Συνέντευξη στον
Δημ. Γκαρτζώνη

Το μικρό και ακριτικό νησάκι των Λειψών είναι ένα από τα 35 όπου καταργήθηκαν οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ από την 1η Ιανουαρίου του νέου έτους. Για τις συνέπειες αυτού του μέτρου στην οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου μίλησε στη «δημοκρατική» ο δήμαρχος Λειψών, κ. Φώτης Μάγγος, ο οποίος δηλώνει εμφατικά: «Αυτή η απώλεια θα πλήξει οριζόντια όλους τους κατοίκους των νησιών οι οποίοι ήδη έχουν ταλαιπωρηθεί οικονομικά τα τελευταία χρόνια και τώρα τους αποτελειώνουν»!
Ο κ. Μάγγος αναφέρεται ακόμη στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι των ακριτικών νησιών, στην έλλειψη πολιτικών που λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση της νησιωτικότητας και στα επιτεύγματα του Δήμου Λειψών, που παρά τις αντιξοότητες, καταφέρνει να πρωτοπορεί.
Διαβάστε αναλυτικά τη συνέντευξη:
• Με επιστολή σας στον πρωθυπουργό εκφράσατε την βαθύτατη απογοήτευσή σας για την απώλεια των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ. Πόσο θα επηρεαστούν οι Λειψοί από την κατάργηση αυτού του μέτρου;
Θα πρέπει να ξέρετε ότι όσο μικρότερος είναι ένας τόπος τόσο λιγότερα προϊόντα μπορεί να παράγει, με συνέπεια το σύνολο σχεδόν των αγαθών να «εισάγονται» από διάφορες περιοχές της χώρας μας. Με δεδομένο λοιπόν το ήδη υψηλό κόστος μεταφοράς, η αύξηση του ΦΠΑ θα μας χτυπήσει διπλά, θα ανεβάσει και το κόστος των ίδιων των προϊόντων αλλά και το κόστος για τη μεταφορά τους. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι αυτή η απώλεια θα πλήξει οριζόντια όλους τους κατοίκους των νησιών οι οποίοι ήδη έχουν ταλαιπωρηθεί οικονομικά τα τελευταία χρόνια και τώρα τους αποτελειώνουν. Επιπλέον, θα πληγεί ανεπανόρθωτα και ο τουρισμός μας ο οποίος αποτελεί την βασική πηγή εσόδων των κατοίκων του νησιού , και μην ξεχνάμε ότι από φέτος μας έχει επιβληθεί και το τέλος διανυκτέρευσης. Όλα αυτά σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τώρα πλέον το περιβάλλον για μικροεπενδύσεις (αγορά κατοικιών κ.α.) από πολίτες ξένων κρατών, γίνεται εντελώς ασύμφορο, θα προκαλέσουν πολλές παράπλευρες απώλειες με μεγαλύτερη και πιο επικίνδυνη την μείωση και γήρανση του πληθυσμού, αφού είναι βέβαιο ότι δύσκολα τα νέα ζευγάρια θα αποφασίσουν να κάνουν οικογένεια και οι νέοι μας θα αναζητήσουν αλλού την τύχη τους.
• Ζητήσατε με την επιστολή σας στον πρωθυπουργό να δοθεί μέρισμα και στους 27 Δήμους, των νησιών του Αιγαίου. Πιστεύετε ότι τα όποια αντισταθμιστικά μέτρα μπορούν τελικά να εξισορροπήσουν την απώλεια του μειωμένου ΦΠΑ;
Όπως ανέφερα χαρακτηριστικά στην επιστολή , στο εξής το ¼ του προϋπολογισμού θα πηγαίνει στους φόρους. Από τα 4 εκ που είναι ο γενικός προϋπολογισμός του Δήμου Λειψών χάνουμε το 1 εκ. Είναι προφανές ότι πρέπει να ενισχυθούν οικονομικά και οι Δήμοι για να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό που δημιουργείται με θύματα πάλι τους πολίτες αφού θα γίνουν λιγότερα έργα για τη βελτίωση της καθημερινότητας τους και λιγότερες δράσεις κοινωνικού χαρακτήρα.
Κανένα αντισταθμιστικό όμως δεν θα φτάσει το βαθμό διείσδυσης που επιτύγχαναν σε κάθε νοικοκυριό οι μειωμένοι συντελεστές. Κι αυτό γιατί αφενός δεν έχουν μόνιμο χαρακτήρα κι αφετέρου δόθηκαν επιλεκτικά και κατηγοριοποίησαν τους νησιώτες, σε προνομιούχους και μη, λογαριάζοντας ασήμαντα περιουσιακά στοιχεία ως κριτήρια «μη δικαιούχου λόγω πολυτελούς διαβίωσης». Για γέλια και κλάματα δηλαδή. Και τα εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια που τέθηκαν από πλευράς υπουργείου ήταν ακατανόητα και άδικα αφού είναι ηλίου φαεινότερο ότι το κόστος διαβίωσης είναι υψηλό οριζόντια για όλους και όχι αντιστρόφως ανάλογο της οικονομικής κατάστασης του καθενός, η οποία σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι αυτή που παρουσιάζεται βάσει αυτών των κριτηρίων. Θεωρώ ότι η μόνη δίκαιη αντιστάθμιση είναι η επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς.
• Γίνεται συχνά λόγος για την νησιωτικότητα και την εφαρμογή σχετικών πολιτικών από το κεντρικό κράτος… Ποτέ δεν είδαμε να υλοποιούνται όμως σχετικές πολιτικές. Τι πιστεύετε ότι φταίει για τη διαχρονική αυτή αδιαφορία;
Πολλά φταίνε. Πρώτα απ όλα φταίει η άγνοια της κεντρικής εξουσίας, με ελάχιστες εξαιρέσεις , της ουσίας και της έντασης του προβλήματος . Φταίει επίσης η ατολμία για την επίλυση ενός τεράστιου προβλήματος με τεράστιο κόστος αντίστοιχα, αλλά και χρονοβόρο, ως προς την μελέτη και εφαρμογή του, το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι δεν προσφέρει άμεσο πολιτικό όφελος παρά μόνο υστεροφημία για την οποία λίγοι ενδιαφέρονται. Τέλος φταίμε και εμείς ως αυτοδιοίκηση για τη «χλιαρή» στάση που κρατάμε όλα αυτά τα χρόνια για το θέμα αυτό, απορροφημένοι ίσως από τα πολλά άλλα προβλήματα που καλούμαστε να επιλύσουμε, χωρίς καμία βοήθεια και με εχθρό το ίδιο το κράτος σε αρκετές περιπτώσεις. Έχουμε πάθει το σύνδρομο της καρπαζιάς. Τα απανωτά χτυπήματα δεν σ’ αφήνουν να σηκώσεις κεφάλι για να διεκδικήσεις τα αυτονόητα.
• Μεταβαίνετε πολύ συχνά στην Αθήνα για τη διεκδίκηση ζητημάτων που απασχολούν το νησί. Έχει αποτέλεσμα η «σύγκρουση» με τα υπουργεία;
Δε θα τη χαρακτήριζα σύγκρουση. Οι συναντήσεις μου με υπουργούς και στελέχη υπουργείων είναι, σχεδόν πάντα, πολύ εποικοδομητικές. Η επιμονή, τα σωστά επιχειρήματα, η στοχευμένη διεκδίκηση αλλά και η κατανόηση απ ‘ την άλλη πλευρά φέρνουν πολύ σημαντικά αποτελέσματα. Όμως ο συγκεκριμένος τρόπος είναι πολύ κοπιαστικός, απαιτεί συχνά ταξίδια, πολυήμερες απουσίες από το νησί, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε βάρος της άμεσης αντιμετώπισης των καθημερινών προβλημάτων που προκύπτουν, που σε μικρούς δήμους σαν τους Λειψούς απαιτούν τη φυσική παρουσία του δημάρχου, λόγω απουσίας οργανωμένων υπηρεσιών. Δεν θα έπρεπε η επιτυχία του κάθε δήμου να εξαρτάται τόσο από τις «δρομικές» ικανότητες του δημάρχου αλλά από την εφαρμογή μίας ορθολογικής και δίκαιης πολιτικής με έμφαση στις ιδιαιτερότητες και στα πραγματικά προβλήματα του κάθε τόπου.
• Γενικά οι Λειψοί πρωτοπορούν σε πολλούς τομείς, όπως π.χ. στην καθαριότητα, αποτελώντας παράδειγμα προς μίμηση. Πώς τα καταφέρνει τόσο καλά ένας μικρός νησιωτικός Δήμος;
Είμαι από εκείνους που έχουν μία ανθρωποκεντρική αντίληψη γύρω από όλα τα ζητήματα. Επίσης πιστεύω πολύ στη συλλογικότητα. Θεωρώ λοιπόν ότι η όποια επιτυχία, παρόλες τις γνωστές δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε ως μικρός και υποστελεχωμένος νησιωτικός Δήμος, είναι αποτέλεσμα επίπονης εργασίας πολλών ανθρώπων μαζί και αξιοποίησης κάθε πρόσφορου μέσου και ευκαιριών οι οποίες δεν παρουσιάζονται συχνά. Βεβαίως όλο αυτό χρειάζεται καλό συγχρονισμό, εργατικότητα, αμεσότητα με τους ανθρώπους, αποφασιστικότητα, γρήγορες και κυρίως σωστές λύσεις, ευφυΐα και πάνω απ’ όλα ικανότητα στην ανάδειξη του καλού εαυτού όσων δουλεύουν για το νησί, δημιουργώντας τους την συναντίληψη της κοινής προσπάθειας, ως μονόδρομο ,για την πρόοδο του τόπου μας.
• Είστε πατέρας τεσσάρων παιδιών. Πόσο δύσκολο είναι να μεγαλώσει κανείς σήμερα τα παιδιά του σε ένα μικρό ακριτικό νησί; Τι μπορεί να στερούνται τα παιδιά που μεγαλώνουν στους Λειψούς από αυτά που μεγαλώνουν στις μεγαλουπόλεις;
Το να μεγαλώνει κανείς την οικογένειά του σ ένα μικρό νησί έχει και αρνητικά και θετικά σημεία. Απ’ τη μια, τα παιδιά απολαμβάνουν καλύτερες συνθήκες ασφάλειας , επαφής με το φυσικό περιβάλλον, περισσότερο χρόνο με τους γονείς (εξαιρείται η περίπτωσή μου),πιο υγιεινή διατροφή κ.α. τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη της κοινωνικής τους νοημοσύνης, της εξωστρέφειας ,των οικογενειακών δεσμών και γενικά της απουσίας φοβικότητας στον τρόπο που μεγαλώνουν και ενσωματώνονται στο περιβάλλον, κάτι που στα μεγάλα μέρη αποτελεί μάστιγα. Το κόστος που πληρώνουν όμως για όλα αυτά είναι η καθημερινή έκθεση στον κίνδυνο της έλλειψης νοσοκομειακής περίθαλψης, τα περιορισμένα ερεθίσματα για γνώση και πνευματική καλλιέργεια και η απουσία επιλογών άθλησης και ανάπτυξης του έμφυτου ταλέντου των παιδιών αυτών. Γι αυτό, και ο δήμος και οι γονείς έχουν την υποχρέωση να δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε τουλάχιστον να μετριάζουν τις αρνητικές επιπτώσεις αυτής της επιλογής.
• Ποιοι οι στόχοι σας για το 2018;
Φέτος θα είναι η χρονιά των μεγάλων αναπτυξιακών έργων του νησιού της θητείας μας. Ευελπιστώ ότι μέσα στο 2018 θα δημοπρατηθούν, εκτός άλλου απροόπτου (4412/16), τα εξής έργα:
Α. Επέκταση αποβάθρας λιμένα Λειψών, 1.285.000
Β. Ασφαλτόστρωση επαρχιακού οδικού δικτύου , 400.000
Γ. Τσιμεντόστρωση οδικού δικτύου εντός οικισμού, 300.000
Δ. Συνθετικός χλοοτάπητας γηπέδου Λειψών , 215.000
Ε. Επαύξηση απορροής της λιμνοδεξαμενής , 90.000
ΣΤ. Αναβάθμιση Η/Μ εξοπλισμού μαρίνας , 95.000
Ζ. Προστασία πρανών από φυσικές καταστροφές , 75.000
Η. Αντικατάσταση φρεατίων και παραλιακού αγωγού αποχέτευσης, 83.000
Θ. Επισκευή της αίθουσας επιβατών, 46.000
Ι. Εκπόνηση μελέτης νέου προβλήτα πρόσδεσης μεγάλων πλοίων, 300.000
Ια. Επέκταση δικτύου ύδρευσης, 50.000
Ήδη έχουν δημοπρατηθεί κα θα υλοποιηθούν άμεσα :
Α. εγκατάσταση και λειτουργία μονάδας αφαλάτωσης 600κυβικών/ ημέρα, 450.000
Β. Επισκευή δημοτικού σχολείου, 15.000
Γ. Προμήθεια συστήματος μικρής μονάδας αφαλάτωσης για πόσιμο νερό(water kiosk), 28.000.
Σύνολο: 3.400.000 ευρώ.