«Πραγματοποιήσαμε επιτόπιους ελέγχους στον Πυρηνικό Σταθμό Άκουγιου, όπου το πυρηνικό όνειρο 70 ετών της Τουρκίας μετατρέπεται σε πραγματικότητα», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.

Όπως σημείωσε, μαζί με τον γενικό διευθυντή της ρωσικής Rosatom, Αλεξέι Λιχάτσεφ, επιθεώρησαν τις εργασίες στην αίθουσα ελέγχου – «τον εγκέφαλο του πρώτου αντιδραστήρα», όπως τη χαρακτήρισε – και στη συνέχεια πραγματοποίησαν εκτενή σύσκεψη για την πρόοδο του έργου, σύμφωνα με μετάδοση του dailysabah.

Το έργο του Άκουγιου, ύψους 20 δισ. δολαρίων, βρίσκεται στην επαρχία Μερσίνης, στη νότια Τουρκία, και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής της Άγκυρας για διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές. Όταν τεθεί πλήρως σε λειτουργία, ο σταθμός θα διαθέτει τέσσερις αντιδραστήρες συνολικής ισχύος 4,8 γιγαβάτ (GW) και αναμένεται να καλύπτει περίπου το 10% των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρική ενέργεια.

Ο Μπαϊρακτάρ, όπως και στελέχη της Rosatom, έχουν ανακοινώσει στο παρελθόν ότι ο πρώτος αντιδραστήρας προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του έτους.

«Στόχος μας ως Τουρκία είναι να καταστήσουμε την πυρηνική ενέργεια μηδενικών εκπομπών, αδιάλειπτη και φιλική προς το περιβάλλον έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες του ενεργειακού μας μείγματος», τόνισε ο υπουργός.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η πυρηνική ενέργεια δεν αποτελεί μόνο μέσο παραγωγής ηλεκτρισμού, αλλά και καταλύτη για τεχνολογική πρόοδο, οικονομική ανάπτυξη και τη μετάβαση στη λεγόμενη «ενεργειακή αιώνα» της χώρας.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Μπαϊρακτάρ σημείωσε ότι η Τουρκία δεν θα περιοριστεί στο έργο του Άκουγιου, αλλά σχεδιάζει νέους πυρηνικούς σταθμούς στη Σινώπη και τη Θράκη, καθώς και την αξιοποίηση μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs). «Έως το 2050, θα αυξήσουμε τη συνολική πυρηνική μας ισχύ στα 20.000 μεγαβάτ», κατέληξε.

Πηγή: reporter.gr

Τουρκία: Στο 99% ο πρώτος πυρηνικός αντιδραστήρας στο Άκουγιου – Ένα βήμα πριν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας

Τα τουρκικά σχέδια για πυρηνική ενέργεια – με την κατασκευή πυρηνικών σταθμών στο Ακούγιου και αλλού καθώς ο πρώτος αντιδραστήρας θα τεθεί σε ισχύ μέχρι το τέλος του 2025 – είναι γνωστά και έχουν δημιουργήσει προβληματισμούς σχετικά με τον κίνδυνο που θα συνιστούσε για τη γύρω περιοχή σε περίπτωση ατυχήματος.
Oι «πυρηνικές» πρωτοβουλίες της Άγκυρας προκαλούν ανησυχίες και για έναν άλλο λόγο, καθώς δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν ότι η Τουρκία θα επιδιώξει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα- και γίνεται εύκολα αντιληπτό το γιατί κάτι τέτοιο αποτελεί λόγο σοβαρότατου προβληματισμού, δεδομένης της παραδοσιακής «διαγωγής» της γείτονος. «Με απλά λόγια: η δυτική κοινότητα υπηρεσιών πληροφοριών τώρα σε μεγάλο βαθμό εκτιμά ότι η Τουρκία δουλεύει πάνω σε πυρηνικά όπλα, όσο και σε μέσα χρήσης τους. Το μοντέλο που ακολουθείται είναι αυτό του Ιράν».
Τα πυρηνικά είναι το μέλλον
Ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, επιβεβαίωσε τα σχέδια για την έναρξη λειτουργίας του πρώτου αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού του Ακούγιου μέσα στο 2025, παρά τις καθυστερήσεις λόγω της άρνησης της ευρωπαϊκής πλευράς να προμηθεύσει τον απαραίτητο εξοπλισμό, όπως είπε. Πρόκειται για τον σταθμό παραγωγής πυρηνικής ενέργειας που ανήκει στους Ρώσους και εδρεύει στη νότια Τουρκία, στην επαρχία της Μερσίνας, που βρίσκεται απέναντι από την Κύπρο. «Οι εργασίες στο Ακούγιου συνεχίζονται εντατικά. Στόχος μας είναι το 2025, το οποίο είναι πολύ σημαντικό για εμάς όσον αφορά την εκκίνηση του πρώτου αντιδραστήρα. Αναμένουμε να ξεκινήσει φέτος, έστω και σε δοκιμαστική λειτουργία. Γενικά, στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε την κατασκευή και των τεσσάρων αντιδραστήρων το συντομότερο δυνατό», δήλωσε ο υπουργός στο ιδιωτικό τηλεοπτικό δίκτυο TGRT της Τουρκίας. Ο κ. Μπαϊρακτάρ υπενθύμισε επίσης τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση του έργου του Ακούγιου λόγω της άρνησης της ευρωπαϊκής πλευράς να προμηθεύσει εξοπλισμό. «Οπως γνωρίζετε, υπήρξε μια καθυστέρηση που δεν περιμέναμε. Η Ευρώπη δεν παρέδωσε τον εξοπλισμό που έπρεπε. Αυτό είναι συνέπεια του Ρωσο-ουκρανικού πολέμου ή τη χρήση του ως πρόσχημα για την επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Φυσικά, βρήκαμε μια εναλλακτική και η ρωσική εταιρεία αποφάσισε να παραδώσει αυτόν τον εξοπλισμό από άλλη χώρα, κάτι που φυσικά πήρε λίγο χρόνο», είπε ο Τούρκος υπουργός. Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Αλεξάντερ Νόβακ έχει δηλώσει ότι η Siemens παραβίασε τις υποχρεώσεις της για προμήθεια εξοπλισμού στον υπό κατασκευή πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής στην Τουρκία και πως οι διαπραγματεύσεις μαζί της δεν απέδωσαν κανένα αποτέλεσμα. Ως αποτέλεσμα αυτών, σύμφωνα με τον ίδιο, βρέθηκαν όλα τα απαραίτητα εξαρτήματα σε χώρες φιλικές προς τη Ρωσία και τα αυτά έχουν ήδη παραδοθεί στο εργοστάσιο.
Ο Μπαϊρακτάρ τόνισε την εξελισσόμενη βιομηχανία και το ανθρώπινο δυναμικό της Τουρκίας, λέγοντας: «Η συνεργασία μας με τη Rosatom και σχετικούς ιδιωτικούς οργανισμούς στο εξωτερικό βελτιώνει τη βιομηχανική ανάπτυξη της Τουρκίας. Έχουμε ένα σημαντικό πρόγραμμα τοπικής προσαρμογής με τη Rosatom, χτίζοντας ένα οικοσύστημα για την πυρηνική ενέργεια στην Τουρκία». Η πρώτη μονάδα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στο τέλος του έτους και οι άλλες τρεις θα ολοκληρωθούν έως το 2028.
Κοντά σε μεγάλο σεισμογενές ρήγμα
Ιδιαίτερη αναφορά για τους κινδύνους της κατασκευής του εργοστασίου σε σεισμογενή περιοχή είχε γίνει σε συνέδριο κατά των πυρηνικών που διοργάνωσε προ 25ετιας η Νομαρχία Δωδεκάνησου επί Σάββα Καραγιάννη στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου στη Ρόδο. Μεταξύ αυτών που εξέφρασαν επιφυλάξεις για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων ήταν ο ομότιμος καθηγητής Σεισμολογίας ΑΠΘ Βασίλης Παπαζάχος και ο καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής Θανάσης Γεράνιος. Παράλληλα είχε επισημανθεί το ενδεχόμενο ενός μεγάλου σεισμού που θα προέλθει από τον θαλάσσιο χώρο νοτίως του Ακούγιου, καθώς η σεισμική μελέτη στην εν λόγω περιοχή ήταν ελλιπής. Αντιδράσεις είχαμε στην Τουρκία αλλά και σε επίπεδο Ευρωκοινοβουλίου από -τον τότε ευρωβουλευτή- νυν πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, ενώ καμπάνια κατά της πυρηνικής εγκατάστασης στο Ακούγιου είχε πραγματοποιήσει και το Υπουργείο Αιγαίου. Όμως τα πράγματα φαίνεται να αλλάζουν, καθώς προ ημερών είχαμε και την αιφνιδιαστική ανακοίνωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη που εξέφραζε την πρόθεση της Ελλάδας να ενταχθεί στο πυρηνικό μπλοκ της ενέργειας της Ευρώπης. «Νομίζω πρέπει να είμαστε έτοιμοι να ενταχθούμε στην πυρηνική συμμαχία. Δεν βλέπω κανένα λόγο να φθάσουμε στην κλιματική ουδετερότητα χωρίς την πυρηνική ενέργεια», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.

Το χρονικό της κατασκευής
-Η Τουρκία υπήρξε από τα πρώτα κράτη που εκδήλωσαν ενδιαφέρον για την προώθηση των ειρηνικών εφαρμογών της ατομικής ενέργειας, υπογράφοντας τον Ιούλιο του 1955 σχετική διμερή συμφωνία με τις ΗΠΑ
-To πραξικόπημα του Στρατηγού Εβρέν -12/9/1980- διέκοψε τις διαπραγματεύσεις που ήταν σε εξέλιξη με σουηδικές εταιρίες για την κατασκευή ΠΗΣ
-Το 1984 η τουρκική κυβέρνηση ανέθεσε στην καναδική AECL την κατασκευή δύο ΠΗΣ τύπου CANDU στο Ακούγιου και τη Σινώπη
-Στα τέλη του 1994 η Άγκυρα άρχισε διαπραγματεύσεις με το νοτιοκορεατικό Ινστιτούτο Ερευνών Ατομικής Ενέργειας (KAERI) για την κατασκευή ενός ΠΗΣ στο Ακούγιου ισχύος 1200MW αλλά η πολιτική αστάθεια λειτούργησε και πάλι αποθαρρυντικά
-Το 1998 ο Πακιστανός πρόεδρος Ν. Σαρίφ πρότεινε στον τότε Τούρκο ομόλογό του Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ συνεργασία για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων
-Στα τέλη του 2002 η κυβέρνηση Ερντογάν επανέφερε το θέμα στο προσκήνιο
-9 Νοεμβρίου 2007 η Τουρκική Εθνοσυνέλευση υπερψήφισε το νομοσχέδιο για την κατασκευή τριών ΠΗΣ, το οποίο εγκρίθηκε και από τον πρόεδρο Αμπντουλάχ Γκιούλ
-3 Απρίλιου 2018 πραγματοποιούνται τα εγκαίνια των εργασιών στο Ακούγιου από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Ξεκινά εντός του 2025 η λειτουργία του πυρηνικού εργοστασίου στο Ακούγιου

«Ένα παλαιό σχέδιο της Τουρκία που πάει σε βάθος δεκαετιών, που ωρίμασε, προχώρησε και τώρα είναι στην φάση της τελικής υλοποίησης. Θα πρέπει με έναν τρόπο να μας ανησυχεί, διότι αφενός η δημιουργία ενός πυρηνικού εργοστασίου στην Τουρκία είναι για ειρηνικούς σκοπούς βέβαια, αλλά πολλές φορές αυτού του είδους τα σχέδια μπορεί να εξελιχθούν και προς άλλες κατευθύνσεις» ανέφερε ο κ. Κλάψης επισημαίνοντας ότι τα πυρηνικά απόβλητα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σταδιακά για την παραγωγή ακόμα και πυρηνικών όπλων.

«Δε νομίζω ότι η Τουρκία έχει τέτοιου είδους τεχνογνωσία, αλλά ποτέ κανείς δεν μπορεί να μας εξασφαλίσει ότι δε θα την αποκτήσει είτε με δικά της μέσα είτε προσφεύγοντας σε τρίτους» είπε αναφέροντας ότι το πυρηνικό εργοστάσιο στο Ακούγιου το κατασκευάζει όχι με δικά της μέσα αλλά με τη συνδρομή -οικονομική και τεχνολογική- της Ρωσίας.

«Αυτό που, επίσης, πρέπει να μας ανησυχεί είναι και το γεγονός ότι είναι φτιαγμένο το εργοστάσιο σε μια περιοχή η οποία είναι σεισμογενής» πρόσθεσε ο κ. Κλάψης τονίζοντας ότι το συγκεκριμένο εργοστάσιο βρίσκεται απέναντι από την Κύπρο και σε μια περιοχή που για μας είναι πολύ ευαίσθητη γεωπολιτικά.

Ο ίδιος αναφέρθηκε στο πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα θέλοντας να θυμίσει τις επιπτώσεις για χρόνια στην περιοχή και στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Μετά τους σεισμούς ο Ερντογάν στρέφεται στο εσωτερικό
Μιλώντας για τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας και τη νέα σελίδα που γράφεται μετά τους φονικούς σεισμούς ο κ. Κλάψης σχολίασε ότι είναι πολύ περισσότερο μια αντανάκλαση της ανάγκης του και απλώς της επιθυμίας του να στραφεί στο εσωτερικό μέτωπο ενόψει των εκλογών, να κλείσει όσο μπορεί τις πληγές που άνοιξαν οι σεισμοί.

«Είναι μια τακτική κίνηση από την πλευρά της Τουρκίας με σκοπό να κερδίσει χρόνο, να επουλώσει πληγές και να καλύψει το χαμένο έδαφος στο εκλογικό μέτωπο ο κ. Ερντογάν, παρά εκφράζει μια βαθύτερη και ειλικρινή πρόθεση της Τουρκίας να αλλάξει πολιτική απέναντι στην Ελλάδα», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι έναντι της Ελλάδας ο κ. Ερντογάν δεν εκφράζει μόνο τον εαυτό του: «Δεν πρόκειται για έναν άνθρωπο ο οποίος έχει μια ακραία συμπεριφορά ή μια ακραία αντίληψη των πραγμάτων και αν κάποια μέρα […], αν συμβεί αυτή η αλλαγή πολιτικής στην Τουρκία, ξαφνικά, η τουρκική εξωτερική πολιτική θα γίνει φιλική απέναντι στην Ελλάδα. Αυτό είναι αυταπάτη. Αυτά που λέει ο κ. Ερντογάν δεν είναι απλώς προσωπικές του απόψεις».

Πώς η Αλεξανδρούπολη θα γίνει το υποκατάστατο του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων

Με αφορμή διακοπή της συνομιλίας για την επανεκκίνησης των εμπορικών δρομολογίων του σιδηρόδρομου ο κ. Κλάψης αναφέρθηκε στην στρατηγική σημασία που έχει η ανάπτυξη του σιδηροδρόμου.

«Έχει αναβαθμιστεί η στρατηγική και η οικονομική σημασία του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης. Η σύνδεση της με τρένο και μάλιστα με ταχύ τρένο με τα λιμάνια της Βάρνας, της Κωνστάντζας ή ακόμα και της Οδησσού είναι ένα ζήτημα το οποίο θα αποτελέσει γεωπολιτικό σημείο καμπής. Αν συμβεί αυτό η Αλεξανδρούπολη θα γίνει το υποκατάστατο του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων. «Αυτό θα αλλάξει την κατάσταση των πραγμάτων, όπως την ξέρουμε, από την Αργοναυτική εκστρατεία μέχρι σήμερα. Επομένως, δείχνει πόσο μεγάλη σημασία έχουν αυτού του είδους οι υποδομές και για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, αλλά και για την στρατηγική της αναβάθμιση».

Επανερχόμενος στο θέμα του πυρηνικού εργοστασίου ο κ. Κλάψης διευκρίνισε ότι «στόχος της Ρωσίας είναι να εμβαθύνει τις σχέσεις της με την Τουρκία, να ενισχύσει την επιρροή της στην Τουρκία και να εμφανίζεται ως μια χώρα η οποία μπορεί να έχει μια επιρροή, η οποία είναι ευρύτερη από αυτή που τελοσπάντων της αναλογούσε απέναντι σε μια χώρα που τυπικά είναι μέλος του δυτικού κόσμου».

Και όπως είπε, το πυρηνικό εργοστάσιο στο Ακούγιου δείχνει το πόσο εμπεδωμένη είναι η ανάγκη να παίζει σε δύο ταμπλό ή και σε περισσότερα ταμπλό και να δημιουργεί στενότατες σχέσεις με άλλες χώρες εκτός ΝΑΤΟ.

Πηγή: Συνδέσεις | ΕΡΤ

Α. Κλάψης για το Ακούγιου: Πρέπει να μας ανησυχεί η λειτουργία πυρηνικού σταθμού σε σεισμογενή περιοχή

Ηταν Μάιος του 2010. Βλαντιμίρ Πούτιν και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπογράφουν συμφωνία για την κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου στο Ακούγιου, στο Μπουγιουκετσελί, στην επαρχία της Μερσίνας, βόρεια της Κύπρου, που θα περιλαμβάνει τέσσερις πυρηνικούς αντιδραστήρες συνολικής ισχύος 4.456 Megawatt, με προϋπολογισμό που φτάνει τα 20 δισ. δολάρια.

Τη διαχείριση του εργοστασίου –για τουλάχιστον 60 χρόνια, με δικαίωμα παράτασης για άλλα 20– θα αναλάμβανε θυγατρική της ρωσικής ενεργειακής εταιρείας Rosatom, η Akkuyu Nukleer JSC με έδρα την Τουρκία, σε συνεργασία με κατασκευαστικές εταιρείες από τη γείτονα. Στόχος, το 10% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για τις ανάγκες της Τουρκίας, ίσο, δηλαδή, με τις ανάγκες της Κωνσταντινούπολης.

«Υπάρχει προβληματισμός εδώ και καιρό στην Τουρκία για τη συντριπτική της εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας», είχε σημειώσει στην «Κ» ο Ιαν Λέσερ, αντιπρόεδρος για θέματα εξωτερικής πολιτικής του German Marshall Fund of the United States. «Η επιθυμία για σύσφιγξη των σχέσεων με τη Μόσχα πιθανότατα επιτάχυνε την υλοποίηση του εγχειρήματος». Για την τουρκική κυβέρνηση, προσέθεσε, το Ακούγιου «αποτελεί συνεισφορά στην τεχνολογική αναβάθμιση της χώρας και αποτελεί σύμβολο εθνικού κύρους, κάτι σημαντικό σε μία περίοδο εμφανούς εθνικισμού».

Χάρτης των πυρηνικών εργοστασίων της περιοχής μας

Εναν χρόνο μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο γενικός διευθυντής της κατασκευαστικής εταιρείας, Αλεξάντρ Σουπερφίν, είχε διευκρινίσει σε συνέντευξη Τύπου στην Αγκυρα ότι, σε περίπτωση κατά την οποία υπάρξουν ενδείξεις ότι η περιοχή δεν πληροί όλους τους κανόνες ασφαλείας, το έργο δεν θα γίνει εκεί.

Το έργο, όμως, προχώρησε, καθώς είχαν ελεγχθεί τρία βασικά ζητήματα: η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή –το εργοστάσιο θα αντέχει σεισμό ως 6,5 Ρίχτερ–, τα μέτρα ασφαλείας –όπως είχαν καθοριστεί μετά τις τραγωδίες στο Τσερνόμπιλ το 1986 και στη Φουκουσίμα το 2011– και ο ανθρώπινος δόλος. Και αυτό είχε, απ’ ό,τι φαίνεται, ανοίξει την όρεξη της Αγκυρας για δημιουργία και δεύτερου εργοστασίου στη Σινώπη.

Οι πυρηνικές συμφωνίες της Τουρκίας
Η Τουρκία, μάλιστα, έχει στο μεταξύ συνάψει σειρά διεθνών πυρηνικών συμφωνιών, με περισσότερο σημαντικές αυτές με Ρωσία, Ιαπωνία, Γαλλία, Κίνα, ΗΠΑ, Ν. Κορέα, Αυστραλία και Νίγηρα, που καλύπτουν την απόκτηση τεχνολογίας και τεχνογνωσίας του ευρύτερου κύκλου πυρηνικού καυσίμου (nuclear fuel cycle), όπως έχει γράψει στην «Κ» ο Παντελής Οικονόμου, πρώην επιθεωρητής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) για τη Μη-Διασπορά των Πυρηνικών Οπλων.

Το 2015, όμως, η Rosatom διέκοψε, όπως είχε μεταδώσει το Reuters, τις κατασκευαστικές εργασίες, καθώς οι σχέσεις Μόσχας και Αγκυρας επιδεινώνονταν μετά την κατάρριψη ρωσικού αεροσκάφους από την Αγκυρα κατά μήκος των συνόρων Τουρκίας-Συρίας. Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν δηλώσει ότι, εάν η Ρωσία αποσυρθεί, υπάρχουν άλλοι υποψήφιοι για το έργο, μια και η τουρκική κυβέρνηση το 2013 είχε επιλέξει γαλλοϊαπωνική κοινοπραξία –τη Mitsubishi Heavy Industry και τη γαλλική Areva– για την κατασκευή ενός δεύτερου πυρηνικού σταθμού, στη Σινώπη, στη Μαύρη Θάλασσα. Στην πορεία των συζητήσεων, ωστόσο, ανέκυψαν διαφωνίες. Η ιαπωνική εταιρεία αποχώρησε από τις συζητήσεις.

Τότε, η Τουρκία είχε στραφεί στην Κίνα για την κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου στην παραθαλάσσια πόλη Ινιάδα της Ανατολικής Θράκης, σε απόσταση περίπου 5 χιλιομέτρων από τα σύνορα με τη Βουλγαρία. Η ευρύτερη περιοχή είχε κηρυχθεί στρατιωτική ζώνη προκειμένου, όπως είχαν σχολιάσει αρμόδιοι Ελληνες αξιωματούχοι στην «Κ», να επιταχυνθεί η διαδικασία απαλλοτρίωσης των εκτάσεων, όπου πρόκειται να χωροθετηθεί το εργοστάσιο.

Το ζήτημα, όμως, με τη Μόσχα είχε λυθεί στο μεταξύ και στις 2 Απριλίου 2018, όπως είχε γράψει η «Κ», χορηγήθηκε από την τουρκική αρχή ατομικής ενέργειας (ΤΑΕΚ) στη ρωσική κρατική εταιρεία Rosatom η άδεια κατασκευής του πρώτου πυρηνικού αντιδραστήρα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Τουρκία στο Ακούγιου. Την επομένη έγινε η θεμελίωση του έργου, στην οποία συμμετείχαν με απευθείας τηλεοπτική σύνδεση από το προεδρικό μέγαρο της Αγκυρας ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν και ο Ρώσος ηγέτης Βλαντιμίρ Πούτιν.

Το 2020 είχε ξεκινήσει η κατασκευή της δεύτερης μονάδας του εργοστασίου, αφού η πρώτη είχε ολοκληρωθεί το 2019. Σύμφωνα με τους έως τώρα σχεδιασμούς, οι επόμενοι δύο αντιδραστήρες αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί το 2025 και το 2026 αντιστοίχως, με την κατασκευή τους να έχει το 2021 και το 2022.

Μάρτιος 2023. Ο Τούρκος πρόεδρος ανακοινώνει ότι το Ακούγιου, στις 27 Απριλίου, τίθεται επισήμως σε «καθεστώς πυρηνικής εγκατάστασης», καθώς, απ’ ό,τι φαίνεται, έχουν ξεπεραστεί στο μεταξύ τα προβλήματα προμήθειας εξοπλισμού από τρίτες χώρες που αντιμετώπιζε η Rosatom το 2022 εξαιτίας των κυρώσεων στη Ρωσία για την εισβολή στην Ουκρανία, όπως είχε γράψει η Washington Post.

Ανησυχίες και ενστάσεις
Κι ενώ η δημιουργία του πυρηνικού εργοστασίου στο Ακούγιου προορίζεται για παραγωγή της απαραίτητης ενέργειας για την κάλυψη των αναγκών της Τουρκίας, ήδη από το 2011 είχαν εμφανιστεί οι πρώτες ενστάσεις.

Οι Αρχές του Μπουγιουκετσελί, στην επαρχία της Μερσίνας, εξέφρασαν ανησυχίες για την επίδραση που θα είχε το εργοστάσιο στις ακτές της περιοχής και εξ αντανακλάσεως στον τουρισμό. Οι ενστάσεις κάμφθηκαν όταν το ισοζύγιο έδειξε ότι οι ενεργειακές ανάγκες της χώρας είναι σημαντικότερες και η πόλη θα είχε σημαντική οικονομική αναβάθμιση. Την ίδια χρονιά, είχε δημιουργηθεί στην περιοχή της ανέγερσης του εργοστασίου ανθρώπινη αλυσίδα από περιβαλλοντικές οργανώσεις εναντίον της κατασκευής της πυρηνικής μονάδας.

Το 2015 περιβαλλοντικές οργανώσεις –με τη συμμετοχή Κυπρίων πολιτικών– είχαν διαμαρτυρηθεί στη Λευκωσία για τη δημιουργία του πυρηνικού εργοστασίου, που βρίσκεται μια ανάσα από την Κύπρο, μόλις 90 χλμ. βορειότερα.

Τον Απρίλιο του 2017, δημοσίευση του ΕΛΙΑΜΕΠ που υπέγραφε ο Παντελής Οικονόμου ανέφερε ότι στις πυρηνικές συμφωνίες της Αγκυρας με τη Μόσχα και το Τόκιο σχετικά με τους πυρηνικούς σταθμούς, στο Ακούγιου και στη Σινώπη αντίστοιχα, υπάρχει μια «επίμαχη πρόβλεψη» σχετικά με την «απόκτηση ικανότητας για παραγωγή και επεξεργασία πυρηνικών καυσίμων» (εμπλουτισμού ουρανίου και παραγωγής πλουτωνίου). Η πρόβλεψη αυτή «περιελήφθηκε στις συμφωνίες έπειτα από προσωπική επιμονή του προέδρου Ερντογάν, ιδιαίτερα απέναντι στον Ιάπωνα πρωθυπουργό Σίνζο Αμπε».

Εμπλουτισμός ουρανίου, παραγωγή πλουτωνίου
Οπως είχε εξηγήσει ο Παντελής Οικονόμου και είχε γράψει η «Κ», ο εμπλουτισμός ουρανίου και η παραγωγή πλουτωνίου, «ως μέρος ενός ειρηνικού πυρηνικού προγράμματος, δεν απαγορεύονται από το ισχύον διεθνές νομικό καθεστώς της ΝΡΤ (Nuclear Non-Proliferation Treaty). Θεωρούνται όμως γενικότερα η αχίλλειος πτέρνα της εν λόγω συνθήκης, διότι αποτελούν την καθοριστική προϋπόθεση για την κατασκευή πυρηνικών όπλων». Γι’ αυτό «έχει συμφωνηθεί άτυπα μεταξύ των μεγάλων παρόχων πυρηνικής τεχνολογίας να μη συμπεριλαμβάνονται σχετικές προβλέψεις στις πυρηνικές συμφωνίες τους με τρίτους».

Στην Τουρκία, δε, υπάρχουν δύο κοιτάσματα ουρανίου, όπως έχει γράψει η «Κ»: το πρώτο και πιο παλιό βρίσκεται στην περιοχή Γιοζγκάτ στην κεντρική Τουρκία, ενώ δεύτερο ανακαλύφθηκε κοντά στην πόλη Σεφαάτλι, περίπου στην ίδια περιοχή.

Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, τον Φεβρουάριο του 2021, όπως είχαν γράψει οι Βασίλης Νέδος και Γιάννης Σουλιώτης στην «Κ», κατά το διάρκειας 45 λεπτών τηλεφώνημά του με τον Αμερικανό ομόλογό του, έθιξε τις πολλαπλές προβληματικές πτυχές της κατασκευής του πυρηνικού εργοστασίου στο Ακούγιου της νότιας Τουρκίας. «Από το γεγονός ότι αποτελεί απειλή ασφαλείας σε απόσταση αναπνοής από άλλα κράτη στην περιοχή και πως αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση που έχει κάνει η Ρωσία στο εξωτερικό μέχρι την απροθυμία της Αγκυρας να μοιραστεί πληροφορίες. Ο κ. Δένδιας επισήμανε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ότι το Ακούγιου μπορεί να γίνει ένα “Τσερνόμπιλ” της Ανατολικής Μεσογείου».

Ελληνες αξιωματούχοι, που είχαν μιλήσει στην «Κ» υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφεραν ότι η Τουρκία ταυτόχρονα, εκπαιδεύει πυρηνικούς μηχανικούς και μεθοδεύει την πρόσβασή της στα λεγόμενα «διττά» υλικά: πρώτες ύλες και εξοπλισμό που προορίζεται όχι μόνο για εμπορική αλλά ταυτόχρονα και στρατιωτική χρήση. Εξάλλου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, το 2019, είχε δηλώσει: «Κάποιες χώρες διαθέτουν πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές. Αλλά μας λένε ότι εμείς δεν μπορούμε να αποκτήσουμε. Αυτό δεν μπορώ να το δεχτώ».

Μάλιστα, ο Τούρκος πρόεδρος, την ίδια χρονιά, είχε πει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ότι «η κατοχή πυρηνικής ενέργειας είτε θα πρέπει να απαγορευθεί σε όλους είτε να επιτραπεί σε όλους».

Πυρηνική «γειτονιά»
Η Τουρκία, όμως, δεν είναι η μοναδική χώρα που θα διαθέτει πυρηνικά στην περιοχή μας. Πυρηνικά εργοστάσια υπάρχουν στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, ενώ και η Αίγυπτος έχει «βάλει πλώρη» για την κατασκευή πυρηνικής μονάδας.

Η Βουλγαρία έχει δύο αντιδραστήρες –από τους συνολικά έξι– σε λειτουργία στο εργοστάσιο του Κοζλοντούι, ενώ σχεδιάζει από το 2020 τη δημιουργία δεύτερου εργοστασίου στο Μπέλενε. Τους αντιδραστήρες 1 και 2 τούς είχε κλείσει το 2002, ενώ το 2006, στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε., έκλεισε και τους αντιδραστήρες 3 και 4.

Το 2010 είχαν εντοπιστεί ρωγμές σε σωληνώσεις, αλλά δεν σημειώθηκε διαρροή ραδιενέργειας. Το 2011 είχαν εντοπιστεί πάλι ρωγμές, αυτή τη φορά σε ράβδους ελέγχου του αντιδραστήρα 5. Την ίδια χρονιά, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας είχε προβεί σε τεστ αντοχής στους δύο εναπομείναντες αντιδραστήρες. Μάλιστα, το 2017 ο 5ος αντιδραστήρας πήρε παράταση ζωής 10 έτη και το 2019 παράταση πήρε ο αντιδραστήρας 6, ως το 2029. Οι έλεγχοι είχαν διενεργηθεί από Ρώσους και Γάλλους ειδικούς.

Η Ρουμανία έχει δύο πυρηνικούς αντιδραστήρες, στην Τσερναβόντα, που παράγουν περίπου το 20% της ηλεκτρικής της ενέργειας. Ο πρώτος αντιδραστήρας της χώρας άρχισε να λειτουργεί το 1996. Ο δεύτερος λειτούργησε τον Μάιο του 2007.

Το 2018 είχε σημάνει συναγερμός, καθώς ο πυρηνικός αντιδραστήρας είχε αποσυνδεθεί αυτομάτως από το εθνικό δίκτυο πυρηνικής ενέργειας. Κι ενώ οι πρώτες πληροφορίες έκαναν λόγο για σοβαρό ατύχημα, η διαχειρίστρια εταιρεία είχε καθησυχάσει το κοινό, λέγοντας ότι η αποσύνδεση του αντιδραστήρα δεν δημιούργησε κίνδυνο για την πυρηνική ασφάλεια, τους πολίτες και το περιβάλλον.

Τον Ιούλιο του 2022, η Ρωσία –πάλι διά της Rosatom– είχε ξεκινήσει την κατασκευή εργοστασίου πυρηνικής ενέργειας στην Αίγυπτο. Η μονάδα στην Ελ Ντάμπα θα περιλαμβάνει δύο αντιδραστήρες, με δυνατότητα παραγωγής περίπου 1.200 Megawatt έκαστος, όσο περίπου και οι αντιδραστήρες στο Ακούγιου. Η Αίγυπτος έχει δηλώσει ότι το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της κατασκευής θα καλυφθεί από ρωσικό δάνειο ύψους 25 δισ. δολαρίων, ενώ δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα άλλες λεπτομέρειες για την κατασκευή του έργου.

Οι «ασύμμετρες» ρωσοτουρκικές σχέσεις
Ο Ιωάννης Γρηγοριάδης, αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Μπίλκεντ της Αγκυρας και επικεφαλής του προγράμματος της Τουρκίας στο ΕΛΙΑΜΕΠ, είχε επισημάνει σε άρθρο του στην «Κ» και ακόμα μία διάσταση του έργου στην Τουρκία – που ενδεχομένως θα μπορούσε να ισχύει και για την Αίγυπτο, κάτι που πιθανόν θα επηρεάσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή μας.

«Η ρωσοτουρκική σύμπραξη στο Ακούγιου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του ασυμμετρικού χαρακτήρος των ρωσοτουρκικών σχέσεων. Συνήθως η κατασκευή εργοστασίων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας προϋποθέτει συμμετοχή αμφοτέρων των μερών στα έξοδα κατασκευής. Αντιθέτως στην περίπτωση του Ακούγιου, η ρωσική εταιρεία Rosatom παρέχει το σύνολο των κεφαλαίων για την ανέγερση της μονάδος, αλλά θα διατηρήσει τη διαχείριση και τον έλεγχο της μονάδος μέχρι τον παροπλισμό της. Στην πραγματικότητα η λειτουργία του Ακούγιου εξασφαλίζει ότι η Τουρκία θα παραμείνει ενεργειακώς εξαρτημένη από τη Ρωσία και μετά την απεξάρτηση της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας από τους υδρογονάνθρακες», είχε γράψει ο Ιωάννης Γρηγοριάδης.

Σε αυτό φαίνεται ότι συνηγορούν και οι πυρηνικοί επιστήμονες του Bulletin of the Atomic Scientists. Από την άποψη της ενεργειακής ασφάλειας, η πυρηνική συμφωνία δεν επιλύει την εξάρτηση της Τουρκίας από το φυσικό αέριο της Ρωσίας, αλλά προσθέτει μια δεύτερη εξάρτηση από την πυρηνική τεχνολογία. Η Τουρκία πλέον δεν θα εξαρτάται μόνο από την Gazprom αλλά και από τη Rosatom –δύο ρωσικές κρατικά ελεγχόμενες εταιρείες– για σχεδόν κάθε βήμα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της· από την κατασκευή και τη λειτουργία του εργοστασίου μέχρι τη διαχείριση ολόκληρου του κύκλου πυρηνικών καυσίμων», γράφουν.

«Ενας άλλος κίνδυνος για την Τουρκία που θέτει η συμφωνία της με τη Ρωσία σχετίζεται με τις εξαρτήσεις του ανθρώπινου δυναμικού σε επίπεδα που δεν έχουν ακόμη παρατηρηθεί σε καμία άλλη βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας. Η συμφωνία με τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο τις ρυθμιστικές αρχές αλλά και τους Τούρκους φοιτητές στην πυρηνική μηχανική να εκπαιδεύονται στη Ρωσία. Η μεγαλύτερη –και πιο άμεση– πρόκληση για τους ανθρώπινους πόρους της Τουρκίας», γράφει το ίδιο δημοσίευμα, μπορεί να είναι η ίδρυση και υποστήριξη μιας ρυθμιστικής υπηρεσίας που θα μπορεί να επιβλέπει το εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής κατά την κατασκευή και τη λειτουργία του. Η Τουρκία δεν έχει ακόμα αποκτήσει εμπειρία στη ρύθμιση της μη στρατιωτικής πυρηνικής ενέργειας και δεν υπάρχει εμπειρία με τη ρύθμιση αυτών των νέων αντιδραστήρων εκτός Ρωσίας. Επομένως, πολύ λίγοι ειδικοί έχουν συγκεκριμένες γνώσεις και όλοι οι ειδικοί στη σχεδίαση των πυρηνικών αντιδραστήρων είναι είτε Ρώσοι είτε έχουν στενή σχέση με τη Rosatom, με αποτέλεσμα άλλη μια πιθανή σύγκρουση συμφερόντων».

Πηγή kathimerini.gr

Δημήτρης Αθηνάκης

Ακούγιου: Σε απόσταση αναπνοής το πυρηνικό εργοστάσιο των 20 δισ

Όπως έγραψε η Duvar, πριν από τη συνάντηση του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν στο Σότσι στις 29 Σεπτεμβρίου, αξιωματούχοι του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) ισχυρίστηκαν ότι Τούρκοι υπάλληλοι είχαν εκπαιδευτεί στη Ρωσία για τη λειτουργία του εργοστασίου.

Ωστόσο, ένας μηχανικός του εργοστασίου που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, είπε στον δημοσιογράφο Ataklı ότι αυτό ήταν αναληθές. Είπε ότι μόνο Τούρκοι μηχανικοί είχαν εκπαιδευτεί στη Ρωσία, όχι όλοι οι εργαζόμενοι, και ανεξάρτητα από την εκπαίδευσή τους κανένας από αυτούς τους μηχανικούς δεν επιτρεπόταν στον πυρήνα του εργοστασίου στο Ακούγιου.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του ΑΚΡ στην Τουρκία, η Ρωσία και η Τουρκία είχαν μια ταραχώδη σχέση. Οι δύο χώρες βρίσκονταν σε αντίθετες πλευρές στον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία και κατά καιρούς αντιτίθεντο μεταξύ τους στη σύγκρουση στη Λιβύη.

Το 2015, ένα τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος F-16 κατέρριψε ένα ρωσικό επιθετικό αεροσκάφος Sukhoi S-24M κοντά στα τουρκικά σύνορα, οδηγώντας σε διπλωματική καταστροφή. Ωστόσο, από την τουρκική απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016 και την επακόλουθη επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Δύσης, δημιουργήθηκε μια συμμαχία μεταξύ των δύο χωρών.

Ένα από τα εμβληματικά έργα αυτής της ανανεωμένης συμμαχίας ήταν ο ρωσικής κατασκευής πυρηνικός σταθμός Ακούγιου. Στη συνάντηση Πούτιν και Ερντογάν, οι δύο ηγέτες συζήτησαν περαιτέρω συνεργασία, ιδίως στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.

Πριν να αποχωρήσει η αντιπροσωπεία του ΑΚΡ για Σότσι και τη συνάντηση  με τον Πούτιν, ο Ερντογάν είχε δηλώσει ότι 13.000 άνθρωποι εργάζονταν στο εργοστάσιο, που θα ξεκινήσει να λειτουργεί το 2022 (η πλήρης λειτουργία αναμένεται έως το 2023). Περίπου 10.000 από αυτούς ήταν Τούρκοι, είπε, και όλοι είχαν σταλεί στη Ρωσία για εκπαίδευση.

Ο μηχανικός που έδωσε συνέντευξη από τον δημοσιογράφο Ataklı, ωστόσο, αντέκρουσε αυτόν τον ισχυρισμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, μόνο Τούρκοι μηχανικοί, όχι όλοι οι 10.000 υπάλληλοι, στάλθηκαν στη Ρωσία για εκπαίδευση. Επιπλέον, παρά την εκπαίδευση αυτή, οι περισσότεροι Τούρκοι μηχανικοί δεν επιτρέπονται στον πυρήνα του εργοστασίου στο Ακούγιου, όπου βρίσκεται ο αντιδραστήρας – με άλλα λόγια, δεν επιτρέπονται στο πιο κρίσιμο μέρος του εργοστασίου. Μόνο Ρώσοι μηχανικοί, με λίγες εξαιρέσεις Τούρκων, βρίσκονται εκεί.

«Η συντριπτική πλειοψηφία του προσωπικού των μηχανικών είναι Ρώσοι», είπε. «Μέχρι 2.000 Ρώσοι μηχανικοί θα εργαστούν στο κεντρικό τμήμα του σταθμού παραγωγής ενέργειας και δεν θα μπορούμε να πάμε εκεί».

Ο μηχανικός εργοστασίων τόνισε περαιτέρω ότι αυτό έρχεται σε αντίθεση με το σύνθημα του AKP του «Yerli, Milli» – που σημαίνει «τοπικό, εθνικό» – το οποίο ενθαρρύνει την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών στην εγχώρια αγορά. Με την εγκατάσταση στο Ακούγιου, το πιο κρίσιμο μέρος του εργοστασίου θα διευθύνεται από ξένους υπηκόους και όχι Τούρκους πολίτες.

«Όταν ανοίξει ο σταθμός παραγωγής ενέργειας, θα υπάρχουν μόνο Ρώσοι στο πιο κρίσιμο μέρος του εργοστασίου, με έναν ή δύο συμπατριώτες μας», είπε ο μηχανικός. «Αυτό σημαίνει ότι οι Ρώσοι θα έχουν τον πλήρη έλεγχο του εργοστασίου. Μιλούν πάντα για «τοπικό και εθνικό», αυτός ο σταθμός παραγωγής ενέργειας δεν θα είναι ποτέ τοπικός ή εθνικός ».

Πηγή: duvarenglish.com  onalert.gr

Ακούγιου: Στα άδυτα του πυρηνικού εργοστασίου της Τουρκίας – Ούτε ένας Τούρκος στον αντιδραστήρα

Δημήτρης Γάκης: Γράμμα στον εαυτό μας

Ράγισε ο πυρηνικός σταθμός του Ερντογάν στο Ακούγιου – Πλημμυρίζει με θαλασσινό νερό-Ο Δένδιας έχει προειδοποιήσει