Στον αντίποδα της κατηγορηματικής διάψευσης της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, βρίσκονται τα σενάρια για την επιχείρηση νέας αλλαγής του εκλογικού νόμου, με την εμφάνιση ενός ελκυστικότερου, σε ευρύτερες κοινοβουλευτικές δυνάμεις, πακέτου προτάσεων με βάση την απλή αναλογική.

Μπορεί δε το Μέγαρο Μαξίμου να σπεύδει και να απορρίπτει τα σχετικά σενάρια, ωστόσο οι φήμες επιμένουν ότι στον γενικότερο σχεδιασμό της κυβέρνησης για την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο κάθε άλλο παρά αποκλείεται μια βελτιωμένη πρόταση υπέρ της απλής αναλογικής.

Επειδή όμως το Μέγαρο Μαξίμου δεν θέλει να ανοίξει χωρίς νέους συμμάχους ένα θέμα που εν πολλοίς έκλεισε με την ψήφιση της απλής αναλογικής το περασμένο καλοκαίρι, προσπαθεί να αφήσει επί του παρόντος μετέωρη την απάντηση στο σχετικό ερώτημα και να στραφεί προς την πλευρά του ΠΑΣΟΚ για να ανιχνεύσει τις προθέσεις του.

Του ρίχνει το «μπαλάκι» προσκαλώντας το να αποφασίσει αν επιμένει ή όχι σε ευρύτερες αλλαγές στον εκλογικό νόμο, με δεδομένο δε ότι είχε καταψηφίσει την κυβερνητική πρόταση για την απλή αναλογική τον περασμένο Ιούλη. Η οιονεί βολιδοσκόπηση σε δημόσια θέα ξεκίνησε από την προ ημερησίας συζήτηση στη Βουλή σε επίπεδο αρχηγών και υποστηρίχθηκε από τις αναφορές του κυβερνητικού εκπροσώπου, Δημήτρη Τζανακόπουλου. «Η απλή αναλογική αυτή τη στιγμή αποτελεί νόμο του κράτους. Οι μεθεπόμενες εκλογές θα γίνουν με βάση τον εκλογικό νόμο της απλής αναλογικής, αλλά, από εκεί και πέρα, εάν το ΠΑΣΟΚ θέλει εμπράκτως να κάνει την αυτοκριτική του και να καταθέσει στη δημόσια συζήτηση πρόταση για την απλή αναλογική, εμείς θα μπορούσαμε, ενδεχομένως, να τη συζητήσουμε. Οψόμεθα».

Οι «λεπτομέρειες»
Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ και γενικότερα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης έκοψε από την αρχή την κουβέντα, δείχνοντας ότι η επικεφαλής Φώφη Γεννηματά έχοντας τη σύμφωνη γνώμη όλων των δυνάμεων της παράταξης δεν προτίθεται σε αυτήν τη φάση -με ανοιχτή την αξιολόγηση του προγράμματος- να ανακινήσει θέμα εκλογικού νόμου.

«Για μια ακόμη φορά ο ΣΥΡΙΖΑ αποδεικνύει πως το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι να γαντζωθεί στην καρέκλα της εξουσίας και να συνεχίσει την καταστροφική για τη χώρα πολιτική του. Στην προσπάθειά τους αυτή ως γνωστόν δεν διστάζουν να καταφύγουν σε κουτοπονηριές και επικοινωνιακά τρικ. Δυστυχώς όμως γι’ αυτούς το ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται να συναινέσει σ’ αυτά τα παιχνίδια», υπογράμμισε με την επίσημη ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ, κλείνοντας έτσι κάθε χαραμάδα για την επαναφορά της… εκλογονομίας.

Ποιες είναι όμως οι κρίσιμες «λεπτομέρειες» τις οποίες απέφυγε η κυβερνητική πλειοψηφία να αγγίξει το περασμένο καλοκαίρι, δηλώνοντας ότι επιφυλάσσεται για τον διάλογο περί της Συνταγματικής Αναθεώρησης;

Οι πληροφορίες και οι φήμες για νέα νομοθετική παρέμβαση αφορούν στο σπάσιμο των μεγάλων εκλογικών περιφερειών, όπως της Β’ Αθήνας, την κατάργηση του «σταυρού» για την εκλογή των ευρωβουλευτών αλλά και τη μείωση του ορίου του 3% για την είσοδο ενός κόμματος στη Βουλή.

Η κατάτμηση της Β’ Αθήνας ήταν στο πλαίσιο των προτάσεων της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, στελέχη της οποίας αποδίδουν την ατολμία της κυβέρνησης για τη ρύθμιση στο ότι π.χ. η Ενωση Κεντρώων είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν θα ψηφίσει τον εκλογικό νόμο αν συμπεριλάμβανε και τη σχετική αλλαγή.

Οι δε «ανατροπές» στον Χάρτη που συνδέονται με την εκλογή των ευρωβουλευτών με πανελλαδική ψηφοφορία αποτελούν σύμφωνα με έμπειρα στελέχη μέρος της στρατηγικής που βασίζεται στο σενάριο εθνικών εκλογών τον Μάη του 2019 – ταυτόχρονα δηλαδή με τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές.

Στη Βουλή
Σε κάθε περίπτωση ο ΣΥΡΙΖΑ θα επιμείνει στο να στηρίξει περαιτέρω την εφαρμογή της απλής αναλογικής – εν αντιθέσει με τη Νέα Δημοκρατία που κινείται πάντα υπέρ της ενισχυμένης αναλογικής και της διατήρησης του μπόνους για το πρώτο κόμμα. Από την άλλη πλευρά τα μικρότερα κόμματα της αντιπολίτευσης (Δημοκρατική Συμπαράταξη, Ποτάμι) υπενθυμίζουν τις δικές τους προτάσεις, όπου εντάσσεται και η διατήρηση ενός μικρότερου μπόνους από το σημερινό των 50 εδρών.

Εν τω μεταξύ η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στον εκλογικό νόμο κατά την ομιλία του στη Βουλή, άναψε φωτιές – θυμίζοντας ξεκάθαρα όσα έλεγε το περασμένο καλοκαίρι περί εκλογικού νόμου- οπερέτα, και κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι «αναζητεί συνενόχους στην επιχείρηση πολιτικής σωτηρίας της». Στις κλειστές συσκέψεις της οδού Πειραιώς, η ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας επιμένει ότι η εκ νέου ανακίνηση του θέματος του εκλογικού νόμου συνιστά απόδειξη πανικού του πρωθυπουργού, ο οποίος νομίζει πως με μεθοδεύσεις και τερτίπια θα αλλοιώσει τη λαϊκή βούληση, που αποτυπώνεται σε κάθε μέτρηση, χωρίς εξαιρέσεις.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης βεβαιώνει τους συνεργάτες του ότι οι επόμενες βουλευτικές εκλογές, όποτε κι αν γίνουν, θα διεξαχθούν με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο που δίνει μπόνους 50 εδρών στο πρώτο κόμμα, και προσθέτει: «Ο κ. Τσίπρας έγινε πρωθυπουργός με ένα συγκεκριμένο εκλογικό σύστημα. Με αυτό θα υποστεί και τις ήττες του.

Η δημοκρατική τάξη στην Ελλάδα είναι σημαντικότερη από τα συμφέροντα μια στενής παρέας. Και ευτυχώς η χώρα διαθέτει επαρκή θεσμικά αναχώματα για να την εξασφαλίσει». Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης από το βήμα του Κοινοβουλίου και προέτρεψε την κυβέρνηση να «σταματήσει να κρατά όμηρο την Ελλάδα» και να αφήσει «τον ελληνικό λαό ελεύθερο να αποφασίσει για το μέλλον του». Προειδοποίησε ότι είναι επικίνδυνο να αναζητά τρόπο «διαφυγής, παίζοντας νέα παιχνίδια με τον εκλογικό νόμο» αλλά και ότι η ΝΔ «δεν θα επιτρέψει» κάτι τέτοιο».

Οπως χαρακτηριστικά τόνισε ο κ. Μητσοτάκης «οι επερχόμενες εκλογές θα διεξαχθούν με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο. Και οι αμέσως επόμενες εκλογές θα διεξαχθούν με τον νόμο που η νέα Βουλή θα ψηφίσει με μεγάλη πλειοψηφία στις πρώτες εβδομάδες της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου. Εναν νόμο που θα στηρίξουν όλες οι δυνάμεις της μεταρρύθμισης και της ευθύνης. Είναι οι ίδιες δυνάμεις που θα εγγυηθούν την πολιτική σταθερότητα, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την οριστική έξοδο από την κρίση».

«Δεν είναι η ώρα»
Η τοποθέτηση αυτή ήταν αρκετή για να πυροδοτήσει αναλύσεις σχετικά με το πολιτικό της νόημα αλλά και να οδηγήσει σε συμπεράσματα για το τι ακριβώς μπορεί να έχει στο μυαλό της η ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, προετοιμάζοντας έναν εκλογικό νόμο που, αν μη τι άλλο, θα είναι στον αντίποδα της επιλογής του ΣΥΡΙΖΑ για απλή αναλογική.

Η Πειραιώς επιμένει ότι «κάθε σοβαρή παράταξη» δεν μπορεί να τοποθετείται προχείρως και θεωρεί πως δεν είναι ώρα να ανοίξει τα χαρτιά της αποκαλύπτοντας όσα σχεδιάζει για τον εκλογικό νόμο που θα παρουσιάσει, όταν γίνει κυβέρνηση.

Ωστόσο, το γεγονός ότι, σύμφωνα με όσα είπε ο αρχηγός της παράταξης, ο νόμος αυτός θα προωθηθεί στη Βουλή στην αρχή της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου σημαίνει πως τουλάχιστον είναι σταθερές (και εννοείται αποφασισμένες) οι αρχές πάνω στις οποίες θα βασιστεί η σύνταξη του νόμου αυτού.

Οσο για την αναφορά στη «μεγάλη πλειοψηφία» και στις «δυνάμεις της μεταρρύθμισης και της ευθύνης», είναι κοινός τόπος ότι η ΝΔ θα επιδιώξει ευρεία πλειοψηφία 200 βουλευτών για την ψήφιση του εκλογικού νόμου.

Κατ’ επέκταση, σύμφωνα με πηγές της Πειραιώς, για την ευρεία αυτή πλειοψηφία απαιτείται συναίνεση, και συνεπώς διαβουλεύσεις. Αυτό δικαιολογεί ακριβώς τις επιφυλάξεις της ΝΔ στο να εκφραστεί προκαταβολικά αναπτύσσοντας τώρα μια συγκεκριμένη πρόταση.

Το σίγουρο είναι ότι ο διάλογος με τα άλλα κόμματα (που το ποια θα είναι αυτά θα εξαρτηθεί από τους συσχετισμούς στη σύνθεση της επόμενης Βουλής) θα ανοίξει στη βάση κάποιων απαραβίαστων αρχών: μικρότερες περιφέρειες, απομάκρυνση κινδύνου ακυβερνησίας, διευκόλυνση σχηματισμού κυβέρνησης.

Η αποκωδικοποίηση του συγκεκριμένου σχεδίου παραπέμπει σε μια μορφή ενισχυμένης αναλογικής που θα δίνει κάποιο μπόνους εδρών στο πρώτο κόμμα και θα είναι προσανατολισμένη στη δημιουργία προϋποθέσεων σχηματισμού κυβέρνησης.

Φώφη Γιωτάκη – Κατερίνα Τζαβάρα- ΕΘΝΟΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ