Ένα χρόνο μετά την παράνομη καταστροφή δασικής βλάστησης στον ορεινό όγκο «Ακραμύτης» της Ρόδου, η διοίκηση έδωσε τη θεσμική της απάντηση.

Η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου εξέδωσε απόφαση κήρυξης ως αναδασωτέας έκτασης συνολικού εμβαδού 16.686,52 τ.μ. στην περιοχή «Ακραμύτης», σε τμήμα της ΚΜ 502 γαιών Μονολίθου, Τοπικής Κοινότητας Μονολίθου, Δήμου Ρόδου.
Η απόφαση που υπογράφηκε με εντολή του γενικού γραμματέα Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναρτήθηκε χθες στη Διαύγεια.

Πώς καταστράφηκε η δασική βλάστηση
Η υπόθεση ξεκινά τον Απρίλιο του 2025, όταν ξεκίνησαν εργασίες διάνοιξης δρόμου συνολικού μήκους περίπου 3 χιλιομέτρων μέσα στον ορεινό όγκο, με τη χρήση βαρέων μηχανημάτων που ανήκουν στον Ελληνικό Στρατό και στον Δήμο Ρόδου.
Σύμφωνα με τις εκθέσεις αυτοψίας που διενεργήθηκαν από υπαλλήλους της Διεύθυνσης Δασών, η βλάστηση της έκτασης, που καλυπτόταν από πεύκα και κυπαρίσσια μικρής και μέσης ηλικίας, καταστράφηκε ολοσχερώς από την παράνομη αλλαγή χρήσης γης. Πριν από την επέμβαση, η έκταση είχε δασική μορφή κατά την έννοια του άρθρου 3 του ν. 998/1979.
Οι εκθέσεις αυτοψίας, με αριθμούς πρωτοκόλλου 202787/26-5-2025 και 271463/7-7-2025, καθώς και αναφορά με αρ.πρωτ. 247304/23-6-2025, κατέγραψαν με λεπτομέρεια τα αποτελέσματα της επέμβασης στο πεδίο. Η φωτοερμηνεία που πραγματοποιήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2026 από δασολόγους της Υπηρεσίας επιβεβαίωσε ότι στις αεροφωτογραφίες του 1960 δεν διακρίνεται κάποιο μονοπάτι ή δρόμος στην περιοχή, με εξαίρεση ένα μικρό τμήμα 665 μέτρων, ενώ το μονοπάτι που εμφανίζεται στους χάρτες του Γεωγραφικού Υπηρεσίας Στρατού του 1976 δεν επιφέρει κατάτμηση στα δάση και αποτελεί δασικό έδαφος.
Η βαρύτητα της παράνομης επέμβασης ενισχύεται από το ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας που φέρει η περιοχή.
Ο ορεινός όγκος του Ακραμύτη εντάσσεται στο Δίκτυο Natura 2000, συγκεκριμένα στην Ειδική Ζώνη Διατήρησης με κωδικό GR4210005 και στη Ζώνη Ειδικής Προστασίας με κωδικό GR4210030, σύμφωνα με το ΦΕΚ Β’ 4432/2017. Παράλληλα, αποτελεί Καταφύγιο Άγριας Ζωής βάσει του ΦΕΚ Β’ 916/1998, καθεστώς που συνεπάγεται αυστηρούς περιορισμούς για οποιαδήποτε τεχνική ή κατασκευαστική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες που υποβλήθηκαν, τα έργα εκτελέστηκαν χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητες περιβαλλοντικές εγκρίσεις, όπως η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ή η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, παραβιάζοντας έτσι το ισχύον νομικό πλαίσιο για περιοχές του δικτύου Natura 2000.

Η κινητοποίηση των πολιτών και η εισαγγελική οδός
Καθοριστικός παράγοντας για την κίνηση των διοικητικών διαδικασιών υπήρξε η επίμονη δράση της Ομάδας Πολιτών για την Προστασία του Ακραμύτη. Ήδη από τις 28 Μαΐου 2025, η Ομάδα είχε υποβάλει καταγγελία στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου με αριθμό πρωτοκόλλου 2944, ζητώντας την ποινική διερεύνηση της παράνομης επέμβασης.
Τον Ιούλιο του 2025, εντείνοντας την πίεση, η Ομάδα κατέθεσε υπόμνημα και στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, ζητώντας εποπτεία της ποινικής διαδικασίας που είχε κινηθεί στη Ρόδο. Το ανώτατο εισαγγελικό όργανο της χώρας διαβίβασε το υπόμνημα στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου για περαιτέρω ενέργειες.
Τον Μάρτιο του 2026, η Ομάδα απηύθυνε νέα επιστολή στη Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου, ζητώντας ενημέρωση για την πορεία της διαδικασίας κήρυξης αναδασωτέας, επικαλούμενη το άρθρο 4 του Ν. 2690/1999.

Το περιεχόμενο και οι στόχοι της απόφασης
Η απόφαση ορίζει ρητά ότι σκοπός της κήρυξης της έκτασης ως αναδασωτέας είναι τριπλός: η διατήρηση του δασικού χαρακτήρα της, ο αποκλεισμός διάθεσής της για άλλη χρήση και η αποκατάσταση της δασικής βλάστησης. Η αποκατάσταση προβλέπεται να γίνει είτε με φυσική αναγέννηση είτε μέσω προγράμματος τεχνητής αναγέννησης.

Ακραμύτης: Κηρύχθηκε αναδασωτέα η έκταση που καταστράφηκε από παράνομη διάνοιξη δρόμου

Ακραμύτης: Πολίτες ζητούν απαντήσεις για την κήρυξη αναδασωτέας έκτασης

Σοβαρές περιβαλλοντικές παραβάσεις στον ορεινό όγκο του Ακραμύτη στη Ρόδο καταγγέλλει ομάδα πολιτών, ζητώντας την άμεση παρέμβαση του Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η υπόθεση αφορά την αυθαίρετη διάνοιξη δρόμου σε δασική έκταση της περιοχής, η οποία, σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες, πραγματοποιήθηκε χωρίς την απαιτούμενη έγκριση των αρμόδιων δασικών αρχών. Το ζήτημα είχε τεθεί αρχικά με αναφορά στις 23 Ιανουαρίου 2026 προς τη Γενική Διεύθυνση του Σώματος Επιθεωρητών, ενώ η υπόθεση διαβιβάστηκε στη συνέχεια στη Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου.
Σύμφωνα με το πρόσφατο ενημερωτικό υπόμνημα της Διεύθυνσης Δασών, το οποίο κοινοποιήθηκε τόσο στην αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΝ όσο και στους πολίτες που υπέβαλαν την καταγγελία, διαπιστώθηκε ότι πραγματοποιήθηκε παράνομη επέμβαση σε έκταση δασικού χαρακτήρα. Ειδικότερα, καταγράφεται εκχέρσωση και ουσιώδης αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος χωρίς την απαιτούμενη διοικητική έγκριση.

Αυτοψία και πρόστιμο από ΣΕΥΠΕ
Μάλιστα, η Διεύθυνση Δασών προτείνει την κήρυξη έκτασης 16.686,52 τετραγωνικών μέτρων ως αναδασωτέας, λόγω της παράνομης εκχέρσωσης. Η περιοχή, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, βρίσκεται εντός προστατευόμενης ζώνης, καθώς εντάσσεται τόσο στο δίκτυο Natura 2000 όσο και σε Καταφύγιο Άγριας Ζωής. Με βάση τα ευρήματα αυτά, οι πολίτες ζητούν από το Σώμα Επιθεώρησης Νοτίου Ελλάδος τη διενέργεια άμεσης επιτόπιας αυτοψίας στην περιοχή του Ακραμύτη, προκειμένου να καταγραφεί η φύση και η έκταση της επέμβασης, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκλήθηκαν, καθώς και η συμβατότητα-ή μη-των εργασιών με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Παράλληλα, ζητούν τη σύνταξη έκθεσης ελέγχου και την έκδοση πράξης βεβαίωσης παράβασης, καθώς και την επιβολή των προβλεπόμενων διοικητικών κυρώσεων. Επιπλέον, αιτούνται την έκδοση δεσμευτικής εντολής πλήρους περιβαλλοντικής αποκατάστασης της περιοχής. Όπως επισημαίνουν, η αποκατάσταση θα πρέπει να βασιστεί σε ειδική τεχνική και περιβαλλοντική μελέτη, η οποία θα προβλέπει την πλήρη επαναφορά της μορφολογίας του εδάφους και της φυσικής βλάστησης.
Η μελέτη, σύμφωνα με το αίτημα των πολιτών, θα πρέπει να εγκριθεί από τις αρμόδιες δασικές και περιβαλλοντικές αρχές, λαμβάνοντας υπόψη και τεκμηριωμένες προτάσεις επιστημονικών φορέων και πολιτών. Οι καταγγέλλοντες υπογραμμίζουν ότι το κόστος εκπόνησης της μελέτης και υλοποίησης των έργων αποκατάστασης θα πρέπει να καλυφθεί εξ ολοκλήρου από τον Δήμο Ρόδου, ως φορέα υλοποίησης της επέμβασης, σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», η οποία προβλέπεται από την εθνική και ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία.
Τέλος, ζητούν η διαδικασία να συνοδευτεί από σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, που θα περιλαμβάνει την εκπόνηση της μελέτης εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, την έγκρισή της από τις αρμόδιες αρχές και την άμεση έναρξη των εργασιών αποκατάστασης υπό την εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών. Παράλληλα επισημαίνουν ότι η διοικητική διαδικασία ελέγχου και επιβολής μέτρων πρέπει να προχωρήσει ανεξάρτητα από τυχόν ποινική διερεύνηση της υπόθεσης. Η Ομάδα Πολιτών ζητά, τέλος, να ενημερωθεί για τον προγραμματισμό της αυτοψίας και για κάθε εξέλιξη της διοικητικής διαδικασίας σχετικά με την προστασία της περιοχής του Ακραμύτη.

«Να πληρώσει ο Δήμος Ρόδου την αναδάσωση στον Ακραμύτη»

Ραγδαίες εξελίξεις καταγράφονται στην υπόθεση της διάνοιξης δρόμου στη θέση «Ακραμύτης» Ρόδου, σε περιοχή ενταγμένη στο δίκτυο Natura 2000 και σε Καταφύγιο Άγριας Ζωής, μετά τις αυτοψίες της Δασικής Υπηρεσίας και τη διαβίβαση του φακέλου στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου.
Η υπόθεση ήρθε στο φως ύστερα από αναφορά της «Ομάδας Πολιτών για την Προστασία του Ακραμύτη», η οποία διαβιβάστηκε από το Σώμα Επιθεώρησης Νοτίου Ελλάδος του ΥΠΕΝ προς τη Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου. Η καταγγελία αφορούσε αυθαίρετη διάνοιξη οδού σε δασική περιοχή.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της Διεύθυνσης Δασών Δωδεκανήσου, ο Δήμος Ρόδου είχε αιτηθεί αδειοδότηση για συντήρηση και βελτίωση βατότητας «υφιστάμενου δασικού οδικού δικτύου» περιορισμένης επέμβασης, με σκοπό την εγκατάσταση σύγχρονου συστήματος πυρανίχνευσης στο παλιό πυροφυλάκιο του Ακραμύτη. Ωστόσο, κατά την επιτόπια αυτοψία του Δασονομείου Έμπωνα διαπιστώθηκε ότι έως τις 12 Μαΐου 2025 είχαν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες διάνοιξης δρόμου εντός δασικής έκτασης, χωρίς προηγούμενη άδεια της Δασικής Αρχής.
Ακολούθησαν νέες αυτοψίες τον Ιούνιο του 2025, κατά τις οποίες καταγράφηκαν πρόσθετες εργασίες, πέραν των αρχικών. Οι μετρήσεις κατέδειξαν ότι η συνολική επέμβαση εκτείνεται σε μήκος 2.816 μέτρων, η επιφάνεια ανέρχεται σε 17.639,36 τ.μ. Η διάνοιξη κυμαίνεται σε πλάτος από 2,40 έως 10,50 μέτρα και το μεγαλύτερο τμήμα (16.686,52 τ.μ.) αφορά εκτάσεις χαρακτηρισμένες ως δάση ή δασικές εκτάσεις (ΔΔ και ΑΔ) σύμφωνα με τον μερικώς κυρωμένο δασικό χάρτη (ΦΕΚ 907 Δ΄/2022). Στο σημείο, σε απόσταση περίπου 164 μέτρων από την επαρχιακή οδό Σιαννών- Μονολίθου, τοποθετήθηκε ξύλινη πόρτα με αλυσίδα και λουκέτο, ενώ εκατέρωθεν της διάνοιξης εντοπίστηκαν εκριζωμένα πεύκα και κυπαρίσσια μικρής και μέσης ηλικίας.
Οι αναφορές του Δασονομείου Έμπωνα, συνοδευόμενες από φωτογραφικό υλικό και φωτοερμηνεία, διαβιβάστηκαν κατ’ επανάληψη στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου. Σύμφωνα με ενημέρωση της πρώην Διευθύντριας Δασών, έχει σχηματιστεί αυτεπάγγελτη δικογραφία κατόπιν της καταγγελίας των πολιτών. Ήδη έχουν καταθέσει στην Εισαγγελία τόσο η πρώην διευθύντρια Δασών όσο και ο αρμόδιος δασοφύλακας της περιοχής. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με διευκρινιστικό υπόμνημα της Διεύθυνσης Δασών, η επέμβαση φέρεται να πραγματοποιήθηκε επί παλαιότερης προσωρινής διαχειριστικής χάραξης, η οποία όμως δεν πληρούσε τις προδιαγραφές δασικής οδοποιίας. Επιπλέον, διαπιστώθηκαν διαπλατύνσεις πέραν των τριών μέτρων της αρχικής χάραξης.

Αναδασωτέα
16,6 στρέμματα
Μετά τη φωτοερμηνεία και εισήγηση των δασολόγων της υπηρεσίας, προτείνεται η κήρυξη ως αναδασωτέας της δασικού χαρακτήρα έκτασης που καταστράφηκε από την παράνομη εκχέρσωση, συνολικού εμβαδού 16.686,52 τ.μ. Η σχετική διαδικασία έχει ήδη δρομολογηθεί, με σύμφωνη γνώμη της αναπληρώτριας διευθύντριας Δασών Δωδεκανήσου, και ο φάκελος θα αποσταλεί εκ νέου στην Εισαγγελία για την ενίσχυση της σχηματισθείσας δικογραφίας. Παράλληλα, η Δασική Υπηρεσία αναμένει απάντηση από το Κτηματολογικό Γραφείο Δωδεκανήσου σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς της κτηματολογικής μερίδας ΚΜ 502 γαιών Μονολίθου, καθώς τμήματα της αρχικής έκτασης φέρονται να έχουν αποσπαστεί υπέρ ιδιωτών. Η ολοκλήρωση του ελέγχου κρίνεται απαραίτητη προκειμένου να εξαιρεθούν τυχόν ιδιωτικές εκτάσεις και να προχωρήσει η διαδικασία έκδοσης Πρωτοκόλλου Διοικητικής Αποβολής για την εναπομείνασα δημόσια έκταση. Η Διεύθυνση Δασών διευκρινίζει ότι η μοναδική αδειοδότηση που έχει χορηγηθεί αφορά αποκλειστικά στην εγκατάσταση συστημάτων πυρανίχνευσης στο υφιστάμενο πυροφυλάκιο και όχι στη διάνοιξη νέας οδού. Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή, με την περιβαλλοντική διάσταση να αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αφορά προστατευόμενη περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας στο δυτικό τμήμα της Ρόδου.

Πρόταση για κήρυξη 16,6 στρεμμάτων ως αναδασωτέων στον Ακραμύτη

Η φωτιά πέρασε από την Μονή προκαλώντας καταστροφές, αλλά κυρίως έκαψε την δασική έκταση περιμετρικά από αυτήν. Δεδομένου του τοπικού οικοσυστήματος, επιλέχθηκαν κυπαρίσσια και χαρουπιές τα οποία φυτεύτηκαν από εργαζόμενους των ξενοδοχείων της H Hotels Collection και μελών της ΚοινΣΕπ ‘’Gia Ti Fisi’’σε έκταση που βρίσκεται δίπλα στην Μονή. Με αυτόν τον τρόπο, ο όμιλος θέλησε να προσφέρει το δικό του «πράσινο» αποτύπωμα τόσο στη Μονή όσο και στο φυσικό περιβάλλον, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση ορισμένων από τις πληγείσες περιοχές.

Η δράση του, όμως, δεν περιορίζεται εκεί, καθώς έχει ήδη αναλάβει από το περασμένο έτος, την υιοθεσία 100 στρεμμάτων καμένης γης, τα οποία φρόντιζε και θα συνεχίσει να φροντίζει και στο μέλλον. Όπως και τη χρηματοδότηση για την εκπόνηση μελέτης αναδάσωσης της καμένης δασικής έκτασης, συνολικής επιφάνειας 6.400 στρεμμάτων στην περιοχή μεταξύ των χωριών Λάρδου, Λαέρμων και Απόλλωνα.

Ο όμιλος H Hotels Collection | Hatzilazarou Group θέλει να ευχαριστήσει όλους όσους συμμετείχαν στην δράση της δενδροφύτευσης, την ΚοινΣΕπ ‘’Gia Ti Fisi’’, για το έργο και τις σημαντικές πληροφορίες που πρόσφερε σε όσους παραβρέθηκαν εκείνη την ημέρα και φυσικά τις μοναχές που υποδέχτηκαν τους εθελοντές στην Ιερά Μονή Παναγίας Υψενής και υπόσχεται να υπάρξει σημαντικός αρωγός στις ανάγκες του νησιού της Ρόδου.

O όμιλος H Hotels Collection καλιεργεί ξανά την ελπίδα

Μαθητές και μαθήτριες του σχολείου σε συνεργασία με την οργάνωση «Για τη φύση» συμμετείχαν στο έργο αναδάσωσης της διπλά και τριπλά καμένης δασικής έκτασης της γύρω περιοχής. Οι μαθητές και οι μαθήτριες του σχολείου ενημερώθηκαν από την ηγουμένη για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες διεσώθη το μοναστήρι κατά τη διάρκεια της καταστροφικής φωτιάς του καλοκαιριού του 2023. Στη συνέχεια ο Νεκτάριος Καλογήρου, ως επικεφαλής της οργάνωσης «Για τη φύση», μίλησε στα παιδιά για το περιβαλλοντικό έργο που υλοποιείται στην περιοχή, για τις εθελοντικές δεντροφυτεύσεις και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται ώστε να ξεκινήσει μια αναδάσωση. Τα παιδιά γνώρισαν την έννοια της αυτοφυούς βλάστησης, αντιλήφθηκαν την ανάγκη της ποικιλότητας ως θεμέλιο λίθο στο φυσικό περιβάλλον και προχώρησαν τα ίδια σε καταγραφές, σύμφωνα με το πρότυπο έντυπο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου. Ως επιστέγασμα της δραστηριότητάς τους, οι μαθητές και οι μαθήτριες, με την καθοδήγηση της οργάνωσης «Για τη φύση» προχώρησαν σε φύτευση σειράς χαρουπιών σε προκαθορισμένες θέσεις, όπως και λυγαριών σε σημεία πλάι στη ρεματιά της περιοχής. Η φύτευση των νέων δέντρων έγινε σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που περιγράφονται στη σχετική μελέτη αναδάσωσης της περιοχής. Τους μαθητές συνόδευσαν οι εκπαιδευτικοί Αναστασιάδη Αναστασία, Λυριστή Ευγενία, Ματζαβίνου Θεοχαρώ και Τενέντε Αγγελική.

Η περιβαλλοντική οργάνωση «Για τη φύση» λειτουργεί με έδρα τη Ρόδο από το έτος 2019. Έχει ως κύριο στόχο την προστασία και αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος της Ρόδου και νησιών της Δωδεκανήσου. Με δράσεις αναδασώσεων, σποροσυλλογών, καταγραφών της βιοποικιλότητας, προστασίας της θαλάσσιας ζωής στις ακτές που εμφανίζουν έντονη τουριστική εκμετάλλευση, όπως και με σειρά δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης, δημιουργεί εργαλεία βιώσιμης και αειφόρου πορείας για το δίπτυχο: Άνθρωπος & Φυσικό Περιβάλλον.

Δήλωση αποποίησης ευθύνης

Με την επιχορήγηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για αυτές.

Περιβαλλοντική δράση του 4ου Γενικού Λυκείου Ρόδου στο πλαίσιο της Διαπίστευσης Erasmus+

Η μελέτη και οι περιβαλλοντικές προκλήσεις
Η μελέτη αφορά διπλά και τριπλά καμένη δασική έκταση συνολικής επιφάνειας 6.500 στρεμμάτων. Η περιοχή βρίσκεται στις πλαγιές νοτιοδυτικά του φράγματος Γαδουρά και αποτελεί τόπο κρίσιμης σημασίας, καθώς από τις επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές, εμφανίζει σημάδια ερημοποίησης. Η ίδια περιοχή, λόγω των καταιγιστικών βροχοπτώσεων, παρουσιάζει έντονο το φαινόμενο της διάβρωσης του εδάφους.
«Το ζητούμενό μας μέσα από τη μελέτη είναι να δώσουμε στην περιοχή την εικόνα ενός δάσους με ποικιλότητα και χαρακτηριστικά όσο το δυνατόν πιο κοντά στα χαρακτηριστικά που εμφανίζει ένα φυσικό δάσος» περιέγραψε ο δρ. Αθανάσιος Σταμπουλίδης και τόνισε ότι «εξίσου μεγάλη πρόκληση με την αναδάσωση, είναι η συγκράτηση του εδάφους από τη διάβρωση, και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από το έργο των φυτεύσεων».
Για την υλοποίηση της συγκεκριμένης μελέτης θα απαιτηθούν συνολικά 410.000 δέντρα και θάμνοι. Η καλλιέργεια του πλήθους αυτών των ειδών είναι από μόνη της μια μεγάλη πρόκληση, γι’ αυτό και θα απαιτηθεί η υλοποίηση σειράς σποροσυλλογών, ώστε όλα τα είδη να προέρχονται από την τοπική χλωρίδα.
Τα είδη που προβλέπονται για φύτευση αφορούν:
– 20% πεύκα
– 20% κυπαρίσσια
– 60% πλατύφυλλα (κουτσουπιές, χαρουπιές, μυρτιές, κουμαριές κλπ).
«Η μελέτη αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο ώστε εμείς ως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να μπορέσουμε να συντονίσουμε τους φορείς, τις επιχειρήσεις και την τοπική κοινωνία να δουλέψουν μαζί για την εφαρμογή της» δήλωσε ο επικεφαλής της οργάνωσης «για τη φύση» κ. Νεκτάριος Καλογήρου. Ο ίδιος εξήγησε ότι «στα τελευταία πέντε χρόνια δουλέψαμε με ποικίλους τρόπους ώστε να βρούμε τις πιο κατάλληλες λύσεις για την προστασία των νέων δέντρων από την ανεξέλεγκτη βόσκηση, διότι έχει αποδειχθεί ότι οι περιφράξεις δεν στέκονται ικανές να σταματήσουν τα αιγοπρόβατα και τα ελάφια. Σήμερα, πέντε χρόνια μετά την πρώτη μας δεντροφύτευση μπορούμε να πούμε ότι έχουμε καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να προστατεύουμε τα νέα δέντρα με μεθόδους απόλυτα φυσικές».
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο πλήρης φάκελος της μελέτης θα παραδοθεί σήμερα (Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου 2024) προς τη Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου για έλεγχο, έγκριση και την εκκίνηση της άμεσης εφαρμογής της.

Χρήστος Ευστρατίου, «είμαστε δίπλα σας»
«Τα φυσικά φαινόμενα που βιώνουμε ως τόπος, αλλά και ως κοινωνία των ανθρώπων αποδεικνύουν ότι η κλιματική κρίση είναι εδώ και οφείλουμε να την διαχειριστούμε με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο» τόνισε ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας κ. Χρήστος Ευστρατίου. Από τη θέση του στο πάνελ διατύπωσε την ανάγκη «να δουλέψουμε όλοι μαζί για το μέλλον παιδιών μας. Μας βαρύνει μία μεγάλη υποχρέωση απέναντι στις μελλοντικές γενιές και σήμερα βρισκόμαστε στην αφετηρία της δουλειάς που πρέπει να γίνει προς κάθε κατεύθυνση. Προσωπικά, εκφράζοντας και τη θέληση του περιφερειάρχη Γιώργου Χατζημάρκου, είμαστε στο πλευρό της οργάνωσης «για τη φύση» και θα παρέχουμε ό,τι χρειάζεται ώστε όλοι μαζί, από όποια θέση κι αν υπηρετούμε, να καταφέρουμε να σταθούμε αντάξιοι στην περιβαλλοντική πρόκληση που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα».
Ο κ. Ευστρατίου αναφέρθηκε, επίσης, στα προβλήματα που δημιουργούνται από τη διάβρωση του εδάφους και φέρνοντας ως συγκεκριμένο παράδειγμα τις κατολισθήσεις από τις πλαγιές του Φιλέρημου τόνισε: «Εάν από μια πλαγιά πλούσια σε βλάστηση είχαμε τέτοια φαινόμενα κατολισθήσεων, τότε μπορούμε να αντιληφθούμε την επίπτωση από ένα πλημμυρικό φαινόμενο σε διπλά και τριπλά καμένη δασική περιοχή».

Γιάννης Χατζηλαζάρου «Έχουμε υποχρέωση να υποστηρίξουμε όλοι»
Χρηματοδότης της μελέτης αναδάσωσης των 6500 στρεμμάτων ήταν ο όμιλος «H Hotels Collection». Ο ίδιος ο πρόεδρος του ομίλου, κ. Γιάννης Χατζηλαζάρου ήταν παρών στο πάνελ της παρουσίασης τονίζοντας ότι αποτελεί υποχρέωση όλων μας να στηρίξουμε το έργο της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος της Ρόδου.
Στη δήλωσή του τόνισε:
“Η Ρόδος μας, είτε βρισκόμαστε στο νότιο κομμάτι της είτε στο βόρειο, ξεχωρίζει για την εξαιρετική φυσική της ομορφιά, τον πολιτισμό της, τη φιλοξενία της και τη μακραίωνη ιστορία της, χαρακτηριστικά τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν δοκιμαστεί σημαντικά και που πρέπει να προασπίσουμε. Μέσω της συνεργασίας μας με την οργάνωση «Για τη Φύση» και τον καθηγητή Αθανάσιο Σταμπουλίδη, έχουμε ως στόχο τη μακροπρόθεσμη προστασία της περιοχής και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της τοπικής κοινωνίας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Με αυτή την πρωτοβουλία, αποδεικνύουμε έμπρακτα τη δέσμευσή μας για ένα βιώσιμο μέλλον και την αγάπη μας για το νησί της Ρόδου.”

Τεράστια η πρόκληση της αναδάσωσης και συγκράτησης του εδάφους στις διπλά και τριπλά καμένες δασικές περιοχές της Ρόδου

Η μελέτη, αποτέλεσμα επιστημονικής έρευνας και συνεργασίας, αφορά την αναδάσωση καμένης δασικής έκτασης 6.500 στρεμμάτων και κατά συνέπεια στον περιορισμό του φαινομένου της διάβρωσης του εδάφους από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ταυτόχρονα, το έργο αυτό θα συμβάλλει καθοριστικά στην προστασία της περιοχής του ταμιευτήρα του φράγματος, το οποίο με τη σειρά του υδροδοτεί ολόκληρο το νησί της Ρόδου.

Η παρουσίαση της μελέτης πραγματοποιήθηκε στην κεντρική αίθουσα συνεδριάσεων της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, παρόντων των υψηλόβαθμων στελεχών της Περιφερειακής Αρχής Νοτίου Αιγαίου, του Δήμου Ρόδου, αλλά και εκπροσώπων της  Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου, της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου και άλλων τοπικών φορέων. Ξεχωριστή παρουσία υπήρξε εκείνη των μαθητών λυκείου της Ρόδου, οι οποίοι έθεσαν καίρια ερωτήματα για το αύριο του φυσικού μας περιβάλλοντος.

Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου της H Hotels Collection, Ιωάννης Χατζηλαζάρου, ήταν παρών στην παρουσίαση και δήλωσε:

“Η Ρόδος μας, είτε βρισκόμαστε στο Νότιο κομμάτι της είτε στο Βόρειο, ξεχωρίζει για την εξαιρετική φυσική της ομορφιά, τον πολιτισμό της, τη φιλοξενία της και τη μακραίωνη ιστορία της, χαρακτηριστικά τα οποία τα τελευταία χρόνια  έχουν δοκιμαστεί σημαντικά και που πρέπει να προασπίσουμε. Μέσω της συνεργασίας μας με την οργάνωση «Για τη Φύση» και τον Καθηγητή Αθανάσιο Σταμπουλίδη, έχουμε ως στόχο τη μακροπρόθεσμη προστασία της περιοχής και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της τοπικής κοινωνίας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Με αυτή την πρωτοβουλία, αποδεικνύουμε έμπρακτα τη δέσμευσή μας για ένα βιώσιμο μέλλον και την αγάπη μας για το νησί της Ρόδου.”

Αυτή η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της H Hotels Collection για τη βιωσιμότητα, επιβεβαιώνοντας την προσήλωσή μας στην προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση της τοπικής κοινότητας.

H Hotels Collection: Παρουσίαση Μελέτης αναδάσωσης στη νήσο Ρόδο

Σκοπός της εκδρομής είναι η επίσκεψη από την Επιτροπή, νέες και νέους της Ρόδου και φίλους του Σπιτιού της Ευρώπης να επισκεφτούν και να φροντίσουν το RhodesMRC Forest for Peace.

Το RhodesMRC Forest for Peace δημιουργήθηκε από την οργάνωση «για τη φύση», στην περιοχή Αγία Ειρήνη, στην Ι.Μ. Παναγίας Υψενής, σε συνέχεια της δωρεάς που έγινε από τους συμμετέχοντες του διεθνούς συνεδρίου RhodesMRC 2023 προς υποστήριξη του έργου αναδάσωσης της Ρόδου, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του Ιουλίου 2023.

Πρόγραμμα

Εκκίνηση στις 09:30 από την Κεντρική Είσοδο του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Λεωφ. Δημοκρατίες – Καμάρες).

10:30  –  Παναγία Υψενή
Ξενάγηση στο Μοναστήρι, Ξενάγηση στα καμένα, Επίσκεψη και φροντίδα του RhodesMRC Forest for Peace*.

14:00  –  Ψίνθος
Επίσκεψη στο χωριό Ψίνθος. Ελεύθερος χρόνος για περιήγηση και φαγητό.
Το φαγητό δεν περιλαμβάνεται στην τιμή.

Αναχώρηση για Ρόδο στις 16:30.
Εκτιμώμενη άφιξη στις 17:00.

Περιβαλλοντική Εκδρομή, επίσκεψη στην Παναγία Υψενή και στις εκτάσεις που κάηκαν

Ειδικότερα, πρόκειται για δασική περιοχή που αποτεφρώθηκε δύο φορές κατά την τελευταία δεκαπενταετία. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται η άμεση εκκίνηση του έργου της αναδάσωσης, καθώς για τις διπλά και τριπλά καμένες δασικές περιοχές θεωρείται δύσκολη έως αδύνατη η φυσική αναγέννηση του δάσους.

«Συμμετείχαμε στις δράσεις αποκατάστασης των ελαιώνων της Μονής Υψενής όπως είχαν γίνει από την οργάνωση ‘για τη φύση’, είδαμε από κοντά το μέγεθος της καταστροφής περιμετρικά του μοναστηριού και την προσπάθεια συνολικής αποκατάστασής του. Για τους λόγους αυτούς αποφασίσαμε να χρηματοδοτήσουμε την εκπόνηση της επιστημονικής μελέτης αναδάσωσης» δήλωσε ο πρόεδρος του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών Δωδεκανήσου κ. Δημήτρης Σαλαχούρης και πρόσθεσε:

«Τα χρήματα της μελέτης αποτελούν προσφορές φίλων της Ρόδου που μας εστάλησαν πέρυσι, στη διάρκεια της μεγάλης πυρκαγιάς. Με τα χρήματα αυτά υλοποιήσαμε σειρά περιβαλλοντικών δράσεων, μεταξύ των οποίων και η εκπόνηση της μελέτης αναδάσωσης της Υψενής. Για να γίνει η μελέτη υπογράψαμε μνημόνιο συνεργασίας με την οργάνωση ‘για τη φύση’, η οποία ως αντάλλαγμα της προσφοράς μας, θα φυτέψει και θα συντηρεί μέχρι να μεγαλώσουν, 100 δέντρα στο όνομα των αποθανόντων μελών του Σωματείου μας».

Η οργάνωση ‘για τη φύση’ «υιοθέτησε» την Ι.Μ. Παναγιάς Υψενής

Η «για τη φύση» έχει από τον Οκτώβριο του 2023, συνάψει Μνημόνιο Συνεργασίας με την Ιερά Κοινοβιακή Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου του Ύψους – Υψενή, Λάρδου- Ρόδου, αναλαμβάνοντας την ευθύνη εκπόνησης της μελέτης αναδάσωσης, όσο και την υλοποίησή της. Το σύνολο των δράσεων δεντροφύτευσης που θα γίνουν τα επόμενα τρία χρόνια στην περιοχή θα τελούν υπό την ευθύνη και την επίβλεψη της οργάνωσης.

Η μελέτη εκπονήθηκε από τον επιστημονικό σύμβουλο της οργάνωσης, Δρ. Αθανάσιο Σταμπουλίδη, Δασολόγο – Περιβαλλοντολόγο και Επίκουρο καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η μελέτη περιλαμβάνει τη φύτευση τόσο κωνοφόρων, όσο και πλατύφυλλων (αείφυλλων και φυλλοβόλων). Στις σελίδες της περιγράφονται όλα τα είδη δέντρων και θάμνων που θα χρησιμοποιηθούν, οι θέσεις τους, η συχνότητα του ποτίσματος, ενώ υπάρχει πρόβλεψη για τη δημιουργία πυράντοχων ζωνών.

Ο τόμος της μελέτης υποβλήθηκε στη Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου και ήδη έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχός της και η προσάρτηση των παρατηρήσεων που έγιναν. Απομένει η τυπική έγκρισή της από την αντίστοιχη Επιθεώρηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος ώστε να ξεκινήσει η άμεση εφαρμογή της.

Στη διάρκεια των μηνών Οκτωβρίου 2024 – Απριλίου 2025 η οργάνωση «για τη φύση» θα οργανώσει σειρά εθελοντικών δεντροφυτεύσεων ώστε το δάσος της Παναγιάς Υψενής να ξαναγεννηθεί όσο το δυνατόν συντομότερα. Σχετικές προσκλήσεις θα ανακοινώνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Στο επίκεντρο της μεγάλης αυτής προσπάθειας βρίσκεται η Ηγουμένη της Μονής, γερόντισσα Μαριάμ και όλες οι μοναχές του μοναστηριού. Οι ίδιες δούλεψαν και δουλεύουν ακούραστα και αγόγγυστα για να δώσουν ξανά ζωή στο φυσικό περιβάλλον της ζωής τους. Από τη μεγάλη πυρκαγιά του 2023 κι έπειτα βρίσκονται σε διαρκή και αγαστή συνεργασία με τους εθελοντές, τις εθελόντριες και τα επιστημονικά στελέχη της οργάνωσης. Μέχρι σήμερα, με την ενεργό συμμετοχή μαθητών σχολείων, στελεχών ξενοδοχείων, τουριστικών γραφείων και ξεναγών, επιτεύχθηκε η πλήρης αποκατάσταση των αποτεφρωμένων ελαιώνων της ιστορικής Μονής, γεγονός που γέννησε την πρώτη ελπίδα για την μελλοντική επιστροφή στην κανονικότητα.

Έτοιμη προς εφαρμογή η πρώτη μελέτη αναδάσωσης για τα καμένα της Ρόδου

«Τράπεζα σπόρων
παραδοσιακών
ποικιλιών»
Είναι μία δράση που ήδη υλοποιείται από το Φυτώριο και στόχος είναι η ανάπτυξή της με σκοπό την συλλογή, την διατήρηση και την διάδοση όσων περισσότερων παραδοσιακών σπόρων υπάρχουν μέσα από την τεράστια βιοποικιλότητα όλων των νησιών του Ν. Αιγαίου. Αυτό θα πραγματοποιηθεί μέσα από την συνεργασία με τους επαγγελματίες αγρότες και μη που καλλιεργούν παραδοσιακούς σπόρους, αρχικά για την συλλογή τους και μετέπειτα για την σωστή τεχνική παραγωγής καθαρών σειρών.
Το Περιφερειακό Φυτώριο της Ρόδου θα αναλάβει:
Τον καθαρισμό, εξωραϊσμό και καλλωπισμό της νησίδας και γενικότερα του οδικού δικτύου που είναι αρμόδια η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
Το κλάδεμα δέντρων επί του του οδικού δικτύου που είναι αρμόδια η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Τη συντήρηση κυκλικών κόμβων του οδικού δικτύου που είναι αρμόδια η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Οι συμβαλλόμενοι φορείς αναλαμβάνουν τις παρακάτω υποχρεώσεις και δικαιώματα:
A) Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου αναλαμβάνει:
1) Τη χρηματοδότηση του έργου έως το ποσόν των εννιακοσίων εξήντα εφτά χιλιάδων και διακοσίων ευρώ (967.200,00) € συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
2) Να χορηγεί κάθε απαραίτητο στοιχείο και να παρέχει τις απαιτούμενες τεχνικές οδηγίες για την υλοποίηση του έργου μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής η οποία θα έχει και την υψηλή εποπτεία.
Β) Η ΠΕΔΝΑ αναλαμβάνει:
Να παρέχει το απαραίτητο προσωπικό προκειμένου να υλοποιηθούν οι δράσεις της παρούσας σύμβασης, η συμμετοχή της οποίας αποτιμάται στο συνολικό προϋπολογισμό των δώδεκα χιλιάδων τετρακοσίων ευρώ (12.400,00 €) συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Γ) Το Περιφερειακό Φυτώριο Α.Ε» αναλαμβάνει:
α) Να διαθέσει τις εγκαταστάσεις της, τα εργαλεία της και τον μηχανικό εξοπλισμό για την έντεχνη και εμπρόθεσμη υλοποίηση του έργου, καθώς και το απαραίτητο εργατοτεχνικό προσωπικό, με το οποίο θα αναπτυχθεί και θα υποστηριχθεί η συνολική προσπάθεια.
β) Την ευθύνη προμήθειας και χρησιμοποίησης φυταρίων, φυτών, εργαλείων και λοιπών υλικών βέλτιστης διατιθέμενης ποιότητας.
Η συμμετοχή της Περιφερειακό Φυτώριο Α.Ε. αποτιμάται στο συνολικό προϋπολογισμό των δώδεκα χιλιάδων τετρακοσίων χιλιάδων ευρώ (12.400,00 €) συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Το έργο είναι ενταγμένο στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου οικονομικού έτους 2024.

Εργα και ενέργειες προστασίας και βελτίωσης του φυσικού περιβάλλοντος