός ζητήματος που ταλαιπωρεί τον τόπο εδώ και περίπου 50 χρόνια.

Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής  παράταξης της αντιπολίτευσης κ. Μαύρος, ο οποίος επέλεξε για ακόμη μία φορά την ένταση, τις φωνές, τις ύβρεις, τις προσωπικές επιθέσεις και τον τραμπουκισμό, εμποδίζοντας ουσιαστικά την ομαλή εξέλιξη της συνεδρίασης.

Προκαλεί πραγματικά εντύπωση το γεγονός ότι άνθρωπος με πολυετή παρουσία στα κοινά, ο οποίος συμμετείχε διαχρονικά σε διαφορετικές παρατάξεις και γνωρίζει άριστα την ιστορία και την εξέλιξη του προβλήματος της χωματερής, εμφανίζεται σήμερα δήθεν να ανακαλύπτει ότι η χωματερή καπνίζει. Γνωρίζει πολύ καλά ότι το πρόβλημα αυτό δεν δημιουργήθηκε σήμερα και γνωρίζει επίσης πολύ καλά ότι ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη συγκεκριμένες παρεμβάσεις και έργα που οδηγούν στην οριστική λύση του ζητήματος.

Η Δημοτική Αρχή δεν επενδύει στην ένταση ούτε στην καταστροφολογία. Επενδύει στο έργο, στις λύσεις και στην ευθύνη απέναντι στους πολίτες.

Αντίθετα, ο κ. Μαύρος φαίνεται ότι έχει επιλέξει να επενδύσει πολιτικά στην αποτυχία του τόπου και της Δημοτικής Αρχής, θεωρώντας ότι μέσα από την τοξικότητα, την απαξίωση των θεσμών και την δημιουργία εντυπώσεων μπορούν να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη.

Οι πολίτες όμως κρίνουν. Και γνωρίζουν ποιοι εργάζονται για να λυθούν τα μεγάλα προβλήματα του τόπου και ποιοι επιλέγουν τον δρόμο της έντασης, της διάλυσης και των άγονων αντιπαραθέσεων.

Τι απαντά η Δημοτική Αρχή Καλύμνου στην αντιπολίτευση

Όσον αφορά στην δημιουργία νέων χώρων στάθμευσης, η δημοτική αρχή αναζητά στο βόρειο τρίγωνο της Ρόδου, επιπλέον χώρους, για τη δημιουργία περιφερειακού πάρκινγκ με σκοπό όχι να μπορούν να φιλοξενηθούν εκεί 50 ή 100 θέσεις στάθμευσης αλλά περισσότερες. Στο κομμάτι αυτό, ο Δήμος θα συνεργαστεί με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου προκειμένου να βρεθεί χρηματοδότηση.
Σε κάθε περίπτωση, τις επόμενες ημέρες αναμένεται να οριστεί η ημερομηνία και ώρα που θα γίνει η σχετική παρουσίαση.

Δήμος Ρόδου: Μέσα στην εβδομάδα αναμένεται η παρουσίαση της μελέτης για το κυκλοφοριακό

Στην Ακαδημία πάλι το έργο προχωράει με ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, εκτός από το κομμάτι όπου ψάχνουν να νοικιάσουν αίθουσες και να στήσουν οικίσκους για να χωρέσουν τα παιδιά κάπου αλλού. Στο μεταξύ η Δημοτική Αστυνομία παραμένει το αγαπημένο φάντασμα κάθε συνεδρίασης, την επικαλούνται όλοι, την προτείνουν όλοι, και δεν την προσλαμβάνει κανείς. Όταν η λύση κάθε προβλήματος είναι η επόμενη παρουσίαση, η μόνη σταθερά είναι ότι το επόμενο καλοκαίρι θα ψάχνεις πάλι παρκάρισμα.

Η πόλη που λύνει το κυκλοφοριακό με ανακοινώσεις

Η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί με μικτό τρόπο (Δια ζώσης στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου και με τηλεδιάσκεψη μέσω της εφαρμογής Zoom), σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου 67Α του Ν.3852/2010 όπως προστέθηκε με το άρθρο 7 του Ν. 5056/2023, με τα ίδια θέματα που περιλαμβάνονται στην υπ’ αρ. 2/30495/15-05-2026 ημερήσια διάταξη.

Την Παρασκευή η 3η Ειδική Συνεδρίαση Λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής Ρόδου

Πριν από την έναρξη της συνεδρίασης, το Σώμα τήρησε ενός λεπτού σιγή στην μνήμη των εκλιπουσών.

Την αναβολή, εισηγήθηκε ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ρόδου, κ. Κυριάκος Κασάπης ύστερα από σχετικό αίτημα του ανεξάρτητου δημοτικού συμβούλου, κ. Τηλέμαχου Καμπούρη (ο οποίος απουσίαζε λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων) και απευθυνόμενος στον επίσης ανεξάρτητο δημοτικό σύμβουλο κ. Εμμανουήλ Σαρικά, τον ρώτησε εάν συμφωνεί ή όχι, καθώς και οι δύο έφεραν το ίδιο θέμα προς συζήτηση (Κυκλοφοριακό πρόβλημα στην πόλη της Ρόδου και βελτίωση αστικής κινητικότητας).

Στην αναβολή συμφώνησε και ο επικεφαλής της ελάσσονος μειοψηφίας κ. Νίκος Γερονικόλας που είχε θέσει θέμα προς συζήτηση για την ‘Αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος της «Ακαδημίας» και σχολική στέγη’.

Κλείνοντας, ο δήμαρχος Ρόδου κ. Αλέξανδρος Κολιάδης, εκφράζοντας τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια των δύο άτυχων γυναικών και τόνισε τα εξής:

«Ένα τραγικό συμβάν… Δεν υπάρχει κάτι χειρότερο από αυτό που ζήσαμε και σήμερα στην κηδεία. Τα συλλυπητήρια μου σε όλους. Συνιστώ πολύ μεγάλη προσοχή στους συμπολίτες μας, στους δρόμους. Κυρίως πολύ μεγάλη προσοχή με βάση στους κανόνες μες στους οποίους πρέπει να λειτουργούμε για να μην έχουμε άλλες απώλειες στους δρόμους του νησιού μας. Πραγματικά, μάς έχει συγκλονίσει πάρα πολύ αυτό που συνέβη. Σε ό,τι έχει να κάνει με τη σημερινή αυτή πρωτοβουλία, βεβαίως και συμφωνούμε στο να αναβληθεί αυτή η συζήτηση. Για μερικές ημέρες δεν νομίζω ότι θα αλλάζει κάτι. Αυτή τη στιγμή όμως είναι αλήθεια ότι το νησί βρίσκεται σε πένθος…»

Το αίτημα Καμπούρη

«Με την παρούσα αιτούμαι την αναβολή της συζήτησης του θέματος που έχω θέσει προς συζήτηση στην προσεχή συνεδρίαση λογοδοσίας, λόγω ανειλημμένων επαγγελματικών υποχρεώσεων.

Ειδικότερα, τυγχάνω συνήγορος της οικογένειας της θανούσης στην υπόθεση του συγκλονιστικού τροχαίου δυστυχήματος που έλαβε χώρα τις προηγούμενες ημέρες στο νησί μας, γεγονός που απαιτεί την πλήρη επαγγελματική και ανθρώπινη παρουσία μου κατά την παρούσα χρονική περίοδο.

Παράλληλα, θεωρώ πως η αναβολή της συζήτησης αποτελεί και έναν ελάχιστο φόρο τιμής προς τη μνήμη της εκλιπούσης και συμπαράστασης προς την οικογένειά της, η οποία βιώνει ιδιαίτερα δύσκολες στιγμές.

Παρακαλώ όπως αναγνωστεί από τον Προέδρο όπως και για την κατανόηση και την αποδοχή του αιτήματός μου».

Πένθος στην Ρόδο: Αναβλήθηκε η 3η Ειδική Συνεδρίαση λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής έτους 2026

Tης Ρένας Βενιανάκη

Ξεκινώντας από το κυκλοφοριακό χάος, ο κ. Καμπούρης περιέγραψε την προσωπική του εμπειρία λέγοντας πως χρειάστηκε τουλάχιστον είκοσι λεπτά για να μετακινηθεί από το σπίτι του στο κέντρο της πόλης, τονίζοντας ότι «όλο μέτρα ακούμε, όλο εξαγγελίες, αλλά στο τέλος καμία ουσιαστική παρέμβαση δεν βλέπουμε».

Όπως υποστήριξε, τα μέτρα που είχαν εφαρμοστεί από την προηγούμενη δημοτική αρχή, όπως η ενίσχυση της συγκοινωνίας από το λιμάνι της Ακαντιάς, συνεχίστηκαν σωστά, ωστόσο «η κατάσταση στο κέντρο δεν βελτιώθηκε καθόλου».
Ο ίδιος κατηγόρησε τη δημοτική αρχή ότι δεν έχει ούτε σχέδιο ούτε διάθεση να λάβει δραστικές αποφάσεις. «Βλέπουμε τα ίδια αυτοκίνητα να κάνουν τέσσερις και πέντε γύρους για να βρουν πάρκινγκ. Τα προβλήματα είναι γνωστά, αλλά δεν βλέπουμε ούτε καν να οραματίζονται λύσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην εικόνα εγκατάλειψης που παρουσιάζουν δημόσιοι χώροι και υποδομές, σχολιάζοντας την εικόνα του πάρκου στις εκατό χουρμαδιές, ένα παράδειγμα από τα πολλά, το οποίο – όπως είπε – παρά την υιοθέτησή του από ξενοδοχειακή μονάδα, βρίσκεται «μέσα στα ξερόχορτα». «Είναι η βιτρίνα της πόλης και σήμερα είναι μαύρο χάλι», σχολίασε.
Στο πιο αιχμηρό κομμάτι της συνέντευξης, ο κ. Καμπούρης στάθηκε στις παραλίες της Ρόδου, κάνοντας λόγο για «πρωτοφανή ντροπή» και «βαριά προσβολή» για το νησί. «Βλέπουμε παραλίες χωρίς ξαπλώστρες, χωρίς ομπρέλες, χωρίς οργάνωση και καθαριότητα. Αυτές οι εικόνες δεν τιμούν τη Ρόδο», δήλωσε, αποδίδοντας ευθύνες τόσο στην ΕΤΑΔ όσο και στη δημοτική αρχή.
Κατηγόρησε την ΕΤΑΔ ότι καθυστέρησε αδικαιολόγητα τους διαγωνισμούς, λειτουργώντας «ως κράτος εν κράτει», ενώ σημείωσε πως η δημοτική αρχή γνώριζε εγκαίρως ότι η προγραμματική σύμβαση ολοκληρωνόταν και όφειλε να έχει διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία των παραλιών πριν ξεκινήσει η τουριστική σεζόν.
«Ακούσαμε διαπραγματεύσεις επί διαπραγματεύσεων και δημόσιους λεονταρισμούς, όμως στο τέλος αυτό που μένει είναι το αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα είναι εικόνες εγκατάλειψης στην καρδιά της τουριστικής περιόδου», υπογράμμισε.
Ο κ. Καμπούρης προειδοποίησε μάλιστα για σοβαρό πλήγμα στη φήμη της Ρόδου στο εξωτερικό, αποκαλύπτοντας ότι ήδη tour operators δέχονται παράπονα και αιτήματα αποζημιώσεων από επισκέπτες. «Χιλιάδες τουρίστες φεύγουν από τη Ρόδο παίρνοντας μαζί τους εικόνες ντροπής και δυσφήμισης για το νησί μας», είπε, τονίζοντας πως «το τουριστικό προϊόν της Ρόδου δεν χτίστηκε με συνεντεύξεις τύπου και παληκαρισμούς στις κάμερες, αλλά με ιδρώτα, θυσίες και σοβαρότητα».
Κλείνοντας, έκανε λόγο για μια γενικευμένη εικόνα στασιμότητας στο νησί, αναφερόμενος στις λακκούβες, την καθαριότητα, αλλά και σε έργα που – όπως είπε – «έχουν μείνει μόνο στις εξαγγελίες». «Η Ρόδος σήμερα δεν δείχνει έτοιμη να σταθεί στο επίπεδο που η ίδια διαφημίζει», κατέληξε.

Πηγή: topfm1024.gr

Τ. Καμπούρης στον topfm: «Η Ρόδος διασύρεται – Οι παραλίες είναι εικόνα κατάρρευσης – Η δημοτική αρχή παρακολουθεί άπραγη»

Θα πραγματοποιηθεί με μικτό τρόπο (Δια ζώσης στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου και με τηλεδιάσκεψη μέσω της εφαρμογής Zoom), σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου 67Α του Ν.3852/2010 όπως προστέθηκε με το άρθρο 7 του Ν. 5056/2023.

Στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης εγγράφονται θέματα, τα οποία αφορούν στο έργο της δημοτικής αρχής και ειδικότερα:

Έως δέκα (10) θέματα που θα τεθούν από τους δημοτικούς συμβούλους, εκ των οποίων τα τρία από τους συμβούλους της πλειοψηφίας.

Έως δύο (2) θέματα που θα τεθούν από τους προέδρους των δημοτικών κοινοτήτων.

Κάθε δημοτικός σύμβουλος και κάθε πρόεδρος κοινότητας μπορεί να θέσει έως ένα (1) θέμα.

Εφόσον υποβληθούν συνολικά πάνω από δέκα (10) θέματα από τους δημοτικούς συμβούλους και πάνω από δύο (2) θέματα από τους προέδρους των δημοτικών κοινοτήτων, θα διενεργηθεί δημόσια κλήρωση από το προεδρείο για τα θέματα που πρόκειται να συζητηθούν και τα οποία θα εγγραφούν στην ημερήσια διάταξη.

Ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής των θεμάτων ορίζεται η 15η Μαΐου, ημέρα Παρασκευή και ώρα 12:00.

Τα θέματα θα υποβληθούν, είτε ηλεκτρονικά στη διεύθυνση (symvoulio@rhodes.gr), είτε εγγράφως στο πρωτόκολλο του Δήμου Ρόδου (Υπόψη προέδρου Δημοτικού Συμβουλίου).

Στις 20 Μαΐου η 3η Ειδική Συνεδρίαση Λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής Ρόδου

Συνθήκες Διαβίωσης: Το 51,6% διαβιεί σε παραπήγματα και το 38,7% σε λυόμενα. Το 54,8% δεν έχει πρόσβαση σε δίκτυο ηλεκτροδότησης και το 48,4% στερείται σύνδεσης με το δίκτυο ύδρευσης.
Η περίπτωση του χώρου στ΄Ασγούρου παραμένει στο σχέδιο ως η οργανωμένη λύση προσωρινής μετεγκατάστασης. Παρά το γεγονός ότι η προηγούμενη αίτηση χρηματοδότησης αποσύρθηκε το 2021, όπως καταγράφεται στην εισήγηση, το νέο Σχέδιο Δράσης επαναφέρει την περιοχή Κ.Μ. 297Α Γαιών Ασγούρου στο προσκήνιο.
Στην εισήγηση τονίζεται ότι η νέα αίτηση βασίζεται στον Πρότυπο Κανονισμό Λειτουργίας που είχε εγκριθεί με την υπ’ αριθμ. 126/2019 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Ο κανονισμός αυτός είχε συνταχθεί αποκλειστικά για τη συγκεκριμένη περιοχή στ’ Ασγούρου, επομένως η επαναφορά του κανονισμού στο νέο Σχέδιο Δράσης συνεπάγεται την επαναφορά της ίδιας τοποθεσίας.
Το ακίνητο, για το οποίο υπάρχει ήδη συμφωνητικό μίσθωσης με την ΕΤΑΔ από το 2017 και εγκεκριμένος πρότυπος κανονισμός λειτουργίας από το 2019, αποτελεί τη βάση για τη μετεγκατάσταση 25 νοικοκυριών. Προϋπόθεση για την υλοποίηση είναι η εκ νέου κατάθεση αίτησης και η έκδοση της απαραίτητης Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ). Παράλληλα, το σχέδιο ανοίγει και μια δεύτερη κατεύθυνση, μέσω της επιδότησης ενοικίου και της διάχυσης νοικοκυριών στον αστικό ιστό, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία νέων εστιών απομόνωσης.
Κομβικό ρόλο στην υλοποίηση του σχεδίου παίζει το Παράρτημα Ρομά του Κέντρου Κοινότητας του Δήμου Ρόδου. Η δουλειά που επιτελείται είναι υποδειγματική, καθώς αποτελεί τον μοναδικό σταθερό σύνδεσμο της κοινότητας με το επίσημο κράτος.
Το Παράρτημα, ως «θεματοφύλακας» του σχεδίου, θα λειτουργεί ως μηχανισμός παρακολούθησης και ανατροφοδότησης, με υποχρέωση επικαιροποίησης των δράσεων ανά διετία.
Η νέα στρατηγική διαρθρώνεται γύρω από τρία κύρια χρηματοδοτικά εργαλεία:
Πρόγραμμα «Εστια-ΖΩ» (400.000€): Αφορά στην ένταξη νοικοκυριών σε κανονικές κατοικίες με 24μηνη επιδότηση ενοικίου. Περιλαμβάνει τη σημαντική επιδότηση εργασίας, η οποία καλύπτει το 100% του μισθολογικού και ασφαλιστικού κόστους για τον πρώτο χρόνο.

Πρόγραμμα «Νότιο Αιγαίο 2021-2027»: Στοχεύει στην επιδότηση ενοικίου για επιπλέον 29 νοικοκυριά, προωθώντας την ομαλή ενσωμάτωση στις γειτονιές του νησιού.
Οργανωμένος Οικισμός (Ν.4483/2017): Η προσωρινή μετεγκατάσταση των 25 νοικοκυριών στ’ Ασγούρου θα διέπεται από αυστηρούς κανόνες. Για να διασφαλιστεί ότι κανένας χώρος παρέμβασης δεν θα εξελιχθεί σε νέο γκέτο, προβλέπεται η λειτουργία «Ομάδας Διαχειριστικής Μέριμνας» και ενός «Πολυκέντρου» εντός του οικισμού.
Οι ωφελούμενοι καλούνται να αποδεχτούν συγκεκριμένο κανονισμό λειτουργίας, ο οποίος προβλέπει κυρώσεις για παραβάσεις των κανόνων συμβίωσης, διαδικασίες απομάκρυνσης από τον οικισμό ή το πρόγραμμα σε περιπτώσεις συστηματικής παραβίασης, καθώς και καθημερινή επιτήρηση με στόχο τη διασφάλιση της καθαριότητας, της τάξης και της συμμόρφωσης με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις. Στο πεδίο της υγείας και της πρόνοιας, η έμφαση δίνεται στην πρόληψη, με παρεμβάσεις που στοχεύουν ιδίως στην αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας και στη βελτίωση της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες.
Πρόγραμμα «Νοιάζομαι & Προσφέρω στο ΠΑΙΔΙ»: Με προϋπολογισμό 904.320€, θα διανεμηθούν κοινωνικές επιταγές υγείας σε ανήλικους.
Κλιμάκια Υγείας: Τακτικοί εμβολιασμοί, προληπτικοί έλεγχοι γυναικών (τεστ Παπανικολάου, μαστογραφίες) και διασύνδεση με υπηρεσίες ψυχικής υγείας και απεξάρτησης (ΚΕΘΕΑ, ΟΚΑΝΑ).
Ενδυνάμωση Γυναικών: Η Δράση 4.ι.6 επικεντρώνεται στις γυναίκες Ρομά, προωθώντας την αυτοεκτίμηση και την επιχειρηματικότητά τους για την καταπολέμηση των πολλαπλών διακρίσεων.
Ο Δήμος Ρόδου θέτει ως στόχο την καθολική συμμετοχή των νηπίων στην προσχολική αγωγή, ενισχύοντας παράλληλα τη φοίτηση των μαθητών μέσω καθημερινής μεταφοράς με σχολικό λεωφορείο και συνοδεία. Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπονται παρεμβάσεις για την καταπολέμηση του ψηφιακού αποκλεισμού, με παροχή tablet και ένταξη στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο, καθώς και δράσεις ενισχυτικής διδασκαλίας για τη στήριξη των μαθητών και τη μείωση της σχολικής αποτυχίας.
Η δημοτική αρχή ξεκαθαρίζει ότι η στήριξη συνοδεύεται από υποχρεώσεις. Η επιτυχία της ενσωμάτωσης απαιτεί σύνδεση της στήριξης με την ένταξη στην εργασία για ένα μέλος κάθε νοικοκυριού, υποχρεωτική φοίτηση για όλα τα παιδιά και εθελοντική προσφορά σε εργασίες του Δήμου (πράσινο, καθαριότητα).

Επιπλέον, προβλέπεται η εκπαίδευση στελεχών φορέων και της Αστυνομίας σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για τη βελτίωση της σχέσης εμπιστοσύνης με την κοινότητα.
Το Τοπικό Σχέδιο Δράσης 2021-2030 αποτελεί μια ρεαλιστική προσπάθεια να κλείσει μια ανοιχτή πληγή δεκαετιών. Η Ρόδος επιλέγει πλέον έναν δρόμο που συνδυάζει την οργανωμένη προσωρινή μετεγκατάσταση στ’ Ασγούρου με τη σταδιακή ενσωμάτωση στις γειτονιές του νησιού. Αν το σχέδιο υλοποιηθεί με τη σοβαρότητα που περιγράφεται, η Ρόδος θα έχει καταφέρει να μετατρέψει μια χρόνια κοινωνική παθογένεια σε παράδειγμα επιτυχούς ενσωμάτωσης και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Μετεγκατάσταση, ενοίκια, εκπαίδευση και αυστηροί κανόνες λειτουργίας το σχέδιο της Δημοτικής Αρχής για τους Ρομά

Μία από τις πιο χρονοβόρες και πολύπλοκες εκκρεμότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης στη Ρόδο φαίνεται να οδεύει, έστω και με αβέβαιο βήμα, προς ένα νέο στάδιο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η δημοτική αρχή καταβάλλει προσπάθεια για εξωδικαστική επίλυση της διαφοράς με την ανάδοχο εταιρεία του έργου ενεργειακής αναβάθμισης του δημοτικού φωτισμού, αποφεύγοντας έτσι μία μακροχρόνια δικαστική αντιπαράθεση που θα επιβάρυνε και τις 2 πλευρές. Το συνολικό ποσό των οφειλών που σχετίζεται με την υπόθεση αγγίζει τα 5,9 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τμήμα διεκδικείται μέσω της αγωγής που έχει ήδη κατατεθεί ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου και για την οποία δεν έχει οριστεί ακόμη δικάσιμος.
Εάν η προσπάθεια αυτή αποδώσει και οι διαπραγματεύσεις ωριμάσουν, το θέμα αναμένεται να έρθει προς διευθέτηση ενώπιον της Δημοτικής Επιτροπής.
Από τον διαγωνισμό του 2019 ως την αγωγή του 2025
Για να κατανοηθεί το βάθος της διαφοράς, απαιτείται μια ανάδρομή στις αρχές της συνεργασίας. Το 2019, ο Δήμος Ρόδου προκήρυξε διαγωνισμό για ένα φιλόδοξο έργο ενεργειακής αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού του δημοτικού φωτισμού, με στόχο την ένταξη του νησιού στον χάρτη των ελληνικών «έξυπνων πόλεων». Η σύμβαση ανατέθηκε σε κοινοπραξία με επικεφαλής την ΟΤΕ Α.Ε., στην οποία συμμετείχαν επίσης οι εταιρείες GLOBILED και ΣΤΗΡΙΞΙΣ ΤΕΧΝΙΚΗ. Το αντικείμενο ήταν σαφές και εκτεταμένο: πλήρης αντικατάσταση λαμπτήρων, προβολέων και φωτιστικών σωμάτων με τεχνολογία LED, εγκατάσταση αισθητήρων και λογισμικού παρακολούθησης κατανάλωσης, καθώς και ανάπτυξη συστήματος απομακρυσμένης διαχείρισης των υποδομών.
Το 2022, ύστερα από τροποποιητική συμφωνία, η COSMOTE ανέλαβε εξ ολοκλήρου τη σύμβαση ως αποκλειστικός ανάδοχος. Η διάρκειά της είχε οριστεί σε 12 χρόνια, με ρητή πρόβλεψη ότι οι πληρωμές προς τον ανάδοχο θα υπολογίζονται τριμηνιαίως, βάσει της τεκμηριωμένης εξοικονόμησης ενέργειας που επιτυγχάνεται.
Σύμφωνα με την ανάδοχο εταιρεία, οι εργασίες ολοκληρώθηκαν εντός των προβλεπόμενων χρόνων. Ήδη από τον Νοέμβριο του 2020, η COSMOTE γνωστοποίησε στον Δήμο την περάτωση του έργου και αιτήθηκε την παραλαβή του. Το 2021, η Οικονομική Επιτροπή του Δήμου αποδέχθηκε επίσημα με απόφασή της ότι η σύμβαση έχει εκτελεστεί και οι προβλεπόμενες υπηρεσίες έχουν παρασχεθεί.

Οι τριμηνιαίοι λογαριασμοί και το αμφιλεγόμενο «Πρακτικό 2»
Κατά τη διάρκεια του 2024, η εταιρεία υπέβαλε 4 τριμηνιαίους λογαριασμούς, με λεπτομερή τεκμηρίωση της επιτευχθείσας εξοικονόμησης ενέργειας. Το συνολικό ποσό ανερχόταν σε 2.086.523,49 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.
Η κρίση εκδηλώθηκε στις αρχές του 2025. Η Επιτροπή Παρακολούθησης και Παραλαβής Έργου (ΕΠΠΕ), αντί να αξιολογήσει εμπρόθεσμα τους λογαριασμούς, εξέδωσε στις 29 Ιανουαρίου 2025 το λεγόμενο «Πρακτικό 2», με το οποίο ανέβαλλε την αξιολόγηση επικαλούμενη «πολύ σοβαρά προβλήματα» στην εκτέλεση του έργου, χωρίς να παρουσιαστεί κανένα συγκεκριμένο τεχνικό πόρισμα ή τεκμηριωμένη αιτιολογία.
Ο ΟΤΕ απάντησε με κατηγορηματική μη αποδοχή του Πρακτικού, επικαλούμενος το άρθρο 27 της σύμβασης, το οποίο ορίζει ρητά ότι εάν εντός 15 ημερών δεν υπάρξει αιτιολογημένη απόρριψη, οι λογαριασμοί θεωρούνται αυτοδικαίως εγκεκριμένοι. Στις 14 Μαρτίου 2025, η εταιρεία υπέβαλε τα αντίστοιχα τιμολόγια με πλήρη δικαιολογητικά.
Στις 31 Μαρτίου 2025, ΟΤΕ και COSMOTE κατέθεσαν αγωγή κατά του Δήμου Ρόδου ενώπιον του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου, διεκδικώντας το ποσό των 2.086.523,49 ευρώ, τόκους υπερημερίας βάσει του Ν. 4152/2013, επικουρική αποζημίωση λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού του Δήμου, καθώς και ακύρωση του Πρακτικού 2 της ΕΠΠΕ.
Η προσπάθεια εκτόνωσης και η νέα ρήξη
Τον Μάιο του 2025, η δημοτική αρχή επιχείρησε να αποκλιμακώσει την κατάσταση. Η αναπληρώτρια διευθύντρια της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Δήμου απηύθυνε επίσημη επιστολή προς τον πρόεδρο της ΕΠΠΕ, ζητώντας ενημέρωση για το στάδιο παραλαβής των 4 τριμηνιαίων λογαριασμών, τον σχετικό έλεγχο ποιοτικής συμμόρφωσης και την ύπαρξη ή μη πρωτοκόλλων παραλαβής. Παράλληλα, ο αντιδήμαρχος Οικονομικών συντόνισε εσωτερική σύσκεψη, με σαφή εντολή να επισπευσθούν τα γραφειοκρατικά στάδια.
Η COSMOTE, ανταποκρινόμενη στην κίνηση αυτή, επανυπέβαλε τα τιμολόγια στις 30 Μαΐου 2025, παρότι διατηρούσε τη θέση της ότι οι λογαριασμοί θεωρούνταν ήδη εγκεκριμένοι αυτοδικαίως από τις 11 Φεβρουαρίου. Η χειρονομία αυτή ερμηνεύθηκε ως σήμα καλής θέλησης για ομαλή εκτόνωση της διαφοράς.
Η αισιοδοξία, ωστόσο, δεν κράτησε. Στις 26 Ιουνίου 2025, η ΕΠΠΕ κοινοποίησε στην εταιρεία τα Πιστοποιητικά Τριμηνιαίας Εξοικονόμησης για το 2024, συνοδευόμενα από το «Πρακτικό 4», με το οποίο μείωσε μονομερώς το συνολικό ποσό των λογαριασμών από τα 2.086.523,49 ευρώ στα περίπου 1,68 εκατομμύρια ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Η COSMOTE αντέδρασε άμεσα. Στις 27 Ιουνίου 2025, κατέθεσε επίσημη ένσταση κατά της απόφασης, χαρακτηρίζοντάς την «αναιτιολόγητη παρέμβαση» και «παραβίαση της σύμβασης». Υποστηρίζεται επίσης ότι η κοινοποίηση του Πρακτικού 4 έγινε εκπρόθεσμα, παραβιάζοντας τις προβλεπόμενες δεκαήμερες προθεσμίες. Η εταιρεία επισημαίνει επίσης ότι η ίδια ερμηνεία της σύμβασης είχε γίνει αποδεκτή από τον Δήμο τα προηγούμενα χρόνια, με λογαριασμούς να έχουν εγκριθεί και εξοφληθεί χωρίς αμφισβήτηση, καθιστώντας την νέα στάση της ΕΠΠΕ εξαιρετικά δυσερμήνευτη από νομική άποψη.

Συνολικές οφειλές 5,9 εκατ. ευρώ και αναζήτηση διεξόδου
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η τρέχουσα προσπάθεια της δημοτικής αρχής για εξωδικαστική επίλυση. Το συνολικό ποσό που σχετίζεται με την υπόθεση και συνδέεται με οφειλές του Δήμου ανέρχεται σε 5,9 εκατομμύρια ευρώ. Τμήμα αυτού διεκδικείται μέσω της κατατεθειμένης αγωγής, για την οποία δεν έχει ακόμη οριστεί δικάσιμος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η δημοτική αρχή αναζητεί τρόπο να αποτρέψει την πλήρη δικαστική εκκαθάριση της υπόθεσης, που θα σήμαινε παρατεταμένη αβεβαιότητα και πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις για τον Δήμο. Εάν οι επαφές αποδώσουν και ωριμάσουν οι συνθήκες για μια αποδεκτή από αμφότερες τις πλευρές λύση, το ζήτημα αναμένεται να τεθεί ενώπιον της Δημοτικής Επιτροπής για τη λήψη οριστικής απόφασης.
Η κατάληξη της υπόθεσης θα κριθεί στο κατά πόσον οι 2 πλευρές θα καταφέρουν να υπερβούν τη συσσωρευμένη αντιπαράθεση τριών και πλέον ετών και να επιλέξουν έναν δρόμο συμβιβαστικής διευθέτησης αντί της δικαστικής οδού. Αν αυτό επιτευχθεί, μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο παράδειγμα διαχείρισης για παρόμοιες ένδικες διαφορές που αφορούν δημόσιες συμβάσεις ψηφιακού και ενεργειακού μετασχηματισμού σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης.

Στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης η «υπόθεση LED» με συνολικές οφειλές που αγγίζουν τα 5,9 εκατ. ευρώ

• Κατά τις συνεδριάσεις της λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής, έχετε φέρει επανειλημμένα θέματα όπως η δημοσιονομική και οικονομική κατάσταση του Δήμου Ρόδου, η κατάσταση στη ΔΕΥΑΡ όπως και ο καταυλισμός των Ρομά. Έχουν απαντηθεί επαρκώς τα ερωτήματά σας;
Όχι, κυρία Ντόκου. Η Δημοτική Αρχή αντιμετωπίζει τη λογοδοσία περισσότερο ως τυπική διαδικασία και λιγότερο ως ουσιαστική υποχρέωση διαφάνειας απέναντι στο Δημοτικό Συμβούλιο και τους πολίτες.
Στην πράξη, παρατηρείται μια επικοινωνιακή διαχείριση, αντί για πλήρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση.
Στις συνεδριάσεις, το Δημοτικό Συμβούλιο στο σύνολό του συχνά ενημερώνεται για κρίσιμα στοιχεία μέσα από τις δικές μας ερωτήσεις. Αυτό από μόνο του αναδεικνύει ένα έλλειμμα στην έγκαιρη και ολοκληρωμένη πληροφόρηση. Παραμένουμε, επίσης, εν αναμονή των επίσημων εγγράφων και στοιχείων που έχουν ζητηθεί, εκεί όπου θα αποτυπωθεί με ακρίβεια η πλήρης εικόνα. Η πρόσφατη συνεδρίαση λογοδοσίας ανέδειξε ένα ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένο. 10.800.000 ευρώ από τα ταμεία του Δήμου Ρόδου κατευθύνθηκαν στην αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων της ΔΕΥΑΡ.
Ως εγγυητής, ο Δήμος κλήθηκε να καλύψει αυτές τις υποχρεώσεις, με άμεση επίπτωση στη δυνατότητα υλοποίησης έργων και παρεμβάσεων που αφορούν στην καθημερινότητα των πολιτών και στο τεχνικό πρόγραμμα του νησιού.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στο ζήτημα του καταυλισμού των Ρομά.
Η αναφορά αποκλειστικά στην κεντρική διοίκηση δεν αρκεί.
Οι πολίτες αναμένουν συγκεκριμένο σχεδιασμό, με σαφές χρονοδιάγραμμα και δεσμεύσεις για την επίλυση του προβλήματος.
• Η κοινή γνώμη παρακολουθεί μία τεταμένη ατμόσφαιρα στις σχέσεις ανάμεσα στην ΠΝΑι και τον Δήμο. Τι θα έπρεπε να γίνει για να βελτιωθούν και μάλιστα για να υπάρξει μια καλύτερη συνεργασία σε καυτά ζητήματα του νησιού;
Η ένταση που παρατηρείται δεν βοηθά τη λειτουργία των υποδομών και των υπηρεσιών. Χρειάζεται επιστροφή σε μια πιο ώριμη θεσμική λειτουργία.
Η άρνηση διαλόγου για τις οφειλές προς την Περιφέρεια λειτουργεί ως ένα «άτυπο άτοκο δάνειο» προς τη ΔΕΥΑΡ, που όμως υποθηκεύει τη βιωσιμότητά της.
Αν οι ισολογισμοί δείξουν αρνητική καθαρή θέση, η επιχείρηση θα βρεθεί προ αδιεξόδου και τα χρέη θα περάσουν τελικά στους δημότες.
Παράλληλα, ενέργειες όπως διακοπές υδροδότησης σε δημόσια κτήρια ή η έκδοση τιμολογίων που αμφισβητούνται ως προς τη βάση τους, εκθέτουν τη διοίκηση και σπαταλούν πόρους σε ΦΠΑ και δικαστικά έξοδα.
Όλα αυτά οδηγούν σε επιπλέον διοικητικό και οικονομικό κόστος.
Αυτό που απαιτείται είναι καθαρή εικόνα των οικονομικών δεδομένων, αποφυγή μονομερών ενεργειών και συμφωνία σε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο αποπληρωμής για το φράγμα Γαδουρά.
Η συνεργασία θα αποκατασταθεί μόνο όταν ο ορθολογισμός κερδίσει την προχειρότητα.

• Κατά την άποψή σας, ποια είναι τα πιο σοβαρά θέματα, ψηλά στην ιεραρχία που πρέπει να εξετάσει και να λύσει άμεσα η Δημοτική Αρχή του κ. Κολιάδη;
Η περίοδος προσαρμογής έχει πλέον ολοκληρωθεί και η αξιολόγηση γίνεται με βάση το αποτέλεσμα. Υπάρχουν έξι βασικά μέτωπα που απαιτούν άμεση προτεραιοποίηση.
Τουριστική ετοιμότητα: Η Ρόδος οφείλει, σε αυτή τη φάση, να παρουσιάζει μια πλήρη και συνεκτική εικόνα.
Οι υποδομές, η αισθητική των δημόσιων χώρων και οι βασικές υπηρεσίες πρέπει να λειτουργούν στο επίπεδο που αντιστοιχεί σε έναν διεθνή προορισμό.
Βιωσιμότητα της ΔΕΥΑΡ: Επιβάλλεται η άμεση θωράκιση και εξυγίανση της επιχείρησης. Η συνέχιση της σημερινής κατάστασης και των συσσωρευμένων προβλημάτων οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε ένα αδιέξοδο που θα αφήσει τη ΔΕΥΑΡ εκτεθειμένη.
Αν δεν υπάρξει άμεση αλλαγή πορείας, η εξέλιξη αυτή μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για αναγκαστικές παρεμβάσεις ή αλλαγές στον διοικητικό της χαρακτήρα, όπως άλλωστε έχει ήδη τεθεί στη δημόσια συζήτηση.
Δεν πρόκειται για εκτίμηση· είναι η λογική συνέπεια των σημερινών δεδομένων: η ΔΕΥΑΡ οφείλει να τακτοποιήσει τα οικονομικά της άμεσα, πριν οι εξελίξεις την προλάβουν.
Καθημερινότητα: Σταθερή λειτουργία στην καθαριότητα, παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο και βελτίωση του φωτισμού, μαζί με ενίσχυση των δικτύων ύδρευσης. Παράλληλα, λόγω των συνθηκών που διαμορφώνονται, είναι αναγκαίος ο έγκαιρος καθαρισμός φρεατίων και ο συντονισμός με την Περιφέρεια για έργα αντιπλημμυρικής προστασίας.
Οικονομική διαχείριση: Ρεαλιστική τακτοποίηση υποχρεώσεων και διαφάνεια στις διαδικασίες, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη τόσο των προμηθευτών όσο και των πολιτών.
Τουριστικό μοντέλο: Ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και αντοχών των υποδομών, με σαφή προστασία του δημόσιου χώρου και των βασικών λειτουργιών της πόλης.
Αξιοποίηση πόρων: Η Ρόδος χρειάζεται ώριμες μελέτες και τεχνική ετοιμότητα, προκειμένου να αξιοποιήσει πλήρως τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και να μη χαθούν άλλες ευκαιρίες.
Κλείνοντας, οφείλω να ξεκαθαρίσω κάτι. Ο Δήμος δεν είναι μια κλειστή λέσχη για λίγους, ούτε ένας μηχανισμός αποκομμένος από την κοινωνία.
Ο Δήμος είναι η ίδια μας η ζωή. Είναι η καθημερινότητα του επαγγελματία, η εικόνα της γειτονιάς, η ασφάλεια των ηλικιωμένων, το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά μας.
Η πολιτική στον Δήμο αποτυπώνεται σε απλά πράγματα.
Στο φως στον δρόμο, στο νερό που φτάνει σε κάθε σπίτι, στην εικόνα που παίρνει μαζί του ο επισκέπτης. Αφορά όλους μας. Και για αυτή την καθημερινότητα, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με συνέπεια και ευθύνη.

Νίκος Γερονικόλας: «Ο Δήμος δεν είναι μια κλειστή λέσχη για λίγους, ούτε ένας μηχανισμός αποκομμένος από την κοινωνία, είναι η ίδια μας η ζωή»