«Θα γυρίσει μπούμερανγκ η άναρχη ανάπτυξη»
Ο κ. Βαρελίδης υπογράμμισε ότι η λειψυδρία δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά μόνιμη πραγματικότητα σε πολλά νησιά, η οποία εντείνεται λόγω κακής διαχείρισης και ανεξέλεγκτης ανάπτυξης. Όπως ανέφερε, η δημιουργία νέων τουριστικών υποδομών, όπως ξενοδοχεία και πισίνες, δεν μπορεί να προχωρά χωρίς επαρκείς βασικές υποδομές, όπως δίκτυα ύδρευσης και διαχείριση απορριμμάτων.

Έκανε επίσης αναφορά στην έννοια της «φέρουσας ικανότητας» κάθε περιοχής, δηλαδή τα όρια που μπορεί να αντέξει σε επίπεδο υποδομών και πόρων.

Αφαλάτωση: Λύση ανάγκης με υψηλό κόστος
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αφαλάτωση αποτελεί συχνά τη μοναδική άμεση λύση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, ιδιαίτερα σε απομονωμένα νησιά. Ωστόσο, πρόκειται για μια ακριβή μέθοδο, με σημαντικό λειτουργικό και περιβαλλοντικό κόστος, ειδικά όταν αφορά θαλασσινό νερό.

Τόνισε, πάντως, ότι πριν την εγκατάσταση νέων μονάδων, προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στον εκσυγχρονισμό των δικτύων ύδρευσης, καθώς σε πολλές περιπτώσεις χάνονται έως και 60% των υδάτων λόγω διαρροών.

Λέκκας: Έμφαση σε δίκτυα, υδροφορείς και ταμιευτήρες
Από την πλευρά του, ο Ευθύμιος Λέκκας συμφώνησε ότι οι μόνιμες λύσεις είναι κρίσιμες, δίνοντας έμφαση σε τρεις βασικούς άξονες:

τη μείωση των απωλειών στα δίκτυα,
τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων μέσω επιφανειακών έργων και
τη δημιουργία ταμιευτήρων όπου είναι εφικτό.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον κίνδυνο υφαλμύρωσης των υδροφορέων, δηλαδή τη διείσδυση θαλασσινού νερού, που μπορεί να καταστρέψει οριστικά τα αποθέματα γλυκού νερού, φαινόμενο που έχει ήδη καταγραφεί σε πολλές περιοχές.

Προβληματισμός για γεωτρήσεις και ενεργειακό αποτύπωμα
Ο κ. Βαρελίδης επισήμανε ότι και οι γεωτρήσεις αποτελούν σημαντικό περιβαλλοντικό ζήτημα, καθώς συχνά χρησιμοποιούνται ανεξέλεγκτα, χωρίς να γίνεται αντιληπτή η επιβάρυνση, λόγω του ότι το πρόβλημα αφορά υπόγειους πόρους.

Παράλληλα, τόνισε ότι η αφαλάτωση έχει υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα, αν και η σύνδεσή της με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί μια θετική προοπτική.

«Δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στις καλές χρονιές»
Κλείνοντας, επεσήμανε ότι, παρά το γεγονός πως η φετινή χρονιά ήταν ευνοϊκή από υδρολογικής άποψης, αυτό δεν αρκεί για τον σχεδιασμό πολιτικών. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «οφείλουμε να σχεδιάζουμε για τις κακές χρονιές», προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια νερού και να αποφευχθούν μελλοντικές κρίσεις.

Πηγή: ertnews.gr

Λειψυδρία στα νησιά: «Δομικό πρόβλημα η διαχείριση υδάτων» – Οι προτάσεις Βαρελίδη και Λέκκα

To RHODES|Water Dialogues, που διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Ερευνών Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων & Ενέργειας – WE ARE GREECE σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), υπό την αιγίδα σημαντικών θεσμικών και επιστημονικών οργανισμών, δίνει έμφαση στην νησιωτική Ελλάδα, που πλήττεται σε σημαντικό βαθμό και από τις δύο ακραίες εκφάνσεις του νερού.

Την εκδήλωση άνοιξε ο Ιδρυτής & Πρόεδρος του Ινστιτούτου We are Greece Α. Γιαννικουρής, ο οποίος μίλησε για μια νέα πραγματικότητα, η οποία απαιτεί ολιστικό σχεδιασμό, η οποία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί πλέον με αποσπασματικές παρεμβάσεις, ενώ έκανε αναφορά στην ανάγκη ενός νέου θεσμικού πλαισίου καθώς και στην θεσμική αναβάθμιση της διαχείρισης των υδάτων.

Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Δ. Παπαστεργίου, Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο Γ. Χατζημάρκος, Πρόεδρος ΕΝΠΕ – Περιφερειάρχης Ν. Αιγαίου, ο Γ. Στασινός, Πρόεδρος ΤΕΕ, ο Κ. Μακέδος, Πρόεδρος ΤΜΕΔΕ, Α. Κολιάδης, Δήμαρχος Ρόδου και ο Α. Καμπουράκης, Πρόεδρος Επιτροπής Τουριστικής Ανάπτυξης ΚΕΔΕ – τ. Δήμαρχος Ρόδου.

Ακολούθησε η πρώτη εισήγηση, όπου ο Δήμαρχος Λειψών κ. Φώτης Μάγγος αναφέρθηκε στους τρόπους και τις μεθόδους, αλλά και στις προσωπικές προσπάθειες του Δήμου και των κατοίκων, με την βοήθεια των οποίων φαινόμενα όπως της λειψυδρίας μετριάζονται στο νησί των Λειψών.

Στην δεύτερη εισήγηση ο καθηγητής κ. Γ. Καρατζάς, αναφέρθηκε στο θέμα της υφαλμύρινσης των παράκτιων νησιωτικών περιοχών και στο πόσο αυτή τεχνολογικά αντιμετωπίζεται, οπότε καλό είναι να μην προκαλούνται επ’ ουδενί, συνθήκες δημιουργίας της.

Στο PANEL1, που συντόνισε η δημοσιογράφος κα  Παυλάκη, ο ευρωβουλευτής Δ. Τσιόδρας, αναφέρθηκε στην ανάγκη διαμόρφωσης ειδικών ευρωπαϊκών πολιτικών για τα νησιά και τις παράκτιες περιοχές, για τη λειψυδρία και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές περιοχές, ενώ ο Γεν. Γραμματέας Αιγαίου & Νησιωτικής Πολιτικής  Μ. Κουτουλάκης,  αναφέρθηκε στην εμπειρία των τελευταίων ετών που δείχνει ότι η πραγματική πρόκληση για τα νησιά δεν είναι απλώς να διαθέτουν περισσότερο νερό, αλλά να αποτρέπουν τη μετατροπή του υδροκλιματικού κινδύνου σε κοινωνική και αναπτυξιακή κρίση.

Τέλος, ο Πρόεδρος ΕΔΕΥΑ – Δήμαρχος Ρεθύμνου Γ. Μαρινάκης, κατά την τοποθέτηση του αναφέρθηκε στην ανάγκη για βιώσιμες λύσεις σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, αλλά και στην υπόλοιπη χώρα που υπάρχουν παρόμοια προβλήματα, όπου η απάντηση δε μπορεί να είναι μια και ενιαία, αλλά εξαρτάται από τις ειδικές συνθήκες κάθε περιοχής.

Στο PANEL2, που συντόνισε η δημοσιογράφος κα Καρδάρα, ο κ. Μάρης, Πρύτανης ΔΠΘ, αναφέρθηκε στον τρόπο σχηματισμού πλημμυρών στις νησιωτικές περιοχές, στις ιδιαιτερότητες και στους λόγους που αυτές μπορεί να γίνουν πολύ επικίνδυνες, ενώ ο κ. Εμμανουλούδης, Πρόεδρος Επιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου του Υπ. ΚΚΠΠ, αναφέρθηκε στην δημιουργία ενός νέου προγνωστικού μοντέλου που θα μας προειδοποιεί συγκεκριμένα για την εκδήλωση πλημμυρών σε τοπικό επίπεδο, όπως και για ένα νέο δόγμα διαχείρισης υδάτινων πόρων στις νησιωτικές περιοχές. Τέλος ο κ. Ευστρατιάδης αναφέρθηκε στις ιδιαιτερότητες της ευαλωτότητας της Ρόδου απέναντι στο θέμα των πλημμυρών.

Οι υδάτινοι διάλογοι θα συνεχιστούν με επόμενο σταθμό την Αθήνα, φιλοδοξώντας, όπως ειπώθηκε από την Αντιπρόεδρο του Ινστιτούτου We are Greece Κ. Καλογήρου, να αποτελέσουν την αφετηρία ενός μόνιμου και ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου για το μέλλον, ένα έναυσμα διαρκούς κινητοποίησης και ευαισθητοποίησης των κρατικών Αρχών, της επιστημονικής κοινότητας αλλά και των πολιτών.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο υδάτων στο επίκεντρο του 1ου Water Dialogues που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο

Ο Κωστής Χατζηδάκης απαντώντας στις κατηγορίες περί ιδιωτικοποίησης, διευκρίνισε ότι το νερό παραμένει δημόσιο αγαθό, όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα. Υπογράμμισε την ανάγκη για κεντρικό σχεδιασμό αντί της σημερινής διαχείρισης από 739 φορείς, καλώντας σε αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως αφαλάτωση και επαναχρησιμοποίηση υδάτων. Το Εθνικό Σχέδιο για τα Ύδατα, είπε, θα αποτελέσει μια ουσιαστική μεταρρύθμιση προς όφελος των πολιτών και των αγροτών, με έμφαση στην κοινωνική ευαισθησία και τη βιωσιμότητα.

Όπως αναφέρει ο Κωστής χατζηδάκης: «To νερό ιδιωτικοποιείται! Θα πούμε το νερό νεράκι!». Ήδη πριν καν παρουσιάσουμε τον εθνικό σχεδιασμό για τα ύδατα, ξεκίνησαν οι θεωρίες συνωμοσίας και τα fake news. Ας είμαστε ξεκάθαροι: Το νερό είναι και παραμένει δημόσιο αγαθό, όπως ορίζει το Σύνταγμα. Και κάνουμε το εθνικό σχέδιο για τα ύδατα, ακριβώς για να μην πούμε το νερό νεράκι. Αντίθετα, αυτό θα συνέβαινε αν αφήναμε το πρόβλημα να εξελιχθεί, χωρίς να λάβουμε πρόσθετες και ακόμα πιο τολμηρές πρωτοβουλίες. Είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κάποιος με την κυβέρνηση, δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως η κλιματική κρίση είναι εδώ και επηρεάζει ολόκληρη τη Μεσόγειο με ιδιαίτερη σφοδρότητα. Ειδικά η χώρα μας είναι 19η στον κόσμο στον κίνδυνο λειψυδρίας. Δεν θυμηθήκαμε φυσικά τώρα το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων. Από το 2019, έχουν υλοποιηθεί πάνω από 200 σχετικά έργα, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη πάνω από 1.000. Η επιδείνωση όμως, λόγω της κλιματικής κρίσης, όπως προκύπτει από όλα τα επίσημα στοιχεία, επιτάσσει να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα και να εξετάσουμε και λύσεις «έξω από το κουτί».

Υπάρχει άραγε κάποιος που να πιστεύει ότι ένα τόσο μεγάλο κοινωνικό και εθνικό θέμα μπορεί να αντιμετωπιστεί από 739 διαφορετικούς φορείς; Όταν μάλιστα αρκετοί από αυτούς τους φορείς είναι ιδιαίτερα προβληματικοί από όλες τις απόψεις;

Μην ξεχνάμε ότι ολόκληρη η Ελλάδα ηλεκτροδοτήθηκε με μία μόνο εταιρεία! Πρέπει, λοιπόν, και εδώ να υπάρχει μια πιο κεντρική διαχείριση των αναγκαίων έργων.

Επίσης, πρέπει να αξιοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες, να δούμε πχ το παράδειγμα της Κύπρου και του Ισραήλ με τις αφαλατώσεις. Και να εφαρμόσουμε προηγμένες τεχνικές για την επαναχρησιμοποίηση των υδάτων για άρδευση. Ενώ βεβαίως πρέπει να λάβουμε και μια σειρά από πιο επείγοντα μέτρα για τους επόμενους μήνες. Μέσα από όλες αυτές τις πρωτοβουλίες, ο στόχος μας είναι να εξασφαλίσουμε την αδιάλειπτη παροχή νερού τόσο για τους κατοίκους των πόλεων και των χωριών όσο και για τους αγρότες μας. Και φυσικά σε προσιτές τιμές και με ιδιαίτερη φροντίδα για τους πιο ευάλωτους.

Όταν παρουσιάσουμε τις επιμέρους δράσεις μας, θα τις συζητήσουμε προφανώς με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Οφείλουμε όλοι, όμως, να κάνουμε μια σοβαρή συζήτηση η οποία να ανταποκρίνεται στην έκταση του προβλήματος. Δεν γίνεται η συζήτηση να περιοριστεί στην αποδόμηση διάφορων fake news.

To Eθνικό Σχέδιο για τα Ύδατα θα είναι μια μεγάλη μεταρρύθμιση. Κάνουμε έτσι το χρέος απέναντι στη νέα γενιά και τις επόμενες γενιές, οι οποίες δικαιούνται να έχουν ένα πραγματικά ποιοτικό μέλλον!»

Πηγή: insider.gr

Χατζηδάκης: Επιβάλλονται λύσεις «έξω από το κουτί» για τη διαχείριση των υδάτων

Όπως σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, η αντιμετώπιση του προβλήματος της λειψυδρίας με έναν εθνικό σχεδιασμό αποτελεί επείγουσα μεταρρυθμιστική ανάγκη η οποία σε πρώτο χρόνο θα έρθει να απαντήσει στις πιεστικές ανάγκες του σήμερα και, σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα, να προετοιμάσει τη χώρα για τις μεγάλες προκλήσεις των επόμενων 30 ετών.

Ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό και πόρος ζωτικής σημασίας και μόνο έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Στη σύσκεψη έγινε αναλυτική παρουσίαση των επιστημονικών δεδομένων, τα οποία δείχνουν ξεκάθαρα το μέγεθος του προβλήματος, λόγω της κλιματικής κρίσης, σε όλες τις χώρες της Μεσογείου, λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη ότι η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος παγκοσμίως.

Με βάση τα στοιχεία, η χώρα μας κατατάσσεται στην 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο λειψυδρίας. Η στάθμη των φραγμάτων είναι σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ ενδεικτικό είναι πως τα αποθέματα στην Αττική έχουν μειωθεί πάνω από 50% σε σχέση με το 2022.

Υπό τα δεδομένα αυτά, αποφασίστηκε ένας ολιστικός τρόπος αντιμετώπισης του ζητήματος απέναντι στον κατακερματισμό, μεταξύ διαφορετικών φορέων, που υπάρχει σήμερα. Η κυβέρνηση πρόκειται να προχωρήσει σε ριζική αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης των υδάτων στη χώρα, σε ένα πιο λειτουργικό σύστημα, με μεγαλύτερη αποδοτικότητα και περισσότερες επενδύσεις.

Σ’ αυτή την προσπάθεια θα αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες, καθώς και συμπληρωματικοί τρόποι παραγωγής νερού, όπως η αφαλάτωση.

Οι πέντε βασικοί άξονες του σχεδιασμού είναι:

– Το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό, όπως προβλέπει το Σύνταγμα και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας

– Βιώσιμες εταιρείες ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, με στόχο αποδεκτό κόστος για όλες τις χρήσεις

– Ολιστικός σχεδιασμός και κεντρική διαχείριση όλων των αναγκαίων έργων, μικρών και μεγάλων

– Κατεπείγουσες πρωτοβουλίες τους επόμενους έξι μήνες, σε συνδυασμό με εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών

– Νέες τεχνολογίες και συμπληρωματικοί τρόποι παραγωγής νερού (αφαλάτωση, ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση)

Οι παραπάνω άξονες αναμένεται να εξειδικευτούν στο αμέσως επόμενο διάστημα.

Ο σχεδιασμός θα θέσει, επίσης, τις βάσεις για την υλοποίηση έργων που έχουν ήδη δρομολογηθεί ή μελετώνται. Σήμερα είναι σε εξέλιξη περισσότερα από 1.200 έργα διαχείρισης και αξιοποίησης υδάτων, εκ των οποίων 1.090 αφορούν στην ύδρευση και 237 την άρδευση.

Σημειώνεται ότι τα έργα αυτά έρχονται να προστεθούν στα 278 που έχουν ήδη ολοκληρωθεί από το 2019 έως σήμερα.

Ωστόσο, είναι προφανής η ανάγκη περαιτέρω επενδύσεων και πιο συντεταγμένης προσπάθειας για την αντιμετώπιση αυτού του μεγάλου, κοινωνικού και εθνικού ζητήματος.

Πηγή: protothema.gr

Μητσοτάκης: O εθνικός σχεδιασμός για τη λειψυδρία